19.4 Rapportage Sociaal Domein 2021

Programmarapportage 2021 sociaal domein Borsele

Programmarapportage Sociaal Domein Bijlage bij de prorap 2021 van de gemeente Borsele

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

INHOUD 1. INLEIDENDE WOORDEN ...........................................................................................................................................3 Actieplan en Koersplan Sociaal domein .............................................................................................................3 Koersplan .............................................................................................................................................................4 Dienstverlening en COVID-19 ..............................................................................................................................4 2. WIE DOET WAT? ........................................................................................................................................................5 3.

ALGEMENE DUIDING................................................................................................................................................6 GGD ......................................................................................................................................................................6 Veilig Thuis Zeeland .............................................................................................................................................7 Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland...............................................................................................................8 Transformatie agenda zorg voor jeugd (algemeen)..........................................................................................8 Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio .............................................................................9 Uitvoeringsorganisatie GR de Bevelanden WIZ................................................................................................10 4.

BESCHOUWINGEN AAN DE HAND VAN IV3...........................................................................................................10 Inleiding ..............................................................................................................................................................10 | 6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie .........................................................................................................10 | 6.2 | Wijkteams..................................................................................................................................................12 | 6.3 | Inkomensregelingen.................................................................................................................................17 | 6.4 | Begeleide participatie ..............................................................................................................................18 | 6.5 | Arbeidsparticipatie ...................................................................................................................................19 | 6.6 | Maatwerkvoorzieningen (Wmo).............................................................................................................19 | 6.71 | Maatwerkdienstverlening

18+................................................................................................................20 | 6.72 | Maatwerkdienstverlening 18- ................................................................................................................20 | 6.81 | Geëscaleerde zorg 18+ ............................................................................................................................21 | 6.82 | Geëscaleerde zorg 18-.............................................................................................................................21 | 7.1 | Volksgezondheid.......................................................................................................................................22 5. FINANCIEEL .............................................................................................................................................................22 Financiële verantwoording................................................................................................................................22 6. STAND VAN ZAKEN ACTIEPLAN SOCIAAL DOMEIN 2020-2023............................................................................23

Bladzijde 2

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

1. INLEIDENDE WOORDEN In deze rapportage brengen wij verslag uit over het Sociaal Domein in de gemeente Borsele. We rapporteren uitgebreid over de ontwikkelingen aan de hand van de IV31-codes. We hebben als gemeente Borsele de verantwoordelijkheid voor de taken in het sociaal domein: maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en arbeidsparticipatie. Een aantal uitvoerende taken vanuit deze wettelijke verantwoordelijkheden is belegd bij de afdeling Werk, Inkomen en Zorg (WIZ) van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) de Bevelanden, de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ), de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Zeeland, het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) en de stichting Maatschappelijk werk en Welzijn Oosterschelderegio (SMWO). Een groot deel voeren wij echter als gemeente lokaal zelf uit.

Actieplan en Koersplan Sociaal domein Actieplan In februari 2020 is het actieplan Sociaal Domein vastgesteld (hierna: het actieplan). Vanuit het actieplan investeren we om de alsmaar stijgende kosten binnen het sociaal domein te beheersen. Dit doen we onder andere door te investeren in het voorliggende veld en in vroegtijdige signalering. Daarnaast investeren we in de toegang zodat we de mate van de duur en de kosten van de zorg kunnen beheersen. Het actieplan heeft een duidelijke relatie met de bezuinigingstaakstelling binnen het sociaal domein voor de periode 2020-2023. In het actieplan geven wij richting aan de beantwoording van de vraag om de kostenontwikkeling in het sociaal domein te kenteren. Bij de totstandkoming van het actieplan is aan het team Sociaal Domein verzocht om in beeld te brengen wat de mogelijke baten zouden zijn van de acties en de investeringen. Bij het woord ‘baten’ is het beter om te spreken van ‘minder uitgaven’. Het team Sociaal Domein heeft deze te verwachten ‘minder uitgaven’ getracht in beeld te brengen. Het blijft lastig dit op een passende manier te doen. Het uitwerken van een businesscase vraagt specifieke kennis en we weten ondertussen dat er binnen het sociaal domein heel veel onvoorspelbare maatschappelijke factoren zijn die de uitgaven in het sociaal domein beïnvloeden.

Hiermee wordt de voorspelbare waarde voor exacte getallen (lees: effectieve kostenreductie) bemoeilijkt. Naar aanleiding van het kerntakenonderzoek is er uiteindelijk voor gekozen deze op te nemen als taakstelling sociaal domein. Begin 2021 werd het al vrij snel duidelijk dat de geplande resultaten zoals opgesteld in de baten-en kostenanalyse actieplan niet realistisch waren. Mede door de onverwachte coronacrisis is het actieplan - en de doorontwikkeling hiervan - in een ander daglicht komen te staan. De actiepunten zoals beschreven, gaan uit van normale zorg vóór de crisis. De actiepunten vragen om inspanningen van zowel de beleidsmedewerkers als uitvoerende medewerkers. De ambtelijke inzet was - naast het anticiperen op de begrotingstekorten - het afgelopen anderhalf jaar vooral nodig om prioriteiten gerelateerd aan de coronacrisis in goede banen te leiden. Daarnaast was het helaas niet mogelijk om de actiepunten gedegen vorm te geven door de digitale manier van overleggen; in ieder geval bleek het een vertragende factor om te starten met, of het uitvoeren van, de actiepunten. Als gevolg van de coronacrisis konden we bepaalde investeringen voor het actieplan niet doen. Ook hebben de vervolgstappen zoals ‘Grip op Wmo’, het opzetten van het Koersplan Sociaal Domein en diverse complexe jeugdzorgdossiers zoals Intervence druk gelegd op de agenda van de beleidsmedewerkers.

1 Informatie voor Derden (IV3). Dit is een informatiesysteem. Hierin staat welke financiële informatie de gemeente, provincie en

gemeenschappelijke regeling moet verstrekken. En op welke manier. De afnemers van deze financiële informatie zijn onder meer de financiële toezichthouder, de Europese Unie, het ministerie van BZK en het CBS.

Bladzijde 3

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele Ondanks dat er hard wordt gewerkt om diverse taken in te halen, betekent dit dat we nog steeds onvoldoende inzet hebben kunnen plegen om alle de actiepunten uit het actieplan binnen de gestelde planning op te pakken. Mede hierdoor hebben we een voorstel ingediend waarbij de investeringen en de te realiseren opbrengsten zoals opgenomen in de oorspronkelijke planning, aangepast en in tijd worden opgeschoven. Op 8 juli 2021 is dit voorstel behandeld binnen uw raad. Met dit voorstel is niet ingestemd. Een en ander betekent dat we zowel op het gebied van de doorontwikkeling (investering) als op de zogenaamde baten (directe resultaten) blijvend achterlopen met dit programmaonderdeel. Het komt erop neer dat de realisatie langer zal duren.

Koersplan In samenspraak met de klankbordgroep Sociaal domein van de gemeenteraad hebben we gekeken naar diverse (on)mogelijkheden om nog meer te bezuinigen. De resultaten hiervan zijn gebundeld in het Koersplan Sociaal Domein (hierna: het koersplan). Het koersplan is ontstaan uit de gedachte (van uw gemeenteraad) om een verdiepingsslag te maken op het in februari 2020 vastgestelde actieplan Sociaal domein 2020-2023. We onderzoeken of we maatregelen kunnen optekenen die net een stapje verder gaan: ‘buiten de gebaande paden’, onorthodox en soms ‘op het randje’. Bij het opstellen van een koersplan horen strijdbare acties; maatregelen met effect en impact. We zien het koersplan als een doorontwikkeling op de gekozen route. We verwijzen in het koersplan dan ook met grote regelmaat naar het actieplan. We kiezen er met het koersplan voor om het niet als losstaand document te zien, maar als een verdiepingsslag; een aanscherping/verfijning van de reeds ingezette koers binnen ons sociaal domein. In het koersplan beschrijven we in de aanleiding waarop we ons baseerden voor de voorgestelde richting en de voorgestelde maatregelen. Vele landelijke onderzoeken en ontwikkelingen en eigen bevindingen liggen hieraan ten grondslag. Daarbij putten we uit verschillende rapporten (andere gemeenten, Berenschot enzovoorts) alsook eigen suggesties en de eerdere bezuiniging formats).

