CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Warmteprogramma Borne (Actualisatie H5 Energievisie) - nov. 2023

Raadsvergadering 30 januari 2024, gemeente BorneBij agendapunt: Warmteprogramma Borne22.328 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

€

24.500

1945-1975

€

18.500

1975-1995

€

15.000

>1995

€

6.000

Kosten

HT/MT Warmtenet

LT Warmtenet

Lucht Warmtepomp

Bodem Warmtepomp

woningaanpassing/

Hybride

CV ketel

Warmtepomp

aansluiting/ apparatuur Initiele kosten 1) Vervangings-

en

€

9.100

€

21.600

€

18.300

€

39.000

€

10.900

€

-

€

-

€

6.000

€

15.000

€

8.700

€

10.000

€

18.700

indexatiekosten 30 jaar

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

59

Jaarlijkse

HT/MT Warmtenet

LT Warmtenet

Lucht Warmtepomp

Bodem Warmtepomp

Verbruikskosten na

Hybride

CV ketel

Warmtepomp

isolatiemaatregelen 2) €

Totale Kosten

1.740

HT/MT Warmtenet

€

1.370

LT Warmtenet

€

1.200

Lucht Warmtepomp

€

560

Bodem Warmtepomp

over 30 jaar

€

1.420

Hybride

€

1.660

Aardgas

Warmtepomp

<1945

€

86.000

€

93.000

€

94.000

€

89.000

€

88.000

€

93.000

1945-1975

€

80.000

€

87.000

€

88.000

€

83.000

€

82.000

€

87.000

1975-1995

€

76.000

€

84.000

€

84.000

€

79.000

€

79.000

€

83.000

>1995

€

67.000

€

75.000

€

75.000

€

70.000

€

70.000

€

74.000

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

60

Tabel 1 Uitsplitsing initiele kosten per warmtetechniek: Omschrijving

Kosten

Inductiekoken Inpandig leidingwerk aanpassen Aanpassen meterkast (3 fase)

€ 699 € 1.120 € 1.851

Luchtwarmtepomp Hybride warmtepomp Bodemwarmtepomp Leidingwerk + aanleg bodemlus PVT-panelen (5) Aanschaf afleverset LT-warmtenet

€ 14.635 € 7.260 € 12.038 € 12.680 € 10.640 € 1.344

Bijdrage aansluitkosten Twence Bijdrage aansluitkosten LT-warmtenet TOTAAL

€ 7.260 € 4.500

HT/MT-warmte net X X

LT-warmte net X X X

Luchtwarmte pomp X X X

Bodemwarmte pomp X X X

Hybride warmte pomp X X X

X X X

X X X

X X X € 9.100

€ 21.600

€ 18.300

€ 39.000

€ 10.900

Tabel 2 Uitsplitsing jaarlijkse verbruikskosten: Kostenpost

Huur afleverset Vastrecht Onderhoud Elektriciteitverbruik Warmte-verbruik Aardgasverbruik Totaal

HT/MTwarmte net

LTwarmte net

Lucht warmte pomp

Bodem warmte pomp

Hybride warmte pomp

Aardgas referentie

€ 160 € 460 -

€ 610 € 70

€ 70

€ 110

€ 250 € 40

€ 250 € 50

-

€ 690

€ 1.130

€ 450

€ 800

-

€ 1.120 -

-

-

-

€ 330

€ 1.360

€ 1.740

€ 1.370

€ 1.200

€ 560

€ 1.420

€ 1.660

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

61

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

62

BIJLAGE 7D – VRIJSTAANDE WONING Deze bijlage geeft een overzicht van de kosten voor een vrijstaande woning. Bijlage 8 gaat nader in op de uitgangspunten die voor de analyse zijn gehanteerd. De genoemde kosten zijn exclusief ISDE subsidie.

