15.1 Programmabegroting en meerjarenraming 2024-2026
Tekst van het document
31
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Wat willen we bereiken? Een optimale en brede ontwikkeling van ieder kind in Borsele aan de hand van de Lokale Educatieve Agenda (LEA).
Wat gaan we ervoor doen? We bespreken met de schoolbesturen en de kinderopvangorganisaties ontwikkelingen op het gebied van het lokaal onderwijs(achterstanden)beleid. We maken afspraken over de beleidsontwikkeling en de beleidsuitvoering. Verbetering van de schoolorganisatie en de We ondersteunen onze basisscholen door twee kwaliteit van het onderwijs (schoolbegeleiding). schoolbegeleidingsdiensten te subsidiëren: RPCZ en Driestar Educatief. We werken met een convenant waarin we afspraken hebben vastgelegd over de inzet van onze subsidies. Vanaf 2023 bouwen we deze subsidie jaarlijks met 25% af, wegens de bezuinigingsopgave. Vanaf 2026 stoppen wij volledig met het subsidiëren van deze schoolbegeleidingsdiensten. Voorkomen van schoolverzuim, schooluitval en We hebben een gemeenschappelijke regeling voor thuiszitten. Een startkwalificatie of behalen van het de uitvoering van de taken op grond van de hoogst mogelijke niveau voor iedere leerling. Leerplichtwet en de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC). Het Regionaal Bureau Leerlingzaken (RBL) voert deze taken voor ons uit. We hebben periodiek overleg met het RBL over het te voeren beleid en over de financiën. We leggen de nadruk zoveel mogelijk op preventie.
De ontwikkelvertraging die kinderen hebben Het Rijk heeft een specifieke uitkering verstrekt om opgelopen tijdens de coronaperiode bestrijden en het onderwijs te ondersteunen vanuit het Nationaal terugdringen. Programma Onderwijs (NPO). We hebben een werkgroep NPO samengesteld waarin onderwijs, kinderopvang en gemeente vertegenwoordigd zijn. We streven ernaar om de middelen zowel duurzaam als naar behoefte van het werkveld in te zetten. De looptijd voor de besteding van de NPOmiddelen loopt tot en met schooljaar 2024-2025. Bevordering van de samenwerking tussen scholen We organiseren buitenschoolse activiteiten via en andere partijen op het gebied van opvang en Borsele Na School (BONS). Daarnaast intensiveren zorg om de ontwikkelingskansen van kinderen te we het contact tussen het CJG en de intern verbeteren. begeleiders van de scholen om zo vroeg mogelijk in te kunnen grijpen bij eventuele zorgbehoeften van kinderen. Via ons onderwijshuisvestingsbeleid brengen we samenwerkingspartners zoveel mogelijk onder in één gebouw. Regionale afstemming over het beleid van We voeren overleg via de Regionale Educatieve schoolbesturen en gemeenten in de Agenda (REA) op de terreinen aansluiting Oosterschelderegio. onderwijszorg, leerplicht, doorgaande lijn, leerlingenvervoer, onderwijshuisvesting en passend onderwijs.
32
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Wat willen we bereiken? We willen dat kinderen zonder of met een kleinere achterstand in het basisonderwijs starten (Voor- en Vroegschoolse Educatie).
Leerlingen uit het speciaal onderwijs zelfstandig laten reizen met het openbaar vervoer en/of de fiets.
Aandacht voor laaggeletterden en mensen met minder digitale vaardigheden.
Wat gaan we ervoor doen? We zorgen voor voldoende en kwalitatief goed voorschools aanbod voor peuters met een (risico op) ontwikkelingsachterstand. Daarnaast stimuleren we een zo groot mogelijke deelname van (doelgroep)kinderen in de leeftijd van 2 tot 4 jaar. We geven uitvoering aan het vastgestelde Bevelandse Onderwijsachterstanden beleidsplan 2020-2022 en de bijbehorende lokale paragraaf. Voor de beleidsperiode 2023-2026 stellen we gezamenlijk een nieuw Bevelands Onderwijsachterstanden beleidsplan op. We zetten in op het vergroten van zelfstandigheid van deze leerlingen. We enthousiasmeren en ondersteunen hen om uit te stromen naar het openbaar vervoer (OV) en/of het fietsvervoer. We zetten hiervoor maatwerk in. Dit doen we in samenwerking met scholen en ouders. We werken samen met het SWVO, Scalda en het Taalhuis om de doelgroep te informeren dat ze voor ondersteuning bij het Taalhuis en de bibliotheek terecht kunnen.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Aantal voortijdig schoolverlaters
19
18
16
5.1 Sportbeleid en activering Wat willen we bereiken? Een vitale en gezonde samenleving waarin we een gezonde leefstijl, ontmoeting en participatie stimuleren. Elke inwoner van Borsele – jong én oud en met én zonder beperking – kan een leven lang plezier beleven aan sport en bewegen.
15
14
Wat gaan we ervoor doen? We geven uitvoering aan het actieplan ‘Sport, Bewegen en Gezondheid’ en leggen hierbij nadrukkelijk de koppeling met het Sociaal Domein. We stimuleren inwoners deel te nemen aan sporten/of beweegactiviteiten. Hierbij hebben we bijzondere aandacht voor kwetsbare inwoners. We signaleren financiële, praktische en sociale drempels om te gaan sporten en/of bewegen en proberen deze drempels te verlagen of weg te nemen. Samen met de sport- en beweegaanbieders maken we ons aanbod toegankelijker en inclusiever.
33
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? De sportverenigingen in Borsele vitaal krijgen en/of We onderhouden (via de verenigingsondersteuner) houden en daarmee toekomstbestendig maken. directe contacten met bestuurders van sportverenigingen, waardoor we goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen binnen de verenigingen. In toenemende mate zien we dat verenigingen toenadering zoeken tot elkaar. Begin 2023 gaan we met de verenigingen in gesprek om een gezamenlijke langetermijnvisie te ontwikkelen. Het huidige onderzoek naar de capaciteitsbehoeften van de Borselse sportverenigingen geldt hierbij als vetrekpunt, net als het te verkrijgen inzicht in de mogelijke concentratie van voorzieningen.
Alle Borselse kinderen voldoen aan de beweegrichtlijnen en verbeteren hun motorische vaardigheden.
Meer kinderen en jongeren in Borsele hebben een gezond gewicht.
We gaan verder ook in gesprek met sportverenigingen om te kijken hoe zij een grote(re) maatschappelijke rol kunnen gaan vervullen. Op deze manier kunnen de sportverenigingen hun bijdrage leveren aan het realiseren van gemeentelijke doelstellingen op het gebied van een gezonde sportomgeving. We voeren motorische screenings (MQ-scans) uit bij zoveel mogelijk leerlingen van de Borselse basisscholen. Op basis van de resultaten van deze screenings kunnen we - indien nodig - passend advies en ondersteuning voor een kind inzetten. Op die manier voorkomen we mogelijk de inzet van zwaardere (en vaak dure) zorg. We geven uitvoering aan het plan van aanpak met betrekking tot JOGG (Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst). De JOGG-aanpak is een lokale integrale methode gericht op kinderen en jongeren van 0 tot en met 19 jaar. We maken de leefomgevingen waar zij vaak komen gezonder: thuis, school, buurt, sport, vrije tijd, werk en media. Samen met andere partijen zorgen we ervoor dat het makkelijker wordt om gezonde(re) keuzes te maken.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Percentage personen dat voldoende beweegt (16+)
65,3%
56,0%
56,0%
34
56%
44,8%
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
5.2 Sportaccommodaties Wat willen we bereiken? Een functionele en duurzame sportinfrastructuur die voor iedereen bereikbaar en toegankelijk is.
Wat gaan we ervoor doen? In lijn met het bestuursprogramma 2022-2026 ontwikkelen we een visie op het gebied van buitensportaccommodaties. Deze visie vormt de basis voor toekomstige (beleids)keuzes.
