Bijlage: Warmteprogramma Borne (Actualisatie H5 Energievisie) - nov. 2023
Tekst van het document
€
24.500
1945-1975
€
18.500
1975-1995
€
15.000
>1995
€
6.000
Kosten
HT/MT Warmtenet
LT Warmtenet
Lucht Warmtepomp
Bodem Warmtepomp
woningaanpassing/
Hybride
CV ketel
Warmtepomp
aansluiting/ apparatuur Initiele kosten 1) Vervangings-
en
€
9.100
€
21.600
€
18.300
€
39.000
€
10.900
€
-
€
-
€
6.000
€
15.000
€
8.700
€
10.000
€
18.700
indexatiekosten 30 jaar
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
59
Jaarlijkse
HT/MT Warmtenet
LT Warmtenet
Lucht Warmtepomp
Bodem Warmtepomp
Verbruikskosten na
Hybride
CV ketel
Warmtepomp
isolatiemaatregelen 2) €
Totale Kosten
1.740
HT/MT Warmtenet
€
1.370
LT Warmtenet
€
1.200
Lucht Warmtepomp
€
560
Bodem Warmtepomp
over 30 jaar
€
1.420
Hybride
€
1.660
Aardgas
Warmtepomp
<1945
€
86.000
€
93.000
€
94.000
€
89.000
€
88.000
€
93.000
1945-1975
€
80.000
€
87.000
€
88.000
€
83.000
€
82.000
€
87.000
1975-1995
€
76.000
€
84.000
€
84.000
€
79.000
€
79.000
€
83.000
>1995
€
67.000
€
75.000
€
75.000
€
70.000
€
70.000
€
74.000
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
60
Tabel 1 Uitsplitsing initiele kosten per warmtetechniek: Omschrijving
Kosten
Inductiekoken Inpandig leidingwerk aanpassen Aanpassen meterkast (3 fase)
€ 699 € 1.120 € 1.851
Luchtwarmtepomp Hybride warmtepomp Bodemwarmtepomp Leidingwerk + aanleg bodemlus PVT-panelen (5) Aanschaf afleverset LT-warmtenet
€ 14.635 € 7.260 € 12.038 € 12.680 € 10.640 € 1.344
Bijdrage aansluitkosten Twence Bijdrage aansluitkosten LT-warmtenet TOTAAL
€ 7.260 € 4.500
HT/MT-warmte net X X
LT-warmte net X X X
Luchtwarmte pomp X X X
Bodemwarmte pomp X X X
Hybride warmte pomp X X X
X X X
X X X
X X X € 9.100
€ 21.600
€ 18.300
€ 39.000
€ 10.900
Tabel 2 Uitsplitsing jaarlijkse verbruikskosten: Kostenpost
Huur afleverset Vastrecht Onderhoud Elektriciteitverbruik Warmte-verbruik Aardgasverbruik Totaal
HT/MTwarmte net
LTwarmte net
Lucht warmte pomp
Bodem warmte pomp
Hybride warmte pomp
Aardgas referentie
€ 160 € 460 -
€ 610 € 70
€ 70
€ 110
€ 250 € 40
€ 250 € 50
-
€ 690
€ 1.130
€ 450
€ 800
-
€ 1.120 -
-
-
-
€ 330
€ 1.360
€ 1.740
€ 1.370
€ 1.200
€ 560
€ 1.420
€ 1.660
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
61
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
62
BIJLAGE 7D – VRIJSTAANDE WONING Deze bijlage geeft een overzicht van de kosten voor een vrijstaande woning. Bijlage 8 gaat nader in op de uitgangspunten die voor de analyse zijn gehanteerd. De genoemde kosten zijn exclusief ISDE subsidie.