Maximale kosten isolatie <1945

€

39.000

1945-1975

€

26.000

1975-1995

€

23.000

>1995

€

8.000

Kosten

HT/MT Warmtenet

LT Warmtenet

Lucht Warmtepomp

Bodem Warmtepomp

woningaanpassing/

Hybride

CV ketel

Warmtepomp

aansluiting/ apparatuur Initiele kosten 1) Vervangings-

€ 9.100 en

€

-

€ 24.000

€ 21.200

€ 48.800

€ 12.400

€

€ 7.500

€ 17.000

€ 10.500

€ 16.000

€ 35.300

-

indexatiekosten 30 jaar

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

63

Jaarlijkse

HT/MT Warmtenet

LT Warmtenet

Lucht Warmtepomp

Bodem Warmtepomp

Verbruikskosten na

Hybride

CV ketel

Warmtepomp

isolatiemaatregelen 2)

Totale Kosten

€ 3.010

€ 2.320

€ 2.490

€ 1.290

€ 2.700

€ 3.190

HT/MT Warmtenet

LT Warmtenet

Lucht Warmtepomp

Bodem Warmtepomp

Hybride

Aardgas

over 30 jaar

Warmtepomp

<1945

€ 153.000

€ 140.000

€ 152.000

€ 137.000

€ 148.000

€ 170.000

1945-1975

€ 140.000

€ 127.000

€ 139.000

€ 124.000

€ 135.000

€ 156.000

1975-1995

€ 137.000

€ 124.000

€ 136.000

€ 121.000

€ 132.000

€ 153.000

>1995

€ 122.000

€ 109.000

€ 121.000

€ 106.000

€ 117.000

€ 138.000

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

64

Tabel 1 Uitsplitsing initiele kosten per warmtetechniek: Omschrijving

Kosten

Inductiekoken Inpandig leidingwerk aanpassen Aanpassen meterkast (3 fase)

€ 699 € 1.120 € 1.851

Luchtwarmtepomp Hybride warmtepomp Bodemwarmtepomp Leidingwerk + aanleg bodemlus PVT-panelen (8) Aanschaf afleverset LT-warmtenet

€ 17.562 € 8.712 € 14.445 € 13.680 € 17.024 € 1.344

Bijdrage aansluitkosten Twence Bijdrage aansluitkosten LT-warmtenet TOTAAL

€ 7.260 € 4.500

HT/MT-warmte net X X

LT-warmte net X X X

Luchtwarmte pomp X X X

Bodemwarmte pomp X X X

Hybride warmte pomp X X X

X X X

X X X

X X X € 9.100

€ 24.000

€ 21.200

€ 48.800

€ 12.400

Tabel 2 Uitsplitsing jaarlijkse verbruikskosten Kostenpost

Huur afleverset Vastrecht Onderhoud Elektriciteitverbruik Warmteverbruik Aardgasverbruik Totaal

HT/MTwarmte net

LTwarmte net

Lucht warmte pomp

Bodem warmte pomp

Hybride warmte pomp

Aardgas referentie

€ 160

-

-

-

-

-

€ 460 -

€ 760 € 80 € 1.480

€ 90 € 2.400

€ 160 € 1.130

€ 250 € 45 € 1.710

€ 250 € 50 -

€ 2.390

-

-

-

-

-

-

-

-

-

€ 695

€ 2.890

€ 3.010

€ 2.320

€ 2.490

€ 1.290

€ 2.700

€ 3.190

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

65

BIJLAGE 8 – UITGANGSPUNTEN BETAALBAARHEID Deze bijlage geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd zijn voor het in beeld brengen van de betaalbaarheid. De bijlage gaat in op de energietarieven, woningcategorieën, inschatting van de isolatiekosten en de warmtevraag per woning. Daarnaast wordt een aanvullende toelichting gegeven op de jaarlijkse kosten en wordt ingegaan op totale kosten over 30 jaar. Tenslotte wordt kort ingegaan op de ontwikkeling van de prijs van warmte. ENERGIETARIEVEN Onderstaande tabel toont de gehanteerde energietarieven. Voor het variabele tarief van elektriciteit is gekeken naar de huidige inkoopprijs (April, 2023) in de markt voor energielevering in de maand Januari 2024. Specifiek aan de hand van de ICE-index “Dutch Power Base Futures”. Voor de variabele prijs van aardgas is gekeken naar gemiddelde inkoopprijs voor het jaar 2024 (CAL-24) van de ICE-index “Dutch TTF Natural Gas Futures”. Dit geeft enkel nog het variabele tarief. Vervolgens wordt hier energiebelasting over gerekend, dit is een vaste waarde die jaarlijkse wordt vastgesteld. Over het subtotaal is vervolgens 21% BTW gerekend 13. Gehanteerde energietarieven Type Variabel tarief Energiebelasting BTW (21%) Totaal