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Aantrekkelijk cultuurbeleid voor inwoners en Wij geven uitvoering aan de in 2022 vastgestelde toeristen. cultuurnota. Kinderen de mogelijkheid geven tot Wij subsidiëren de Zeeuwse muziekschool. We muziekonderwijs. nemen deel aan en subsidiëren het regionale programma Kunst- en Cultuureducatie. Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Aantal leerlingen Muziekschool excl. groepslessen
105
123
123
5.4 Musea Wat willen we bereiken? We stimuleren musea en evenementen met betrekking tot lokale historie. 5.5 Cultureel erfgoed Wat willen we bereiken? Behouden en versterken van cultureel erfgoed.
123
123
Wat gaan we ervoor doen? Wij verlenen structureel subsidie aan musea op basis van de subsidieregeling musea.
Wat gaan we ervoor doen? Door samen te werken met eigenaren en andere partijen richten we ons op het behoud en herstel van het erfgoed. De erfgoednota en de uitvoeringsregels actualiseren we in 2023-2024. De vaststelling van de kerkenvisie in de gemeenteraad is gepland voor 2023. Voor 2023 ondersteunen we kerkbesturen voor het uitvoeren van de rijkssubsidieregeling SIM (subsidiering instandhouding monumenten). Met behulp van deze extra financiële middelen kunnen diverse kerken en kerktorens gerestaureerd en onderhouden worden. Verder faciliteren bij andere subsidietrajecten en restauraties van erfgoed.
5.6 Media Wat willen we bereiken? Het bekostigen van de regionale omroep.
Wat gaan we ervoor doen? Wij bekostigen de aangewezen regionale omroep samen met de omliggende gemeenten. Een kwalitatief goede bibliotheekfunctie aanbieden Wij onderzoeken hoe we (ondanks een aan alle inwoners. bezuinigingsopgave) een kwalitatief goede bibliotheekfunctie voor onze inwoners in stand kunnen houden.
35
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Aantal leden Bibliotheek
4.617
4.615
4.530
5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat willen we bereiken? Het in stand houden van veilige en duurzame speelplekken.
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? Het stimuleren van de dorpshuisfunctie.
Het versterken van de talentontwikkeling van onze jongeren.
4.530
4.530
Wat gaan we ervoor doen? We blijven nauw samenwerken met de vijftien speeltuinverenigingen voor de uitvoering van het speeltuinbeleid. We voeren veiligheidsinspecties uit en stemmen de vervanging van toestellen en/of de aanleg van nieuwe (groene) speelplekken gezamenlijk af. Op basis van de evaluatie van de huidige nota Spelenderwijs stellen we in 2023 geactualiseerd speeltuinbeleid op.
Wat gaan we ervoor doen? We verstrekken exploitatiesubsidies en adviseren de dorpshuisstichtingen over exploitatie, beheer en onderhoud. We stimuleren maatschappelijke activiteiten in de dorpshuizen. Wanneer er behoefte is aan het opknappen van een dorpshuis, denken we actief mee. De jongerenwerker en de Jongerenraad Borsele werken samen aan een passend aanbod voor onze jeugd. Wij faciliteren het jeugd- en jongerenwerk door middel van subsidie, ondersteuning en advisering door onze jongerenwerker. In 2023 richten we ons op de heroriëntatie van de adviesfunctie van de Jongerenraad. We kijken of deze nog aansluit bij de huidige wensen en behoeften van de jongeren.
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Algemene subsidieverordening (2016)
Niet van toepassing
Cultuurnota ‘Beleef cultuur in Borsele’ (2022-2025)
2025
Visie bibliotheekwerk Oosterschelderegio (2017-2020)
2023
Integraal Huisvestingsplan (2011)
2022
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs (2019)
2022
Meerjarenplan Onderwijsachterstandenbeleid (2019-2022)
2023
Meerjarenonderhoudsplanning schoolgebouwen (2019)
2023
Meerjareninvesteringsschema (2019)
2022
36
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Omschrijving
Herzieningsdatum
Verordening leerlingenvervoer (2016)
2023
Actieplan sport, bewegen en gezondheid (2022-2025), meebewegen
2025
Notitie toezicht openbaar onderwijs ‘Actief op de achtergrond’ (2013)
Niet van toepassing
Actieplan Wonen, Zorg en Welzijn: Beter (T)Huis in Borsele (2016-2020)
Niet van toepassing
Actieplan Sociaal Domein (2020-2023)
2024
Speeltuinnota Spelenderwijs (2013-2023)
2023
Monumentenverordening (2014)
2024
Subsidieverordening Monumenten en Dorpsvernieuwing (2014)
2024
Erfgoedverordening Borsele (2017)
2024
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Stichting Omnisscholen Regionaal Bureau Leerlingzaken Zeeuwse Muziekschool Sportfondsen Borsele
37
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Wat mag het kosten? Baten en lasten Leefbaarheid, Onderwijs, Cultuur en Sport Rekening 2021 Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
2022
(bedragen x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
39 921 1.959 286 704
0 811 2.442 324 1.066
0 760 2.097 276 524
0 727 2.070 276 522
0 723 2.044 311 489
0 708 2.018 261 489
327 35 0 720
493 33 8 639
252 34 93 759
252 34 93 659
252 34 93 659
251 34 93 658
164 1.403 6.559
175 2.108 8.099
169 1.821 6.783
169 1.821 6.622
169 1.897 6.670
169 1.897 6.577
0 86 439 131 116 0 30
0 198 869 0 82 0 35
0 124 523 0 84 1 37
0 124 523 0 84 1 37
0 124 523 0 84 1 37
0 124 493 0 84 1 37
Totaal baten
4 278 1.084
5 294 1.482
5 309 1.083
5 309 1.083
5 309 1.083
5 309 1.053
Saldo programma
5.475
6.616
5.700
5.539
5.587
5.524
225
861
134
134
103
53
419 5.669
0 5.755
0 5.566
0 5.405
0 5.484
0 5.471
Totaal lasten Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Mutaties reserves Baten 0.10 Mutaties reserves Lasten 0.10 Mutaties reserves Totaal saldo programma
38
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Financiële analyse (meerjarig) Openbaar basisonderwijs Op dit taakveld hebben wij geen bijzonderheden te melden. Onderwijshuisvesting De daling van de lasten is het gevolg van dalende kapitaallasten (afschrijving en rente). Het verschil in baten van € 75.000 ten opzichte van 2022 is een subsidie die we hebben ontvangen van de provincie voor het Masterplan Nieuwdorp. Hier staan ook lasten tegenover waardoor dit neutraal verloopt. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Er is een structurele afbouw te zien tot en met 2026. Deze wordt veroorzaakt door de afbouw van de subsidie aan schoolbegeleiding met € 25.000 per jaar vanaf 2023. Daarnaast is in 2022 een bedrag van de specifieke uitkering Nationaal Programma Onderwijs geraamd van € 239.000. Dit levert een verschil op in 2023 aan de lasten- en batenkant ten opzichte van 2022. Sportbeleid en activering Het actieplan sport, bewegen en gezondheid wordt tot en met 2025 gedekt voor een bedrag van € 50.000. Zodoende daalt het bedrag aan de lastenkant in 2026 met € 50.000. Verder zetten we in 2023 en 2024 een bedrag van € 35.000 in voor een buurtsportcoach. Sportaccommodaties Door de aanschaf van robotmaaiers en de gerealiseerde bezuiniging op groen worden minder uren toegeschreven aan dit taakveld. Dit levert een voordeel op. De daling met € 33.000 in 2025 ten opzichte van 2024 is het gevolg van de vrijval van kapitaallasten.
