14.1 Programmabegroting 2026-2029

4,0%

4,0%

4,0%

4,0%

4,0%

Aantal woningen naar eigendom (% koop) Deze indicator geeft inzicht in het aantal woningen dat in eigendom is van particulieren, zodat wij kunnen controleren of ons woningaanbod aansluit bij de vraag. De verwachting is dat het aandeel koopwoningen licht zal dalen door de bouw van meer sociale huurwoningen in 2026 (onder andere flexwoningen).

Aantal woningen naar eigendom (% huur) Deze indicator geeft inzicht in het aantal woningen in de particuliere verhuur, zodat wij kunnen controleren of ons woningaanbod aansluit bij de vraag. De verwachting is dat het aandeel particuliere huurwoningen gelijk blijft.

Aantal woningen naar eigendom (% sociale huur) Deze indicator geeft inzicht in het aantal sociale huurwoningen, zodat wij kunnen controleren of ons woningaanbod aansluit bij de vraag. De verwachting is dat het aantal sociale huurwoningen licht zal stijgen door de bouw van meer sociale huurwoningen in 2026 (onder andere flexwoningen).

Aantal afgegeven startersleningen Met het aantal afgegeven startersleningen krijgen we een beeld van de inzet van de gemeente bij de ondersteuning van starters op de woningmarkt. De verwachting is dat de vraag naar startersleningen zal toenemen, omdat het aantal starters op de woningmarkt toeneemt.

Aantal afgegeven leningen particuliere woningverbetering Met de afgegeven leningen particuliere woningverbetering krijgen we een beeld van de inzet van de gemeente bij de verbetering van de bestaande woningvoorraad. De verwachting is dat de vraag naar leningen voor particuliere woningverbetering zal toenemen. Dit sluit aan bij het actieve duurzaamheidsbeleid van de overheid.

91

Gemeente Borsele

Programmabegroting 2026

Aantal nieuwbouwwoningen (start bouw) Deze indicator geeft inzicht in het aantal woningen dat elk jaar gebouwd wordt in de gemeente Borsele. Hiermee kunnen we de groei van de woningvoorraad in de gaten houden. De verwachting voor 2026 is dat er meer woningen gebouw worden vanwege de versnelde bouw van flexwoningen.

Percentage leegstaande woningen Langdurige leegstand kan leiden tot verloedering, verval en onveiligheid. We streven naar een leegstand van maximaal 4%. Leegstaande woningen zijn woningen waar geen bewoners staan ingeschreven. We verwachten dat het aantal leegstaande woningen gelijk blijft.

Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving

Herzieningsdatum

Landschapsbeleidsplan (1995)

Niet van toepassing

Nota Grondbeleid (2025-2028)

2028

Nationale Omgevingsvisie (2020)

Niet van toepassing

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (2012)

Niet van toepassing

Subsidieverordening duurzaam bouwen op bedrijfsterreinen Borsele (2014)

Niet van toepassing

Agenda Wonen in De Bevelanden 2025 (2020)

Niet van toepassing

Regionale Woonzorgvisie De Bevelanden (2024-2028)

2028

Zeeuwse Woondeal 2023

N.t.b.

Sloerandbeleid (1994)

Niet van toepassing

Visie Sloerandzone (2025)

Niet van toepassing

Projectenatlas (2025)

Niet van toepassing

Beeldkwaliteitsnota Borsele (2013)

Integreren in Omgevingsplan Borsele

Beeldkwaliteitsnota Borsele geïntegreerd in Omgevingsplan Buitengebied (2018)

Niet van toepassing

Zeeuwse Omgevingsvisie (2021)

Niet van toepassing

Zeeuwse Omgevingsverordening Zeeland (2022)

Niet van toepassing

Dorpsvernieuwing 2.0: Beleidsnota aanpak aandachtslocaties (2016)

Niet van toepassing

Omgevingsvisie (2023)