Aardgas (€/Nm3) € 0,50 € 0,49 € 0,21 € 1,20

Elektriciteit (€/kWh) € 0,16 € 0,13 € 0,06 € 0,34

Warmte (€/GJ) € 25,89 € 5,44 € 31,33

Kosten HT/MT-warmtenet Vanuit Twence is informatie aangeleverd over de kosten per GJ warmte. Op dit moment is dit 80% van het maximum tarief dat jaarlijks door het ACM wordt vastgesteld. De warmteprijs is nog gekoppeld aan de prijs van het aardgas, zodat er nooit hogere kosten voor energie kunnen ontstaan voor aansluiting op een warmtenet ten opzichte van het gebruik van aardgas. Op basis van het gehanteerde aardgas tarief is daarom het warmtetarief berekend, zodat er een goede vergelijking kan worden gemaakt. WONINGCATEGORIEËN 13

Bronnen ICE-index: Dutch Power Base Futures: https://www.ice.com/products/27993085/Dutch-Power-Base-Futures/data?marketId=5959705&span=3 Dutch TTF Natural Gas Futures: https://www.theice.com/products/27996665/Dutch-TTF-Natural-Gas-Futures/data?marketId=5786635&span=3

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

66

In totaal is er onderscheid gemaakt tussen 16 verschillende typen woningen. Deze woningtypen variëren in soort woning (appartement, tussenwoning, hoekwoning, vrijstaande woning) en in bouwjaar categorie (<1945, 1945 t/m 1975, 1975 t/m 1995, >1995). Uit informatie beschikbaar uit de BAG is vastgesteld wat de gemiddelde gebruiksoppervlaktes zijn van de verschillende typen woningen in de gemeente Borne. Deze oppervlaktes zijn nadien gebruikt bij de bepaling van de warmtevraag. Gemiddeld gebruiksoppervlak per type woning Woningtype Appartement Tussenwoning Hoekwoning Vrijstaande woning

Gemiddelde oppervlakte [m2] 90 104 126 226

INSCHATTING ISOLATIEKOSTEN De inschatting van de isolatiekosten heeft plaatsgevonden in drie stappen. Hiervoor is gebruikt gemaakt van een onderzoek van adviesbureau Nieman14. Uitgangspunt hier is dat toegewerkt wordt naar label B. Stap 1 In het onderzoek is vastgesteld welke isolatiemaatregelen nodig zijn om over te kunnen stappen op lage temperatuur verwarming. Het onderzoek maakt gebruikt van dezelfde woningcategorieën als in de vorige paragraaf is beschreven. Het rapport beschrijft verschillende isolatieniveaus. Onderstaande tabel toont per woningtype het isolatieniveau dat als uitgangspunt is genomen. Overzicht uitgangspunten isolatieniveaus <1945 1945 t/m 1975 1975 t/m 1995 >1995

14

Appartement Niveau 4 Niveau 2 Niveau 2 Niveau 1

Tussenwoning Niveau 4 Niveau 2 Niveau 2 Niveau 1

Hoekwoning Niveau 4 Niveau 3 Niveau 3 Niveau 3

Vrijstaande woning Niveau 4 Niveau 3 Niveau 3 Niveau 3

Adviesbureau Nieman: https://www.nieman.nl/wp-content/uploads/2021/03/rapport-standaard-en-streefwaarden-bestaande-woningbouw-nieman-raadgevend-in.pdf