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie In het bedrag voor het jaar 2022 zitten de coronamiddelen van cultuur (€ 185.000). Vanaf 2022 is een bezuiniging van € 15.000 gerealiseerd door een nieuw cultuurbeleid vast te stellen. Daartegenover staat een niet gerealiseerde bezuiniging op de Zeeuwse Muziekschool. Musea Op dit taakveld hebben wij geen bijzonderheden te melden. Cultureel erfgoed De lasten zijn vanaf 2023 flink gestegen. Dit komt doordat we nu de lasten van monumentenzorg, klokken en uurwerken toerekenen aan dit taakveld. Dit levert een verschuiving op vanuit het programma Ruimtelijke Ontwikkeling. Media Het verschil van € 100.000 in 2024 ten opzichte van 2023 wordt veroorzaakt door een bezuiniging op de bibliotheekfunctie van € 100.000. In de kadernota 2023-2026 is deze bezuiniging voor het jaar 2023 geschrapt. Openbaar groen en (open)luchtrecreatie Op dit taakveld hebben wij geen bijzonderheden te melden. Samenkracht en burgerparticipatie Vanaf 2023 houden we rekening met een kapitaallast van € 312.000 voor het Masterplan Nieuwdorp. Dit is een stijging van € 280.000. Hiertegenover staat dat we in 2023 en 2024 de uren van de projectleider
39
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
toerekenen aan de investering van het Masterplan Nieuwdorp. In deze jaren ontstaat hierdoor een voordeel € 77.000. De grote daling op dit taakveld wordt veroorzaakt doordat de personele kosten van circa € 600.000 van onze organisatie vanaf 2023 volledig worden verantwoord op het programma Zorg, taakveld Samenkracht en burgerparticipatie. Reserves Onder de reserves hebben we een structurele onttrekking geraamd van € 53.000 van de reserve Masterplan ’s-Gravenpolder om de kapitaallasten van de scholen te dekken. Het verschil in de lasten van 2023 ten opzichte van 2022 wordt grotendeels veroorzaakt door de restantkredieten van de jaarrekening 2021. Dit is ook terug te zien in de mutaties van de reserves. Deze benoemen we per programma en niet per taakveld. De belangrijkste restantkredieten in dit programma zijn: ▪ Robotmaaiers (€ 180.000); ▪ Onderwijsachterstandenbeleid (€ 145.000); ▪ Cultuur in beeld (€ 33.000); ▪ Nota sport en bewegen (€ 65.000); ▪ Coronamiddelen cultuur (€ 185.000). Incidentele baten en lasten Voor de periode 2020-2024 onttrekken we voor musea ieder jaar € 31.000 aan het algemeen weerstandsvermogen. Voor de periode 2023-2025 onttrekken we voor het actieplan sport, bewegen en gezondheid ieder jaar € 50.000 aan het weerstandsvermogen.
40
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Programma Werk en inkomen Programmadoelstellingen Wij willen onze inwoners stimuleren tot zelfstandige participatie in de samenleving. Dat wil zeggen een zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie dan wel maatschappelijke participatie. We doen een beroep op de eigen kracht en verantwoordelijkheid van de inwoners. Tegelijkertijd bieden we sociale zekerheid aan inwoners die dat nodig hebben: we geven uitvoering aan enkele sociale wetten die een minimale inkomensvoorziening waarborgen. Voor diegenen die weinig tot geen financiële draagkracht hebben, bieden wij door middel van ons minimabeleid de mogelijkheid bijzondere kosten te vergoeden en deel te nemen aan activiteiten in de samenleving. We willen zoveel mogelijk voorkómen dat mensen financiële problemen krijgen en in een armoedesituatie terechtkomen. Zeker gezien de recente ontwikkelingen met de inflatiecijfers en fors toegenomen energielasten. Met de Kadernota Armoede en Schulden 20212024 als basis én de wettelijke kaders voeren wij onze schuldhulp- en schulddienstverlening uit. De manier waarop we dit doen, is beschreven in het Plan Schulddienstverlening. Voor mensen voor wie de afstand tot regulier werk moeilijk te overbruggen is, bieden we de mogelijkheid op een gesubsidieerde arbeidsplaats of op training en scholing (volwasseneneducatie). Doel hiervan is het bevorderen van uitstroom van uitkering naar betaald werk.
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? We voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders, die wij vanuit het Rijk opgelegd krijgen.
Wat gaan we ervoor doen? Sinds 2021 is de taakstelling voor de te huisvesten statushouders bijna verdubbeld. De verwachting is dat ook in 2023 sprake zal zijn van deze verhoogde taakstelling. De afdeling Werk, Inkomen & Zorg (WIZ) van de GR de Bevelanden coördineert de huisvesting van de statushouders. Het betreft een integraal vraagstuk waarbij meerdere partijen betrokken zijn; niet alleen op het gebied van wonen maar ook op sociaal vlak waaronder inburgering en arbeidsparticipatie. Op basis van de uitgangspunten van de Namens Borsele en de andere Bevelandse Veranderopgave inburgering doen wij een passend gemeenten verzorgt WIZ de procesregie voor de aanbod aan onze nieuwe inwoners in het kader van inburgering, zet het budgetcoaching in voor het het nieuwe inburgeringsstelsel. aanleren van financiële vaardigheden en koopt het taaltrajecten in. We subsidiëren Vluchtelingenwerk voor onder meer de maatschappelijke begeleiding van onze statushouders. We richten ons daarbij ook op het financieel ontzorgen van statushouders zodat financiële problemen worden voorkomen en zij zo snel mogelijk kunnen participeren in de maatschappij. Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Percentage werkloosheid
2,6%
n.n.b.
-
-
Percentage werkloosheid De werkloze beroepsbevolking (15-75 jaar) als percentage van de (werkzame en werkloze) beroepsbevolking.
41
2,9%
Gemeente Borsele 6.3 Inkomensregelingen Wat willen we bereiken? Kinderen mogen niet de dupe worden van de financiële situatie van hun ouders.
Inwoners hebben perspectief op een schuldenvrije toekomst.
Programmabegroting 2023
Wat gaan we ervoor doen? We zorgen voor een volledig ‘kindpakket’ voor kinderen in armoedegezinnen door subsidiëring van voorzieningen voor kinderen. Ook organiseren we lokaal activiteiten waardoor kinderen kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven. Voorbeelden hiervan zijn: Bons (Borsele Na School; laagdrempelige naschoolse activiteiten), de Kledingbank, de Voedselbank, stichting Leergeld en zowel het Jeugd- als het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Samen met het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en de jeugdgezondheidszorg (JGZ) kijken we hoe we de desbetreffende gezinnen nog eerder en beter kunnen ondersteunen. We geven uitvoering aan de acties uit de kadernota ‘Leven zonder geldzorgen’. We brengen inwoners met betalingsproblemen zo vroeg mogelijk in beeld: we zetten vroegtijdige hulpverlening in door gebruik te maken van geconstateerde signalen. We continueren deze ‘vroegsignalering’ van schulden samen met onze netwerkpartners. Via WIZ bieden we schulddienstverlening aan en zorgen we dat inwoners en ondernemers met financiële zorgen bekend zijn met de mogelijkheid hierop een beroep te kunnen doen. Voor deze doelgroepen met schulden zoeken we een passende oplossing. Daarnaast bieden we ondersteuning en zetten we in op preventie via de vrijwillige thuisadministratie.
6.4 WSW en beschut werk Wat willen we bereiken? We streven naar een zo hoog en duurzaam mogelijke arbeidsparticipatie, dan wel maatschappelijke participatie van onze inwoners.
Wat gaan we ervoor doen? Via de regionale samenwerking van De Betho bieden we mensen met een beperking werkgelegenheid aan, onder aangepaste omstandigheden. Dat doen we door middel van: beschut werken, dagbesteding, de bestaande werkverbanden ‘sociale werkvoorziening’ en reintegratie-activiteiten voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. We geven uitvoering aan de zogeheten baanafspraken. Dat wil zeggen dat we personen met een arbeidshandicap plaatsen in reguliere banen.
