CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Inventarisatiedocument Vrijetijdseconomie Borne d.d. 25-11-22

Raadsvergadering 18 april 2023, gemeente BorneBij agendapunt: Visie Vrijetijdseconomie11.406 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Dit is een belemmering voor professionalisering • Personeelstekort binnen gemeente Borne en in de VTE sector • Achteruitgang van het landschap, onderhoud erfgoed en ruimtelijke kwaliteit

29

6 Toeristenbelasting en/of reclamebelasting Gemeente Borne heft op dit moment geen toeristenbelasting. Om erachter te komen of invoering kansrijk is, zijn de voor- en nadelen en de mogelijke kosten en baten op een rij gezet, evenals alternatieven. 6.1 Voor- en nadelen toeristenbelasting Gemeenten hebben de mogelijkheid om toeristenbelasting te heffen, een belasting voor mensen die niet in de gemeente wonen, maar er wel verblijven. Meestal gaat het om een bedrag per persoon per nacht, of voor een vaste standplaats of ligplaats. Gemeenten mogen zelf weten hoe hoog deze belasting is.

Nadelen • Alleen de logiesaccommodaties worden belast, de dagrecreatieve bedrijven betalen niet me. • Wanneer (een deel van) de opbrengsten worden ingezet voor de vrijetijdseconomie profiteren ook andere toeristische bedrijven, maar zij dragen geen belasting af. • Het kost geld om belasting te innen bij zowel ondernemers als de gemeente; • Het is van invloed op je concurrentiepositie ten opzichte van omliggende gemeenten. De prijs van een overnachting wordt hoger; • Ondernemers die de belasting innen en afdragen vinden het een groot nadeel dat de opbrengsten in principe in de algemene middelen komen. Dit voelt onrechtvaardig (de toerist als melkkoe); • Mede hierdoor ligt de invoering van deze belasting gevoelig bij zowel ondernemers als gasten.

Het heffen van toeristenbelasting brengt verschillende voor- en nadelen met zich mee, te weten: Voordelen • De belasting geldt voor alle aanbieders van overnachtingsmogelijkheden. Er zijn hierbinnen geen ‘freeriders’, iedereen betaalt; • De inkomsten komen terecht in de algemene middelen. De gemeente mag zelf bepalen waar zij de middelen aan uitgeeft. In sommige gemeenten worden afspraken gemaakt met de vrijetijdssector over investeringen die de gemeente doet in toeristisch-recreatieve voorzieningen, zoals marketing en promotie, openbare ruimte of schoonmaken van het strand.

Figuur 21 Camperplaats Rabo Scheele (bron: eigen foto)

30

6.2 Mogelijke opbrengst toeristenbelasting in Borne In deze paragraaf maken we een inschatting van de mogelijke opbrengsten van toeristenbelasting in Borne, op basis van het huidig aantal accommodaties en het tarief in de omliggende gemeenten. 6.2.1 Verblijfsaccommodaties Borne Om de mogelijke opbrengsten in beeld te brengen, is een inventarisatie gemaakt van de verblijfsaccommodaties en hun capaciteit, de bezettingsgraad en het aantal overnachtingen per jaar.

6.2.2 Toeristenbelasting omgeving De gemiddelde toeristenbelasting per persoon per nacht in omliggende Twentse gemeenten is €1,24. Het gemiddelde over heel Nederland ligt hoger, namelijk op €1,93 (2021).25 In de volgende tabel is een overzicht van de toeristenbelasting van omliggende gemeenten weergegeven. Plaats Hengelo

Borne heeft de volgende verblijfsaccommodaties24: Type

Aantal

Hotel Camping

1 2

B&B, airbnb 8

Landgoed Totaal

1

Schatting aantal Schatting Schatting bedden / bezettingsgraad jaarlijkse slaapplaatsen overnachtingen 40 60% 8.760 50 30% 5.475 40 30% 4.380 2 30% 219 4 30% 438 6 30% 657 2 30% 219 2 30% 219 4 30% 438 2 30% 219 2 30% 219 20 30% 2.190 Schatting +/-23.433 overnachtingen per jaar

Hierbij zijn de tijdelijk extra kampeerplekken van het Afrika-festival niet meegerekend. Ook kan de werkelijke bezettingsgraad hoger of lager uitvallen.