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

67

Stap 2 Een onderzoek van TNO heeft in navolging van het onderzoek van Nieman de isolatiekosten berekend op basis van benodigde isolatiemaatregelen. De aanpak van dit onderzoek is grotendeels opgevolgd. TNO gebruikte voor het berekenen van de isolatiekosten kostenkentallen die openbaar beschikbaar zijn op Digipesis.com. Per type isolatiemaatregel is een keuze gemaakt welk kostenkental het meest geschikt en/of accuraat is. Zo geldt voor gevelisolatie dat kentallen een indicatie geven van de kosten per m2 gevel. Om die reden is het nodig om een inschatting te maken van de gevel, raam, vloer en dakoppervlaktes van woningen. Stap 3 De gemiddelde verhouding tussen het gebruiksoppervlak (Ag) en het verliesoppervlak (Als) van een woning is genoemd in het rapport van Nieman. In combinatie met de eerder genoemde gemiddelde oppervlaktes is handmatig een inschatting gemaakt van de verschillende verliesoppervlaktes. Deze oppervlaktes zijn vervolgens gecombineerd om de totale isolatiekosten te berekenen. Inschatting van de verliesoppervlakken van verschillende type woningen Appartement 1,2 70 8 5 8

Als / Ag Vloer (begane grond) Gevel Dak Ramen

Tussenwoning 1,5 50 45 55 12

Hoekwoning 1,9 75 70 80 20

Vrijstaande woning 2,3 110 130 120 30

WARMTEVRAAG VAN WONINGEN Voor de bepaling van de warmtevraag is aangenomen dat woningen geïsoleerd zijn tot bepaalde streefwaardes, zoals genoemd in het rapport van Nieman. Met deze streefwaardes kan de warmtevraag per m2 worden berekend. Deze streefwaarde is voor elke woning van bestaande bouw gelijk. De warmtevraag is daarom afhankelijk van de gemiddelde oppervlakte van een woning en de verhouding tussen het gebruiksoppervlak en het verliesoppervlak. Zie onderstaande tabel. Bepaling warmtevraag per woningtype Oppervlakte Warmtevraag [GJ / m2] Warmtevraag [GJ / jaar]

Appartement 90 0,19 17

Tussenwoning 104 0,23 24

Hoekwoning 126 0,28 36

Vrijstaande woning 223 0,34 76

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

68

INSTALLATIEKOSTEN De marktprijzen voor de aanschaf en installatie van verschillende soorten warmtepompen is zeer instabiel en veranderen snel. Daarnaast kunnen de prijzen sterk verschillen tussen warmtepompen. De bedragen die opgenomen zijn in de analyse komen overeen met de bedragen die milieucentraal15 hanteert en vallen binnen de range van bedragen die Nefit benoemd voor 202316. Daarnaast sluiten de genoemde bedragen aan op de prijsindicaties van digipesis.com. De kosten van de maatregelen zijn gebaseerd op het prijspeil van 2022. Om de huidige kosten te balen is daarom inflatie correctie toegepast met een CPI index van 12%. De bedragen die zijn opgenomen in de analyse zijn exclusief ISDE subsidie. JAARLIJKSE KOSTEN Voor de jaarlijkse kosten zijn onderhoudskosten meegenomen van 0,5% over de aanschafprijs van de warmtepompen. Daarnaast zijn er eventuele jaarlijkse kosten (vastrecht) meegenomen en de kosten voor het energieverbruik. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de posten die zijn meegenomen onder jaarlijkse kosten. De tabel toont een voorbeelduitwerking voor een tussenwoning. Vastrechtkosten bij een LT-warmtenet De jaarlijkse kosten van het vastrecht zijn bij een lage temperatuur warmtenet afhankelijk van het aansluitvermogen. Een grotere woning zal een hoger aansluitvermogen hebben. Tot een aansluiting van 3 kW geldt een vast tarief van € 454,03 incl. BTW.

