11.1 Programmabegroting met de meerjarenraming 2023 - 2025
Tekst van het document
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Programmabegroting 2022-2025
1
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Inhoudsopgave ALGEMEEN ......................................................................................................................................................... 3 Voorwoord .................................................................................................................................................... 4 Het financiële beeld ...................................................................................................................................... 5 PROGRAMMA'S .................................................................................................................................................. 8 Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid ....................................................................................
9 Programma Verkeer en openbare ruimte ...................................................................................................17 Programma Lokale economie .....................................................................................................................23 Programma Leefbaarheid, Onderwijs, Cultuur en Sport ...........................................................................30 Programma Werk en inkomen ....................................................................................................................40 Programma Zorg ..........................................................................................................................................46 Programma Milieu .......................................................................................................................................58 Programma Ruimtelijke ontwikkeling ........................................................................................................63 Programma Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................70 Programma Bedrijfsvoering ........................................................................................................................75 Financieel overzicht programma's
.............................................................................................................80 PARAGRAFEN ....................................................................................................................................................81 Paragraaf Lokale heffingen .........................................................................................................................82 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................................87 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................96 Paragraaf Financiering ..............................................................................................................................101 Paragraaf Bedrijfsvoering..........................................................................................................................104 Paragraaf Bezuinigingen ...........................................................................................................................107 Paragraaf Grondbeleid ..............................................................................................................................108 Paragraaf Verbonden partijen
...................................................................................................................111 Toelichting financiële positie ....................................................................................................................125 Overzicht reserves en voorzieningen ........................................................................................................128 Overzicht incidentele lasten en baten ......................................................................................................129 Overzicht subsidies ....................................................................................................................................131 Berekening algemene uitkering Gemeentefonds.....................................................................................132 Verplichte beleidsindicatoren ...................................................................................................................134 Afkortingenlijst ..........................................................................................................................................136
2
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
ALGEMEEN
3
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Voorwoord Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden we de programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 aan. Voor het samenstellen van de begroting hanteren we de uitgangspunten van de kadernota 2022-2025. We bieden u - na een (duurzaam) sluitende kadernota 2022-2025 - ook een sluitende meerjarenbegroting aan. Op dit moment hebben we echter met nog te veel onzekerheden (lees: taakstellingen) te maken om nieuwe beleidskeuzes tot stand te brengen. We mogen deze begroting niet als ‘te rooskleurig’ beschouwen. Ook andere urgente kwesties, zoals het voorzieningenniveau en klimaatadaptatie, hebben en houden onze aandacht. De vraag naar nieuwe woningen en voorzieningen wordt groter, evenals de vraag naar zorg. De uitdagingen voor 2022 en verder zijn fors. Desondanks is het gelukt om een sluitende begroting te presenteren. Dat is een belangrijke basis voor de weerbaarheid van de gemeente richting de toekomst. We zien ook genoeg perspectief voor de komende jaren. Het kabinet heeft voor 2022 al extra middelen beschikbaar gesteld ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Het structurele karakter van deze middelen laat het huidige kabinet over aan een volgend (nieuw) kabinet. Wel mogen we van de provinciaal toezichthouders een deel van deze middelen structureel ramen. Hier komen we in het financiële beeld op terug.
Verder ligt ook de herverdeling van het gemeentefonds nog in het verschiet. De uitkomsten zijn nog steeds onzeker. De komende jaren blijven in het teken staan van een duurzaam financieel meerjarenperspectief. Dit willen we bewerkstelligen tegen een aanvaardbare lastendruk voor onze inwoners. In maart zijn nieuwe gemeenteraadsverkiezingen, en daarmee is deze begroting de laatste van dit college. Volgend jaar zullen de financiële onzekerheden van nu zich wellicht laten vertalen naar daadwerkelijke uitkomsten. Tot die tijd doet dit college in samenwerking met andere Zeeuwse overheden er alles aan om het Rijk te doordringen van de gespannen financiële uitdagingen en de belangen van Zeeland en specifiek voor onze gemeente. We verdienen het om te kunnen blijven investeren in een mooie toekomst voor de gemeente Borsele. Namens het college van burgemeester en wethouders, Arno Witkam, Wethouder Financiën
4
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Het financiële beeld Voor het samenstellen van deze begroting hanteren wij, zoals gebruikelijk, de volgende uitgangspunten: ▪ De kadernota 2022-2025. ▪ Het bestuursprogramma 2018-2022. ▪ De ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, geactualiseerd tot en met de meicirculaire 2021. ▪ De structurele mutaties voor de meerjarenraming tot en met de 5e wijziging van de begroting 2021 (wijziging herstelbegroting 2021-2024). In de onderstaande tabel geven we een overzicht van de relevante ontwikkelingen die effect hebben op het saldo, sinds de (vastgestelde) kadernota 2022-2025 van 24 juni 2021. Het vertrekpunt is het saldo van de kadernota. In het saldo van de kadernota is het saldo van de herstelbegroting 2021-2024 verwerkt. De herstelbegroting 2021-2024 is voortgekomen uit het kerntakenonderzoek. Een toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen leest u onder de tabel. Jaren Saldo Kadernota 2022-2025
2022
2023
2024
2025
€
71.000 €
38.500 €
52.500 €
587.500
Gemeenschappelijke regelingen: SWVO € GGD € GR de Bevelanden - daling huurinkomsten gemeentehuis €
-25.000 € -40.000 € -20.000 €
-25.000 € -40.000 € -20.000 €
-25.000 € -40.000 € -20.000 €
-25.000 -40.000 -20.000
€ € € € € €
262.000 € 408.000 € -408.000 € 1.470.000 € -1.470.000 € -139.000 €
-60.000 € 408.000 € -408.000 € 1.100.000 € -750.000 € -269.500 € p.m.
-300.000 € 408.000 € -408.000 € 1.000.000 € -750.000 € -84.000 € p.m.
-420.000 408.000 -408.000 900.000 -900.000 -44.000 p.m.
Overige correcties: Saldo herstelbegroting 2021-2024 Dividend Evides Werkplaats - werk voor derden
€ € €
€ 50.000 € -40.000 €
10.000 € 105.000 € -40.000 €
157.500 € 120.000 € -40.000 €
396.500 200.000 -40.000
Saldo programmabegroting 2022-2025
€
119.000 €
49.000 €
71.000 €
595.000
Gemeentefonds: Meicirculaire (algemeen) Bezuiniging (Voogdij 18+ / woonplaatsbeginsel) Meicirculaire (Voogdij 18+ / woonplaatsbeginsel) Compensatie tekorten jeugdzorg (75%) Reservering middelen - Compensatie tekorten jeugdzorg Aanpassen maatstaven gemeentefonds Herverdeling gemeentefonds
Gemeenschappelijke regelingen We hebben de begrotingen van het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) en de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) vergeleken met de ramingen zoals die in onze begroting zijn opgenomen. Afwijkingen op deze ramingen zijn aangepast. Verder ontvangen we minder huurinkomsten vanuit GR de Bevelanden voor het verhuren van onze ruimtes in het gemeentehuis. Dit is het gevolg van het centraliseren van de werkplekken van de GR.