Maximale kosten isolatie <1945
€
39.000
1945-1975
€
26.000
1975-1995
€
23.000
>1995
€
8.000
Kosten
HT/MT Warmtenet
LT Warmtenet
Lucht Warmtepomp
Bodem Warmtepomp
woningaanpassing/
Hybride
CV ketel
Warmtepomp
aansluiting/ apparatuur Initiele kosten 1) Vervangings-
€ 9.100 en
€
-
€ 24.000
€ 21.200
€ 48.800
€ 12.400
€
€ 7.500
€ 17.000
€ 10.500
€ 16.000
€ 35.300
-
indexatiekosten 30 jaar
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
63
Jaarlijkse
HT/MT Warmtenet
LT Warmtenet
Lucht Warmtepomp
Bodem Warmtepomp
Verbruikskosten na
Hybride
CV ketel
Warmtepomp
isolatiemaatregelen 2)
Totale Kosten
€ 3.010
€ 2.320
€ 2.490
€ 1.290
€ 2.700
€ 3.190
HT/MT Warmtenet
LT Warmtenet
Lucht Warmtepomp
Bodem Warmtepomp
Hybride
Aardgas
over 30 jaar
Warmtepomp
<1945
€ 153.000
€ 140.000
€ 152.000
€ 137.000
€ 148.000
€ 170.000
1945-1975
€ 140.000
€ 127.000
€ 139.000
€ 124.000
€ 135.000
€ 156.000
1975-1995
€ 137.000
€ 124.000
€ 136.000
€ 121.000
€ 132.000
€ 153.000
>1995
€ 122.000
€ 109.000
€ 121.000
€ 106.000
€ 117.000
€ 138.000
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
64
Tabel 1 Uitsplitsing initiele kosten per warmtetechniek: Omschrijving
Kosten
Inductiekoken Inpandig leidingwerk aanpassen Aanpassen meterkast (3 fase)
€ 699 € 1.120 € 1.851
Luchtwarmtepomp Hybride warmtepomp Bodemwarmtepomp Leidingwerk + aanleg bodemlus PVT-panelen (8) Aanschaf afleverset LT-warmtenet
€ 17.562 € 8.712 € 14.445 € 13.680 € 17.024 € 1.344
Bijdrage aansluitkosten Twence Bijdrage aansluitkosten LT-warmtenet TOTAAL
€ 7.260 € 4.500
HT/MT-warmte net X X
LT-warmte net X X X
Luchtwarmte pomp X X X
Bodemwarmte pomp X X X
Hybride warmte pomp X X X
X X X
X X X
X X X € 9.100
€ 24.000
€ 21.200
€ 48.800
€ 12.400
Tabel 2 Uitsplitsing jaarlijkse verbruikskosten Kostenpost
Huur afleverset Vastrecht Onderhoud Elektriciteitverbruik Warmteverbruik Aardgasverbruik Totaal
HT/MTwarmte net
LTwarmte net
Lucht warmte pomp
Bodem warmte pomp
Hybride warmte pomp
Aardgas referentie
€ 160
-
-
-
-
-
€ 460 -
€ 760 € 80 € 1.480
€ 90 € 2.400
€ 160 € 1.130
€ 250 € 45 € 1.710
€ 250 € 50 -
€ 2.390
-
-
-
-
-
-
-
-
-
€ 695
€ 2.890
€ 3.010
€ 2.320
€ 2.490
€ 1.290
€ 2.700
€ 3.190
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
65
BIJLAGE 8 – UITGANGSPUNTEN BETAALBAARHEID Deze bijlage geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd zijn voor het in beeld brengen van de betaalbaarheid. De bijlage gaat in op de energietarieven, woningcategorieën, inschatting van de isolatiekosten en de warmtevraag per woning. Daarnaast wordt een aanvullende toelichting gegeven op de jaarlijkse kosten en wordt ingegaan op totale kosten over 30 jaar. Tenslotte wordt kort ingegaan op de ontwikkeling van de prijs van warmte. ENERGIETARIEVEN Onderstaande tabel toont de gehanteerde energietarieven. Voor het variabele tarief van elektriciteit is gekeken naar de huidige inkoopprijs (April, 2023) in de markt voor energielevering in de maand Januari 2024. Specifiek aan de hand van de ICE-index “Dutch Power Base Futures”. Voor de variabele prijs van aardgas is gekeken naar gemiddelde inkoopprijs voor het jaar 2024 (CAL-24) van de ICE-index “Dutch TTF Natural Gas Futures”. Dit geeft enkel nog het variabele tarief. Vervolgens wordt hier energiebelasting over gerekend, dit is een vaste waarde die jaarlijkse wordt vastgesteld. Over het subtotaal is vervolgens 21% BTW gerekend 13. Gehanteerde energietarieven Type Variabel tarief Energiebelasting BTW (21%) Totaal