24 25

Juli 2022. Bungalowparkoverzicht (2021)

Almelo

Enschede

Berkelland Bronckhorst

Haaksbergen

Losser

26

Per overnachting per persoon26 • Hotel of conferentieoord: € 1,10 • Bed & breakfast, chalet, stacaravan, pension, particulier verhuurde woning of vakantieonderkomen: €0,95 • Mobiel kampeeronderkomen (zoals tenten, kampeerauto's en toercaravans): €0,80 • Voor verblijf met overnachting tegen vergoeding: €1,50 • Voor mobiel kampeeronderkomen, stacaravan of groepsaccommodatie: €0,90 • Tarieven per persoon per overnachting: €1,05 • Hotel, conferentieoord, bed en breakfast, vakantiewoning, zomerhuisje, appartement of pension: €2,75 Tarieven per persoon per overnachting: €1,25 • Groepsaccommodatie, mobiele kampeeronderkomen, vaartuig of standplaats: €0,75 • Pension of bed & breakfast, hotel, overig: €1,30 • Hotel, bed & breakfast, pension en overig: €1,65 • Mobiel kampeeronderkomen, stacaravan of groepsaccommodatie: €1,15 • Hotel, conferentieoord, pension of bed & breakfast: €1,60 • Kampeermiddel, vakantieonderkomen of een particulier verhuurde woning, groepsaccommodatie of overige accommodaties: €1,05

GBTwente (2022)

31

Oldenzaal

Twenterand

•

Mobiel kampeeronderkomen, stacaravan, recreatiewoning, kampeerplaats of (jeugd)kampeerboerderij: €0,85 • Overige accommodaties: €1,60 Tarieven per persoon per overnachting: €0,85

6.2.3 Kosten heffen toeristenbelasting Vanuit de gemeente is een inventarisatie van de kosten voor het heffen van toeristenbelasting gemaakt. Door het GBT (Gemeenschappelijk Belastingkantoor Twente) worden de perceptiekosten voor het invoeren van toeristenbelasting geschat op een bedrag van € 400,-- als structurele post voor circa 12 ondernemers. Om op te starten zijn er ook incidentele kosten, o.a. het inrichten van het systeem en de communicatie rondom de aanslagoplegging. Die worden door de gemeente geschat op een eenmalig bedrag van circa € 1000,--. 6.2.4 Mogelijke opbrengsten Borne Gerekend met de voorgenoemde bezettingscijfers, het geschatte aantal bedden in Borne en de gemiddelde toeristenbelasting van omliggende gemeenten zou er, mede afhankelijk van het meetellen van de camping van het Afrika-festival, tussen de €27.000 en €34.000 per jaar aan toeristenbelasting geïnd kunnen worden. Wanneer er gerekend wordt met het landelijk gemiddelde tarief dan zou de toeristenbelasting in Borne jaarlijks tussen de €42.000 en €55.000 kunnen opleveren. Dit hogere tarief (hoger dan de andere gemeenten in de regio) kan de concurrentiepositie van Borne wel negatief beïnvloeden. Jaarlijks aantal overnachtingen 23.433 23.433

Toeristenbelasting

Jaarlijkse opbrengst

€1,24 (gemiddelde regio) €1,93 (gemiddelde landelijk)

+- €27.000* +- €42.000*

*(Bezettingsgraad campings op 25% i.p.v. 30%, exclusief extra camping Afrika festival)

32

6.3 Alternatieven toeristenbelasting Hoewel de meeste (Twentse) gemeenten toeristenbelasting heffen zijn er ook verschillende alternatieven. Onderstaande tabel zet deze op een rij27. Alternatief Reclamebelasting De reclamebelasting kan verhoogd worden of anders uitgegeven worden, hierdoor worden alle ondernemers belast. Duits-Oostenrijkse Kurtaxe model/ omgevingsbelasting Toeristenbelasting wordt vaak geïnd door lokale toeristische organisaties (vergelijkbaar met Visit of VVV) bij alle ondernemers met een voordeel. Verdeling van de opbrengst wordt vaak gecoördineerd door de provincie en keert terug naar de organisatie die ook int. Daarnaast zijn er ook voorbeelden van een tweede bredere belasting aan alle bedrijven. Convenant ondernemers via BIZ Alle ondernemers in een bepaald gebied betalen belasting, via BIZ-regeling: heffing door gemeente, uitkering als subsidie aan ondernemersvereniging of stichting.