5
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Meicirculaire We hanteren de meicirculaire als uitgangspunt voor onze programmabegroting. De meicirculaire is op 16 september 2021 aan uw raad voorgelegd. De meicirculaire geeft over het algemeen een negatief meerjarenbeeld. Een aanpassing van onze maatstaven naar de maatstaven en hoeveelheden die het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) hanteert, levert een negatief effect op. Afwijken van deze maatstaven is niet gewenst. Daarnaast worden wij voor € 408.000 gekort voor het woonplaatsbeginsel in de jeugdzorg. Deze korting zou budgettair neutraal moeten verlopen, waardoor wij rekening houden met een lagere bijdrage van € 408.000 aan Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland. Herverdeling gemeentefonds De herverdeling van het gemeentefonds blijft een onzekere factor. Op 12 augustus 2021 hebben de beheerders van het gemeentefonds de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) geïnformeerd over het voorstel voor de nieuwe verdeling van de middelen in het gemeentefonds. Hierin zijn de cijfers geactualiseerd naar het jaar 2019. Door grote verschillen in de uitkomsten heeft onze toezichthouder aangegeven dat het risico nog te groot is om een bedrag structureel op te nemen in onze begroting. Extra middelen jeugdzorg Het kabinet stelt voor 2022 € 1,314 miljard extra beschikbaar aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg.
Dat komt bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen. Deze € 300 miljoen hebben we al meegenomen in de kadernota 2022-2025. De € 1,314 miljard betekent voor Borsele € 1,470 miljoen. Een nieuw kabinet gaat besluiten over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden. Gemeenten willen weten hoe ze deze structurele middelen in de meerjarenraming kunnen opnemen. Daarom hebben de provinciaal toezichthouders onderling afgesproken dat we 75% mogen ramen van de bedragen waar de Arbitragecommissie van uitgaat. Dit komt voor Borsele ongeveer neer op een bedrag van € 1.100.000 in 2023 dat afloopt naar € 900.000 in 2025. Voor een meerjarig sluitende begroting hebben we een deel van deze middelen ingezet. Het gaat om een bedrag van € 350.000 in 2023 en € 250.000 in 2024. Het resterende bedrag reserveren we op de stelpost onvoorzien. We bekijken op een later tijdstip hoe we met deze middelen omgaan. Taakstellingen/bezuinigingen We hebben in deze begroting een aparte paragraaf bezuinigingen opgenomen. Wij wijzen u erop dat alle openstaande bezuinigingen/taakstellingen gerealiseerd moeten worden. Indien dit niet het geval is, kunnen wij u geen sluitende begroting presenteren.
Als wij alle bezuinigingen en belastingverhogingen uit de herstelbegroting 2021-2024 optellen bij de taakstellingen in het Sociaal Domein komen wij op een (nog) te realiseren bezuiniging van € 1,9 miljoen in 2022, oplopend tot € 2,5 miljoen in 2025. Om preventief toezicht te voorkomen, is het van belang dat we alle taakstellingen/bezuinigingen waartoe u heeft besloten, realiseren. Werkplaats – werk voor derden Afgelopen jaren was er sprake van een daling van de baten van de werkplaats. In het verleden werden onderhoudswerkzaamheden van voertuigen van de VRZ en omliggende gemeenten uitbesteed aan Borsele. De VRZ heeft in Zeeuws-Vlaanderen inmiddels een eigen werkplaats operationeel en ook de andere partijen besteden minder werk aan ons uit waardoor onze baten zijn gedaald. Afgelopen jaren zijn deze afgenomen inkomsten in de programmarapportage eenmalig bijgesteld. Een structurele verlaging met € 40.000 is daarom gewenst.
6
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Indicatoren en streefwaarden Sociaal Domein In de vorige programmabegroting presenteerden wij u nieuwe indicatoren, met uitzondering van de indicatoren voor het Sociaal Domein. Samen met de werkgroep Sociaal Domein zijn de nieuwe indicatoren bepaald. Deze indicatoren zijn opgenomen in deze begroting onder het programma Werk en Inkomen en het programma Zorg. De raadswerkgroep Sociaal Domein heeft aangegeven dat we de indicatoren niet moeten voorzien van streefwaarden en deze begroting als pilot te beschouwen, voor de indicatoren in kwestie. Indien de indicatoren voldoen, kunnen we de streefwaarden bepalen in de volgende begroting. Tot slot Wij zijn verheugd dat we u een sluitende meerjarenbegroting kunnen aanbieden. We hopen dat we u met deze begroting en bovenstaande informatie een goed inzicht geven in de financiële positie waarin wij als gemeente Borsele verkeren en de (financiële) opgaven waar wij nog voor staan.
7
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
PROGRAMMA'S
8
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid Programmadoelstellingen Integraliteit van het gemeentelijk beleid is ons uitgangspunt. De gemeentelijke organisatie is hierop ingericht. Aanpassingen in de duale werkwijze, participatie en bestuurlijke vernieuwing staan in het teken van actieve betrokkenheid van inwoners bij ons beleid. Het college van burgemeester en wethouders (hierna: het college) en de gemeentelijke organisatie geven hier nadere invulling aan via interactieve communicatie met de inwoners, bedrijven en organisaties in onze gemeente. De dorpsraden, het uitdaagrecht (Right to Challenge) en inwonerinitiatieven spelen hierbij een belangrijke rol. De wethouders zijn elk dorpswethouder van vijf dorpen. 0.1 Bestuur Wat willen we bereiken? De raad vindt het van groot belang een goede binding met de inwoners van de gemeente te hebben en om te weten wat er bij hen leeft. Om zijn volksvertegenwoordigende rol te vervullen zal de raad meer contact met de samenleving zoeken.
Wat gaan we daarvoor doen? Om meer contact met de samenleving te hebben gaat de raad meer op werkbezoek. De raad werkt vanuit een lange termijn agenda. Hiermee beoogt de raad een meer sturende rol over de thema’s die zij wil behandelen én verkrijgt de raad meer grip op zijn eigen agenda. Om de raadsbijeenkomsten toegankelijker te maken, zijn niet alleen de raadsvergaderingen live via de website te volgen, maar ook de informerende en kaderstellende raadsbijeenkomsten. In het visiedocument ‘Samenwerking dorpsraden gemeente Borsele’ is de samenwerking tussen de dorpsraden onderling en tussen de dorpsraden en gemeente vastgelegd. We (dorpswethouder, burgemeester, college) houden jaarlijks overleg met de dorpsraden en desgewenst extra overleg. We installeren ieder jaar een kinderburgemeester die een jaar lang actief is. Daarnaast willen we het bestaande (verouderde) educatieprogramma voor de basisscholen herzien. Dit programma loopt in dezelfde periode als de werving van de nieuwe kinderburgemeester. Een delegatie vanuit de gemeenteraad is met in- en externe ondersteuning diverse scenario’s aan het opstellen voor een toekomstvisie voor de gemeente Borsele. Deze scenario’s worden de raad ter kennisneming aangeboden. De politieke partijen kunnen zich desgewenst aan de hand van deze scenario’s profileren bij de komende gemeenteraadsverkiezingen.
Deze scenario’s kunnen ook worden gebruikt bij het opstellen van het bestuursakkoord voor het in 2022 te vormen college.
Samenwerking dorpsraden.
We willen het politieke bewustzijn van jeugdigen (basisschoolleeftijd) aanwakkeren en de betrokkenheid tussen gemeente en kinderen vergroten.
Strategische visie Borsele.
9
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Wat willen we bereiken? Een goed leef- en woonklimaat in de grensregio Vlaanderen en Zeeland en verwerving van (Europese) subsidies.