42
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Wat willen we bereiken? Herijking van de huidige re-integratievoorzieningen en -trajecten. Om een integrale werkwijze te ontwikkelen voor de dienstverlening aan de veranderende doelgroep in de Participatiewet.
Wat gaan we ervoor doen? We brengen de behoeften van de doelgroep in beeld en vergelijken die met de beschikbare reintegratie-instrumenten in en buiten de regio. We bezien op welke manier we behoeften en beschikbaarheid beter op elkaar kunnen aansluiten; ook waar het gaat om ‘beschut werk’.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Aantal lopende re-integratievoorzieningen per 1.000 inwoners 15 - 74 jaar
15
15
-
-
15
Lopende re-integratievoorzieningen per 1.000 inwoners Het totaal van alle re-integratie- en participatievoorzieningen die binnen de Statistiek Re-integratie door Gemeenten (SRG) vallen. 6.5 Arbeidsparticipatie Wat willen we bereiken? We streven naar een stabiele arbeidsparticipatie voor onze inwoners.
Wat gaan we ervoor doen? Via onder meer het Werkgeversservicepunt (WSP) begeleiden we inwoners naar betaald werk en maatschappelijke participatie. Daarbij bieden we zo nodig een inkomensvoorziening op basis van de Participatiewet. Jongeren tot 27 jaar zonder startkwalificatie geven we de mogelijkheid om aan een zogeheten kwalificerend traject deel te nemen. We doen dit in samenwerking met het Regionaal Bureau Leerlingzaken Oosterschelderegio.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Aantal personen met een bijstandsuitkering per 1.000 inwoners
17,8
16,5
-
-
16,5
Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB tot en met 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015).
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Beleidsregels Wet Inburgering 2021 GR Samenwerking de Bevelanden
Niet van toepassing
Verordening Individuele Inkomenstoeslag (2015)
Niet van toepassing
Verordening Individuele Studietoeslag (2015)
Niet van toepassing
Verordening Declaratiefonds (2019)
Niet van toepassing
Verordening Re-integratie en Tegenprestatie Participatiewet (2017)
Niet van toepassing
43
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Omschrijving
Herzieningsdatum
Verordening Cliëntenparticipatie (2015)
Niet van toepassing
Beleidsplan schulddienstverlening 2022
Niet van toepassing
Beleidsplan en controleplan Hoogwaardig Handhaven (2008)
Niet van toepassing
Verordening beschikkingstermijn schuldhulpverlening (2021)
Niet van toepassing
Handhavings- en Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ (2022)
Niet van toepassing
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Samenwerkingsverband GR de Bevelanden GR De Betho
44
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Wat mag het kosten? Baten en lasten Werk en inkomen
(bedragen x € 1.000) Rekening 2021
Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.81 Geëscaleerde zorg 18+
2022
2023
2024
2025
2026
108 4.971 1.529 560
313 4.984 1.575 616
175 4.716 1.562 589
170 4.718 1.561 589
167 4.718 1.570 589
167 4.718 1.565 589
0 0 7.168
0 16 7.505
16 0 7.058
16 0 7.055
16 0 7.061
16 0 7.056
Totaal baten
1.635 0 3.893 270 5.798
1.559 144 3.387 0 5.090
1.541 0 3.330 0 4.871
1.540 0 3.330 0 4.870
1.550 0 3.330 0 4.880
1.534 0 3.330 0 4.864
Saldo programma
1.370
2.415
2.187
2.184
2.181
2.191
Baten 0.10 Mutaties reserves
22
234
0
0
0
0
Lasten Totaal saldo programma
1.348
2.181
2.187
2.184
2.181
2.191
Totaal lasten Baten 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk
Mutaties reserves
Financiële analyse (meerjarig) Samenkracht en burgerparticipatie In 2022 hebben we het krediet en de rijksvergoeding van € 144.000 opgenomen voor de invoering van de Wet Inburgering 2021. Daarnaast zijn er geen bijzonderheden te melden. Inkomensregelingen De lasten van dit taakveld dalen per saldo met € 211.000. De uitvoering van de inkomensregelingen is belegd bij GR de Bevelanden, afdeling Werk Inkomen en Zorg (WIZ). Het actieplan WIZ is de basis voor de geraamde bedragen. De rijksvergoeding (gebundelde uitkering) is structureel bijgesteld. In 2022 is een krediet en de rijksbijdrage geraamd voor de Wet inburgering nieuwkomers voor € 144.000. Ook zijn er voor diverse corona-compensatiepakketten kredieten geraamd (€ 234.000) die we dekken uit de mutaties reserves (baten). De belangrijkste hiervan zijn de TONK-regeling voor een bedrag van € 188.000
45
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
en corona compensatiemiddelen voor re-integratiekosten voor een bedrag van € 36.000. TONK is de afkorting van ‘Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten’. WSW en beschut werken en algemene uitkering De uitvoering hiervan ligt met name bij De Betho en is grotendeels budgettair neutraal door de uitkering van het gemeentefonds (taakveld 0.7) die hier tegenover staat. Arbeidsparticipatie Vanaf 2022 dalen onze lasten en baten van De Betho. Reserves Op dit programma zijn geen mutaties in de reserves geraamd vanaf 2023. Voor eventuele voor- en nadelen kan na een raadsbesluit een beroep worden gedaan op de Reserve Sociaal Domein. De mutaties van de reserves in 2022 betroffen zoals hierboven vermeld compensatiepakketten voor de coronacrisis. Incidentele baten en lasten Er zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.
46
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Programma Zorg Programmadoelstellingen Het beleid op het terrein van zorg en welzijn is gericht op het zijn van een gemeente waarin het prettig samenleven is, waar mensen niet worden uitgesloten en waar zorg is voor elkaar. Doordat we problemen vroegtijdig signaleren en passend ondersteunen, doen we op termijn minder beroep op zwaardere (en duurdere) professionele zorg. We zetten in op zelfredzaamheid van onze inwoners waarbij - als onderdeel van de normalisering - hulp vragen aan je directe omgeving de norm is. Voor mensen die zonder hulp en ondersteuning niet verder komen, zoeken we samen naar een passende oplossing. Maar bij zogeheten lichtere problematiek willen wij sterker dan voorheen kijken naar wat mensen zelf en/of met hulp van hun omgeving kunnen. Daarbij kunnen de voorzieningen uit de basisstructuur een rol spelen. Als mensen desondanks niet verder komen, onderzoeken we het inzetten van een maatwerkvoorziening. Vanuit deze uitgangspunten hebben we het koersplan Sociaal Domein (hierna: koersplan) ontwikkeld. De gekozen maatregelen borduren deels voort op het al ingezette beleid zoals beschreven in het actieplan Sociaal Domein (hierna: actieplan). In 2023 zetten we deze doorontwikkeling voort.
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? We willen dat mensen zich meer inzetten voor Onze welzijnsmedewerkers bouwen aan stevige burgerinitiatieven, vrijwilligerswerk en mantelzorg. sociale netwerken in de dorpen vanuit ‘Borsele Voor Elkaar’. We leggen daarbij de nadruk op het betrekken en activeren van vrijwilligers en lokale partners zoals ondernemers, thuiszorgorganisaties, huisartsen, verenigingen en dorpshuizen. We willen dat onze (kwetsbare, eenzame) inwoners We bieden onder andere algemene, laagdrempelige zelf de regie over hun leven nemen door te activiteiten aan vanuit het VrijwilligersHuis en werken aan een stevig sociaal netwerk in hun eigen Borsele Beweegt. We bieden ondersteuning aan omgeving. vrijwilligers en mantelzorgers. We maken inwoners bewust van hun eigen verantwoordelijkheid om te anticiperen op het ouder worden door het verstrekken van informatie en advies. Mensen met een zorg- en hulpbehoefte blijven zo We zetten continu in op het werven van vrijwilligers lang mogelijk in hun eigen vertrouwde omgeving met behulp van ons online dienstenplatform wonen. ‘Borsele Voor Elkaar’. We geven samen met betrokken partners inhoudelijk en financieel invulling aan een nieuwe benadering van de welzijnsactiviteiten. Daarbij haken we aan bij ons ontmoetingsproject.