Niet van Toepassing

Handhavingsuitvoeringsprogramma gemeente Borsele 2024 (HUP)

2026

Regionale afspraken huisvesting arbeidsmigranten De Bevelanden (2020)

2026

Beleidsnota Huisvesting arbeidsmigranten (2016)

2026

Verordeningen Regeling Particuliere Woningverbetering gemeente Borsele 1 en 2026 2 (2017) Verordening Starterslening gemeente Borsele (2022)

92

Niet van toepassing

Gemeente Borsele

Programmabegroting 2026

Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Geen

93

Gemeente Borsele

Programmabegroting 2026

Wat mag het kosten? Baten en lasten Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Rekening 2024 Lasten 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal lasten Baten 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal baten Saldo programma

2025

2026

(bedragen x € 1.000)

2027

2028

2029

833

1.625

535

535

535

535

1.544 1.652 4.028

3.506 6.452 11.583

3.506 1.751 5.791

3.506 1.733 5.773

3.506 1.733 5.773

3.506 1.733 5.773

373

248

238

238

238

238

1.575 1.262 3.210

3.466 3.680 7.393

3.506 371 4.115

3.506 371 4.115

3.506 371 4.115

3.506 371 4.115

819

4.190

1.677

1.659

1.659

1.659

2.316

2.751

59

59

59

59

1.403 -95

99 1.538

0 1.617

0 1.599

0 1.599

0 1.599

Mutaties reserves Baten 0.10 Mutaties reserves Lasten 0.10 Mutaties reserves Totaal saldo programma

Financiële analyse (meerjarig)

Ruimtelijke ordening Op dit taakveld ramen we kosten voor het omgevingsplan. Verder ramen we hier het lopende project Sloebos voor een bedrag van € 977.000. Dit project is een restantkrediet en verklaart voor een groot deel het verschil in lasten van 2026 ten opzichte van 2025. De rest van het verschil ontstaat door restantkredieten voor inhuur van extern personeel van € 172.000, plankosten anterieure overeenkomst Drieweg van € 41.000 in 2025 en een verschuiving van de uren naar andere taakvelden van € 175.000.

Bouwgrondexploitatie Het taakveld grondexploitatie is budgettair neutraal in de begroting opgenomen. Positieve of negatieve resultaten vangen we op door de reserve Bouwgrondexploitaties. Jaarwinsten van grondexploitaties worden in de jaarrekening verantwoord zijn niet in de begroting opgenomen, omdat ze eenmalig zijn.

Wonen en bouwen Op dit taakveld begroten we lasten voor onder andere volkshuisvesting, dorpsvernieuwing, bouwvergunningen en de omgevingswet. De structurele baten en lasten zijn grotendeels gelijk aan voorgaande jaren.

94

Gemeente Borsele

Programmabegroting 2026

Verder wordt in 2025 een aantal eenmalige budgetten geraamd van ongeveer € 4.751.000. Hiervoor verwijzen we naar de toelichting ‘Mutaties reserves (incidenteel)’ op de volgende pagina. Zoals in de kadernota 2026-2029 is opgenomen nemen we een structurele post van € 40.000 op voor beheer en ondersteuning zaaksysteem voor Team Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Ten slotte komt op dit taakveld de specifieke uitkering Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen terug. Hiervoor zijn wij penningmeester voor regio de Bevelanden. Dit bedrag (€ 1.866.533) is terug te zien in de lasten, de baten en de mutaties van de reserves in 2023. Per saldo is dit budgettair neutraal. Dit geld moet we nog verdelen onder de Bevelandse gemeenten. Vandaar dat wij dit bedrag neutraal ramen op onze rekening-courant.

Mutaties reserves (structureel) De aankoop van de boerderij Dorpstraat 102 te Heinkenszand en de bouw van de Flexwoningen aan de Schuitweg te ’s-Gravenpolder dekken we uit reserves. Daarvoor onttrekken we jaarlijks respectievelijk € 22.000 en € 12.667 tot en met 2064 en 2044.