In uw raadsbijeenkomst van 8 juli 2021 heeft u ingestemd met de voorgestelde koers zoals beschreven in het Koersplan Sociaal domein Borsele. Verder heeft u ingestemd met het voorleggen van een afzonderlijk raadsvoorstel wanneer de uitwerking van een maatregel uit het koersplan een politieke keuze vraagt of wanneer de uitwerking van een maatregel aanvullende financiële middelen vraagt.

Dienstverlening en COVID-19 De crisis ten gevolge van COVID 19 heeft al anderhalf jaar grote impact op de dienstverlening en de cruciale werkprocessen rondom zorg en ondersteuning. We zien dat de coronapandemie met al haar beperkingen ons nog steeds volop in de greep heeft waardoor we nu ruim in 2021 nog steeds niet kunnen spreken van normale zorg. Pas de komende jaren zal de impact van de crisis op onze maatschappij duidelijk worden. We hebben nog onvoldoende zicht op de effecten van de crisis in de breedste vorm. We zien namelijk een vorm van onzekerheid sluipen in de nog te verwachten zorg. We denken dat er veel inhaalzorg gaat plaatsvinden en zien op het moment een verzwaring in de jeugdzorgtrajecten die mogelijk met een tijdsvertraging alsnog doorwerkt in de (financiële) cijfers. We baseren ons hierbij op onder meer het document van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten over de impact van de corona. Mogelijk kunnen we voor een deel de extra middelen voor corona en jeugdzorg hiervoor aanwenden. Naast ons reguliere werk hebben we ook in de eerste helft van 2021 nog veel inspanningen verricht ons reguliere programma aan te passen op de geldende richtlijnen. We hebben gemerkt dat het door niet fysiek aanwezig te zijn op kantoor de samenwerking en het vormgeven van bepaalde activiteiten meer moeite kostten dit goed op te pakken.

Bladzijde 4

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

2. WIE DOET WAT? Binnen het sociaal domein zijn meerdere organisaties actief om onze inwoners te ondersteunen. In tabel A brengen we in beeld met welke organisaties we te maken hebben en wat deze doen. Tabel A Organisatie GGD

Werkgebied Provinciaal

Taken (kort verwoord) Uitvoering geven aan taken op het gebied van de Wet publieke gezondheid.

Veilig thuis (GGD)

Provinciaal

IJZ (GGD)

Provinciaal

SWVO

Regionaal (7 Oosterschelde gemeenten)

WIZ (GR de Bevelanden)

Regionaal (5 Oosterschelde gemeenten)

Advies en meldpunt Huiselijk geweld en kindermishandeling (onderzoek, advies, meldcode en radarfunctie). Inkopen en contracteren van jeugdzorg: beheer van contracten, verzamelen gegevens t.b.v. monitoring en verantwoording op productniveau. Backoffice beleid voor Wmo. Inkoop en betalingen woonvoorzieningen, rolstoelen, Regiotaxi, huishoudelijke hulp et cetera. Toegang voor werk, inkomen en Wmo-zorg.

SMWO

Regionaal (5 Oosterschelde gemeenten)

Maatschappelijk werk, cliëntondersteuning.

Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Borsele

Borsele

Gemeentelijk loket voor alle vragen over en het aanbieden van preventieve activiteiten rondom opvoeden en opgroeien, inclusief de toegang voor de jeugdzorg: intakes, kortdurende ondersteuning en toekennen van zorg door middel van beschikking.

VrijwilligersHuis

Borsele

College voor Zorg en Welzijn (CZW)

Provinciaal

Task Force Jeugd

Provinciaal

De gemeentelijke welzijnsorganisatie. Organisatie preventieve activiteiten, ondersteuning vrijwilligers et cetera. Beleid omtrent anti-discriminatie, huiselijk geweld, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang. Verantwoordelijk voor de gemeenteoverstijgende taken m.b.t. jeugdbeleid.

Bladzijde 5

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

3. ALGEMENE DUIDING GGD De GGD geeft uitvoering aan diverse taken op het gebied van de Wet publieke gezondheid (Wpg). Gezien de wettelijke kaders en de omvang van dit taakveld, bieden we de bestuursrapportage 2021 van de GGD afzonderlijk van de rapportage sociaal domein aan. Binnen de rapportage sociaal domein benoemen we kort de algemene ontwikkelingen en lichten we twee onderdelen uitgebreid toe: - Inkoop van de jeugdhulp. - Veilig Thuis. Ook in de eerste helft van 2021 heeft de GGD veel werk verricht in de bestrijding van de COVID-19 pandemie. Een gezonde leefstijl en preventie zijn, mede door de coronacrisis, meer dan ooit belangrijk en nadrukkelijk onder de aandacht. De focus van de GGD heeft voornamelijk gelegen op het vergroten van de vaccinatiegraad in Zeeland. Waarbij na de zomervakantie ook de aandacht is verlegd naar kleinschalig vaccineren: pop-up priklocaties in de dorpen en een vaccinatiebus waar mensen zich kunnen laten vaccineren. Binnen het totaalprogramma Publieke Gezondheid krijgt de uitvoering van de werkzaamheden vorm via vier programmalijnen. I. In het kader van de programmalijn ‘Fysieke Veiligheid en bescherming’ heeft de GGD zijn taken soms aangepast) - uit kunnen voeren met betrekking tot: I. Het voorkomen van uitbraken in instellingen. II. Toezicht- en crisistaken. III.

(Massa)vaccinaties voor andere doelgroepen (zoals de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma). IV. Adviezen en onderzoeken (met betrekking tot de omgevingswet; gezondheid in de leefomgeving; effect luchtverontreiniging op chronisch zieken en geboorte). De inspecties kinderopvang en gastouders/bureaus vinden vanaf maart 2021 weer op locatie plaats. Fysieke inspecties zijn noodzakelijk voor een onderbouwd oordeel over kwaliteit, of in het geval van zorgen over de fysieke en emotionele veiligheid. Door inzet van drie nieuwe inspecteurs loopt dit op koers met de planning. II. De programmalijn ‘Gezondheid in de wijk’ beslaat vooral de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). De uitvoering van het basistakenpakket JGZ (BTP) is sinds de uitbraak van COVID-19 op een aangepaste wijze uitgevoerd. In oktober 2020 is beeldbellen binnen de Jeugdgezondheidszorg geïntroduceerd. Contactmomenten boven de leeftijd van 14 maanden zijn sindsdien vooral via (beeld)bellen uitgevoerd. Op basis van een evaluatie van deze eerste periode waarin gebruikt gemaakt wordt van (beeld)bellen worden er vervolgacties uitgezet. Enkele contactmomenten hebben verkort plaatsgevonden om alle kinderen in beeld te houden, maar wel te voldoen aan de COVID-19 richtlijnen. Bepaalde onderzoeken zijn in overleg met scholen ingehaald. De groepsactiviteiten, zoals bijvoorbeeld opvoedcursussen, hebben niet plaatsgevonden.