Aardgas (€/Nm3) € 0,50 € 0,49 € 0,21 € 1,20
Elektriciteit (€/kWh) € 0,16 € 0,13 € 0,06 € 0,34
Warmte (€/GJ) € 25,89 € 5,44 € 31,33
Kosten HT/MT-warmtenet Vanuit Twence is informatie aangeleverd over de kosten per GJ warmte. Op dit moment is dit 80% van het maximum tarief dat jaarlijks door het ACM wordt vastgesteld. De warmteprijs is nog gekoppeld aan de prijs van het aardgas, zodat er nooit hogere kosten voor energie kunnen ontstaan voor aansluiting op een warmtenet ten opzichte van het gebruik van aardgas. Op basis van het gehanteerde aardgas tarief is daarom het warmtetarief berekend, zodat er een goede vergelijking kan worden gemaakt. WONINGCATEGORIEËN 13
Bronnen ICE-index: Dutch Power Base Futures: https://www.ice.com/products/27993085/Dutch-Power-Base-Futures/data?marketId=5959705&span=3 Dutch TTF Natural Gas Futures: https://www.theice.com/products/27996665/Dutch-TTF-Natural-Gas-Futures/data?marketId=5786635&span=3
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
66
In totaal is er onderscheid gemaakt tussen 16 verschillende typen woningen. Deze woningtypen variëren in soort woning (appartement, tussenwoning, hoekwoning, vrijstaande woning) en in bouwjaar categorie (<1945, 1945 t/m 1975, 1975 t/m 1995, >1995). Uit informatie beschikbaar uit de BAG is vastgesteld wat de gemiddelde gebruiksoppervlaktes zijn van de verschillende typen woningen in de gemeente Borne. Deze oppervlaktes zijn nadien gebruikt bij de bepaling van de warmtevraag. Gemiddeld gebruiksoppervlak per type woning Woningtype Appartement Tussenwoning Hoekwoning Vrijstaande woning
Gemiddelde oppervlakte [m2] 90 104 126 226
INSCHATTING ISOLATIEKOSTEN De inschatting van de isolatiekosten heeft plaatsgevonden in drie stappen. Hiervoor is gebruikt gemaakt van een onderzoek van adviesbureau Nieman14. Uitgangspunt hier is dat toegewerkt wordt naar label B. Stap 1 In het onderzoek is vastgesteld welke isolatiemaatregelen nodig zijn om over te kunnen stappen op lage temperatuur verwarming. Het onderzoek maakt gebruikt van dezelfde woningcategorieën als in de vorige paragraaf is beschreven. Het rapport beschrijft verschillende isolatieniveaus. Onderstaande tabel toont per woningtype het isolatieniveau dat als uitgangspunt is genomen. Overzicht uitgangspunten isolatieniveaus <1945 1945 t/m 1975 1975 t/m 1995 >1995
14
Appartement Niveau 4 Niveau 2 Niveau 2 Niveau 1
Tussenwoning Niveau 4 Niveau 2 Niveau 2 Niveau 1
Hoekwoning Niveau 4 Niveau 3 Niveau 3 Niveau 3
Vrijstaande woning Niveau 4 Niveau 3 Niveau 3 Niveau 3
Adviesbureau Nieman: https://www.nieman.nl/wp-content/uploads/2021/03/rapport-standaard-en-streefwaarden-bestaande-woningbouw-nieman-raadgevend-in.pdf
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
67