Mutaties reserves (incidenteel) Het verschil in de lasten van 2026 ten opzichte van 2025 wordt grotendeels veroorzaakt door de restantkredieten van de jaarrekening 2024. Deze benoemen we per programma en niet per taakveld. De belangrijkste restantkredieten zijn: • Resultaat grondexploitaties (budgettair neutraal) (€ 297.000); • Sloebos (€ 977.000); • Omgevingswet (€ 512.000); • Omgevingsprogramma fysieke leefomgeving (€ 68.000); • Dorpsvernieuwing (€ 415.000); • Herijking beeldkwaliteit (Welstand A en B) (€ 200.000); • Inhuur op het gebied van Wonen en bouwen (€ 146.000); • Inhuur op het gebied van Ruimte en leefomgeving (€ 258.000). Incidentele baten en lasten Er zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.

95

Gemeente Borsele

Programmabegroting 2026

Financieel overzicht programma's Totaaloverzicht programma's 2026

Lasten

Baten

Saldo

Programma Bestuur en ondersteuning

17.546

67.631

50.085

Programma Veiligheid

3.742

20

-3.723

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat

4.576

155

-4.422

Programma Economie

974

789

-185

Programma Onderwijs

2.698

643

-2.055

Programma Sport, cultuur en recreatie

5.686

351

-5.335

Programma Sociaal domein

36.428

5.662

-30.767

Programma Volksgezondheid en milieu

9.065

6.612

-2.453

Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

5.791

4.115

-1.677

Exploitatiesaldo

86.507

85.976

-531

0

580

580

86.507

86.556

49

Meerjarenoverzicht saldi programma's

2027

2028

2029

Programma Bestuur en ondersteuning

48.460

47.740

48.199

Programma Veiligheid

-3.702

-3.783

-3.816

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat

-4.522

-4.597

-4.639

Programma Economie

-181

-181

-181

Programma Onderwijs

-2.055

-2.047

-2.047

Programma Sport, cultuur en recreatie

-5.240

-5.221

-5.234

Programma Sociaal domein

-30.615

-29.700

-29.139

Programma Volksgezondheid en milieu

-2.391

-2.367

-2.359

Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

-1.659

-1.659

-1.659

Exploitatiesaldo

-1.905

-1.815

-874

584

490

490

-1.320

-1.325

-384

Resultaatbestemming Totaal

Resultaatbestemming Totaal

96

Gemeente Borsele

Programmabegroting 2026

Totale begroting

- Salarissen en sociale lasten - Belastingen - Grond - Duurzame goederen - Pachten - Sociale uitkeringen in natura - Ingeleend personeel - Overige goederen en diensten - Sociale uitkeringen in geld - Subsidies - Inkomensoverdrachten - Rijk - Inkomensoverdrachten gemeenten - Inkomensoverdrachten gemeenschappelijke regelingen - Inkomensoverdrachten waterschappen - Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen - Inkomensoverdrachten onverdeeld - Overige kapitaaloverdrachten – overige instellingen en personen - Rente - Financiële transacties - Mutaties reserves - Mutaties voorzieningen - Afschrijvingen - Toegerekende reële en bespaarde rente - Overige verrekeningen Uitgaven

Jaarrekenin g 2024 16.807.914 808.132 2.786 1.188.976 1.488 1.757.971 3.647.968 14.480.606 4.372.974 2.164.619 230.471

Begrotingen 2025 18.148.894 283.097 0 3.605.715 0 1.853.000 1.817.429 36.920.898 4.874.600 0 310.400

2026 19.971.000 311.528 0 3.629.532 0 682.000 518.016 11.755.580 4.873.600 375.500 225.500

2027 19.971.000 311.528 0 3.629.532 0 682.000 518.016 11.390.309 4.873.600 375.500 198.500