Wat gaan we daarvoor doen? Eind 2021 wordt de Benelux Groepering voor Territoriale Samenwerking (BGTS) North Sea Port District (NSPD) opgericht. Dit is een Beneluxsamenwerking tussen Gent, Zelzate, Evergem, Borsele, Terneuzen en Vlissingen. Via de BGTS pakken we grensoverschrijdende onderwerpen op, op het gebied van onder andere zoetwaterproblematiek, energietransitie, wonen, natuur, infrastructuur en recreatie. We optimaliseren de bestaande Zeeuwse bestuurlijke netwerksamenwerking tussen provincie, gemeenten en waterschap binnen het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) onder andere door de Zeeuwse lobby integraler op te pakken, de partners uit de Economic Board en andere kennisinstellingen breder in te zetten bij de themaoverleggen van het OZO, en gezamenlijk te werken met / vanuit een Zeeuwse strategische agenda. We verbreden de bestaande gemeentelijke samenwerking binnen De Bevelanden tot een zogeheten triple helix samenwerking. Dit staat voor de samenwerking tussen overheid, ondernemingen en onderwijs; ofwel de drie O’s. Het onderwijs, bedrijfsleven en de provincie Zeeland zullen aan deze samenwerking worden toegevoegd. Deze strategische samenwerking gaat plaatsvinden op de actielijnen ‘Versterken agri- en aquafoodsector’, ‘Vitaal leven en gezondheid’, ‘Herkenbare beleving op de Bevelanden’, ‘Slim en multifunctioneel grondgebruik’ en ‘Beweging op de Bevelandse woningmarkt’.
In 2021 is door het adviesbureau Berenschot een onderzoek uitgevoerd. Uit de verkenning zijn een vijftal scenario’s naar voren gekomen. Van nulscenario (er verandert niets, GGD, VRZ en RUD gaan door op dezelfde weg) tot scenario van maximale bestuurlijke en organisatorische integratie (GGD, VRZ en RUD worden één organisatie). Volgens planning worden de onderzoeksresultaten eind 2021/begin 2022 met u besproken en hierna geïmplementeerd.
Optimaliseren Zeeuwse bestuurlijke samenwerking.
Verbreding regionale samenwerking Platform De Bevelanden.
Een efficiëntere en doelmatige samenwerking tussen de GGD, VRZ en de RUD.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2020 2021 2022
Onze website geeft op minimaal 85% van alle ingevulde zoekopdrachten de juiste informatie weer
91%
92%
85%
85%
85%
Een goed gewaardeerde externe communicatie
7,5
-
7,5
7,5
7,5
10
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2020 2021 2022
Oordeel van inwoners over de kwaliteit van communicatie en dienstverlening van de gemeente via het inwonerspanel DUO en eventueel aanvullende enquêtes
7,2
-
7,2
7,2
7,2
Een goed gewaardeerde externe communicatie De inwoners geven de externe communicatie minimaal een 7,5. Oordeel van inwoners over de kwaliteit van communicatie en dienstverlening van de gemeente via het inwonerspanel DUO en eventueel aanvullende enquêtes Het uitvoeren van onderzoek onder onze inwoners via het inwonerspanel DUO of waarstaatjegemeente.nl geeft inzicht in de wijze waarop inwoners de relatie met de gemeente ervaren, hoe ze deze willen zien en welke veranderingen ze waarnemen in deze relatie. 0.2 Burgerzaken Wat willen we bereiken? Verbeteren van onze dienstverlening door het aspect gastheerschap verder te ontwikkelen.
Optimaliseren (digitale) dienstverlening.
Wat gaan we daarvoor doen? We geven vervolg aan onze ambitie. We stellen een integrale visie op over gastheerschap. Hiervoor maken we gebruik van best practices. De rol van de receptie, telefonie, de inrichting van de hal, de balies van Burgerzaken en het gebruik van hulpmiddelen en applicaties nemen we in deze visie op. Op basis van deze visie doen wij voorstellen voor optimalisering van onze dienstverlening. De integrale visie gastheerschap vormt zich in nauwe samenhang met de nieuw te ontwikkelen dienstverleningsvisie. Steeds meer worden producten digitaal aangevraagd en afgehandeld. Het programma iBurgerzaken biedt alle modules voor een optimale dienstverlening op het gebied van Burgerzaken. Dit biedt ons de mogelijkheid om onze dienstverlening uit te bouwen: veilig, efficiënt en gebruikersvriendelijk. We sluiten aan bij nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast houden we aandacht voor inwoners die de digitale dienstverlening niet of minder goed kunnen bijhouden.
11
Gemeente Borsele Wat willen we bereiken? Verdere ontwikkeling en vernieuwing van het verkiezingsproces.
Programmabegroting 2022 Wat gaan we daarvoor doen? De VNG, het ministerie van BZK, de Kiesraad en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken hebben samen de verkiezingsagenda 2030 opgesteld. Inzet is waarborging van veiligheid en uitvoerbaarheid van het verkiezingsproces. De verkiezingsagenda 2030 bevat onderwerpen als versterking kwaliteit verkiezingsproces, vernieuwing uitbrengen en tellen stemmen, toegankelijkheid verkiezingen, andere vormen van stemmen en digitalisering. We volgen alle ontwikkelingen en vernieuwingen op de voet om tijdig aan te kunnen sluiten. Voor de gemeenteraadsverkiezing in 2022 verwachten we geen vernieuwingen in het proces. We houden wel rekening met maatregelen in het kader van corona. Voor deze maatregelen gebruiken we materiaal en processen uit 2021.
1.1 Crisisbeheersing en brandweer Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Een financieel gezonde en stabiele veiligheidsregio. De gemeenteraad heeft een positieve zienswijze uitgebracht over de programmabegroting 2022 van de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ). Het Algemeen Bestuur (AB) van de VRZ is voornemens haar beleidsplan 2022-2025 vast te stellen in december 2021. Voorafgaand wordt dit beleidsplan ter zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden. Ook worden raadsinformatiebijeenkomsten georganiseerd. We vragen en nemen een actieve rol om samen met de VRZ tot een gewenst en verantwoord ambitieniveau te komen. Op peil houden van de brandweerzorg Brandweervrijwilligers verzorgen in Zeeland voor een groot deel de huidige brandweerzorg. Demografische en maatschappelijke ontwikkelingen hebben een grote invloed op het op peil houden van de huidige basisbrandweerzorg. Het initiatief voor de ontwikkeling van een nieuwe toekomstvisie voor de uitvoering van de brandweerzorg ligt bij de VRZ. Ook hier vragen en nemen we een actieve rol om er samen met de VRZ zorg voor te dragen dat de basisbrandweerzorg op een gewenst peil blijft.
12
Gemeente Borsele 1.2 Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? Het uitvoering geven aan het vastgestelde Integrale veiligheidsbeleid op grond van de Nota Integrale Veiligheid.
Het handhaven van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV).
Aanpak ondermijnende criminaliteit.
Programmabegroting 2022
Wat gaan we daarvoor doen? Eén van de speerpunten van het veiligheidsbeleid blijft de aanpak van georganiseerde criminaliteit in de zeehaven. In samenwerking met de partners van de havendriehoek geven we uitvoering aan het uitvoeringsplan ‘Weerbare en integere zeehavens’. De eerste (deel)projecten bevinden zich in een afrondende fase en worden op korte termijn uitgerold. Een aandachtspunt hierbij is om deze te borgen binnen bestaande structuren. Samen met de programmamanager ‘Weerbare Zeehavens’ stellen we een plan op met projecten voor de periode 2022-2025. Jaarlijks geven we samen met de gemeenteraad aandacht aan het thema veiligheid. In 2022 leggen we de nota Integrale Veiligheid 2022-2025 voor aan de gemeenteraad. We beschikken over een goede en actuele Algemene Plaatselijke Verordening (APV). We gaan de handhaving binnen de gemeente Borsele zowel kwalitatief als kwantitatief verbeteren. Dit doen we onder andere door middel van de uitbreiding van de boa-capaciteit. Naast het vergroten van de interne capaciteit, verbeteren we onze structuren en werkwijze. Verder zetten we in op verdere uitwerking en verbetering van de samenwerking met de politie, de omliggende gemeenten en de overige toezichtpartners. We blijven ons richten op de aanpak van de ondermijnende criminaliteit.