Samen met ketenpartners zijn er vier webinars gehouden voor ouders van pubers over de volgende thema’s: relaties en seksualiteit, sociale media en gamen, genotmiddelen en stress, somberheid en suïcidaliteit. Daarnaast zijn voor het project Nu Niet Zwanger alle medewerkers jeugdgezondheidszorg geschoold om te signaleren en het gesprek aan te gaan. De ontwikkelde tijdelijke aanpak om het tekort in het aantal jeugdartsen op te vangen wordt gefaseerd geïmplementeerd. Een belangrijk onderdeel hierin is een taakverschuiving van de jeugdarts naar de jeugdverpleegkundige. Voor het contactmoment op de leeftijd van 3,9 is dit gerealiseerd. Ook is gestart met de eerste fase van het project Toekomst Jeugdgezondheidszorg.

Bladzijde 6

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele III. De programmalijn ‘Sociale veiligheid’ omvat Veilig Thuis, Meld- en Adviespunt Bemoeizorg (MAB), forensische zorg en de projecten RUPS, de Verwijsindex en Zeeland zonder Zelfmoord. Het aantal meldingen van zorgmijdende inwoners is licht toegenomen. In een aantal cases is er een toename van psychische problemen zichtbaar ten gevolge van de lockdown COVID-19. Professionals en algemeen publiek vragen regelmatig de expertise van het meldpunt over zorgmijding en psychiatrie. Er is samenwerking met het waterleidingbedrijf Evides in vroege signalering van betalingsachterstanden. Zeeland Zonder Zelfmoord eindigde officieel per 1 januari 2021. In 2021 hebben we nog een aantal interventies uitgevoerd, waaronder een onlinebijeenkomst over depressie, somberheid en suïcide. Het contract met politie (t.a.v. arrestantenzorg en forensisch medische expertise) is opgezegd. Reden hiervoor is het vertrek van één van de drie forensisch artsen per 10 januari 2022, waardoor de dienstverlening niet kan worden gegarandeerd door de GGD. De landelijke aanbesteding door de politie voor de Medische Arrestanten Zorg is verdaagd met twee jaar. IV. De programmalijn ‘Algemeen’ is overkoepelend aan de drie inhoudelijke programmalijnen. Hierin zijn de verschillende gezondheidsmonitoren ondergebracht.

De uitkomsten van de gezondheidsmonitor jeugd 2019-2020 heeft de GGD ontsloten. Ook is een rapportage gemaakt op Zeeuws niveau en worden schoolprofielen gemaakt. De resultaten van de volwassenen- en ouderenmonitor 2020-2021 zijn in het najaar 2021 ontsloten. In cijfers

Het nu verwachte jaarresultaat is ongeveer € 490.000 positief voor GGD Zeeland. Daarbij is er rekening mee gehouden dat kosten, die zijn gemaakt voor de COVID-19bestrijding, rechtstreeks door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) worden vergoed.

Het onderdeel COVID-19 wordt volledig gefinancierd vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS); de GGD werkt ook in opdracht van de minister van VWS. Het doel was aanvankelijk het bestrijden van COVID-19 door het uitvoeren van testen, triage en bron- en contactonderzoek. Daar is later het grootschalig vaccineren aan toegevoegd. Het vaccinatieproject heeft als hoofddoel het maximaliseren van de COVID-19 vaccinatiegraad in Zeeland. Daarbij wordt de focus in de huidige zomerperiode verlegd van grootschalig en veel vaccineren naar kleinschalig en waar nodig vaccineren. In cijfers

In augustus 2021 ligt de vaccinatiegraad voor COVID-19 in Zeeland op circa 77 procent van de Zeeuwse 12+ bevolking die minimaal één prik heeft ontvangen. Landelijk ligt de vaccinatiegraad op 82,8%.

Veilig Thuis Zeeland De begroting van Veilig Thuis bestaat enerzijds uit een basisbegroting die verband houdt met de uitvoering van de wettelijke taken en bevoegdheden. Anderzijds wil Veilig Thuis de komende jaren opvolging geven aan de acties die behoren bij de uitvoering van zowel de landelijke programma’s zoals ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ (vanuit het ministerie van VWS en het ministerie van Justitie en Veiligheid) en de ontwikkelagenda ‘Veiligheid Voorop’ (vanuit het Landelijk Netwerk Zorg en Straf), alsmede de regiovisie ‘Voor een Toekomst Zonder Geweld’ (vanuit de 13 Zeeuwse Gemeenten. Op 9 april 2021 heeft het algemeen bestuur ingestemd met de begrotingswijziging van 2021. Veilig Thuis wil daarin vanuit haar expertise investeren in de (door)ontwikkeling, implementatie en kwaliteitsborging en vanuit die rol zowel richting straf- als zorgpartners preventief bijdragen aan het eerder in beeld brengen en duurzaam doorbreken van huiselijk geweld en kindermishandeling. Veilig Thuis heeft in het eerste half jaar 2021 nagenoeg hetzelfde aantal meldingen ontvangen ten opzichte van het voorgaande jaar. Dat is in lijn met de landelijke tendens. Indien het eerste half jaar van 2021 wordt afgezet tegen het eerste half jaar van 2020, is te zien dat in 2021 meer adviesvragen Bladzijde 7

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele zijn ontvangen ten opzichte van vorig jaar. De vervolgdiensten van Veilig Thuis kennen een vergelijkbaar niveau als in het eerste half jaar van 2020. De multi-problematiek in zaken blijft echter toenemen, wat een andere intensiteit van de ketensamenwerking vraagt. Door formatietekort (krapte op de arbeidsmarkt) kunnen nog niet alle taken - zoals opgenomen in de begroting 2021 worden opgepakt. Veilig Thuis blijft zich extra inzetten om de wachtlijsten te minimaliseren en om continu te screenen op urgentie. Acute situaties van onveiligheid worden altijd direct opgepakt. Ondanks de hoge werkdruk zijn de medewerkers erin geslaagd de ontstane wachtlijst te beperken.

Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland Eén van de basistaken van de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) is het gezamenlijk inkopen en contracteren van de zogeheten Zorg In Natura (ZIN) voor de jeugdhulp aan de inwoners van de dertien Zeeuwse gemeenten. De gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de toeleiding van jeugdigen naar deze hulp en de ondersteuning via hun toegangs- of gebiedsteams.

Inkoopbeleid

De belangrijkste doelstelling van de sinds 2020 geldende nieuwe inkoopstrategie is het beheersbaar maken van het zorgaanbod door het stimuleren van samenwerking en schaalgrootte op provinciaal, regionaal en lokaal niveau. Er zijn samenwerkingsverbanden geformeerd in meerdere percelen die diverse sectoren binnen de jeugdhulp omvatten: J-GGZ2, Jeugd & Opvoeding (J&O) en Licht Verstandelijk Beperkten (LVB). Hierdoor kunnen we intersectorale hulp bieden en zullen overdrachten/schakels aanzienlijk verminderen. Na een periode van gewenning zien we dat zowel de zorgaanbieders als de toegangsmedewerkers steeds meer de samenwerking zoeken. De afgelopen periode hebben we extra geïnvesteerd om ook de wettelijk verwijzers meer te betrekken bij dit proces. Dit vraagt blijvende aandacht. Vanuit de toegang zijn de contacten met huisartsen verder verstevigd door diverse afstemmingsmomenten en spreekuren in te bouwen. Dat moet uiteindelijk leiden tot (de doorverwijzing naar en inzet van) kwalitatief betere zorg. In samenwerking tussen de IJZ en de Zeeuwse gemeenten is een tweetal monitors ontwikkeld. In één monitor is gefocust op de inhoud en één monitor is met name financieel van aard. De statische versies van deze monitors zijn opgeleverd. De (door)ontwikkeling van de monitor ‘Grip op Jeugd’ (Van Dam en Oosterbaan) is in volle gang. Er is in het afgelopen halfjaar een kwaliteitsslag gemaakt.

Dit zal de komende periode ook de volle aandacht krijgen. Naast de dynamische ‘Grip op Jeugd’monitor ontvangen gemeenten sinds 2021 maandelijks een financiële rapportage van IJZ. Hierdoor hebben we meer grip op de kostenontwikkeling. We kijken waar we binnen onze huidige capaciteit en mogelijkheden de gegevens kunnen ontsluiten die ons helpen om onze werkprocessen te verbeteren. Dit is onderdeel van het groter geheel van data-gedreven werken binnen Borsele.