Zo ontstaat een koppeling tussen de preventieve aanpak van eenzaamheid met de activiteiten voor onze kwetsbare inwoners. We bieden de woonplusregeling aan voor een bijdrage in kleine woningaanpassingen.
47
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? We ontwikkelen de verbinding tussen preventie en zorg.
We gaan ‘Welzijn Nieuwe Stijl’ in de volle breedte doorontwikkelen.
Een aanbod en aanpak waarmee we in een vroeg stadium in hulpvragen kunnen voorzien om inzet van dure zorg te voorkomen.
We werken met gebiedsgerichte teams waarbij integraliteit tussen de verschillende zorgdomeinen (Wmo, Jeugd en Participatie) vooropstaat. De overige zorgwetten hanteren we consequent als voorliggende voorziening.
Kinderen tussen twee en vier jaar voorbereiden op de basisschool. Bij de peutergroepen leren kinderen sociale vaardigheden zoals vriendjes maken, op hun beurt wachten en te delen. Daarnaast maken ze ontwikkelingen door met betrekking tot ‘spraak en taal’, leren ze tellen en wordt er veel bewogen en gespeeld, wat goed is voor hun motoriek. Veilige kinderopvang en peutergroepen waar kwaliteit vooropstaat en kinderen zich kunnen ontwikkelen.
Programmabegroting 2023 Wat gaan we ervoor doen? We leggen een koppeling tussen het preventieve jeugd- en jongerenwerk met licht ambulante begeleiding van jongeren, ondersteuning van gezinnen en opbouwwerk. Onze jongerenwerker bevordert de overgang 18-/18+ naar jongvolwassenheid. Samen met zorgaanbieders werken we aan een goede verbinding tussen voorliggende voorzieningen en de maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo. We zien ‘Welzijn Nieuwe Stijl’ breder dan het geven van informatie en advies. We verschuiven de werkzaamheden meer richting lichte hulpverlening in het voorliggend veld. Dit vraagt een andere inzet en vaardigheden: de rol van de welzijnswerkers verandert. We geven bekendheid aan de algemene (preventieve) voorzieningen. We investeren in een breed netwerk met onze zorgpartners en vrijwilligers waardoor formele en informele zorg goed op elkaar aansluiten. Samen met onze zorgpartners ontwikkelen we een voorliggend aanbod dat goed aansluit bij de behoeften van onze inwoners. We zetten stevig in op communicatie over normalisering en de eigen verantwoordelijkheid. De inzet is erop gericht om de toegang tot zorg en ondersteuning lokaal in te richten. Over de grenzen van de beleidsvelden heen, werken we toe naar een integrale werkwijze voor de diverse wetten.
Hierbij passen we ook een striktere afbakening toe van de Jeugdwet/Wmo versus andere zorgwetten (Wet langdurige zorg en Zorgverzekeringswet). We maken een start met het gezamenlijk uitdragen van de visie op ‘1Gezin-1Plan-1Regisseur’ (1G1P1R). Met het subsidiëren van peutergroepen voor tweeen driejarigen zien we erop toe dat ieder kind de kans wordt gegeven zich te ontwikkelen; ter voorbereiding op de basisschool.
We dragen zorg voor het toezicht op alle locaties voor kinderopvang (inclusief peutergroepen). Dit doen we in nauwe samenwerking met de GGD.
48
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Wat willen we bereiken? In een vroeg stadium aansluiten bij de leefwereld van jonge gezinnen.
Wat gaan we ervoor doen? Onze jeugd- en gezinsondersteuners (voorheen: opvoedcoaches) bepalen samen met de kinderopvang en JGZ of ondersteuning in een vroeg stadium in het gezin nodig is. We zoeken hierin ook de verbinding met het welzijnswerk van ons VrijwilligersHuis. Samen met diverse zorgorganisaties werken we aan een kansrijke start voor ieder kind. Met dat collectieve aanbod ondersteunen we - op gepaste wijze - gezinnen die dat nodig hebben, al vroeg: bij kinderwens, zwangerschap en vroeg na de geboorte.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Stapeling in huishoudens met voorzieningen per wet
18
17
-
-
17
Percentage huishoudens met zorg en ondersteuning
20,4%
20,8%
-
-
20,8%
Stapeling in huishoudens met voorzieningen per wet Het aantal huishoudens met een voorziening binnen meer dan één wet binnen het Sociaal Domein (Jeugdwet, Wmo, Participatiewet). Percentage huishoudens met zorg en ondersteuning Voorziening sociaal domein bedoeld voor specialistische ondersteuning die personen en huishoudens ontvangen in het kader van Jeugdwet, Participatiewet of Wmo 2015. 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wat willen we bereiken? Wij willen een zorgstructuur creëren om passende zorg te leveren voor jongeren.
Verbetering van de vroegsignalering.
Wat gaan we ervoor doen? We bouwen verder aan de doelstellingen van het Consultatie- en Regie Team (CRT) Borsele zoals beschreven in het koersplan. Daarmee leggen we de laatste hand aan de opzet van een sluitende zorgstructuur binnen de jeugdzorg. Ook stimuleren we de integrale samenwerking van 0 tot 100 jaar voor de hele zorgketen. In plaats van hulptrajecten zetten we in op preventieactiviteiten en de inzet van basisvoorzieningen. Binnen ons welzijnswerk richten we ons de komende twee jaren op activiteiten ter versterking van een specifieke groep jongeren ter voorkoming van overlast in sommige buurten.
49
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Verdere professionalisering van onze gemeentelijke We sturen strikter op de duur en omvang van toegang. indicaties. We gaan bij de inzet van maatwerkvoorzieningen Wmo en jeugdzorg werken met een doelgerichte aanpak. Deze is gericht op instroombeperking en uitstroombevordering. Bij een aanvraag tot verlenging van de maatwerkvoorzieningen toetsen we of de beoogde resultaten bereikt zijn; daar waar nodig stellen we bij. 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Wat willen we bereiken? Het stimuleren van zelfredzaamheid om de zorg betaalbaar te houden.
Wat gaan we ervoor doen? We geven uitvoering aan Beter (T)Huis In Borsele: waar mogelijk koppelen we dat aan het actieplan en het werkplan van ons VrijwilligersHuis, bijvoorbeeld: ▪ We organiseren preventieve huisbezoeken voor inwoners van 75+. ▪ We stimuleren de mogelijkheden om langer zelfstandig wonen mogelijk te maken. ▪ We creëren een sociale ontmoetingsplek in de dorpen voor een brede doelgroep waarbij we aandacht hebben voor de problematiek van eenzaamheid, dementie en extramuralisering. We zien hier een kans en rol weggelegd om dit te laten organiseren in de kernen; we jagen dit aan vanuit het VrijwilligersHuis. ▪ We bieden ondersteuning in het voorliggend veld door het aanbieden van algemene voorzieningen zoals een inloopvoorziening voor dagbesteding.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Aantal inwoners met individuele Wmovoorzieningen per 1.000 inwoners (Ondersteuning Thuis)
14
14
-
-
14
Aantal inwoners met individuele Wmovoorzieningen per 1.000 inwoners (Hulp bij het huishouden)
27
29
-
-
29
Aantal inwoners met individuele Wmovoorzieningen per 1.000 inwoners (Hulpmiddelen en diensten)
42
42
-
-
42
Aantal inwoners met individuele Wmovoorzieningen per 1.000 inwoners (Verblijf en Opvang)
n.n.b.
n.n.b.
-
-
n.n.b.