Boven de 3 kW kan er per extra kW een extra vergoeding worden gevraagd van € 64,04 incl. BTW. De kosten zijn nu ingeschat aan de hand van de maximale ACM-tarieven van het jaar 2023. Zie onderstaande tabel voor het volledige overzicht. Overzicht vastrecht kosten bij een LT-warmtenet per type woning Aansluitvermogen Vastrechtkosten

Appartement 5 kW € 454,03

Tussenwoning 6 kW € 530,31

Hoekwoning 7 kW € 606,59

Vrijstaande woning 9 kW € 759,14

Jaarlijkse kosten bodemwarmtepomp Bij de investeringskosten voor een bodemwarmtepomp zijn PVT-panelen meegenomen. Naast warmte leveren deze ook elektriciteit. Per paneel leveren deze ook elektriciteit (per m2 paneel 100 kWh/jaar). Als deze elektriciteit nuttig kan worden verbruikt scheelt dit energiekosten. Deze reductie is meegenomen in de jaarlijkse kosten van een bodemwarmtepomp.

15 16

Webiste milieucentraal: https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/volledige-warmtepomp/#wat-kost-een-volledige-warmtepomp Prijslijst Nefit: https://nefit-nl-nl-b.boschtt-documents.com/download/pdf/file/6720817889. De prijzen in de prijslijst zijn exclusief installatiekosten.

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

69

KOSTEN OVER 30 JAAR De totale kosten die inzichtelijk zijn gemaakt over een periode van 30 jaar bestaan uit insolatiekosten, kosten voor woningaanpassingen en investeringen ten behoeve van de warmtetechniek. De totale kosten worden vergeleken met een aardgasreferentie. Daarnaast worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: •

Voor de energiekosten voor aardgas bij de warmtetechnieken van de aardgasreferentie en de hybride warmtepomp is een jaarlijkse indexatie van 2% meegenomen van de aardgasprijs.

•

De investeringskosten voor de aardgasreferentie bestaat uit €2.100,- voor de installatie van de cv-ketel, plus de investeringen voor de isolatiekosten.

De berekening is inclusief eventuele herinvesteringen op basis van de levensduur. Daarnaast is voor elke installatie is de restwaarde bepaald na 30 jaar. Het verschil tussen de nieuwwaarde en restwaarde worden als de daadwerkelijke kosten gezien. Voor een water/water warmtepomp is bijvoorbeeld eenmalig een herinvestering nodig na 20 jaar. Dat betekent dat na 30 jaar nog de helft van de investeringskosten als restwaarde wordt gezien. Voor de installaties zijn de onderstaande levensduur aangehouden: •

CV-ketel:

15 jaar

•

Lucht/Water Warmtepomp:

15 jaar

•

Water/Water Warmtepomp:

20 jaar

•

PVT Panelen:

25 jaar

•

Leidingwerk Bodemlus:

30 jaar

ONTWIKKELING PRIJS WARMTE De prijs van warmte is in Nederland gekoppeld aan de gasprijs, dit is vastgelegd in de warmtewet. Als aardgas duurder wordt stijgt ook de warmteprijs. Dit geldt eveneens voor groene energie. Op deze manier wordt de consument beschermd tegen (extreem) hoge prijzen. Echter, met het snel groeiende aanbod van energie uit duurzame bronnen wordt het minder logisch om deze prijzen te koppelen. Het zorgt er in de praktijk vaak voor dat groene stroom niet goedkoper is dan fossiele stroom en dat een groei in het aanbod de prijs niet veranderd. Wanneer volledig overgeschakeld wordt op groene stroom kan de prijs in de winter hoger uitvallen vanwege nu nog de beperkte beschikbaarheid, dit geldt met name voor de flexibele energiecontracten.