Stap 2 Een onderzoek van TNO heeft in navolging van het onderzoek van Nieman de isolatiekosten berekend op basis van benodigde isolatiemaatregelen. De aanpak van dit onderzoek is grotendeels opgevolgd. TNO gebruikte voor het berekenen van de isolatiekosten kostenkentallen die openbaar beschikbaar zijn op Digipesis.com. Per type isolatiemaatregel is een keuze gemaakt welk kostenkental het meest geschikt en/of accuraat is. Zo geldt voor gevelisolatie dat kentallen een indicatie geven van de kosten per m2 gevel. Om die reden is het nodig om een inschatting te maken van de gevel, raam, vloer en dakoppervlaktes van woningen. Stap 3 De gemiddelde verhouding tussen het gebruiksoppervlak (Ag) en het verliesoppervlak (Als) van een woning is genoemd in het rapport van Nieman. In combinatie met de eerder genoemde gemiddelde oppervlaktes is handmatig een inschatting gemaakt van de verschillende verliesoppervlaktes. Deze oppervlaktes zijn vervolgens gecombineerd om de totale isolatiekosten te berekenen. Inschatting van de verliesoppervlakken van verschillende type woningen Appartement 1,2 70 8 5 8
Als / Ag Vloer (begane grond) Gevel Dak Ramen
Tussenwoning 1,5 50 45 55 12
Hoekwoning 1,9 75 70 80 20
Vrijstaande woning 2,3 110 130 120 30
WARMTEVRAAG VAN WONINGEN Voor de bepaling van de warmtevraag is aangenomen dat woningen geïsoleerd zijn tot bepaalde streefwaardes, zoals genoemd in het rapport van Nieman. Met deze streefwaardes kan de warmtevraag per m2 worden berekend. Deze streefwaarde is voor elke woning van bestaande bouw gelijk. De warmtevraag is daarom afhankelijk van de gemiddelde oppervlakte van een woning en de verhouding tussen het gebruiksoppervlak en het verliesoppervlak. Zie onderstaande tabel. Bepaling warmtevraag per woningtype Oppervlakte Warmtevraag [GJ / m2] Warmtevraag [GJ / jaar]
Appartement 90 0,19 17
Tussenwoning 104 0,23 24
Hoekwoning 126 0,28 36
Vrijstaande woning 223 0,34 76
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
68
INSTALLATIEKOSTEN De marktprijzen voor de aanschaf en installatie van verschillende soorten warmtepompen is zeer instabiel en veranderen snel. Daarnaast kunnen de prijzen sterk verschillen tussen warmtepompen. De bedragen die opgenomen zijn in de analyse komen overeen met de bedragen die milieucentraal15 hanteert en vallen binnen de range van bedragen die Nefit benoemd voor 202316. Daarnaast sluiten de genoemde bedragen aan op de prijsindicaties van digipesis.com. De kosten van de maatregelen zijn gebaseerd op het prijspeil van 2022. Om de huidige kosten te balen is daarom inflatie correctie toegepast met een CPI index van 12%. De bedragen die zijn opgenomen in de analyse zijn exclusief ISDE subsidie. JAARLIJKSE KOSTEN Voor de jaarlijkse kosten zijn onderhoudskosten meegenomen van 0,5% over de aanschafprijs van de warmtepompen. Daarnaast zijn er eventuele jaarlijkse kosten (vastrecht) meegenomen en de kosten voor het energieverbruik. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de posten die zijn meegenomen onder jaarlijkse kosten. De tabel toont een voorbeelduitwerking voor een tussenwoning. Vastrechtkosten bij een LT-warmtenet De jaarlijkse kosten van het vastrecht zijn bij een lage temperatuur warmtenet afhankelijk van het aansluitvermogen. Een grotere woning zal een hoger aansluitvermogen hebben. Tot een aansluiting van 3 kW geldt een vast tarief van € 454,03 incl. BTW.