Dat doen we samen met de taskforce van het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Brabant-Zeeland en overige ketenpartners. Met de georganiseerde, integrale controles en acties boeken we resultaten. We continueren onze aanpak door middel van voorlichting en het organiseren van controles. Hierbij richten we ons in het bijzonder op een goede integrale uitwisseling van informatie en het gemeentebreed borgen van de aanpak binnen onze bestaande structuren en werkwijzen. Hiermee zorgen we voor een blijvende inbedding van de aanpak van de ondermijnende criminaliteit.
13
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? De verbinding versterken tussen ‘openbare orde en De verbinding tussen ‘openbare orde’ en het veiligheid’ en het ‘sociaal domein’. ‘sociaal domein’ heeft vorm gekregen. We werken nauw samen bij overlappende vraagstukken, zowel beleidsmatig als in de praktijk. Dit is noodzakelijk omdat we in de praktijk zien dat openbare orde casuïstiek vaak verband houdt met problematiek binnen het sociaal domein. Onlangs evalueerden we de samenwerking. We zetten deze samenwerking voort, monitoren en verbeteren daar waar nodig.
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Integraal veiligheidsplan (2015) Nota IVB 2015 – 2018
2022
Regionaal Beleidsplan Politie 2019-2022
2022
Havenveiligheidsplan (2019)
2022
Regionaal crisisplan (2022-2025)
2022
Maatwerk in brandweerzorg (2015)
Niet van toepassing
Visiedocument samenwerking dorpsraden en gemeente Borsele (2018)
2022
Besturings- en managementfilosofie (2021)
2022
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Veiligheidsregio Zeeland Taskforce – RIEC Zeeland – West-Brabant
14
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Wat mag het kosten? Baten en lasten Bestuur, dienstverlening en veiligheid Rekening 2020 Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal lasten Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal baten Saldo programma
(bedragen x € 1.000)
2021
2022
2023
2024
2025
1.337 757 2.248 293 4.636
1.415 743 2.209 441 4.809
1.416 569 2.323 378 4.686
1.381 568 2.357 378 4.684
1.381 568 2.391 378 4.718
1.381 568 2.410 378 4.737
89 228 53 8 378
12 298 0 11 320
12 288 0 11 310
12 288 0 11 310
12 288 0 11 310
12 288 0 11 310
4.257
4.488
4.375
4.374
4.408
4.427
89
375
58
33
33
33
131 4.300
0 4.113
0 4.317
0 4.341
0 4.375
0 4.394
Mutaties reserves Baten 0.10 Mutaties reserves Lasten 0.10 Mutaties reserves Totaal saldo programma
Verschillen ten opzichte van de vorige begroting Bestuur Voor het jaar 2022 is in de kadernota 2022-2025 een bedrag van € 35.000 gereserveerd voor het project Bevelanden op de kaart, wat het verschil veroorzaakt ten opzichte van 2023-2025. In 2021 zijn de kosten hoger vanwege (restant)kredieten uit onder andere het project B2030 en de bestuursopdracht toekomstvisie. Deze dekken we uit de mutaties reserves (baten). Burgerzaken De hogere lasten in 2020 en 2021 hielden verband met kosten van inhuur wegens ziekte (€ 56.000) en de extra kosten (corona) van verkiezingen (€ 90.000). Deze dekken we uit de mutaties reserves (baten). Crisisbeheersing en brandweer De bijdrage aan VRZ stijgt in 2022 en 2023 met € 35.000 en in 2024 met € 20.000. Dit komt omdat de VRZ tegen lopende prijzen raamt.
15
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Openbare orde en veiligheid Het budget voor 2021 is geraamd op € 441.000. Dit bestaat uit het structurele budget van € 328.000, eenmalige budgetten voor de voorbereiding van de brandweerpost Heinkenszand en extra middelen voor corona voor toezicht en handhaving. Vanaf 2022 stijgen de personeelskosten met € 50.000. Vanuit de Strategische Personeelsplanning (SPP) zetten we een boa op dit taakveld in. De huidige bezetting van de boa’s is zeer gering en maakt ons kwetsbaar om een gedegen invulling aan onze taken te geven. Ook extern onderzoek wijst uit dat Borsele - gezien het risicoprofiel - moet beschikken over circa drie boa’s. Reserves Onder de reserves zijn structurele baten geraamd van € 33.000 ter dekking van de afschrijvingslasten van de brandweerpost in Heinkenszand. In 2021 zijn er eenmalige (restant)kredieten geraamd. De belangrijkste zijn: Bevelanden op de kaart, B2030, Bestuursopdracht toekomstvisie, inhuur Burgerzaken, coronamiddelen voor verkiezingen en op het gebied van toezicht en handhaving, voorbereidingskosten voor de brandweerpost in Heinkenszand en de doorontwikkeling van iBurgerzaken. Incidentele baten en lasten Er zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.
16
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Programma Verkeer en openbare ruimte Programmadoelstellingen In het kader van leefbaarheid is een veilige en aantrekkelijke openbare ruimte van groot belang. De nog groeiende verkeersintensiteit, autonome én nieuwe, economische ontwikkelingen vergen dat wegbeheerders gezamenlijk infrastructurele maatregelen nemen om de doorstroming en de veiligheid te waarborgen. Het aspect verkeersveiligheid nemen we mee in het onderhoud van de wegen. De aansluitingen van de wegen tussen de gemeente, het waterschap en de provincie zijn gemiddeld goed te noemen. Het aantal knelpunten is overzichtelijk. Passend openbaar vervoer - toegesneden op doelgroepen - de aard en de schaal van de dorpen, is van blijvend belang. 2.1 Verkeer en Vervoer Wat willen we bereiken? Duurzame veilige herinrichting van wegen.
Wat gaan we daarvoor doen? Wij richten onze wegen in volgens het principe Duurzaam Veilig. Bij de totstandkoming van onze plannen passen wij burgerparticipatie toe. Wij streven ernaar om bewoners zoveel mogelijk bij de planvorming te betrekken. Goed onderhouden en toegankelijke wegen. Wij inspecteren in 2022 al onze wegen op basis van de landelijke normen van Centrum Regelgeving en Onderzoek Wegenbouw (CROW). Wegen die niet aan ons ambitieniveau voldoen, nemen we op in de onderhoudsplanning 2022-2026. Goed functionerende en duurzame openbare Op basis van de meerjarenonderhoudsplanning verlichting. 2022-2026 voeren wij onderhoud uit aan masten en armaturen. De conventionele armaturen vervangen wij door energie-efficiëntere led armaturen. Een goede samenwerking en visieontwikkeling met De visies voor zowel Borsele-West als Borsele-Oost de andere wegbeheerders. zijn gereed. Wij geven verdere invulling aan het uitvoeringsprogramma. In 2022/2023 realiseren wij het kruispunt Baarlandsezandweg – Schoorkenszandweg in ’s-Gravenpolder en starten wij met de aanleg van de randweg Hoedekenskerke. Tevens zijn wij nauw betrokken bij de totstandkoming van de gebiedsontsluitingsvisie van het Veerse Meer. Aanleg parkeerplaatsen in relatie tot de Wij leggen extra parkeerplaatsen aan in een aantal transformatie-opgave Beveland Wonen. dorpskernen.