Transformatie agenda zorg voor jeugd (algemeen) Onder begeleiding van de programmamanager Jeugd werken we in Zeeland nauw samen met de zorgaanbieders en -partners om de doelstellingen van de transformatie te realiseren. Dit doen we aan de hand van de vijf actielijnen die vanuit het programma ‘Zorg voor jeugd’ zijn vastgesteld. In juni 2021 heeft een uitgebreide evaluatie plaatsgevonden waarbij de huidige stand van zaken rondom de uitwerking van de actielijnen en de werking van het kernteam jeugd zijn besproken.

2 Geestelijke gezondheidszorg (GGZ)

Bladzijde 8

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele De verantwoordelijk portefeuillehouders hebben - gezien de tijdsdruk voor het opstellen van een nieuw programma en in afwachting van de hervormingsagenda - besloten de huidige transformatieagenda met een jaar te verlengen. Gecertificeerde Instelling (Intervence/ Briedis / JB West) De eerste maanden van 2021 hebben volledig in het teken gestaan van de liquidatie van de Gecertificeerde Instelling (GI) Intervence en het faillissement van Briedis. Het betrof een zeer complex en intensief proces dat veel aandacht heeft gevraagd van de betrokken portefeuillehouder en de beleidsadviseur Jeugd. Uiteindelijk heeft liquidatie van GI Intervence - na diverse hobbels - kort voor de zomervakantie geleid tot een overname door JB West. Uw raad is via diverse tussentijdse rapportages (memo’s) meegenomen in dit traject. Voor de uitgebreide beschrijving verwijzen wij naar deze stukken. De casussen van Briedis worden door de rechtbank herverdeeld onder de andere GI’s.

Verbeterplan IJZ ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’

Met het verbeterplan ‘Van Pionieren naar Professionaliseren’ geeft de IJZ inzicht in de benodigde kosten en formatie om het gewenste kwaliteitsniveau van IJZ te behalen. Het verbeterplan van IJZ gaan over de volgende doelen: - Efficiency administratie door heldere werkprocessen en automatisering. - Krachtig contractmanagement door heldere contracten en nakomen afspraken. - Snellere en betere afstemming tussen vraag en aanbod in complexe situaties. - Actuele sturingsinformatie via toegankelijk dashboard. - Starten met fraudeonderzoeken. Op 3 juni 2021 heeft uw raad een positieve zienswijze ingediend ten aanzien van de begrotingswijziging die daarmee gemoeid ging.

Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio Het SWVO voert namens de zeven Oosterschelderegio-gemeenten taken uit binnen het sociaal domein op het gebied van zorg & gezondheid, voorzieningen Wmo, jeugd, volwasseneneducatie, cultuur & bibliotheek en leerlingenvervoer. De voornaamste taken zijn het inkoopbeleid en de contractering. De besluitvorming in het bestuur wordt voorbereid in ambtelijke werk- en projectgroepen voor de verschillende thema’s. Het managementoverleg van de hoofden welzijn en zorg van de deelnemende gemeenten, heeft hierbij een coördinerende rol. Aan de hand van de halfjaarcijfers 2021 en de Business Intelligence (BI) is een inschatting gemaakt van de werkelijke kosten per gemeente tot en met het eind van het jaar. Deze cijfers kunnen natuurlijk nog afwijken van de werkelijke kosten aan het eind van het jaar. De verwachte cijfers 2021 zijn ook opgenomen in de 2e begrotingswijziging 2021. Op 8 juli 2021 hebt u ingestemd met de 1e begrotingswijziging. Momenteel is een eerste versie van het Business Intelligence (BI)-systeem gereed waardoor we actueel inzicht hebben, via een deskboard, in de actuele geaggregeerde gegevens van de eigen gemeente.

Rapport ‘Grip op Wmo’ van Berenschot

In de afgelopen maanden is door zes projectteams gewerkt aan het uitwerken van de adviezen van Berenschot. Door corona-maatregelen veelal van achter een scherm, maar er is toch intensief samenwerking gezocht. De projectgroepen hebben, of zijn nog bezig de adviezen van Berenschot te analyseren en hebben bekeken welke elementen bruikbaar en toepasbaar zijn voor uitwerking in de regio. Er zijn vervolgens plannen opgesteld waarin wordt aangegeven wat er moet gebeuren om de maatregelen te kunnen implementeren, wie dat moet doen en hoe de monitoring kan plaatsvinden.

Bladzijde 9

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele Op dit moment worden de plannen afgerond en kan de overgang plaatsvinden van ontwerp naar implementatie. Sommige maatregelen worden uitgevoerd op lokaal niveau, andere hebben vooral betrekking op de toegangsloketten of op de relatie met de zorgaanbieders. Naast de uitwerking van de maatregelen is ook gewerkt aan een publiekscampagne, met als doel om inwoners en stakeholders te informeren over het doel om terug te gaan naar de bedoeling van de Wmo. De campagne doet een beroep op inwoners om eerst hulp te vragen in de eigen omgeving. Een eerste concept is door het communicatiebureau opgeleverd. Naast de uitwerking van de maatregelen is ook gewerkt aan de vraag hoe monitoring en sturing van de maatregelen plaatsvindt tijdens de implementatie. Met de gelijknamige werkgroep is de afspraak gemaakt dat in de komende weken per maatregel de invulling van monitoring en sturing wordt uitgewerkt.

Uitvoeringsorganisatie GR de Bevelanden WIZ GR de Bevelanden Werk, inkomen en zorg (WIZ) geeft uitvoering aan de toegang tot Wmomaatvoorzieningen en diensten. Daarnaast geeft de GR invulling aan beleid en uitvoering van de Participatiewet. De organisatorische ontwikkelingen hebben we opgenomen de paragraaf ‘Brede toegang en gebiedsgericht werken’ op bladzijde 14.

4. BESCHOUWINGEN AAN DE HAND VAN IV3 Inleiding Per 2017 heeft het Rijk de indeling voor de IV3-categorieën veranderd. We rapporten de inhoudelijke en financiële ontwikkelingen per IV3-taakveld.

| 6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie Vrijwilligerswerk

Onze Borsele voor Elkaar-welzijnsmedewerkers hebben goede persoonlijke contacten met de vrijwilligersgroepen in ‘hun’ dorpen. Het inzetten van een welzijnswerker als ‘gezicht van het dorp’ werkt goed. Het werven van nieuwe vrijwilligers doen we zoveel mogelijk via het onlinedienstenplatform, maar ook via onze sociale contacten in de dorpen lukt het bijna altijd om in de vraag te voorzien. Ook in de moeilijke COVID-19-periode bleven de vrijwilligers loyaal aan hun taak. Zo liepen de meeste diensten, zoals de maaltijdvoorzieningen en het aansluiten op de persoonsalarmering, gewoon door. In cijfers

Het aantal geregistreerde vrijwilligers is 250.

Seniorenraad

De Seniorenraad Borsele is gestart met het Repair Café in de inloopvoorziening van het Leger des Heils in Heinkenszand. Drie keer per week proberen vrijwilligers kapotte spullen van particulieren een nieuw leven te geven. Door de omstandigheden rondom COVID-19 heeft de seniorenraad ook in het begin van 2021 pas op de plaats gemaakt met veel van haar activiteiten. Echter, de jaarlijkse zomeractiviteiten zijn wel georganiseerd. Doel daarvan is ook om voor de senioren in de zomermaanden – als de familie veelal op vakantie is – laagdrempelige activiteiten aan te bieden. De activiteiten waren een groot succes. Daarnaast heeft de Seniorenraad zijn aandachtspunten gegeven voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. De rode draad daarbij is het bevorderen en ondersteunen van de zelfredzaamheid van de ouderen.