Flexmodel Heffen van een percentage van de verblijfsrecreatieve omzet, verdeeld naar het type bedrijf.

Voordelen • Alle ondernemers met voordeel aan toerisme betalen mee. • Reclamebelasting wordt momenteel (in gemeente Borne) al geheven. • Alle ondernemers met voordeel aan toerisme betalen mee. • Toeristische organisaties bepalen mede wat er met het geld gebeurt: inzicht in de praktijk. • Meer transparantie en zeggenschap door toeristische partijen op besteding van geld.

Nadelen • Belangrijk om duidelijke en transparante afspraken te maken over de verdeling van het geïnde geld. • Om transparant te maken hoe de middelen besteed worden, moet jaarlijks gerapporteerd worden. • Lastig te organiseren. • Onduidelijk is of er een wettelijke grondslag is voor deze vorm van belasting innen en uitgeven • Dubbele belastingdruk voor logiessector als de Kurtaxe bovenop een belasting op overnachten komt.

• Alle ondernemers in een bepaald gebied

• Een BIZ is moeilijk te organiseren, vraagt groot en

betalen mee. • Ondernemers bepalen de besteding van het geld (BIZ oprichtingsplan).

• Eerlijke verdeling over bedrijven met verschillende omzetten

• • • • •

OZB-verhoging Verhoging van de OZB (voor bedrijven en bewoners) kan inkomsten opleveren die een toeristenbelasting vervangen

• Iedereen die voordeel van toeristischrecreatieve voorzieningen heeft betaalt, ook inwoners dragen bij

• •

breed draagvlak onder ondernemers. De duur van een BIZ is max 5 jaar Het moet precies duidelijk zijn waaraan de ondernemersvereniging de BIZ-inkomsten gaat besteden Alleen bedrijven uit de logiessector betalen Innen is complex en daardoor duur: omzet moet jaarlijks bepaald worden Onduidelijk of er voor gemeenten een wettelijke grondslag is om zo’n belasting te hebben Hogere lasten inwoners en bedrijven Toeristen, die juist impact maken, betalen niet

27

Bronnen: rapport ‘alternatieven voor toeristenbelasting, gastvrij Overijssel 2022’ en ‘een andere kijk op toeristenbelasting’, RECRON’

33

De alternatieven voor toeristenbelasting hebben stuk voor stuk ook nadelen zoals hoge uitvoeringskosten, onduidelijkheid over de wettelijke grondslag en complexiteit in de uitvoering, Daarnaast is er in de gemeente Borne al reclamebelasting (het eerstgenoemde alternatief in het overzicht). De stuurgroep reclameheffing Borne geeft de gemeente een zwaarwegend advies over de besteding van de opbrengst van deze reclameheffing.

6.4 Conclusie •

• •

De huidige constructie voor het financieren van activiteiten ten behoeve van de vrijetijdseconomie in Borne (reclamebelasting) functioneert op dit moment goed, maar er zijn wel verbeterpunten om de inzet effectiever te maken. De alternatieven hebben meer nadelen dan voordelen (hogere kosten, lagere opbrengsten, complexiteit in uitvoering). Verbeterpunten van de huidige reclameheffing zijn: – Meer transparantie in advies, besluitvorming en uitgaven: welke aanvragen zijn binnengekomen, wat was het advies, wie ontvangt wat? – Wel adviseren wij om goed te kijken naar de gezamenlijke strategische sturing van de inzet van de middelen. Structurele inzet voor integrale (city)marketing en promotie ontbreekt in de huidige opzet. Daarnaast adviseren we om ook te focussen op voor vernieuwing van het toeristisch-recreatief product van Borne, passend bij de doelgroepen en positionering. – Stimuleer vernieuwing in de activiteiten die gefinancierd worden. Sluit aan bij de gewenste profilering, beleving en doelgroepen.