Beveland Wonen draagt hieraan ongeveer 50% bij uit hun Kernenfonds. In 2022 leggen wij een parkeerterrein in de Schoolstraat aan in ’s-Gravenpolder. Dit terrein komt achter de nieuw te bouwen woningen. In Oudelande leggen wij in de Doelstraat een parkeerterrein aan. Herinrichting Stenevate. Het streven is om een dertigkilometerzone in te richten. De uitvoering hiervan is afhankelijk van de procedure voor de tweede supermarkt.
17
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Wat willen we bereiken? Het verbeteren van de mobiliteit van de inwoner.
Wat gaan we daarvoor doen? Vanuit B2030 hebben we subsidie verleend voor het starten van een deelautoproject in Ovezande. Mede door corona is er vertraging ontstaan in het proces. Zodra het kan, pakt de werkgroep het deelautoproject verder op.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2020 2021 2022
Ondergrens kwaliteitsniveau wegen
-
10%
15%
15%
15%
Bovengrens kwaliteitsniveau wegen
-
85%
60%
60%
60%
Boven- en ondergrens kwaliteitsniveau wegen De wegen beoordelen wij aan de hand van de CROW-methodiek. Voor de bovengrens geldt dat 60% van de verhardingen binnen de bebouwde kom in de gemeente Borsele minimaal moet voldoen aan beeldkwaliteitsniveau B volgens de CROW-methodiek. Als beeldkwaliteitsniveau hanteren wij dat niveau D niet bereikt mag worden. De inventarisatie van de wegen doen wij door de wegen jaarlijks te inspecteren. Deze inspectie vormt de basis voor het onderhoudsplan wat we jaarlijks aan de gemeenteraad voorleggen. Hiermee voorkomen we dat we een voorziening moeten vormen bij achterstallig onderhoud (kwaliteitsniveau D) zoals de wet- en regelgeving – op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) - voorschrijft.
18
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat willen we bereiken? Een duurzame, klimaatadaptieve en biodiverse openbare ruimte.
Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan de opgestelde dorpsplannen. Het actieplan ‘wijzigen grasbeheer’ krijgt op basis van de evaluatie een vervolg. Het vergroten van de biodiversiteit is hierbij het uitgangspunt. We geven uitvoering aan het beheer- en herplantingsplan. Het accent ligt de komende jaren op het duurzame beheer van de dorpsbossen. Bij de uitvoering monitoren we de biodiversiteit. Indien noodzakelijk sturen we hierop bij.
Duurzame dorpsbossen.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2020 2021 2022
Aantal m2 ecologisch groenbeheer
-
228.483
228.483
231.000
375.000
Aantal bomen per inwoner
0,51
0,51
0,51
0,51
0,51
Aantal m2 klimaatadaptieve verharding
1.470
1.470
1.470
2.000
3.500
Aantal m2 ecologisch groenbeheer Het aantal vierkante meters ecologisch groenbeheer is gedefinieerd als het aantal bloemenweiden waarop specifiek beheer plaatsvindt (maaien en afvoeren) of beweiding door middel van schapen. Aantal bomen per inwoner Het aantal bomen is een indicator voor onder meer de klimaatadaptiviteit van de bebouwde omgeving. Bomen zorgen voor een aanzienlijke bijdrage aan de verkoeling van de omgeving. Een grote verscheidenheid aan boomsoorten draagt ook bij aan het vergroten van de biodiversiteitswaarde. Bij deze indicator is het aantal bomen, wat als puntobject in het beheersysteem is opgenomen, gedeeld door het aantal inwoners. Het aantal bomen in bossen en op particulier eigendom is hierbij niet meegerekend. Aantal m2 klimaatadaptieve verharding Het aantal vierkante meter klimaatadaptieve verharding betreft voornamelijk doorgroeistenen in parkeervakken. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Wat willen we bereiken? Toegankelijke en goed onderhouden begraafplaatsen.
Wat gaan we daarvoor doen? Wij houden de gemeentelijke begraafplaatsen op orde en geven uitvoering aan het bestaande begraafbeleid. In 2021 stonden de begraafplaatsen van Ellewoutsdijk en Oudelande op de planning voor een kwaliteitsimpuls. De begraafplaats in Oudelande bleek urgenter: hiervoor is een plan opgesteld.
19
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Omgevingsplan Zeeland (2018)
Niet van toepassing
GroenStructuurPlan 2018-2030
2025 (evaluatie)
Gemeentelijk Waterplan (2016-2023)
2022
Gemeentelijk Rioleringsplan (2019-2024)
2023
Landschapbeleidsplan (1995)
2023
Duurzaamheidsvisie (2018)
2023
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma Geen
20
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Wat mag het kosten? Baten en lasten Verkeer en openbare ruimte
(bedragen x € 1.000)
Rekening 2020 Lasten 2.1 Verkeer en Vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
2021
2022
2023
2024
2025
3.753 1.871 351 5.976
3.691 1.695 382 5.768
3.348 1.708 350 5.407
3.514 1.704 349 5.567
3.709 1.701 349 5.759
3.724 1.700 348 5.773
Totaal baten
652 372 353 1.377
59 32 326 416
42 32 327 401
42 32 327 401
42 32 327 401
42 32 327 401
Saldo programma
4.599
5.352
5.005
5.165
5.358
5.371
314
570
0
0
0
0
1.205 5.490
146 4.927
0 5.005
0 5.165
0 5.358
0 5.371
Totaal lasten Baten 2.1 Verkeer en Vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Mutaties reserves Baten 0.10 Mutaties reserves Lasten 0.10 Mutaties reserves Totaal saldo programma
Verschillen ten opzichte van vorige begroting Verkeer en vervoer In het kader van het verplicht activeren van investeringen die levensduur verlengend zijn of significante kwaliteitsverbeteringen opleveren, is in het raadsvoorstel van het kerntakenonderzoek van 4 maart 2021 een bezuiniging opgenomen van structureel € 425.000. Daarnaast is er in de kadernota 2022-2025 in het jaar 2022 € 300.000 extra opgenomen en in 2023 € 200.000 vanwege dit verplicht activeren. Het voorstel voor de aanpassing van het verplicht activeren is nog niet nader uitgewerkt en daarom is de volledige bezuiniging op één post op taakveld verkeer en vervoer opgenomen. Verder is rekening gehouden met de aanpassing van de financiële verordening waarbij we afschrijven op de investering in het jaar volgend op het jaar waarin de investering in gebruik is genomen. Dit levert een eenmalig voordeel op van € 100.000 in 2022. Voor het onderhoud van de bijzondere elementen zoals de strekdam Hoedekenskerke, kerkmuurtjes, keerwanden en zitelementen is in het verleden nooit een bedrag geraamd. Wij willen voorkomen dat achterstallig onderhoud leidt tot gevaarlijke situaties en dat we een voorziening moeten vormen volgens het BBV.
21
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
In 2022 is een bedrag van € 175.000 en vanaf 2023 € 100.000 per jaar vrijgemaakt voor het onderhoud van de elementen. Voor de investering in de landbouwhaven en de strekdam langs de oude veerhaven in Hoedekenskerke is een jaarlijkse kapitaallast van € 27.000 geraamd. Verder is in de Kadernota 2022-2025 rekening gehouden met een stijging van de kosten (€ 25.000) voor de openbare verlichting. Openbaar groen en openluchtrecreatie Op openbaar groen houden we rekening met de bezuiniging vanuit de herstelbegroting van € 150.000. Invulling van deze bezuiniging is behandeld in de raad van 16 september 2021. Dit realiseren we onder andere door versobering van beheer, minder werk door derden en gewijzigde maaimethoden. Begraafplaatsen en crematoria De daling van de lasten met € 32.000 wordt veroorzaakt door een daling van het aantal ambtelijke uren als gevolg van efficiëntere bedrijfsvoering. Incidentele baten en lasten Er zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.