Maatschappelijke activering

Bladzijde 10

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele De welzijnsmedewerkers werken preventief samen met de sociale netwerken in het dorp. Regelmatig worden zij benaderd met signalen van zorg en voor leefbaarheidsvragen of ideeën voor een burgerinitiatief. Zijn ondersteunen dan de inwoners of werkgroepen in de realisatie van hun initiatief. Door de COVID-19-maatregelen zijn in de loop van het 2021 de activiteiten weer voorzichtig opgestart. Via onze socialmediakanalen hebben we wel veel aandacht besteed aan onder andere de Week van de eenzaamheid en organiseerden we lunches voor kwetsbare inwoners vanuit 4 dorpshuizen. We boden mantelzorgondersteuning door in te zetten op drie pijlers, te weten: - Het in beeld brengen van onze mantelzorgers; - Het ondersteunen van mantelzorgers; - Het waarderen van mantelzorgers. We hebben alle geregistreerde mantelzorgers benaderd in verband met de jaarlijkse waardering in de vorm van een mantelzorg-bonnenboekje. Dit bevat bonnen van lokale ondernemers. De mantelzorger kan zelf kiezen waar hij de bon besteedt. Dit zorgde ervoor dat we met veel geregistreerde mantelzorgers telefonisch in contact kwamen. Soms voor een luisterend oor, soms voor een huisbezoek-afspraak.

Nieuwkomers

Het huisvesten van statushouders is belegd bij GR de Bevelanden WIZ. De taakstelling voor het aantal te huisvesten statushouders is in 2021 bijna verdubbeld ten opzichte van 2020. De meest recente cijfers van 2021 laten onderstaande beeld zien. Als gevolg van de coronamaatregelen is nog maar de helft van de taakstelling huisvesting statushouders gerealiseerd. In cijfers

Taakstelling in 2021: 35 Gehuisvest: 18 Nog te huisvesten: 17

Maatschappelijk werk en cliëntondersteuning

SMWO beweegt mee met wat er in de wereld om ons heen gebeurt. De decentralisatie van taken naar de gemeenten op het gebied van bijvoorbeeld jeugd, maatschappelijke opvang, statushouders en de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) heeft invloed op het dagelijks werk. SMWO ziet een toename van kwetsbare groepen in de samenleving alsook meer complexe problematiek. Maar ook merkt SMWO dat gemeenten worden geconfronteerd met tekorten en meer inzicht willen in de besteding van middelen en de effectiviteit van beleid. Daarom werkt SMWO voortdurend aan een transparante verantwoording van de resultaten op kwaliteit en kwantiteit. SMWO werkt continue aan een wendbare organisatie die ‘lean’ is georganiseerd zodat zoveel mogelijk middelen worden besteed aan de directe hulpverlening. Dat alles gebeurt in een krimpende arbeidsmarkt, waarin SMWO er hard aan werkt om een aantrekkelijke werkgever te zijn en te blijven.

Onafhankelijke cliëntondersteuning

Het SWVO coördineert het zogeheten Koplopersproject cliëntondersteuning. Met een landelijke subsidie wordt zo een impuls gegeven aan de doorontwikkeling van de cliëntondersteuning (CLIO). Vanuit Borsele namen we hieraan deel. De opgaven zij uitgewerkt zijn ‘Samenwerking informele en formele cliëntondersteuning’, ‘Vindbaarheid cliëntondersteuning’ en ‘Onafhankelijke positionering van cliëntondersteuning’. Deze sluiten aan bij de opgave van het ministerie van VWS voor de doorontwikkeling van CLIO. Vanuit het VrijwilligersHuis zijn momenteel vijf opgeleide vrijwilligers actief. De koplopersgroep heeft een toolbox ontwikkeld waarmee de gemeenten en de samenwerkingspartners gebruik van kunnen maken om CLIO onder de aandacht te brengen van inwoners.

Uitvoering jeugdnota & jongerenraad

Bladzijde 11

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele Het ondersteunen, begeleiden en organiseren van activiteiten van de Jongerenraad Borsele met en voor jongeren verloopt binnen Borsele goed. De jeugd- en jongerenwerker begeleidde de Jongerenraad bij diverse activiteiten en neemt deel aan diverse lokale projecten met betrekking tot de doelgroep jeugd. Ook het eerste halfjaar 2021 is de Jongerenraad er - ondanks de beperkingen door coronamaatregelen - in geslaagd een groot deel van de geplande activiteiten, zoals het trainingsweekend, en enkele (digitale en fysieke) activiteiten te organiseren.

Wmo-raad (sociaal domein breed)

Werving van nieuwe leden voor de Wmo-raad blijft lastig. De raad is nog steeds onderbezet. De werkwijze met tussentijdse bijeenkomsten zonder ambtelijke ondersteuning voorzien in een behoefte. De Wmo-raad heeft zich met verschillende thema’s beziggehouden. Waaronder de herstelbegroting en de aangepaste Wmo-verordening en natuurlijk de ontwikkelingen rondom de Intervence en de overname daarvan. Ook gaven zij advies over het toegangsproces tot de huishoudelijke hulp en over mogelijk hergebruik van Wmo-hulp middelen.

| 6.2 | Wijkteams Preventie & projecten

Het is belangrijk dat we blijven uitgaan van het principe dat investeren in de preventieve en voorliggende voorzieningen (vroegsignalering) de problematiek mogelijk minder groot kan laten worden. Wat betekent dit in de praktijk? Waar eerst vooral geïnvesteerd werd in het verhelderen van de vraag van de klant en het toeleiden naar de juiste zorg, verleggen we nu de aandacht naar het preventief en outreachend werken. Deze visie dragen we uit naar al onze ketenpartners. We verwachten dat zij ook vanuit deze visie werken en dat bij een zorgbehoefte eerst goed wordt gekeken naar de mogelijkheden binnen onze voorliggende voorzieningen, het netwerk en de eigen kracht van de klant. Als het in algemene zin gaat over het verbeteren van de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie, starten we meerdere integrale projecten. Voorbeelden hiervan zijn het plan van aanpak arbeidsparticipatie statushouders, armoedebeleid en vroegsignalering van huurschulden met meervoudige, vaak zorggerelateerde problematiek.

VrijwilligersHuis

Vanuit ons VrijwilligersHuis zetten onze welzijnsmedewerkers sterk in op sociale samenhang, wijkopbouw en preventie. Zoals in het koersplan beschreven zijn we gestart met een nieuwe koers, Welzijn nieuwe stijl. Doordat twee ervaren medewerkers begin 2021 met vervroegd pensioen gingen, hebben we per juni nieuwe medewerkers kunnen werven. We hebben hier geselecteerd op competenties die aanvullend zijn op het bestaande team, zodat we de expertise konden verbreden voor onze kwetsbare doelgroepen. Alle welzijnswerkers zijn inmiddels extra getraind voor de veranderde aanpak van informatie en advies naar vraaggerichte ondersteuning. Vanaf juni 2021 hebben we verschillende processen gedigitaliseerd en vereenvoudigd. Ook hebben we kritisch gekeken naar onze inzet. We zetten nu vooral in op vraaggerichte ondersteuning. Standaardhuisbezoeken laten we achterwege; we zetten de huisbezoeken gericht in. We zien dat dit werkt. De welzijnswerker is de verbinder naar de juiste ondersteuning. Ook het wijkgericht werken krijgt goed vorm. Door investering in de toegankelijkheid van onze welzijnsmedewerkers worden zij goed gevonden door de inwoners, door de actieve vrijwilligersgroepen in de dorpen maar ook door onze zorgpartners. De relatie tussen de welzijnswerkers en de toegangsmedewerkers Jeugd en Wmo is versterkt.