Aantal indicaties met een looptijd van 10 jaar of langer
406
415
-
-
415
50
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Aantal inwoners met individuele Wmo-voorzieningen per 1.000 inwoners Ondersteuning thuis: hieronder vallen onder andere dagbesteding en begeleiding. Hulp bij het huishouden: het aantal cliënten met een maatwerkarrangement in de categorie hulp bij het huishouden. Hulpmiddelen en diensten: hieronder vallen onder andere een rolstoel, een woningaanpassing of een vervoersdienst. Verblijf en opvang: hieronder vallen onder andere beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Aantal indicaties voor onbepaalde tijd Het betreft hier het aantal indicaties met een indicatieduur van 10 jaar of langer. 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Wat willen we bereiken? Een betere deelname aan de samenleving van inwoners met fysieke beperkingen.
Wat gaan we ervoor doen? We bieden maatwerk door de inzet van materiële en immateriële voorzieningen en bieden de keuze aan voor een Persoonsgebonden Budget (PGB). We betrekken hierbij het netwerk van de hulpvrager.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Aantal cliënten met begeleiding per 1.000 inwoners
10
11
-
-
11
Aantal cliënten met dagbesteding per 1.000 inwoners
5
4
-
-
-
Aantal nieuwe toegewezen aanvragen huishoudelijke hulp
-
100
-
-
100
Aantal cliënten met begeleiding per 1.000 inwoners Dit betreft het aantal cliënten met begeleiding, een maatwerkarrangement in de categorie Ondersteuning Thuis. Aantal cliënten met dagbesteding per 1.000 inwoners Dit betreft het aantal cliënten met dagbesteding, een maatwerkarrangement in de categorie Ondersteuning Thuis. Aantal nieuwe toegewezen aanvragen huishoudelijke hulp Het aantal nieuwe klanten met een toekenning huishoudelijke hulp (Wmo). Dit geeft inzicht in de instroom en toegekende aanvragen. Lopende indicaties en verlengingen worden hierbij buiten beschouwing gelaten. Voor de jaren 2019 en 2020 zijn geen betrouwbare cijfers beschikbaar.
51
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
6.72 Maatwerkdienstverlening 18Wat willen we bereiken? We willen in Borsele integrale, adequate en kwalitatief goede jeugdhulp bieden.
Wat gaan we ervoor doen? Onze toegangsprofessionals zijn voldoende toegerust om in te schatten wat nodig is. Dit leidt enerzijds tot - waar mogelijk - vervanging van zwaardere trajecten door lichtere. Anderzijds kan het ook leiden ook tot het inzetten van zwaardere hulp zonder eerst een licht traject aan te bieden (matched care). Matched care is zorg die erop gericht is de cliënt zo snel mogelijk op de meest geëigende plaats te behandelen. Aan de hand van een normatief afwegingskader geven we nog duidelijker aan wat jeugdhulp precies is en wat past binnen het voorliggend veld. Daarbij geven wij ook aan wat de grenzen van de Jeugdwet zijn en onder welke voorwaarden jeugdhulp mag worden verleend. In de praktijk betekent het onder andere dat we scherper zijn op het handelen van de gecontracteerde zorgaanbieders. Hiermee sturen we meer op het handelen van onze eigen professionals op het gebied van jeugd en gezin en beperken we de keuzevrijheid voor de duur en het volume van de zorginzet bij de zorgaanbieders.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Aantal nieuwe casussen binnen de toegang
-
203
-
-
220
Percentage jongeren met jeugdhulp (aandeel jongeren tot 18 jaar)
10,9%
12,8%
-
-
12,5%
Verdeling jeugdzorgtrajecten (percentage jeugdhulp met verblijf)
9,5%
10,4%
-
-
10,0%
Verdeling jeugdzorgtrajecten (percentage jeugdhulp zonder verblijf)
82,8%
80,9%
-
-
82,0%
Verdeling jeugdzorgtrajecten (percentage jeugdbescherming)
8,0%
8,7%
-
-
7,5%
Verdeling jeugdzorgtrajecten (percentage jeugdreclassering)
0,0%
0,0%
-
-
0,01%
Aantal toewijzingen ten opzichte van het aantal cliënten
1,70
1,65
-
-
1,65
Aantal nieuwe casussen binnen de toegang Alle binnengekomen en behandelde casussen. Het gaat hierbij om enkelvoudige en meervoudige vragen van zowel ouder(s)/verzorger(s) als professionals, die al dan niet leiden tot een aanvraag jeugdhulp. Over de jaren 2019 en 2020 zijn geen betrouwbare cijfers beschikbaar.
52
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Percentage jongeren met jeugdhulp (aandeel jongeren tot 18 jaar) Dit betreft hulp en Zorg in Natura aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Verdeling Jeugdzorgtrajecten: Jeugdhulp met verblijf: de jongere verblijft elders. Of anders gezegd, de jongere slaapt formeel niet thuis in het eigen gezin. Dit betekent dat het hier alleen om de verblijfsvormen gaat waarbij er sprake is van een overnachting. Jeugdhulp zonder verblijf: de jongere verblijft thuis in het eigen gezin. Of anders gezegd, de jongere slaapt thuis. Jeugdbescherming: dit is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. Jeugdreclassering: het betreft een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Aantal toewijzingen ten opzichte van het aantal cliënten Een toewijzing is een toekenning van jeugdhulp door de gemeente aan een jeugdhulpaanbieder op cliëntniveau.
Hiermee bevestigt de gemeente aan de jeugdhulpaanbieder dat deze jeugdhulp aan die jeugdige mag leveren en dat de ingezette jeugdhulp zal worden betaald (als deze binnen de toegewezen omvang en periode blijft). In dit verband wordt in één en dezelfde periode het aantal toewijzingen afgezet tegen het aantal unieke cliënten. 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Wat willen we bereiken? We gaan inwoners met psychische en/of psychosociale problemen zo veel mogelijk in de eigen omgeving zorg bieden.
Wat gaan we ervoor doen? Om inwoners zo lang mogelijk in de eigen omgeving te laten wonen, bieden we hun ambulante zorg aan. We geven uitvoering aan het plan van aanpak verwarde personen. We werken met het netwerk van de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) om met de juiste partners casussen af te stemmen. We leggen daar ook de verbinding met het sociale netwerk via de welzijnswerkers vanuit ons VrijwilligersHuis.
53
Gemeente Borsele 6.82 Geëscaleerde zorg 18Wat willen we bereiken? Terugdringen en duurzaam oplossen van huiselijk geweld en kindermishandeling door specialistische voorzieningen in Zeeland beschikbaar te houden.
We voorkomen dat kinderen (te) lang op passende hulp moeten wachten en creëren een gerichte integrale en efficiënte aanpak complexe en/ of duurdere casussen.
7.1 Volksgezondheid Wat willen we bereiken? Het bevorderen van de algemene gezondheidstoestand van de bevolking.
Programmabegroting 2023
Wat gaan we ervoor doen? We voeren acties uit zoals omschreven in de regiovisie ‘Voor een toekomst zonder Geweld’. Samen met Veilig Thuis bouwen we verder aan het verkorten van de veiligheidsketen. Ook verkennen we de mogelijkheden die bijdragen aan een actieve verbinding met onze lokale zorg, waardoor deze professionals (ook preventief) beter in staat zijn te handelen in situaties waarin sprake is van kindermishandeling of huiselijk geweld. Vanuit het kwaliteitskader ‘Werken aan veiligheid’ voeren we een zelfscan uit om de hiaten in beeld te brengen. Daarna stellen we een verbeterplan op. Als uitvoering van ‘maatregel 1’ (gebiedsgericht werken; sociaal gebiedsteam) uit het koersplan, zijn we gestart met de vormgeving van het CRT. In eerste instantie richt dit CRT zich op complexe casussen met veiligheidsissues. Casusregie alsook ondersteuning en versterking van onze jeugdprofessionals, is hierbij volop in ontwikkeling. Een andere mogelijke taak voor dit CRT is het heroverwegen van de hulp die is ingezet in de gezinnen met de duurste casussen én de trajecten met verblijf.