34

–

7 Uitgangspunten voor de visie Op basis van de conclusies van de analyse en gesprekken met betrokkenen formuleren we een aantal uitgangspunten die we meenemen in de visie, doelen en strategie. Deze uitgangspunten worden meegenomen in de visie: • Toerisme is geen doel op zich, maar een instrument om bij te dragen aan lokale doelstellingen. Dit betekent dat ook inwoners en bedrijven moeten profiteren van de ontwikkelingen. De Visie Vrijetijdseconomie focust zich dan ook niet alleen op toeristen, maar nadrukkelijk ook op de eigen Bornse bevolking en ondernemers en inwoners van de regio. • Borne begint niet bij 0. Er is de afgelopen jaren op verschillende vlakken geïnvesteerd in toeristisch-recreatieve ontwikkeling en ook op dit moment is de gemeente hier in samenwerking met BBO en Visti Borne nog mee bezig. Er wordt aangesloten bij en voortgebouwd op deze ontwikkelingen. • De identiteit van Borne moet als basis dienen voor verdere ontwikkeling. Inwoners zijn trots op Borne. Daarvoor moet ook ingezet worden op het overbrengen van het gevoel (DNA) van Borne (levendig, authentiek, noaberschap, dorp met stadse ambities) aan (nieuwe) inwoners en bezoekers. • De visie voor de toeristische marketing van Borne (Stichting Beleef Boeiend Borne/Visit Borne) is een belangrijke onderlegger voor de Visie Vrijetijdseconomie en wordt ook zodanig ingezet bij het opstellen van de visie.

• Het beter zichtbaar en beleefbaar maken van het textielverleden biedt kansen. Hier moet aandacht aan worden besteed. • Zet ook in op het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte met het oog op de gewenste doelgroep(en).

• •

•

Parkeren Borne anders organiseren, meer ruimte voor lang parkeren, dan via Oud-Borne naar het centrum lopen. Eventueel in combinatie met TOP – Belang van ruimtelijke kwaliteit onderstrepen, zowel voor inwoners als voor gasten belangrijk, zeker als je je richt op stijlzoeker – Behoud kwaliteit landschap, ontwikkeling kwaliteit landschap De visie moet bijdragen aan het behouden en herbestemmen van monumentale gebouwen. Er liggen concrete kansen voor verblijfs- en dagrecreatie: benut deze! o Er is marktruimte in Borne, vooral voor onderscheidende concepten o Voor dagrecreatieve ontwikkelingen zijn er beperkte kansen voor nieuwe ontwikkelingen, ook hier zijn onderscheidende concepten kansrijk Het is zeer belangrijk dat toerisme en recreatie een positieve bijdrage leveren aan de leefbaarheid van Borne, bijvoorbeeld door bestedingen, levendigheid, behoud van erfgoed en trots van de inwoners.

Ook zijn er in de werksessie van 12 oktober 2022 een aantal belangrijke dingen opgehaald (zie bijlage 3 voor het verslag): – Zet niet in op het ontwikkelen van allemaal nieuw aanbod. Er is al veel vrijetijdsaanbod in Borne, maar er valt winst te behalen in de zichtbaarheid en bekendheid van dit aanbod. Zowel onder bezoekers als onder bewoners. – Kies ervoor om het verhaal van Borne aan de hand van een aantal unieke elementen te vertellen en Borne aan de hand van die elementen te profileren. – Zet in op het structureler ondersteunen, behouden en versterken van Visit Borne.

35

Bijlage 1 Leefstijlvinder Vrijetijdsgedrag verklaard in leefstijlen De leefstijlen voor recreatie & toerisme geven inzicht in de vrijetijdswensen- en behoeften van Nederlanders. Deze leefstijlen laten zien waar mensen in hun vrije tijd of op vakantie behoefte aan hebben. En wat de verschillen hierin zijn. Het ene 55+ koppel is het andere niet. De één wil namelijk rust en regelmaat, de ander juist drukte en sensatie. Leefstijlen gaan hiermee een stap verder dan de traditionele indeling van doelgroepen zoals oud, jong, gezinnen, koppels, veel te besteden, weinig te besteden enzovoort. Vier basis leefstijlen geven inzicht in drijfveren In de basis kent Nederland vier leefstijlen met ieder hun eigen manier van in het leven staan: creatief, harmonieus, controlerend en veilig. De leefstijlen baseren zich op het wetenschappelijke model BSR™. Dit model ontrafelt de drijfveren van mensen en wat te doen om mensen in beweging te krijgen. Van oorsprong is het model gericht op marketing (welke boodschap, welke tone of voice en via welk kanaal zijn de groepen te bereiken), maar het wordt steeds vaker ook gebruikt voor productontwikkeling (welk aanbod sluit aan op de leefstijlen). De basisleefstijlen onderscheiden zich van elkaar aan de hand van twee gedragsverklarende dimensies.