Zij zoeken actief contact over en weer wanneer zij zoeken naar ondersteuning anders dan een maatwerkvoorziening Jeugd of Wmo. Welzijn op recept (WoR) is na de pilot gestart vanuit de Bladzijde 12

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele huisartsenpraktijk Zorg op Zak. We kregen al verschillende doorverwijzingen waar we de hulpvrager een oplossing konden bieden via het welzijn-aanbod.

Preventieactiviteiten jeugd (CJG)

We werken toe naar een meer inclusieve samenleving, waarin iedereen kan en mag meedoen. Zowel bij nieuwe aanmeldingen als bij lopende zorg kijken we steeds meer welke rol het netwerk en de omgeving kan innemen om ondersteuning te bieden. Zo proberen we te normaliseren en tegelijkertijd de toenemende druk op de financiën te verminderen. Om zorgprofessionals te ondersteunen en te stimuleren gebruik te maken van voorliggend aanbod voor jeugdigen en gezinnen, zijn via ons CJG de voorliggende voorzieningen in kaart gebracht. Dit aanbod is in de vorm van een boekje bij onze zorgaanbieders en ketenpartners onder aandacht gebracht. Professionals verbonden aan het CJG hebben nauw contact met scholen, kinderopvang en huisartsen om zo vroeg als mogelijk ondersteuning te kunnen bieden. Door deze samenwerking worden de partijen eveneens gestimuleerd bij hulpvragen ook aandacht te hebben voor het netwerk en voorliggende voorzieningen. We zien dat deze investering zich langzamerhand begint terug te verdienen. Professionals weten het CJG steeds beter te vinden. Ook zien we dat in plaats van geïndiceerde zorg, of bij afschalen, steeds vaker wordt gekeken naar de mogelijkheid om het eigen netwerk, een vrijwilliger of een voorliggende voorziening in te zetten. Er is verdere uitvoering gegeven aan verschillende acties beschreven in de beleidsnota Jongvolwassenen (18-/18+).

De wettelijke kaders die gelden na het achttiende levensjaar gaan uit van zelfredzaamheid en sluiten daardoor niet altijd aan bij behoeften en mogelijkheden van jongeren in een kwetsbare positie. Om deze jongeren de zorg en ondersteuning te geven die zij nodig hebben is het van belang in eerste instantie niet uit te gaan van de wet- en regelgeving binnen het sociaal domein, maar van wat je met de klant wilt bereiken. We ondersteunen deze doelgroep op verschillende manieren, onder andere door samenwerking tussen WIZ en CJG te versterken. Eén van de andere actielijnen richt zich erop jongeren voor te bereiden op de veranderingen die gepaard gaan met de overgang naar wettelijke volwassenheid. In de periode januari tot en met augustus 2021 zijn 184 verjaardagskaarten verstuurd naar jongeren, hen te attenderen op (en op verzoek te ondersteunen bij) de aankomende wijzigingen, die gepaard gaan met de overgang naar volwassenheid. Van de 184 jongeren die zijn aangeschreven ontvangen 25 jongeren een vorm van jeugdzorg. Hoewel op casusniveau steeds vaker constructief overleg plaats vindt tussen de verschillende domeinen, blijft de ontschotting aandacht vragen. De jeugd- en jongerenwerker heeft de betrokken hulpverlener(s) en jongeren actief benaderd om hen te wijzen op het belang van een toekomstplan en heeft waar nodig ondersteund bij het opstellen hiervan.

Daarnaast is de app Kwikstart doorontwikkeld en via social media onder de aandacht gebracht bij zorgprofessionals, ouders en jongeren.

Toegang 1e en 2e lijnsvoorzieningen en opvoedondersteuning

Binnen ons actieplan sociaal domein is de ontschotting en het werken vanuit een integraal Borsele team als een belangrijke thema benoemd, waarmee we meer geïntegreerd willen werken op lokaal niveau. Verder hebben we vanuit de wet de plicht om toegankelijke, alledaagse hulp bij opgroeien en opvoeden professioneel vorm te geven (preventieve opvoedondersteuning). Op basis daarvan investeren we in vroeghulp aan kwetsbare gezinnen en jeugd en een sociale basis. Binnen Borsele hebben we naast onze reguliere voorzieningen zoals diverse (sport)activiteiten voor kinderen en jeugdigen, JGZ en maatschappelijk werk extra capaciteit ingezet in de vorm van opvoedcoaches en de jeugd- en jongerenwerker.

Brede toegang en gebiedsgericht werken

In het rapport ‘Grip op de Wmo’ is geadviseerd om klantmanagers nadrukkelijker in de wijken en kernen te positioneren om zo de integraliteit en het domeinoverstijgende denken en werken te bevorderen. Dat proces is tevens beschreven in diverse andere beleidsdocumenten, te weten: het Bladzijde 13

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele actieplan, het koersplan en de herinrichtingsplannen van WIZ. We werken toe naar een sociaal gebiedsteam waarbij de toegang tot zorg en ondersteuning voor jeugd, Wmo en participatie worden geïntegreerd een frontoffice die lokaal is gesitueerd. De backoffice wordt en blijft gedeeltelijk centraal georganiseerd (GR de Bevelanden WIZ/SWVO/IJZ). Met deze doorontwikkeling willen we de kwaliteit van de dienstverlening verbeteren, de lijnen tussen de verschillende samenwerkingspartners kort houden en grip houden op de financiën. Het herinrichten van de (brede) toegang tot zorg en ondersteuning zal stapsgewijs vorm krijgen. Eind 2020 heeft het AB van GR de Bevelanden besloten dat er een advies moest komen over de heroriëntatie van de afdeling WIZ, met als doel om deze nieuwe structuur in te laten gaan per 1 januari 2022. In het eerste halfjaar van 2021 zijn daartoe bij WIZ onderzoeken, gesprekken en analyses verricht. Ook met de gemeenten is een gesprek gevoerd over de wederzijdse verwachtingen, kansen en mogelijkheden. De heroriëntatie werd ingegeven vanuit de behoefte bij WIZ om meer ketengericht te werken en de onderlinge samenhang binnen de afdeling te verbeteren.

Vanuit de gemeenten is de wens om de effectiviteit van de dienstverlening te verbeteren, de lijnen tussen de afdeling WIZ en de eigen ambtelijke organisaties kort te houden en WIZ meer in de lokale situatie te positioneren. Inmiddels is bekend dat als resultaat van de heroriëntatie er twee gebiedsteams komen. Het eerste team is voor het gebied Goes en NoordBeveland. Het andere team richt zich op Borsele, Kapelle en Reimerswaal. Voor de dienstverlening aan de inwoners betekent dit intensievere aandacht voor de klanten en nadrukkelijke betrokkenheid van de medewerkers bij het lokale veld. Er wordt meer integraal gewerkt en minder vanuit de vakdisciplines wat leidt tot minder overdrachtsmomenten en een betere en snellere dienstverlening.

Toegang 0-100 jaar

De toegang voor de Wmo (voorzieningen en maatwerk begeleiding) is een taak van onze uitvoeringsorganisatie de GR de Bevelanden WIZ. We hebben het afgelopen jaar belangrijke stappen gezet om de toegang integraal in te richten. Zoals in de paragraaf ‘Brede toegang en gebiedsgericht werken’ is beschreven, komen de klantmanagers van WIZ dan lokaal te werken. We noemen dat het gebiedsgerichte werken. Er zijn inmiddels gebiedsgerichte afspraken gemaakt. Deze worden verfijnd om in januari 2022 te kunnen starten. Ook is de beslissing genomen dat we het welzijnswerk naar de toegang Wmo en Jeugd brengen per januari 2022. De voorbereidingen voor de verhuizing van het VrijwilligersHuis naar Heinkenszand zijn in volle gang. Dat betekent dat vanaf januari 2022 het CJG, de toegang Werk, Inkomen en Zorg en het VrijwilligersHuis bij elkaar zitten en dat we het integrale werken verder kunnen doorontwikkelen. Daarnaast kregen wij meer inzicht in het gebrek aan data en het gebrek aan de mogelijkheid om data te genereren. Dat was het gevolg van een analyse die wij hebben uitgevoerd met Connect to Innovate. Het is belangrijk om de systemen voor data van welzijn, de toegang en IJZ veel beter aan elkaar te koppelen. Het besluit om een data-analist aan te trekken voor Borsele is hiervoor genomen.