Wat gaan we ervoor doen? De GGD Zeeland geeft namens de dertien Zeeuwse gemeenten uitvoering aan de wettelijke taak op het gebied van preventief gezondheidsbeleid zoals beschreven in de Wet publieke gezondheid (Wpg). De verdere ontwikkeling van het rijksvaccinatieprogramma (RVP), de samenhang met de Omgevingswet en de aanpak van het jeugdartsentekort zijn enkele van de speerpunten. Naast de regionale paragraaf voor het gezondheidsbeleid hebben we onze lokale preventieve gezondheidsactiviteiten opgenomen in het actieplan. Vanuit de provinciale, regionale en lokale opgaven leggen we koppelingen tussen onder andere gezondheid, preventie, zorg, bewegen, sport en veiligheid. Deze krijgen een praktische uitwerking door middel van integrale projecten uit ons actieplan, zoals de uitvoering van het lokaal preventieakkoord.
54
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Actieplan Wonen, Zorg en Welzijn: Beter (T)Huis in Borsele (2016-2020)
Niet van toepassing
Visie De brede scholen verbreed (2009)
Niet van toepassing
Verordening Wet maatschappelijke ondersteuning (2021)
Niet van toepassing
Financieel besluit Wmo (2017)
2020
Actieplan Sociaal Domein (2020-2023)
2024
Beleidsregels Wmo (2021)
2021
Transformatieagenda jeugdzorg Zeeland (2018-2021)
Niet van toepassing
Regionale Nota Gezondheidsbeleid (2022-2025)
2026
(Regionale) Kadernota Sociaal Domein (2018-2021)
2022
Verordening Jeugdhulp (2021)
Niet van toepassing
Nadere regels Jeugdhulp (2021)
Niet van toepassing
Inkoopbeleid Jeugdhulp Zeeland (2020)
2023
Beleidsregels tegemoetkoming Kinderopvang op sociaal medische indicatie gemeente Borsele 2022
Niet van toepassing
Toegangsregeling beschermd wonen en Intensieve begeleiding Thuis 2022
Niet van toepassing
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Gemeenschappelijke gezondheidsdienst Zeeland (GGD) Veiligheidsregio Zeeland Gemeenschappelijke regeling de Bevelanden Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio
55
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Wat mag het kosten? Baten en lasten Zorg
(bedragen x € 1.000) Rekening 2021
Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82b Jeugdreclassering 6.82a Jeugdbescherming 7.1 Volksgezondheid Totaal lasten Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 187.1 Volksgezondheid Totaal baten Saldo programma
2022
2023
2024
2025
2026
1.378 1.277 1.105 4.898 0 0
1.266 1.627 1.036 5.285 0 0
1.918 1.734 1.048 0 2.611 2.495
1.924 1.734 1.049 0 2.612 2.495
1.877 1.734 1.049 0 2.612 2.515
1.875 1.734 1.049 0 2.612 2.515
0 6.112 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 28
0 6.033 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 126
81 0 1.115 593 534 537 625 128 1.007 1.215 501 179 0
78 0 1.115 593 534 537 625 128 1.007 1.215 501 179 0
78 0 1.115 593 534 537 625 128 1.007 1.215 501 179 0
78 0 1.115 593 534 537 625 128 1.007 1.215 501 179 0
0 964 0 0 1.079 16.840
0 913 0 0 1.043 17.328
43 0 27 464 1.174 18.029
43 0 27 464 1.174 18.034
43 0 27 464 1.174 18.006
43 0 27 464 1.174 18.004
17 8 138 0 0 63 23 249
52 0 1.318 0 0 0 19 1.388
53 0 0 160 573 0 0 786
53 0 0 160 573 0 0 786
53 0 0 160 573 0 0 786
53 0 0 160 573 0 0 786
16.592
15.939
17.243
17.248
17.220
17.219
56
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023 Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Mutaties reserves Baten 0.10 Mutaties reserves Lasten 0.10 Mutaties reserves Totaal saldo programma
604
1.972
0
0
0
0
317 16.305
1.384 15.352
0 17.243
0 17.248
0 17.220
0 17.219
Financiële analyse (meerjarig) Samenkracht en burgerparticipatie Zoals bij het programma Leefbaarheid, Cultuur, Onderwijs en Sport toegelicht, wordt taakveld 6.1 in beide programma’s opgenomen. De personele kosten van dit taakveld worden vanaf 2023 samengevoegd en volledig verantwoord op het programma Zorg. Vanaf 2023 verandert de indeling van de taakvelden. De taakvelden zijn verder verfijnd zodat het Rijk gedetailleerdere informatie heeft en beter gemeenten onderling kan vergelijken. We hebben getracht de indeling vanaf 2023 hierop aan te passen. Gezien het korte tijdspad en de afhankelijkheid van andere partijen zullen op de indeling nog aanpassingen plaatsvinden. Verder hebben we geen bijzonderheden te melden op dit taakveld. We nemen de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen voor het volledige (reële) bedrag op in onze gemeentelijke begroting. Dit betreft de uitgaven in het kader van onder meer de Wmo maatwerkvoorzieningen (bijvoorbeeld individuele begeleiding en huishoudelijke verzorging) en Zorg in Natura jeugdhulp (bijvoorbeeld jeugd-GGZ, persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf voor 18-). We kopen deze zorg in via onze samenwerkingsverbanden: Wmo via het SWVO en de jeugdhulp via de IJZ. De bijdrage aan IJZ is geraamd op € 6,9 miljoen en is voornamelijk verdeeld over de taakvelden 6.72 tot en met 6.82.
Voor het SWVO bedraagt de bijdrage ongeveer € 5,6 miljoen verdeeld over de taakvelden 6.2 tot en met 6.71d. Actieplan Sociaal Domein De investeringen in het Actieplan Sociaal Domein - die uitgewerkt zijn in het koersplan - waren oorspronkelijk geraamd op € 285.000 (2020), € 418.000 (2021), € 383.000 (2022) en € 384.000 (vanaf 2023). Deze investeringen moeten leiden tot bezuinigingen die oplopen tot structureel € 975.000. Deze bezuinigingen zijn in de kadernota 2022-2025 vanaf 2023 verlaagd met € 300.000 vanwege een hogere uitkering uit het gemeentefonds voor de oplopende tekorten in de jeugdzorg. Vervolgens is de taakstelling verhoogd vanwege de korting in het gemeentefonds als gevolg van het zogenaamde woonplaatsbeginsel. In theorie zou dit moeten leiden tot een lagere bijdrage aan IJZ. De taakstellende bezuiniging bedroeg voor 2022 € 1.050.000 en vanaf 2023 € 1.083.000. Voor de volledige taakstelling verwijzen we u naar de paragraaf Bezuinigingen. We behalen met de uitvoering van ons koersplan de eerste resultaten. We zien een betere beheersing van het aantal cliënten, het soort en de duur van begeleidingstrajecten. Dit leidt tot een betere kostenbeheersing en een normalisatie van het kostenniveau. Inmiddels is, ook bij het Rijk, wel duidelijk dat een kostenreductie van een dergelijke omvang niet realiseerbaar is.
De kosten van jeugdhulp stijgen sterk door capaciteitsproblemen, werkdruk en CAO-ontwikkelingen. Het Rijk heeft dit erkend en extra middelen voor de jeugdzorg beschikbaar gesteld voor 2023. Het structurele karakter is nog niet definitief,
57
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
maar mogen wij wel ramen van de toezichthouder. Deze structurele middelen zetten we in om de taakstellende bezuiniging af te ramen. De taakstelling wordt zodoende gereduceerd tot € 450.000. Een mogelijk gunstig effect van het woonplaatsbeginsel en de doorontwikkeling van het koersplan in de komende jaren kunnen we inzetten voor verdere realisatie van de taakstelling. Volksgezondheid Voor de GGD houden we vanaf 2023 rekening met hogere lasten van € 150.000. De GGD kampt met personele (organisatorische) capaciteitsproblemen die een structurele oplossing vragen. Reserves Vanaf 2023 wordt geen beroep op reserves gedaan. In 2022 is bij de jaarrekening 2021 € 1,3 miljoen toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein waardoor deze zowel in de baten als de lasten te zien zijn. Daarnaast hebben we in 2022 nog niet-bestede coronamiddelen voor Wmo en jeugd uit 2020-2021 overgeheveld. Incidentele baten en lasten Er zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.