De horizontale as is de sociologische as en maakt onderscheid tussen mensen die gericht zijn op de groep of omgeving (familie, vrienden, enzovoort.) of juist op de eigen persoon (ego). De verticale psychologische as maakt onderscheid tussen mensen die gemakkelijk hun emoties tonen en contact maken (extravert) en mensen die emoties eerder onderdrukken en meer op zichzelf zijn (introvert). Door deze dimensies met elkaar te kruisen, ontstaan vier kwadranten. Door te kijken naar de mate waarin iemand op de groep of ego is gericht en de mate waarin mensen meer ingetogen of meer uitgelaten zijn, kunnen we groepen selecteren die kenmerkend zijn voor vrijetijdsbesteding. Elke groep heeft eigen voorkeuren De figuur hiernaast geeft de zeven onderscheidende doelgroepen weer. Elke groep heeft eigen voorkeuren. Meer informatie vindt u op www.leefstijlvinder.nl

36

Bijlage 2 Actoren vrijetijdseconomie Borne Organisatie Bundeling Bornse Ondernemers

Visit Borne / Beleef Boeiend Borne Visitborne.nl

Stuurgroep reclameheffing (Ondernemersfonds) (Geen eigen rechtspersoon28) Bedrijfsvoeringsorganisatie recreatieschap Twente

Doelen & taken - Belangenbehartiging ondernemers - Organiseren acties - Zitting in SRH - (mede)aansturen dorpsmanager - Vermarkten van Borne binnen Nederland, promotie Borne, - Stimuleren samenwerking - Productontwikkeling - Leiding VTE & cultuur projecten - Adviseren over inzet middelen ondernemersfonds (ca 160.000 per jaar)

Financiering Leden Ondernemersfonds Incidentele subsidies

-

Twentse gemeenten

-

Bevorderen en in stand houden van publieke recreatieve / toeristische infrastructuur in Twente; Aanleg, onderhoud en beheer van T&R voorzieningen met een bovenlokaal karakter (bijv. routes) Marketing van Twente, toeristisch en zakelijk Data, inzichten, marktonderzoek en advies t.b.v. Twentse gemeenten Digitaal platform met nieuws over Borne lokale publieke media-instelling Beheerder ondernemersfonds Besluit over inzet ondernemersfonds Subsidie, investeringen en bijdrage in de kosten van cultuur en erfgoed, marketing Twente, recreatieve routes. Opstellen beleid centra, VTE, enzovoorts Runnen onderneming voor bezoekers en inwoners

-

Beheren natuur en recreatievoorzieningen in de natuur Exploiteren, ontwikkelen en organiseren culturele voorzieningen en activiteiten

Visit Twente / Marketing oost Borne Boeit.nl / stichting Borne Boeit Gemeente

Ondernemers toerisme, recreatie, retail, verbrede landbouw Natuurorganisaties en hun vrijwilligers Cultuurorganisaties en hun vrijwilligers.

-

Gemeente Incidentele subsidies

Reclameheffing

Twentse gemeenten en provincie Advertentie en reclameinkomsten Lokale belastingen, waaronder reclamebelasting Gemeentefonds Subsidies provincie, rijk, …

28

De SRH is een adviesorgaan dat in haar advisering onafhankelijk is van het gemeentebestuur. De SRH bestaat uit 3 leden van de BBO, een lid van het bestuur van de stichting Exploitatie Kulturhus evenals een onafhankelijk / neutraal lid op persoonlijke titel.

37

Verenigingsleven, vrijwilligers, w.o. Openluchttheater

-

Exploiteren, ontwikkelen, beheren en organiseren div. voorzieningen en activiteiten

38

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=0a281811-a84b-4610-9465-0effc1a7df27