Toegang Jeugdhulp (CJG)

Zoals beschreven in het actieplan werken we niet langer op basis van ‘recht op zorg’ maar gaan we uit van de eigen mogelijkheden van onze jeugdigen en gezinnen. Dat vraagt een nieuwe manier van denken en doen met daarbij veel ruimte voor de professional, met aandacht voor het kostenaspect van bepaalde interventies en de toewijzing van zorg.

Bladzijde 14

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele Bij een verzoek voor jeugdhulp wordt eerst naar de achterliggende behoefte van de vraag gekeken en niet direct jeugdhulp aangereikt. Daarbij staat de eigen verantwoordelijkheid voorop vanuit de kracht van de jeugdige en zijn of haar ouders en wordt gewerkt vanuit vertrouwen. In juni 2020 zijn we gestart met een vast (gemeentelijk) toegangsteam jeugd bestaande uit zorgprofessionals die bovenstaande visie en taken op kunnen pakken. We hebben het toegangsteam zo breed mogelijk ingericht waar naast de jeugd- en gezinsprofessionals ook onze kernpartners vanuit het maatschappelijk werk en de jeugdverpleegkundigen van de GGD hun rol behouden, in de verbinding met het voorliggende veld. Ook de opvoedcoaches en de jeugd- en jongerenwerker werden ieder met hun eigen expertise toegevoegd aan het brede toegangsteam. Dit team werkt nu een goed jaar samen. De visie wordt omarmd en naar buiten toe uitgedragen. De professionals stuiten echter bij zowel ouder(s)/verzorger(s) als bij zorgaanbieders regelmatig op weerstand. De verscherpte visie van normalisatie en het inzetten van eigen kracht, vraagt van alle partijen medewerking. We hebben gemerkt dat zorgvuldigheid in dit proces essentieel is om ook deze partijen de visie te laten omarmen. Hiermee voorkomen we verdere escalatie en een discussie ‘dat geld boven zorg gaat’.

Vanwege langdurige ziekte en het wegvallen van één van de jeugd- en gezinsprofessionals is het team op dit moment niet op volle sterkte. We streven ernaar op korte termijn een oplossing voor te vinden.

Kortdurende hulpverlening binnen de toegang door Jeugd- en Gezinsprofessionals

De ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein en de hiermee gepaard gaande uitdagingen vragen om professionals die zich in dit brede veld kunnen bewegen en hier kennis, deskundigheid, beroepshouding en vaardigheden voor hebben. Inzet van zorg hoeft niet altijd door een zorgaanbieder te gebeuren. Daar waar de toegangswerker zelf kortdurend iets voor de klant kan betekenen om de hulpvraag op te lossen, pakt de toegangswerker de vraag zelf op. We verwachten van de jeugd- en gezinsprofessionals, die werkzaam zijn binnen onze toegang, dat deze in staat zijn om zelf aan de slag te gaan met de vraag van de klant. Indien nodig voert de toegangsmedewerker naast coördinatie van zorg ook kortdurende casusregie uit. Afgelopen half jaar hebben we gemerkt dat we aan het verlenen van kortdurende hulpverlening in de praktijk vaak niet toekomen. Dit heeft mede te maken met het feit dat de aanvragen voor zorg steeds meer via de gemeentelijke toegang verlopen. Ook zien we dat de zorgaanvragen in complexiteit toenemen waardoor er meer tijd gaat zitten in het verhelderen van de zorgvraag.

Opvoedcoaches/jeugdondersteuners

In juni 2020 zijn de opvoedcoaches/jeugdondersteuners toegevoegd aan het brede toegangsteam jeugd. Door een goede analyse en het tijdig inzetten van de opvoedcoach wordt voorkomen dat nietpassende hulpverleningstrajecten worden ingezet en/of worden afgewend. Gedurende de afgelopen jaren merken we dat de behoefte aan ondersteuning door deze discipline groot is. De opvoedcoaches worden veelvuldig benaderd door diverse ketenpartners, de scholen, de huisartsen en niet in de laatste plaats door de ouders zelf (via het CJG). Afgelopen maanden hebben de opvoedcoaches zowel digitaal als fysiek hulp verleend, dit biedt voor ouders een grote vorm van keuzevrijheid waardoor de dienstverlening als zeer prettig en klantvriendelijk wordt ervaren. Helaas hebben de opvoedcoaches afgelopen periode gemerkt dat digitale hulpverlening niet voor alle kinderen geschikt is, hierdoor kwamen een aantal kinderen, door het missen van de mogelijkheden van een huisbezoek in 2020, op een later moment (1e halfjaar 2021) toch weer in beeld bijvoorbeeld via Veilig Thuis en/of door een crisis. Met deze ervaring is het goed zeer kritisch te kijken welke gezinnen/kinderen geschikt zijn voor digitale hulpverlening en welke niet.

Bladzijde 15

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

Jeugd- en jongerenwerk & preventieve jeugdzorg

In juni 2020 is de jeugd- en jongerenwerker toegevoegd aan het brede toegangsteam jeugd. Waar mogelijk wordt de jeugd- en jongerenwerker ingezet voor kortdurende belgeleiding van jongeren, waarbij we inschatten dat deze casussen opgepakt kunnen worden in het voorliggende veld. Tijdens de eerste tussenevaluatie (juli 2021) van het toegangsteam gaven alle leden aan het waardevol te vinden dat hierdoor laagdrempelig hulp kan worden geboden vanuit de toegang. Deze inzet maakt dat diverse jongeren niet terecht zijn gekomen in de hulpverlening maar met kortdurende begeleiding en ondersteuning vanuit onze jeugd- en jongerenwerker weer verder konden.

Monitoring

In de periode 1 januari 2021 tot en met 31 augustus 2021 zijn 134 nieuwe casussen aangemeld bij de toegang. Het betreft zowel reguliere intakes als casussen die zijn opgepakt door de opvoedcoaches en jeugd- en jongerenwerker. Het betreft voor een deel ook casussen die in het verleden al bekend waren bij het CJG, maar waarbij vanwege verschillende redenen de expertise van het CJG is (wederom) is ingezet. Sinds 1 januari registreren we onder andere op welk leefgebied de initiële hulpvraag primair betrekking heeft. Deze informatie willen we in de toekomst gebruiken als input voor de preventieactiviteiten die worden opgezet. Hieronder volgt een overzicht. In cijfers

Hulpvraag (gespecifieerd en primair)/ 1-1-2021 t/m 31-08-2021 Wonen en leefomstandigheden Mentaal welbevinden/ autonomie Participatie (dagbesteding en scholing, sociaal en dagelijks functioneren) Lichamelijk welbevinden Inkomen en financiën Gezin en opvoeding Veiligheid Totaal

5 49 37 0 0 40 3 134

Naast het oppakken van (nieuwe) casussen zijn er diverse neventaken die belegd zijn bij de jeugd- en gezinsprofessionals, opvoedcoaches/jeugdondersteuners en de jeugd- en jongerenwerker. Het afgelopen halfjaar is aan iedere school (PO en V(S)O een toegangsmedewerker gekoppeld. Dit heeft erin geresulteerd dat vragen eerder (anoniem) worden besproken en de toegangsmedewerker eerder passende ondersteuning kan bieden.