Boven de 3 kW kan er per extra kW een extra vergoeding worden gevraagd van € 64,04 incl. BTW. De kosten zijn nu ingeschat aan de hand van de maximale ACM-tarieven van het jaar 2023. Zie onderstaande tabel voor het volledige overzicht. Overzicht vastrecht kosten bij een LT-warmtenet per type woning Aansluitvermogen Vastrechtkosten
Appartement 5 kW € 454,03
Tussenwoning 6 kW € 530,31
Hoekwoning 7 kW € 606,59
Vrijstaande woning 9 kW € 759,14
Jaarlijkse kosten bodemwarmtepomp Bij de investeringskosten voor een bodemwarmtepomp zijn PVT-panelen meegenomen. Naast warmte leveren deze ook elektriciteit. Per paneel leveren deze ook elektriciteit (per m2 paneel 100 kWh/jaar). Als deze elektriciteit nuttig kan worden verbruikt scheelt dit energiekosten. Deze reductie is meegenomen in de jaarlijkse kosten van een bodemwarmtepomp.
15 16
Webiste milieucentraal: https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/volledige-warmtepomp/#wat-kost-een-volledige-warmtepomp Prijslijst Nefit: https://nefit-nl-nl-b.boschtt-documents.com/download/pdf/file/6720817889. De prijzen in de prijslijst zijn exclusief installatiekosten.
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
69
KOSTEN OVER 30 JAAR De totale kosten die inzichtelijk zijn gemaakt over een periode van 30 jaar bestaan uit insolatiekosten, kosten voor woningaanpassingen en investeringen ten behoeve van de warmtetechniek. De totale kosten worden vergeleken met een aardgasreferentie. Daarnaast worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: •
Voor de energiekosten voor aardgas bij de warmtetechnieken van de aardgasreferentie en de hybride warmtepomp is een jaarlijkse indexatie van 2% meegenomen van de aardgasprijs.
•
De investeringskosten voor de aardgasreferentie bestaat uit €2.100,- voor de installatie van de cv-ketel, plus de investeringen voor de isolatiekosten.
De berekening is inclusief eventuele herinvesteringen op basis van de levensduur. Daarnaast is voor elke installatie is de restwaarde bepaald na 30 jaar. Het verschil tussen de nieuwwaarde en restwaarde worden als de daadwerkelijke kosten gezien. Voor een water/water warmtepomp is bijvoorbeeld eenmalig een herinvestering nodig na 20 jaar. Dat betekent dat na 30 jaar nog de helft van de investeringskosten als restwaarde wordt gezien. Voor de installaties zijn de onderstaande levensduur aangehouden: •
CV-ketel:
15 jaar
•
Lucht/Water Warmtepomp:
15 jaar
•
Water/Water Warmtepomp:
20 jaar
•
PVT Panelen:
25 jaar
•
Leidingwerk Bodemlus:
30 jaar
ONTWIKKELING PRIJS WARMTE De prijs van warmte is in Nederland gekoppeld aan de gasprijs, dit is vastgelegd in de warmtewet. Als aardgas duurder wordt stijgt ook de warmteprijs. Dit geldt eveneens voor groene energie. Op deze manier wordt de consument beschermd tegen (extreem) hoge prijzen. Echter, met het snel groeiende aanbod van energie uit duurzame bronnen wordt het minder logisch om deze prijzen te koppelen. Het zorgt er in de praktijk vaak voor dat groene stroom niet goedkoper is dan fossiele stroom en dat een groei in het aanbod de prijs niet veranderd. Wanneer volledig overgeschakeld wordt op groene stroom kan de prijs in de winter hoger uitvallen vanwege nu nog de beperkte beschikbaarheid, dit geldt met name voor de flexibele energiecontracten.