22
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Programma Lokale economie Programmadoelstellingen We willen de werkgelegenheid behouden en versterken. We bieden daarvoor een aantrekkelijk ondernemersklimaat. In samenwerking met de Bevelandse gemeenten werken we aan een gezamenlijk beleid op het gebied van economie, recreatie en toerisme. Dat wat Borsele uniek maakt, dragen we graag met gepaste trots uit. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Wat willen we bereiken? Efficiënt gebruik van gebouwen en gronden en het afstoten van gebouwen en gronden die niet (meer) nodig zijn voor gemeentelijke taken.
3.1 Economische ontwikkeling Wat willen we bereiken? Bijdragen aan een sterk, duurzaam en veilig opererend haven- en industriecomplex, dat bijdraagt aan de werkgelegenheid in de regio.
Behoud van een sterk energieproductiebedrijf. Het waterbedrijf Evides rechtstreeks onderbrengen bij de aandeelhouders.
Het optimaal benutten van de compensatiemaatregelen voor het verwerpen van de vestiging van de marinierskazerne in Vlissingen.
Een goed ondernemersklimaat in de gemeente Borsele.
Wat gaan we daarvoor doen? We blijven gronden verhuren, ver(erf)pachten, ruilen of verkopen. Zo mogelijk strategische inzet van (vrij van pacht komende landbouw-) gronden, bijvoorbeeld via het Kavelruilbureau Zeeland.
Wat gaan we daarvoor doen? We begunstigen een actief (8,33%) aandeelhouderschap in North Sea Port door een bestuurlijke en ambtelijke afvaardiging. We volgen de aandeelhoudersstrategie, waarin de aspecten ‘sterk, duurzaam en veilig’ zijn geborgd en zorgen er met de andere aandeelhouders voor dat deze concreet uitgewerkt worden in het strategisch ondernemingsplan van North Sea Port. We zien als aandeelhouder toe op een goed verloop van het herstructureringsproces, mede door participatie in de aandeelhouderscommissie. Na de ontvlechting van Evides verwachten we de eerste dividendopbrengsten in 2022. De mogelijkheden van herstructurering van de overige bedrijfsonderdelen van ons energieproductiebedrijf worden verder onderzocht. Het monitoren van de compensatiemaatregelen die direct invloed hebben op Borsele zoals de samenwerking tussen Rijk en regio om de verduurzaming van North Sea Port te stimuleren en het versneld onderbrengen van Evides bij de publieke aandeelhouders. We houden rekening met de gevolgen die de coronacrisis heeft voor onze Borselse economie. Versterking van onze Borselse economie na corona maken we onder andere mogelijk via het regionale Post-Corona Versnellingsplan. We bezoeken bedrijven en zijn sparringpartner voor hen. We organiseren accountgesprekken met Impuls Zeeland over economische ontwikkelingen en mogelijke nieuwe vestigingen.
23
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Wat willen we bereiken? Een goed ondernemersklimaat in regio De Bevelanden.
Wat gaan we daarvoor doen? We werken samen met de vijf Bevelandse gemeenten in de regionale werkgroepen Werken en Recreëren van het Bestuurlijk Platform De Bevelanden. De actielijnen ‘Agri- en aquafood’, ‘Slim en Multifunctioneel grondgebruik’ en ‘Beleving op de Bevelanden’ vormen op economisch vlak de basis voor de nauwere regionale samenwerking. We geven uitvoering aan het nieuwe regionale bedrijventerreinprogramma.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2020 2021 2022
Waardering ondernemersklimaat
-
-
-
-
-
Waardering ondernemersklimaat De indicator waardering ondernemersklimaat zetten we via een enquête uit. Dit is de reden dat deze nog niet is ingevuld in deze begroting. De enquête kan ruimte bieden voor adviezen en aandachtspunten. Deze kwalitatieve gegevens wenden we aan om ons ondernemersklimaat te versterken. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Wat willen we bereiken? In de regio de Bevelanden willen we voldoende aanbod van kwalitatief goede en toekomstbestendige bedrijvenlocaties.
Wat gaan we daarvoor doen? We onderzoeken de toekomstbestendigheid van de bedrijventerreinen in de regio. We geven uitvoering aan acties die mogelijk voortvloeien uit het nieuwe regionale bedrijventerreinprogramma. We bieden maatwerk bij de uitbreiding van afgezonderde bedrijfslocaties binnen de kaders van het provinciaal beleid. We geven invulling aan de verduurzaming van het bedrijventerrein ’sGravenpolder. De bouwgrond op bedrijventerrein Noordzak verkopen we of geven we in erfpacht uit.
De bestaande bedrijventerreinen aantrekkelijk houden voor ondernemers en daarmee ook leegstand tegen gaan.
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2020 2021 2022
Aantal m2 beschikbare bouwgrond op bedrijventerreinen
22.648
19.021
17.012
12.124*
16.089
*Door de onzekerheid voor ondernemers tijdens de coronacrisis werden opties op bouwgrond minder snel omgezet in grondverkopen op bedrijventerrein Noorzak III in Heinkenszand. 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Wat willen we bereiken? Een robuuste Zeeuwse economie, dus ook voor Borsele, met een goede kennisinfrastructuur, versterking in economische sectoren en stevige verbindingen tussen ondernemingen, onderwijs en overheid.
Wat gaan we daarvoor doen? Wij dragen bij aan het structuurversterkingsfonds ‘Zeeland in Stroomversnelling’ als uitvloeisel van het rapport Balkenende. Dit fonds wordt ingezet voor consortia van ondernemingen, onderwijs en overheden die haalbaarheidsonderzoek doen en demonstratieprojecten opzetten.
24
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Het behouden van een sterke landbouwsector die We houden onze ogen en oren open voor de bestand is tegen extreme weersomstandigheden en behoeften van moderne land- en tuinbouw, onder een bijdrage kan leveren aan de instandhouding andere door jaarlijks overleg met de Zuidelijke van ons landschap. Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO). Waar mogelijk bieden we ondersteuning aan duurzame en innovatieve initiatieven, waaronder de opslag van zoet water. Voor dit laatste onderwerp participeren we binnen het North Sea Port District om de komende jaren een grensoverschrijdende zoetwaterstrategie te ontwikkelen. 3.4 Economische promotie Wat willen we bereiken? We willen de gemeente Borsele aantrekkelijk houden om te ondernemen, zowel voor bestaande als startende ondernemers.
Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan de acties van de Nota Economisch Beleid die we daarin hebben geformuleerd. We nemen deel, mits de beperkingen rondom corona dit toelaten, aan de Contacta en de regionale Startersdag. Een toegesneden winkelbestand voor het behoud De verantwoordelijkheid voor de instandhouding van leefbare dorpen. van winkels ligt vooral bij de consument en de ondernemer. Daar waar mogelijk faciliteren we ontwikkelingen; ook voor bedrijfsmatige activiteiten aan huis. We onderzoeken in 2022 de noodzaak voor het actualiseren van onze Detailhandelsvisie. De Nota Economisch Beleid vormt hiervoor de basis. We faciliteren de komst van een tweede supermarkt in Heinkenszand. Meer bekendheid genereren voor het Financieel en ambtelijk ondersteunen van de Landschapspark Borsele onder haar inwoners en Stichting Landschapspark Borsele, zodat de gasten, zodat deze als ambassadeur voor ons stichting de lokale recreatieve en toeristische Landschapspark kunnen optreden. promotie uit kan voeren. De rol bepalen van Borsele in de promotie van Voor de huidige en toekomstige opgaven van Zeeland op het gebied van economische Zeeland werken wij de komende jaren aan een versnelling en toerisme. gezamenlijke en integrale Zeeuwse marketingorganisatie.