58
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Programma Milieu Programmadoelstellingen De rioleringsdoelstelling is om het rioleringsstelsel doelmatig te onderhouden. Hierbij wordt rekening gehouden met de klimaatverandering en schaarste van zoetwater. Sommige maatregelen betreffen niet de riolering, maar de openbare ruimte, zoals tijdelijke afvoer van water over de weg en opvang van water in openbaar groen. Door aandacht te geven aan voorlichting, communicatie en controle willen we verdere stappen zetten om het aantal kilogrammen huishoudelijk restafval per inwoner per jaar terug te dringen. Gerichte afvalcommunicatie is daarbij leidend. Goed gescheiden afval is beter te recyclen. We willen mensen bewust maken dat afval grondstof is. Het zwaartepunt van het milieubeleid ligt op de implementatie van duurzaamheidsmaatregelen. Op het gebied van de energietransitie werken we aan een wijk/dorpsgerichte aanpak om woningen gereed te maken voor een aardgasvrije toekomst. We passen klimaatadaptieve maatregelen toe in de openbare ruimte en we verbeteren de biodiversiteit in en rondom onze dorpen. 7.2 Riolering Wat willen we bereiken? Doelmatige inzameling en transport van afvalwater.
Wat gaan we ervoor doen? We zorgen voor goed onderhouden rioleringen en scheiding van de afvalwaterstromen van schoon en vuil water zoals is aangegeven in het Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023 (GRP). Voor doelmatig onderhoud renoveren we waar mogelijk de riolering met de kousmethode of voeren we deelreparaties uit in plaats van de buis volledig te vervangen. De kosten zijn lager en de uitvoeringsduur is korter. Door de klimaatsverandering zijn er meer zettingen in de ondergrond met meer lekkages. Om schade aan de weg te voorkomen worden deze zo snel mogelijk gerepareerd. Een duurzaam riolerings- en watersysteem. De hoeveelheid rioolvreemd water op de riolering, zoals drainagewater, verminderen tot maximaal 10%. We streven naar 2% minder energieverbruik voor de gemalen en drukrioleringen per jaar. Voorkomen van wateroverlast en klimaatadaptatie. Om wateroverlast te voorkomen wordt neerslag waar mogelijk in openbaar groen opgeslagen en deels bovengronds afgevoerd. In 2023 wordt een regenwaterriool in de Wilhelminastraat in Oudelande aangelegd. In de Florishoek, Schansstraat en de Torenstraat in Baarland worden regenwaterriolen aangelegd. Het water van en nabij het kruispunt VanTilburghstraat-Paulushoekseweg in Driewegen wordt rechtstreeks bovengronds afgevoerd naar polderwater.
Een klimaatbestendige openbare ruimte met Samen met het waterschap onderzoeken we voor minder wateroverlast en hittestress. de Stedelijke wateropgaves (SWO) de water- en klimaatknelpunten. Voor 2023 staat Heinkenszand op het onderzoeksprogramma.
59
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Wat willen we bereiken? Vasthouden van en het vergroten van de beschikbaarheid van zoetwater (Stedelijk waterplan Borsele).
Wat gaan we ervoor doen? In uitbreiding Platepolder wordt regenwater in de ondergrond geïnfiltreerd en worden extra sloten en een vijver aangelegd voor de opvang van regenwater. Met een stuw wordt neerslag vastgehouden in het gebied. In bestaand gebied wordt meer neerslagwater vastgehouden in openbaar groen. We voeren de maatregelen uit die zijn aangegeven in het GRP. Een cruciaal element in de gemengde riolering is de uitstroom van de riooloverstort. De uitstroomconstructies van deze overstorten worden komende jaren verbeterd en onderhoudsvrij gemaakt met betonbestortingen. Sinds 2022 verhogen wij de heffing, zoals in de kadernota 2022-2025 is aangegeven, tot 100% kostendekkende tarieven.
Schoon oppervlaktewater, grondwater en een schone waterbodem.
Een kostendekkend tarief voor de rioolheffing.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Percentage afgekoppeld regenwater van de gemengde riolering (scheiding afvalwaterstromen, vuil en schoonwater)
31%
31,5%
31%
32%
32,5%
Percentage afgekoppeld regenwater van de gemengde riolering Het afkoppelen van regenwater heeft positieve neveneffecten, zoals een doelmatiger beheer in de afvalwaterketen door minder energieverbruik, schoner oppervlaktewater en een beter zuiveringsrendement van de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI). 7.3 Afval Wat willen we bereiken? Behalen van de doelstelling van het uitvoeringsprogramma Van afval naar Grondstof (VANG).
Wat gaan we ervoor doen? De concrete doelstelling is maximaal 100 kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar te bereiken en 75% afvalscheiding. Dit doen we op basis van het VANG-plan. Door aandacht te geven aan voorlichting, communicatie en controle willen we verdere stappen zetten om het aantal kilogrammen huishoudelijk restafval per inwoner per jaar, terug te dringen. Gerichte afvalcommunicatie is daarbij leidend.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2021 2022 2023
Percentage afvalscheiding (% gescheiden afval op totaal)
69%
70%
72%
73%
73%
Aantal kilo's restafval per inwoner per jaar (VANG-doelstelling)
259
230
226
215
210
60
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2023
Aantal kilo’s restafval per inwoner per jaar (VANG-doelstelling) Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inzameling van het huishoudelijk afval. De landelijke VANGdoelstelling bedraagt 75% afvalscheiding en maximaal 100 kilogram huishoudelijk restafval per inwoner per jaar. Onze streefwaarde met betrekking tot de aantal kilogrammen huishoudelijk restafval per inwoner wijkt af wegens bedrijfsafval. Nog te veel bedrijven maken gebruik van de milieustraten. In Olazverband lopen er onderzoeken naar toegangscontrole op de milieustraten en het ontwikkelen van een milieustraat van de toekomst. 7.4 Milieubeheer Wat willen we bereiken? Realiseren van een verduurzamingsslag om te komen tot een aardgasvrije gebouwde omgeving.
Wat gaan we ervoor doen? We zien een versnelling van de energietransitie. Bij nieuwbouw is aardgasloos bouwen de norm, bij woningrenovatie is er groeiende aandacht voor energiebesparing en duurzame energieopwekking. Voor een verdere versnelling geven we richting aan de transitie naar een aardgasloze gebouwde omgeving met de Transitievisie Warmte (TVW). De vertaling van de TVW naar de praktijk doen we door samen met inwoners Wijk Uitvoerings Plannen (WUPs) op te stellen. We zorgen voor een concrete aanpak van diverse projecten, gericht op advies en ondersteuning aan inwoners en bedrijven. We willen op termijn dat het wagenpark geen We doen onderzoek naar de gebruik meer maakt van fossiele brandstoffen. verduurzamingsmogelijkheden van ons wagenpark. De resultaten van dit onderzoek gebruiken we om duurzame keuzes te maken bij het onderhoud en nieuwe investeringen in het wagenpark. We actualiseren het beleid voor kleinschalige We werken aan een beleidsnotitie en doen windturbines. onderzoek naar de mogelijkheden van kleinschalige windturbines bij agrariërs. Uitvoering geven aan de projecten uit de We herzien de huidige duurzaamheidsvisie en gaan duurzaamheidsvisie. aan de slag met de projecten die hierin opgenomen staan. In Nederland streven we naar een volledig We zetten de eerste stappen, overeenkomstig het circulaire economie in 2050.