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
70
Er is daarom de Wet Collectieve Warmte in de maak. Door deze wet wordt de prijs van warmte losgekoppeld van de aardgasprijs. Naar verwachting zal de vaste prijs hierin losgelaten worden en krijgt marktwerking meer ruimte. Er komt naar verwachting een bandbreedte, in het kader van het niet-meer-dan-anders principe, waar de prijs tussen moet blijven. Hoe dit precies vorm gaat krijgen is op dit moment nog niet bekend, mede omdat de politiek nog een besluit moet nemen. In de huidige warmtewet stelt het ACM een maximumtarief vast, maar in de praktijk blijven leveranciers hier onder. Veel warmte wordt geleverd tegen een prijs van 75 à 80% van het maximumtarief. Op dit moment volgt de prijsontwikkeling volgt hierin vaak het patroon van de aardgasprijs. Door het warmtenet worden de kosten voor aardgas in de toekomst relatief steeds duurder ten opzichte van aardgasloze alternatieven. Dit geldt voor zowel de kosten van elektriciteit als voor de warmteprijs bij aansluiting op een LT-warmtenet.
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
71
BIJLAGE 9 – ACHTERGROND AANNAMES EN BEREKENINGSWIJZEN
Samen stapsgewijs naar een CO 2 -neutraal Borne 72
Buurt
Gekozen techniek
Aantal woningen
Aantal utiliteiten
Woningequivalenten (waarvan kantoor)
Wensink Noord
Wensink Zuid
Borne Centrum
Centrum Borne
Oud Borne Spanjaardhof Bornsche Maten DikkerslaanMolenkampsweg omgeving
Molenkamp en Vogelbuurt
Hertme
Letterveld 1
Letterveld
Spanjaardwijk
1.
Hybride warmtepomp
2.
HT/MT warmtenet
3.
All-electric warmtepomp warmtepomp
1.
HT/MT warmtenet
2.
Hybride warmtepomp
3.
All-electric warmtepomp warmtepomp
1.
Hybride warmtepomp
2.
All-electric warmtepomp warmtepomp
3.
HT.MT-warmtenet
1.
Hybride warmtepomp
2.
Groen gas
1.
All-electric warmtepomp warmtepomp
2.
LT-warmtenet
1.
All-electric warmtepomp warmtepomp
2.
LT-warmtenet
1.
Hybride warmtepomp
2.
HT/MT-warmtenet
1.
Hybride warmtepomp
2.
HT/MT-warmtenet
1.
Hybride warmtepomp
2.
All-electric warmtepomp warmtepomp
3.
Groen gas
1.
HT/MT warmtenet
2.
Hybride warmtepomp
3.
All-electric warmtepomp warmtepomp
1.
Hybride warmtepomp
2.
HT/MT-warmtenet
3.
Groen gas
441
64
492 (4)
882
75
1.016 (3)
1.832
330
2.377 (64)
1.208
11
1.270 (0)
751
112
1.106 (13)
106
8
137 (0)
572
31
696 (1)
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
73
Letterveld 2
Letterveld
Oldhof
Stroom-Esch
Stroom-Esch
Stroom-Esch noord Tichelkamp
Zenderen Buitengebied
1.
HT/MT warmtenet
2.
Hybride warmtepomp
3.
All-electric warmtepomp warmtepomp
1.
Hybride warmtepomp
2.
All-electric warmtepomp warmtepomp
3.
HT/MT-warmtenet
1.
Hybride warmtepomp
2.
All-electric warmtepomp warmtepomp
3.
LT-warmtenet
1.
All-electric warmtepomp warmtepomp
1.
HT/MT warmtenet
2.
Hybride warmtepomp
3.
All-electric warmtepomp warmtepomp
1.
Hybride warmtepomp
2.
All-electric warmtepomp warmtepomp
1.
Hybride warmtepomp
2.
All-electric warmtepomp warmtepomp
3.