In 2022 geven we uitvoering aan de acties die voortvloeien uit de Visie Bestemming Zeeland 2030 die eind 2021 is vastgesteld. Het stimuleren van recreatieve ontwikkelingen We voeren het Toeristisch Recreatief Actieplan passend binnen het Landschapspark Borsele om zo 2019-2023 uit. Waar mogelijk bieden we maatwerk bij nieuwe initiatieven. het recreatieve product van dit gebied te versterken. Toekomstig maken van de eindpuntvoorziening We onderzoeken de mogelijkheid tot een van de Stoomtrein Goes-Borsele (SGB) in verzelfstandiging van de SGB. Hoedekenskerke.
25
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Prestatieindicatoren Indicator
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Streefwaarde Streefwaarde Streefwaarde 2020 2021 2022
Aantal startende ondernemers
138
-
130*
130*
140
Aantal bezoekers van gesubsidieerde attracties
38.800
15.098
19.500*
25.000*
40.000
Aantal bedrijfsvestigingen
2.530
2.570
2.500
2300*
2.400
*In verband met de coronacrisis waren er minder startende ondernemers, aanzienlijk minder bezoekers aan gesubsidieerde attracties (SGB) en minder bedrijfsvestigingen. 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Wat willen we bereiken? Goed onderhouden recreatieterreinen.
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wat willen we bereiken? Het behouden van een financieel gezond grondbedrijf dat invulling geeft aan ruimtelijke ambities van de gemeente.
8.3 Wonen en bouwen Wat willen we bereiken? Een voorraad strategische gronden beheren waardoor we adequaat kunnen inspelen op de behoefte naar bouwgrond in grondexploitaties.
Wat gaan we daarvoor doen? Wij streven naar goed onderhouden recreatieterreinen, zodat deze aansluiten bij de beleving en de wensen van de recreant.
Wat gaan we daarvoor doen? Bouwgrond voor woningen en bedrijven bieden we te koop aan of geven we in erfpacht uit. We starten met de uitgifte van de kavels in het nieuwe woningbouwplan Platepolder als het bestemmingsplan onherroepelijk is. Onder voorbehoud van onvoorziene omstandigheden hopen we in 2e kwartaal 2022 de gronden bouwrijp te kunnen maken en de verkoop op te kunnen starten. We actualiseren de Nota Grondbeleid en stellen deze vast aansluitend op de Omgevingsvisie begin 2023.
Wat gaan we daarvoor doen? We monitoren de markt en onderzoeken waar mogelijkheden liggen voor de middellange termijn. Waar nodig en mogelijk gaan we over tot (ver)koop/ruil van gronden om onze grondpositie te behouden en versterken.
Relevante bestuurlijke kaders Omschrijving
Herzieningsdatum
Regionaal bedrijventerreinprogramma De Bevelanden (2018)
2022
Detailhandelsvisie gemeente Borsele (2013)
2022
Nota Economisch Beleid (2021)
Niet van toepassing
Nationale Omgevingsvisie (2020)
Niet van toepassing
Aandeelhoudersstrategie PZEM NV (2017)
Niet van toepassing
26
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Omschrijving
Herzieningsdatum
Aandeelhoudersstrategie North Sea port (2021) en concept strategisch ondernemingsplan North Sea Port (2021/2022)
2025
Nota Grondbeleid
2023
Toeristische agenda De Bevelanden (2016-2023)
2024
Toeristisch recreatief actieplan (2019-2023)
2024
Strategische agenda
Niet van toepassing
Economische agenda
Niet van toepassing
Verbonden partijen Bijdrage van gemeenschappelijke regelingen aan het programma PZEM NV North Sea Port NV Economische Impuls Zeeland GBE Aqua B.V. BGTS North Sea Port District
27
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Wat mag het kosten? Baten en lasten Lokale economie
(bedragen x € 1.000) Rekening 2020
Lasten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
2021
2022
2023
2024
2025
168 174 4 25 152 190
154 146 54 38 273 249
152 214 58 32 24 183
152 214 58 32 24 183
152 214 58 32 14 183
152 214 58 32 14 183
1.821 11 2.545
1.800 29 2.742
1.800 31 2.493
1.800 31 2.494
1.800 31 2.484
1.800 31 2.483
534 3 14 0 81 1
238 0 14 0 26 0
154 0 0 0 26 0
154 0 0 0 26 0
154 0 0 0 26 0
154 0 0 0 251 0
Totaal baten
2.312 17 2.962
1.800 0 2.078
1.800 0 1.980
1.800 0 1.980
1.800 0 1.980
1.800 0 2.205
Saldo programma
-417
664
514
514
504
279
1.022
669
34
34
24
24
1.432 -7
478 473
0 480
0 480
0 480
0 255
Totaal lasten Baten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
Mutaties reserves Baten 0.10 Mutaties reserves Lasten 0.10 Mutaties reserves Totaal saldo programma
Verschillen ten opzichte van vorige begroting Beheer overige gebouwen en gronden Op dit taakveld houden we vanaf 2022 rekening met lagere huuropbrengsten van € 15.000 als gevolg van de verkoop van onroerend goed in de Kerklaan te Heinkenszand. De hogere baten in 2020 en 2021 werden veroorzaakt door incidentele grondverkopen.
28
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Economische ontwikkeling De stijging op dit taakveld wordt voornamelijk veroorzaakt door de verwachte hogere inzet van het huidige team en extra personele inzet. De conceptnota economisch beleid Borsele toont de extra behoefte en bestaande knelpunten in de huidige (beperkte) economische formatie aan. Hiermee pakken we de kwetsbaarheid van de functie aan. Vanuit de Stratigsiche Personeelsplanning (SPP) reserveren we een bedrag van € 41.000. Fysieke bedrijfsinfrastructuur Op dit taakveld hebben wij geen bijzonderheden te melden. Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Op dit taakveld hebben wij geen bijzonderheden te melden. Economische promotie Op dit taakveld is het Toeristisch Actieplan 2020-2023 opgenomen. Van het beschikbare budget is € 70.000 geraamd in 2020 en € 10.000 per jaar voor de daaropvolgende jaren. Van het budget van € 70.000, hebben we € 51.000 overgeheveld naar 2021. In de herstelbegroting 2021-2024 is als uitgangspunt opgenomen: activiteiten met betrekking tot economische ontwikkeling onverminderd voortzetten totdat we de toeristenbelasting invoeren en subsidies voor recreatieve voorzieningen structureel te verlagen met € 70.000. Deze stelpost is geraamd op dit taakveld, maar heeft in de uitwerking op meerdere taakvelden betrekking. De taakstelling werken we nader uit en leggen we aan u voor.
Vanaf 2025 houden we rekening met hogere inkomsten door de invoering van toeristenbelasting. Openbaar groen en (openlucht) recreatie De hogere lasten in 2021 werden veroorzaakt door de resultaatbestemming van de jaarrekening voor Landschapspark Borsele (€ 35.000) en het restantkrediet voor de Eindpuntvoorziening SGB (€ 42.000). Bouwgrondexploitatie Het product bouwgrondexploitatie is budgettair neutraal in de begroting opgenomen. Positieve of negatieve resultaten vangen we op door de reserve bouwgrondexploitaties. Incidentele effecten van grondexploitaties op de meerjarenbegroting zijn ongewenst en voorkomen we hiermee. Wonen en bouwen Dit betreft vooral de toerekening van lasten van de strategische gronden. Deze lasten dekken we deels uit de reserve bouwgrondexploitaties. Reserves Ter dekking van onze lasten onttrekken we de volgende posten uit onze reserves: ▪ Strategische gronden uit de reserve bouwgrondexploitaties (jaarlijks € 24.000). ▪ Het toeristisch actieplan voor de jaren 2022 en 2023 (€ 10.000). Voor 2021 betreffen de mutaties: eenmalige restantkredieten zoals Toeristisch Actieplan, Landschapspark Borsele, Eindpuntvoorziening SGB, Nota Economisch Beleid, Verduurzaming Bedrijventerrein ’s-Gravenpolder en Recreatieve Hotspot Heinkenszand.