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

70

Er is daarom de Wet Collectieve Warmte in de maak. Door deze wet wordt de prijs van warmte losgekoppeld van de aardgasprijs. Naar verwachting zal de vaste prijs hierin losgelaten worden en krijgt marktwerking meer ruimte. Er komt naar verwachting een bandbreedte, in het kader van het niet-meer-dan-anders principe, waar de prijs tussen moet blijven. Hoe dit precies vorm gaat krijgen is op dit moment nog niet bekend, mede omdat de politiek nog een besluit moet nemen. In de huidige warmtewet stelt het ACM een maximumtarief vast, maar in de praktijk blijven leveranciers hier onder. Veel warmte wordt geleverd tegen een prijs van 75 à 80% van het maximumtarief. Op dit moment volgt de prijsontwikkeling volgt hierin vaak het patroon van de aardgasprijs. Door het warmtenet worden de kosten voor aardgas in de toekomst relatief steeds duurder ten opzichte van aardgasloze alternatieven. Dit geldt voor zowel de kosten van elektriciteit als voor de warmteprijs bij aansluiting op een LT-warmtenet.

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

71

BIJLAGE 9 – ACHTERGROND AANNAMES EN BEREKENINGSWIJZEN

Samen stapsgewijs naar een CO 2 -neutraal Borne 72

Buurt

Gekozen techniek

Aantal woningen

Aantal utiliteiten

Woningequivalenten (waarvan kantoor)

Wensink Noord

Wensink Zuid

Borne Centrum

Centrum Borne

Oud Borne Spanjaardhof Bornsche Maten DikkerslaanMolenkampsweg omgeving

Molenkamp en Vogelbuurt

Hertme

Letterveld 1

Letterveld

Spanjaardwijk

1.

Hybride warmtepomp

2.

HT/MT warmtenet

3.

All-electric warmtepomp warmtepomp

1.

HT/MT warmtenet

2.

Hybride warmtepomp

3.

All-electric warmtepomp warmtepomp

1.

Hybride warmtepomp

2.

All-electric warmtepomp warmtepomp

3.

HT.MT-warmtenet

1.

Hybride warmtepomp

2.

Groen gas

1.

All-electric warmtepomp warmtepomp

2.

LT-warmtenet

1.

All-electric warmtepomp warmtepomp

2.

LT-warmtenet

1.

Hybride warmtepomp

2.

HT/MT-warmtenet

1.

Hybride warmtepomp

2.

HT/MT-warmtenet

1.

Hybride warmtepomp

2.

All-electric warmtepomp warmtepomp

3.

Groen gas

1.

HT/MT warmtenet

2.

Hybride warmtepomp

3.

All-electric warmtepomp warmtepomp

1.

Hybride warmtepomp

2.

HT/MT-warmtenet

3.

Groen gas

441

64

492 (4)

882

75

1.016 (3)

1.832

330

2.377 (64)

1.208

11

1.270 (0)

751

112

1.106 (13)

106

8

137 (0)

572

31

696 (1)

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

73

Letterveld 2

Letterveld

Oldhof

Stroom-Esch

Stroom-Esch

Stroom-Esch noord Tichelkamp

Zenderen Buitengebied

1.

HT/MT warmtenet

2.

Hybride warmtepomp

3.

All-electric warmtepomp warmtepomp

1.

Hybride warmtepomp

2.

All-electric warmtepomp warmtepomp

3.

HT/MT-warmtenet

1.

Hybride warmtepomp

2.

All-electric warmtepomp warmtepomp

3.

LT-warmtenet

1.

All-electric warmtepomp warmtepomp

1.

HT/MT warmtenet

2.

Hybride warmtepomp

3.

All-electric warmtepomp warmtepomp

1.

Hybride warmtepomp

2.

All-electric warmtepomp warmtepomp

1.

Hybride warmtepomp

2.

All-electric warmtepomp warmtepomp

3.