Groen gas
1.284
99
1.342 (15)
1.531
64
1.631 (24)
471
25
536 (3)
392
38
569 (3)
464
66
723 (4)
De gebieden die gebruikt zijn in het warmteprogramma zijn onderverdeeld in de administratieve grenzen van de buurten in de gemeente Borne. De gebieden vanuit het warmteprogramma komen grotendeels overeen met de administratieve grenzen. Borne centrum beslaat de gebieden Borne centrum, Oud Borne en Spanjaardhof. De DikkerslaanMolenkampsweg en omgeving beslaat Molenkamp en Vogelbuurt. Letterveld 1 beslaat het zuidelijke gedeelte van Letterveld en Spanjaardwijk en Letterveld 2 beslaat het noordelijke gedeelte van Letterveld en Oldhof. Stroom-Esch beslaat Stroom-Esch en Stroom-Esch noord. Het buitengebied is een samenvoeging van verspreide huizen BorneOost, verspreide huizen Borne-West, verspreide huizen Hertme, verspreide huizen Slangenbeek, verspreide huizen wijk 17 en verspreide huizen Zenderen. De gekozen techniek per gebied is toegevoegd en afkomstig vanuit de tabel uit het warmteprogramma. Naast de gebiedsindeling en de gekozen techniek, is ook het aantal huizen, utiliteiten (en kantoren) en woningequivalenten weergegeven. Deze data is afkomstig van de PBL startanalyse. Het aantal kantoren is berekend op basis van het bruto vloeroppervlak (bvo). Data over het bvo van het totaal utiliteiten en het bvo van kantoren is bekend. Door het bvo dat gecategoriseerd is als kantoor te delen door het totaal bvo van utiliteiten, is het percentage
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
74
kantoor bepaald. Dit percentage te vermenigvuldigen met het totaal aantal utiliteiten, om het aantal kantoren te bepalen. Buurt
Aantal
Aantal
Woning-
woningen
utiliteiten
equivalenten
(waarvan
Geschatte energielabel woningen A
B
C
D
E
F
G
Streefwaarde
Aantal
Huidige
Toekomstige
energielabel
woningen
warmtevraag
warmtevraag
isoleren
(mWh)
(mWh)
kantoor) Wensink Noord
441
64 (4)
492
98
93
59
53
9
39
91
B
251 (57%)
11.050
6.865
Wensink Zuid
882
75 (3)
1.016
138
110
243
256
33
56
47
B
635 (72%)
20.250
13.934
Borne Centrum
1.832
330 (64)
2.377
433
542
454
30
37
93
244
B
858 (47%)
39.749
28.369
Bornsche Maten
1.208
11 (0)
1.270
1.198
1
4
0
1
2
2
B
9 (0,1%)
15.357
15.230
Dikkerslaan-
751
112 (13)
1.106
37
124
225
125
43
117
79
B
589 (78%)
19.379
12.140
Hertme
106
8 (0)
137
15
29
32
4
3
11
13
B
63 (60%)
2.488
1.695
Letterveld 1
572
31 (1)
696
12
34
217
212
4
11
82
B
526 (92%)
14.780
9.320
Letterveld 2
1284
99 (15)
1.342
45
242
487
298
21
67
124
B
997 (78%)
30.754
20.853
Stroom-Esch
1531
64 (24)
1.631
31
420
1.073
4
0
1
2
B
1.080 (71%)
29.503
24.951
Tichelkamp
471
25 (3)
536
18
61
210
97
8
26
51
B
392 (83%)
11.477
7.644
Zenderen
392
38 (3)
569
44
77
101
77
9
30
54
B
271 (69%)
9.623
6.251
Buitengebied
464
66 (4)
723
216
61
45
19
3
25
94
B
186 (40%)
10.291
6.761
Totaal
9.934
923 (131)
11.895
2.274
1.795
3.152
1.176
173
478
885
B
6.051 (61%)
214.701
154.012
Molenkampsweg en omgeving
In deze grafiek is het aantal woningen met een bepaald energielabel, de streefwaarde van het energie label per wijk, het aandeel woningen dat geïsoleerd moet worden, de huidige vraag in MWh en de toekomstige warmtevraag in MWh weergegeven. Hieronder staat per kolom, hoe dit berekend is en welke aannames er gedaan zijn. Aantal woningen, utiliteiten (en waarvan kantoor), woningequivalenten: Het aantal woningen, utiliteiten en woningequivalenten is data afkomstig uit de PBL-startanalyse. De data die gebruikt is, is van 2019, en deze data is gebruikt omdat deze dataset het meest compleet is.