Incidentele baten en lasten In dit programma hebben we de incidentele baten en lasten geraamd voor het Toeristisch Actieplan voor € 10.000 in 2022 en 2023.
29
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Programma Leefbaarheid, Onderwijs, Cultuur en Sport Programmadoelstellingen Leefbaarheid is van groot belang voor onze inwoners. Vrijwilligers en verenigingen vormen het cement van onze samenleving. Ontwikkelingen als vergrijzing, ontgroening en individualisering vormen bedreigingen voor het goed functioneren van verenigingen. Door het bundelen van krachten staan verenigingen sterker en vitaler waardoor zij deze ontwikkelingen beter het hoofd kunnen bieden. De school is de plaats waar kinderen hun kennis verwerven, waar zij leren omgaan met elkaar en waar zij nieuwe uitdagingen ervaren. Op lokaal niveau spelen we als overheid een belangrijke rol; we richten ons op de huisvesting van de scholen, op de bestrijding van (onderwijs)achterstanden, op de ontwikkelingen van brede scholen/Integrale Kindcentra (IKC) en op de schoolbegeleiding. We hebben verder een taak in zaken als leerlingenvervoer en het bestrijden van schooluitval. 4.1 Openbaar basisonderwijs Wat willen we bereiken? Toezicht openbaar onderwijs: op grond van onze wettelijke verantwoordelijkheid waarborgen we de continuïteit en het specifieke karakter van het openbaar onderwijs.
Wat gaan we daarvoor doen? We houden een vinger aan de pols bij het openbaar onderwijs. We doen dit aan de hand van de diverse rapportages die de stichting Omnisscholen periodiek aanlevert. Het openbaar onderwijs van de gemeente Borsele is verzelfstandigd sinds 1 januari 2013. In 2022 gaan we de afspraken evalueren die we daartoe hebben gemaakt en hoe deze zich verhouden tot de huidige constellatie.
30
Gemeente Borsele 4.2 Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Adequate huisvesting voor alle basisscholen in onze gemeente.
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Wat willen we bereiken? De Lokale Educatieve Agenda (LEA) geeft richting en stimuleert een effectieve samenwerking met als doel een optimale en brede ontwikkeling van ieder kind in Borsele.
Programmabegroting 2022
Wat gaan we daarvoor doen? We werken met de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs voor het behandelen van huisvestingsaanvragen van de schoolbesturen. We krijgen vanaf 2023 te maken met nieuwe wetgeving waardoor we moeten gaan werken met een Integraal Huisvestingsplan (IHP). In dit plan betrekken we ook de concentratie van basisscholen en onderzoeken we of we de huur van brede scholen kostendekkend kunnen maken. Daarnaast maakt de investering in schoolgebouwen in relatie tot duurzaamheid onderdeel uit van dit plan. We laten periodiek leerlingenprognoses opstellen. We laten periodiek gezamenlijke meerjarenonderhoudsplanningen maken ter controle van de onderhoudsstaat van de schoolgebouwen. We maken afspraken in de beheerscommissies van de brede scholen over de uitvoering van het onderhoud. Bij de overige schoolgebouwen ligt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het onderhoud bij de schoolbesturen. Via de onderhoudsservice overeenkomsten bieden we scholen hulp bij de uitvoering van kleine onderhoudsklussen. Voor Nieuwdorp zijn we bezig met plannen voor een nieuwe school: een integraal Kindcentrum (IKC).
Wat gaan we daarvoor doen? Wij voeren drie keer per jaar het overleg over de LEA via de Overleggroep Lokaal Onderwijsbeleid (OLOB). We bespreken met de schoolbesturen en de kinderopvangorganisaties het lokaal onderwijsbeleid. We maken afspraken over de beleidsontwikkeling en de beleidsuitvoering en we wisselen informatie uit. Bij de OLOB nodigen we minimaal één keer per jaar de schooldirecteuren uit. Voor de komende twee jaar ligt de nadruk op de inzet van de gelden voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO).
31
Gemeente Borsele
Programmabegroting 2022
Wat willen we bereiken? Leerlingen uit het speciaal onderwijs zelfstandig laten reizen met het openbaar vervoer en/of de fiets.
Wat gaan we daarvoor doen? We maken het speciaal onderwijs bereikbaar voor kwetsbare leerlingen met een beperking door de inzet van het leerlingenvervoer. We zetten in op het vergroten van zelfstandigheid van deze leerlingen. We enthousiasmeren en ondersteunen leerlingen om uit te stromen naar het openbaar vervoer (OV) en/of het fietsvervoer. We zetten hiervoor maatwerk in. Dit doen we in samenwerking met scholen en OV-ambassadeurs. Ondersteuning aan basisscholen gericht op de We subsidiëren twee schoolbegeleidingsdiensten verbetering van de schoolorganisatie en de (RPCZ en Driestar Educatief) die onze basisscholen kwaliteit van het onderwijs (schoolbegeleiding). ondersteunen. Wij werken met een convenant waarin wij afspraken hebben vastgelegd over de inzet van onze subsidies. Dit convenant loopt tot en met 2022. Vanuit de bezuinigingsopgave bouwen we vanaf 2023 deze subsidie jaarlijks met 25% af. Daarmee stoppen wij vanaf 2026 met deze ondersteuning. Voorkomen van schoolverzuim, schooluitval en We hebben een gemeenschappelijke regeling voor thuiszitten. Een startkwalificatie of behalen van het de uitvoering van de taken op grond van de hoogst mogelijke niveau voor iedere leerling. Leerplichtwet en de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC). Het Regionaal Bureau Leerlingzaken (RBL) voert deze taken voor ons uit.
We hebben periodiek overleg met het RBL over het te voeren beleid en over de financiën. We leggen de nadruk zoveel mogelijk op preventie. In stand houden van de basisscholen (Integrale De verantwoordelijkheid voor het in stand houden Kind Centra). van de scholen ligt bij de schoolbesturen. We ondersteunen de schoolbesturen door flankerend onderwijsbeleid op bijvoorbeeld huisvesting en bredeschool/IKC. Het bevorderen van de samenwerking tussen We organiseren buitenschoolse activiteiten via scholen en andere partijen op het gebied van Borsele Na School (BONS). We participeren in het opvang en zorg om de ontwikkelingskansen van IKC-fonds en beslissen mee over de aanvragen die kinderen te verbeteren. hiervoor worden gedaan via de regiegroep. Via ons onderwijshuisvestingsbeleid brengen we samenwerkingspartners zoveel mogelijk onder in één gebouw. We streven naar regionale afstemming van beleid We voeren overleg via de Regionale Educatieve van de schoolbesturen en de gemeenten in de Agenda (REA). We hebben een aantal thema’s Oosterschelderegio op de terreinen van vastgesteld die een relatie hebben met passend onderwijszorg, leerplicht, doorgaande lijn, onderwijs. Regionale werkgroepen werken deze leerlingenvervoer en onderwijshuisvesting. thema’s verder uit en gaan de hiervoor opgestelde notities actualiseren.