Groen gas

1.284

99

1.342 (15)

1.531

64

1.631 (24)

471

25

536 (3)

392

38

569 (3)

464

66

723 (4)

De gebieden die gebruikt zijn in het warmteprogramma zijn onderverdeeld in de administratieve grenzen van de buurten in de gemeente Borne. De gebieden vanuit het warmteprogramma komen grotendeels overeen met de administratieve grenzen. Borne centrum beslaat de gebieden Borne centrum, Oud Borne en Spanjaardhof. De DikkerslaanMolenkampsweg en omgeving beslaat Molenkamp en Vogelbuurt. Letterveld 1 beslaat het zuidelijke gedeelte van Letterveld en Spanjaardwijk en Letterveld 2 beslaat het noordelijke gedeelte van Letterveld en Oldhof. Stroom-Esch beslaat Stroom-Esch en Stroom-Esch noord. Het buitengebied is een samenvoeging van verspreide huizen BorneOost, verspreide huizen Borne-West, verspreide huizen Hertme, verspreide huizen Slangenbeek, verspreide huizen wijk 17 en verspreide huizen Zenderen. De gekozen techniek per gebied is toegevoegd en afkomstig vanuit de tabel uit het warmteprogramma. Naast de gebiedsindeling en de gekozen techniek, is ook het aantal huizen, utiliteiten (en kantoren) en woningequivalenten weergegeven. Deze data is afkomstig van de PBL startanalyse. Het aantal kantoren is berekend op basis van het bruto vloeroppervlak (bvo). Data over het bvo van het totaal utiliteiten en het bvo van kantoren is bekend. Door het bvo dat gecategoriseerd is als kantoor te delen door het totaal bvo van utiliteiten, is het percentage

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

74

kantoor bepaald. Dit percentage te vermenigvuldigen met het totaal aantal utiliteiten, om het aantal kantoren te bepalen. Buurt

Aantal

Aantal

Woning-

woningen

utiliteiten

equivalenten

(waarvan

Geschatte energielabel woningen A

B

C

D

E

F

G

Streefwaarde

Aantal

Huidige

Toekomstige

energielabel

woningen

warmtevraag

warmtevraag

isoleren

(mWh)

(mWh)

kantoor) Wensink Noord

441

64 (4)

492

98

93

59

53

9

39

91

B

251 (57%)

11.050

6.865

Wensink Zuid

882

75 (3)

1.016

138

110

243

256

33

56

47

B

635 (72%)

20.250

13.934

Borne Centrum

1.832

330 (64)

2.377

433

542

454

30

37

93

244

B

858 (47%)

39.749

28.369

Bornsche Maten

1.208

11 (0)

1.270

1.198

1

4

0

1

2

2

B

9 (0,1%)

15.357

15.230

Dikkerslaan-

751

112 (13)

1.106

37

124

225

125

43

117

79

B

589 (78%)

19.379

12.140

Hertme

106

8 (0)

137

15

29

32

4

3

11

13

B

63 (60%)

2.488

1.695

Letterveld 1

572

31 (1)

696

12

34

217

212

4

11

82

B

526 (92%)

14.780

9.320

Letterveld 2

1284

99 (15)

1.342

45

242

487

298

21

67

124

B

997 (78%)

30.754

20.853

Stroom-Esch

1531

64 (24)

1.631

31

420

1.073

4

0

1

2

B

1.080 (71%)

29.503

24.951

Tichelkamp

471

25 (3)

536

18

61

210

97

8

26

51

B

392 (83%)

11.477

7.644

Zenderen

392

38 (3)

569

44

77

101

77

9

30

54

B

271 (69%)

9.623

6.251

Buitengebied

464

66 (4)

723

216

61

45

19

3

25

94

B

186 (40%)

10.291

6.761

Totaal

9.934

923 (131)

11.895

2.274

1.795

3.152

1.176

173

478

885

B

6.051 (61%)

214.701

154.012

Molenkampsweg en omgeving

In deze grafiek is het aantal woningen met een bepaald energielabel, de streefwaarde van het energie label per wijk, het aandeel woningen dat geïsoleerd moet worden, de huidige vraag in MWh en de toekomstige warmtevraag in MWh weergegeven. Hieronder staat per kolom, hoe dit berekend is en welke aannames er gedaan zijn. Aantal woningen, utiliteiten (en waarvan kantoor), woningequivalenten: Het aantal woningen, utiliteiten en woningequivalenten is data afkomstig uit de PBL-startanalyse. De data die gebruikt is, is van 2019, en deze data is gebruikt omdat deze dataset het meest compleet is.