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
75
Energielabel per woning: De data voor het aantal woningen komt uit de PBL-startanalyse, de data over het energielabel per woning komt uit een Web Feature Service dataset van ESRI. Beide data is verwerkt in Excel en met onderstaande berekeningen is het aantal woningen met een bepaald energielabel per wijk bepaald: De energie labels waren bekend voor 9445 van de 9934 woningen in Borne (95%). Om de energie labels voor alle woningen te berekenen, is de relatieve verhouding van de data vermenigvuldigd met het totaal aantal woningen. Aantal woningen per energielabel per wijk = (aantal woningen energielabel X per wijk / totaal aantal woningen met een energielabel per wijk) * totaal aantal woningen per wijk. Streefwaarde energielabel: Als streefwaarde is voor alle buurten energielabel B bepaald. Volgens de isolatiestandaard, moet elke woning ten minste energielabel B hebben. Deze isolatiestandaard geeft ook aan dat kantoorpanden naar label C moeten, er is echter geen openbare data beschikbaar met daarin de verdeling van huidige energielabels voor de kantoorpanden. In de berekeningen naar de warmtevraag is dus enkel de behoefte van de woningen opgenomen. Het berekenen van de warmtevraag van kantoren zou moeten worden gemaakt op teveel aannames.
Aantal woningen isoleren: Het aantal woningen dat geïsoleerd moet worden, is berekend door alle woningen met een energielabel boven de streefwaarde bij elkaar op te tellen. Aantal woningen isoleren per wijk = SOM van het aantal woningen per wijk met een hoger energielabel dan de streefwaarde energielabel B Huidige warmtevraag: De huidige warmtevraag is berekend door de geschatte warmtevraag per energielabel te vermenigvuldigen met het aantal woningen met een bepaald energie label. De warmtevraag per energielabel is bepaald door het gemiddelde van de warmtevraag per energielabel te berekenen, gebruik makend van de Web Feature dataset van ESRI. Voor 1.107 van de 9.445 woningen met een energielabel, was de warmtevraag beschikbaar. Alle warmtevragen voor een bepaald energielabel werden bij elkaar opgeteld om daaruit de gemiddelde warmtevraag in kWh/m2 te berekenen per energielabel. Vervolgens is deze warmtevraag vermenigvuldigd met het gemiddelde aantal m2 van een woning in Borne (143 m2). Door de grote van het getal is de uitkomst omgerekend naar mWh (megawattuur). Huidige warmtevraag per wijk (mWh) = ((aantal woningen per energielabel per wijk * warmtevraag per energielabel) * gemiddelde woninggrootte in Borne) / 1000
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
76
Berekende warmtevraag per energielabel:
Energielabel:
Warmtevraag (kWh/m2)
A
87,94391
B
114,5025
C
143,4366
D
179,4366
E
225,8885
F
247,9863
G
311,016
Gemiddelde woning in Borne = 143 m2 https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82550NED/table?ts=1695712393858 Toekomstige warmtevraag: De toekomstige warmtevraag is berekend door de geschatte warmtevraag per energielabel te vermenigvuldigen met de warmtevraag behorend bij de streefwaarde energielabel van een buurt. Alle woningen met energielabel A zijn vermenigvuldigd met de warmtevraag behorend bij energielabel A en alles daarboven (B en hoger) is vermenigvuldigd met de warmtevraag behorend bij energielabel B. Vervolgens is deze warmtevraag vermenigvuldigd met het gemiddelde aantal m2 van een woning in Borne (143 m2). Door de grote van het getal is de uitkomst omgerekend naar mWh (megawattuur). Toekomstige warmtevraag per wijk (mWh) = ((warmtevraag behorend bij energielabel A * aantal woningen met energielabel A) + (warmtevraag behorend bij de streefwaarde energielabel (B) * aantal woningen met energielabel B of hoger) * gemiddelde woninggrootte in Borne) / 1000
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
77
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
78
Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne
79