Pilot/project opvoed-spreekuren bij de huisarts & praktijkondersteuner Jeugd & Gezin

Spreekuren opvoedcoaches huisartsen Zoals al eerder aangegeven kiezen niet alle huisartsen ervoor naast een eigen ‘Praktijk Ondersteuner (POH) voor GGZ 0-100 jaar’ ook nog een afzonderlijke POH-Jeugd & Gezin in te zetten. Zij kiezen ervoor om op een andere manier de samenwerking met de gemeente op gebied van jeugdhulp vorm te geven. Momenteel zijn we volop aan het experimenteren onze opvoedcoaches/jeugdondersteuners rechtstreeks te verbinden aan huisartsenpraktijken. Deze ondersteuning/werkwijze, die vaak is gericht op een meer systematische benadering en hulp aan ouders, biedt voor beide partijen veel voordelen en doet zeker niet onder aan de keuze voor de inzet van een POH Jeugd & Gezin. We zien steeds vaker dat de huisarts ervoor kiest de toekenning voor jeugdhulp via onze gemeentelijke toegang te laten lopen. Door Corona en (langdurige) ziekte van één van onze vaste opvoedcoaches is deze werkwijze bij (één van de huisartsen) niet tot de gewenste uitvoering gekomen. Vanaf november 2021 zal dit opnieuw intensief worden opgepakt. Bladzijde 16

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

POH Jeugd & Gezin Binnen de huisartsenpraktijk ’s-Gravenpolder hebben we een POH-jeugd welke fungeert als poortwachter voor de verwijzingen GGZ waarbij nog niet duidelijk is welke problematiek hieraan ten grondslag ligt. Eén van de doelen is om in samenspraak met de opvoedcoaches/jeugdondersteuners een betere samenwerking op te zetten tussen huisarts en CJG op gebied van jeugdproblematiek. Eind 2021 zal er opnieuw een tussen evaluatie plaats vinden. Mogelijk is de doorontwikkeling inzet POH-jeugd vanuit de Zeeuwse Huisartsen Coöperatie dan ook verder uitgewerkt.

Pilot/project ‘Kennisoverdracht van geïndiceerde jeugdhulp naar het voorliggende veld’

In de afgelopen jaren hebben we binnen de gemeente Borsele geëxperimenteerd door enkele medewerkers van het maatschappelijk werk (SMWO) en medewerkers van de gecertificeerde instelling (GI) Intervence gezamenlijk verantwoordelijk te maken voor het uitvoeren van bepaalde casuïstiek binnen de preventieve jeugdbescherming ofwel intensieve vrijwillige hulp (drang). Het gaat hier om het proces van hulp en zorg verlenen in het vrijwillige kader van de jeugdzorg, waarbij de jeugdprofessional gradueel meer invloed uitoefent, meer verantwoordelijkheid neemt en daarmee steeds intensiever hulp en zorg verleent én tegelijkertijd de vrijwilligheid van de hulp garandeert. Ons lokaal experiment is tot oktober 2020 naar grote tevredenheid uitgevoerd en begin 2021 overgegaan in de pilot ‘Vaart In Veiligheid’(ViV). Ondertussen is de pilot VIV beëindigd en geëvalueerd. Op dit moment wordt gekeken hoe dit past binnen het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming dat eind maart 2021 naar de Tweede Kamer is gestuurd. Dit betreft een voorstel voor een verbeterde aanpak van de jeugdbeschermingsketen. De opdrachtgevers (Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de ministeries van VWS & JenV) willen het stelsel eenvoudiger inrichten. Onze Borsele werkwijze sluit hierbij goed aan. We blijven alle (landelijke en Zeeuwse) ontwikkelingen volgen zodat we hier snel en adequaat op in kunnen spelen.

Lokaal willen we onze ervaringen binnen dit experiment mogelijk verder op pakken binnen een Lokaal Expertise Team (LET Borsele) dit onderdeel is verder uitgewerkt in maatregel 1 van het koersplan. In december 2021 leggen we dit met een voorstel voor aan uw raad.

| 6.3 | Inkomensregelingen BUIG (Wet bundeling uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten)

Uit het budget BUIG betalen we de algemene bijstand, IOAW, IOAZ en de bijstand voor starters in het kader van het Bijstandsbesluit Zelfstandigen (BBZ). De prognose op basis van de gegevens tot en met 2021 laten een overschot zien op de BUIG dat door Borsele van het Rijk wordt ontvangen voor een bedrag van € 257.000. Het aantal uitkeringen is licht gestegen naar 1426 uitkeringen. De instroom over 2021 is tot en met het 2e kwartaal 199 en de uitstroom is 184 uitkeringen. De cijfers zijn voor de vijf Bevelandse gemeenten. Het grootste deel van het uitkeringsbestand bestaat ook in 2021 uit arbeidsintensieve en moeilijk plaatsbare groepen. Met name uit de jonggehandicapten met arbeidsvermogen (voorheen Wajong) en de statushouders.

Minimabeleid en inkomensondersteuning

De overheid heeft in 2021 een nieuwe regeling ingevoerd, de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK). De TONK ondersteunt inwoners met het betalen van woonlasten, wanneer zij als gevolg van de coronacrisis daarmee in de problemen komen. De overheid heeft geen centrale regels voor de TONK opgesteld, maar heeft gemeenten beleidsvrijheid gegeven. Het aantal aanvragen TONK ligt ver beneden het aantal dat werd verwacht. Op 1 juli 2021 waren in totaal 73 aanvragen ingediend. In verband daarmee zijn de beleidsregels versoepeld en geldt er een hogere vermogensgrens. Het effect daarvan is dit moment nog niet zichtbaar.

Bladzijde 17

Programmarapportage 2020 sociaal domein Borsele

In cijfers

Over de periode januari 2021 tot en met juni 2021 verstrekte WIZ de volgende inkomensondersteunende regelingen voor de vijf Bevelandse gemeenten:  Bijzondere bijstand: 429  Declaratiefonds/minimabeleid: 633  Individuele inkomenstoeslag: 397  Nieuwe deelnemers collectieve zorgverzekering: 78  Compensatie chronisch zieken: 582  Aanvragen TONK-regeling: 73 (55 toegekend, 13 afgewezen en 5 in behandeling).  Aanvragen TOZO 3 en 4: 467.

De invoering en uitvoering van Vroegsignalering is vanaf 1 september 2021 geborgd met convenanten. De teksten over de regelingen en dienstverlening van WIZ zijn aangepast voor de nieuwe website. De beleidsregels voor de TONK zijn vastgesteld.

Armoedebestrijding en schulddienstverlening

Per 1 januari 2021 is de Kadernota Armoede & Schulden (‘Leven zonder (geld)zorgen’) door uw raad vastgesteld. Over de uitwerking van de kaders hebben de gemeenten en WIZ afspraken gemaakt voor de komende vier jaar. Voor de uitvoering van de schuldhulpverlening hebben we naast de kaders uit de Kadernota ook te maken met de kaders uit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). De Wgs is per 1 januari 2021 gewijzigd. Als gevolg van de wijziging zijn er meer mogelijkheden voor gegevensuitwisseling tussen gemeenten en betrokken partijen. Het doel is om de inwoners met problematische schulden te ontzorgen en de snelheid van schuldhulpverlening te bevorderen. WIZ geeft hieraan inhoud door middel van het uitvoeren van Vroegsignalering. Hierover heeft begin 2021 besluitvorming plaatsgevonden. In 2021 zijn we met WIZ begonnen met het ontwikkelen van een nieuw beleidsuitvoeringsplan Schulddienstverlening 2022. Voor de uitvoering van ons armoedebeleid subsidiëren we verschillende partijen, zoals de stichting Leergeld Kinderen, de Voedselbank, de Kledingbank en het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid tot het aansluiten bij het Volwassenfonds Sport & Cultuur. Voor minima kan het verlagen van de drempel tot deelname aan sport, zingeving, gezonde leefstijl en cultuur een preventieve werking hebben.