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

75

Energielabel per woning: De data voor het aantal woningen komt uit de PBL-startanalyse, de data over het energielabel per woning komt uit een Web Feature Service dataset van ESRI. Beide data is verwerkt in Excel en met onderstaande berekeningen is het aantal woningen met een bepaald energielabel per wijk bepaald: De energie labels waren bekend voor 9445 van de 9934 woningen in Borne (95%). Om de energie labels voor alle woningen te berekenen, is de relatieve verhouding van de data vermenigvuldigd met het totaal aantal woningen. Aantal woningen per energielabel per wijk = (aantal woningen energielabel X per wijk / totaal aantal woningen met een energielabel per wijk) * totaal aantal woningen per wijk. Streefwaarde energielabel: Als streefwaarde is voor alle buurten energielabel B bepaald. Volgens de isolatiestandaard, moet elke woning ten minste energielabel B hebben. Deze isolatiestandaard geeft ook aan dat kantoorpanden naar label C moeten, er is echter geen openbare data beschikbaar met daarin de verdeling van huidige energielabels voor de kantoorpanden. In de berekeningen naar de warmtevraag is dus enkel de behoefte van de woningen opgenomen. Het berekenen van de warmtevraag van kantoren zou moeten worden gemaakt op teveel aannames.

Aantal woningen isoleren: Het aantal woningen dat geïsoleerd moet worden, is berekend door alle woningen met een energielabel boven de streefwaarde bij elkaar op te tellen. Aantal woningen isoleren per wijk = SOM van het aantal woningen per wijk met een hoger energielabel dan de streefwaarde energielabel B Huidige warmtevraag: De huidige warmtevraag is berekend door de geschatte warmtevraag per energielabel te vermenigvuldigen met het aantal woningen met een bepaald energie label. De warmtevraag per energielabel is bepaald door het gemiddelde van de warmtevraag per energielabel te berekenen, gebruik makend van de Web Feature dataset van ESRI. Voor 1.107 van de 9.445 woningen met een energielabel, was de warmtevraag beschikbaar. Alle warmtevragen voor een bepaald energielabel werden bij elkaar opgeteld om daaruit de gemiddelde warmtevraag in kWh/m2 te berekenen per energielabel. Vervolgens is deze warmtevraag vermenigvuldigd met het gemiddelde aantal m2 van een woning in Borne (143 m2). Door de grote van het getal is de uitkomst omgerekend naar mWh (megawattuur). Huidige warmtevraag per wijk (mWh) = ((aantal woningen per energielabel per wijk * warmtevraag per energielabel) * gemiddelde woninggrootte in Borne) / 1000

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

76

Berekende warmtevraag per energielabel:

Energielabel:

Warmtevraag (kWh/m2)

A

87,94391

B

114,5025

C

143,4366

D

179,4366

E

225,8885

F

247,9863

G

311,016

Gemiddelde woning in Borne = 143 m2 https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82550NED/table?ts=1695712393858 Toekomstige warmtevraag: De toekomstige warmtevraag is berekend door de geschatte warmtevraag per energielabel te vermenigvuldigen met de warmtevraag behorend bij de streefwaarde energielabel van een buurt. Alle woningen met energielabel A zijn vermenigvuldigd met de warmtevraag behorend bij energielabel A en alles daarboven (B en hoger) is vermenigvuldigd met de warmtevraag behorend bij energielabel B. Vervolgens is deze warmtevraag vermenigvuldigd met het gemiddelde aantal m2 van een woning in Borne (143 m2). Door de grote van het getal is de uitkomst omgerekend naar mWh (megawattuur). Toekomstige warmtevraag per wijk (mWh) = ((warmtevraag behorend bij energielabel A * aantal woningen met energielabel A) + (warmtevraag behorend bij de streefwaarde energielabel (B) * aantal woningen met energielabel B of hoger) * gemiddelde woninggrootte in Borne) / 1000

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

77

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

78

Samen stapsgewijs naar een CO2 -neutraal Borne

79

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=117a0c41-45b1-4d91-b52d-f0ebd706b592