2028 19.971.000 311.528 0 3.629.532 0 682.000 518.016 11.355.309 4.873.600 375.500 145.500

2029 19.971.000 311.528 0 3.629.532 0 682.000 518.016 11.355.309 4.873.600 375.500 145.500

168.862

480.869

170.869

170.869

170.869

170.869

24.960.484

28.440.291

32.939.771

32.817.671

32.048.071

31.561.271

1.531.097

1.550.000

1.633.000

1.633.000

1.633.000

1.633.000

4.083.456

3.287.640

3.078.197

3.030.237

3.030.237

3.030.237

0

2.821.943

785.033

649.296

648.355

642.699

0 286.659 0 33.145.028 854.152 1.938.904

82.160 1.146.910 2.975.646 3.196.356 134.755 3.043.206

83.803 335.920 1.666.000 0 66.755 3.057.485

83.803 346.670 1.554.000 0 66.755 3.238.681

83.803 387.420 1.577.000 0 66.755 2.910.166

83.803 373.730 1.577.000 0 66.755 3.030.482

-104.840 438.542 112.766.250

748.116 258.000 115.979.925

89.603 258.000 86.506.692

77.783 258.000 85.876.750

73.212 258.000 84.748.873

72.143 258.000 84.361.974

97

Meerjarenraming

Gemeente Borsele

- Belastingen op producenten - Belastingen op huishoudens - Grond - Duurzame goederen - Pachten - Eigen bijdragen en verhaal sociale uitkeringen in natura - Uitgeleend personeel - Huren - Leges en andere rechten - Overige goederen en diensten - Inkomensoverdrachten - Rijk - Inkomensoverdrachten gemeenten - Inkomensoverdrachten gemeenschappelijke regelingen - Inkomensoverdrachten provincies - Inkomensoverdrachten - overige overheden - Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen - Rente - Dividenden en winsten - Financiële transacties - Mutaties reserves - Mutaties voorzieningen - Toegerekende reële en bespaarde rente - Overige verrekeningen Inkomsten Saldo in EURO

Programmabegroting 2026

Jaarrekenin g 2024 10.064.036 2.071.873 1.620.499 0 241.191

Begrotingen 2025 10.071.000 2.071.000 5.449 0 213.800

2026 11.089.500 2.243.000 5.558 0 248.800

2027 11.189.500 2.308.000 5.558 0 248.800

2028 11.189.500 2.372.000 5.558 0 248.800

2029 11.189.500 2.438.000 5.558 0 248.800

1.642 697.490 539.550 5.623.502 2.680.657 62.151.331

3.000 37.000 667.988 5.173.288 2.816.712 73.365.604

3.000 37.740 903.057 5.125.923 2.982.888 56.296.841

3.000 37.740 903.057 5.148.923 2.982.888 55.666.501

3.000 37.740 903.057 5.144.923 2.982.888 54.768.745

3.000 37.740 903.057 5.221.923 2.982.888 55.231.740

0

122.602

122.602

122.602

122.602

122.602

134.717

0

0

0

0

0

-207.073

45.000

0

0

0

0

949

336.917

301.000

301.000

301.000

301.000

331.161 32.088 13.005.462 34.068 12.449.433 106.475

10.000 23.000 1.555.000 0 16.053.359 193.000

23.000 16.600 2.213.000 0 2.130.167 315.000

23.000 10.300 2.213.000 0 584.167 301.000

23.000 4.000 2.213.000 0 490.167 206.000

23.000 0 2.213.000 0 490.167 129.000

1.131.093 56.106 112.766.250 0

1.297.656 1.918.550 115.979.925 0

573.603 1.924.550 86.555.829 -49.137

576.783 1.930.550 84.556.369 1.320.381

477.212 1.930.550 83.423.742 1.325.131

506.143 1.930.550 83.977.668 384.306

98

Meerjarenraming

Gemeente Borsele

Programmabegroting 2026

Paragrafen

99