Bijlage- Programmabegroting 2026 - 2029
Tekst van het document
2026
EV per
EV per
VV per
VV per
resultaat
Borne
01/01
31/12
01/01
31/12
2024
Openbaar Lichaam Crematoria Twente
0
1,575
1,646
0,005
0,012
0,972
Gemeentelijk Belastingkantoor Twente
689.328
1,652
2,886
7,783
10,259
1,233
Recreatieschap Twente
165.000
0,797
1,566
4,073
4,569
0,152
1.805.443
4,105
5,119
21,449
21,811
1,398
Sociaal Werkleerbedrijf Midden Twente
49.432
4,921
6,790
5,271
6,451
0,997
Stadsbank Oost Nederland
201.750
1,370
2,236
13.583
12.099
0,657
Veiligheidsregio Twente
1.912.954
2,504
3,389
72,141
77,867
2,763
Omgevingsdienst Twente
562.000
2,036
3,070
4,576
3,861
1,893
SamenTwente
1.
Openbaar Lichaam Crematoria Twente (OLCT) Het OLCT is het orgaan dat namens elf Twentse gemeenten optreedt als (enig) aandeelhouder van Crematoria Twente BV. Door het publieke karakter van de aandeelhouder neemt Crematoria Twente een neutrale en onafhankelijke positie in binnen de uitvaartbranche. Door aanstaande investeringen door de BV bestaat de mogelijkheid dat het dividend in de toekomst lager zal worden.
2.
Euregio Euregio is geen verbonden partij volgens de Wet Gemeenschappelijke regelingen, maar een openbaar lichaam. Euregio werkt momenteel aan het strategieproces Euregio 2030, waarbij visies en strategische doelen voor de komende jaren worden vastgesteld om de organisatie te sturen en de focus op inhoudelijke thema's te bepalen.
3.
Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBT) GBTwente voert lokale heffingen uit, zoals het waarderen van vastgoed en het innen van belastingen. Het concept strategisch meerjarenplan 'Met mekaar en voor mekaar' richt zich op het persoonlijker en begrijpelijker maken van belastingen voor zowel gemeenten als inwoners. GBTwente wil investeren in het bouwen van bruggen met inwoners en opdrachtgevers, bijvoorbeeld door meer uitleg te geven over dienstverlening en inwoners te laten participeren. De organisatie zal ook kennis delen met gemeenten en streeft naar betere communicatie met burgers tegen 2026.
4.
Recreatieschap Twente Het bestuur heeft in 2023 de Visie Perspectief VTE TWente 2030 van Twente Marketing vastgesteld. Hierin wordt de regio gepositioneerd als aantrekkelijke en bewuste bestemming voor bewoners, bezoekers en (jonge) talenten. Hiermee is de verbinding gemaakt met de strategische opgaven uit de Agenda van Twente en de samenwerking met de Twenteboard organisatie. In 2026 zet het Recreatieschap haar inspanningen voort om de Routenetwerken verder te verbeteren en uit te breiden, zodat nog meer mensen kunnen genieten van al het moois dat Twente te bieden heeft.
Pagina 71
Programmabegroting 2026-2029 5.
SamenTwente SamenTwente is de overkoepelende organisatie voor GGD Twente, Veilig Thuis Twente (VTT) en Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp in Twente (OZJT) en voor de coalities: Twentse Koers, Samen14 en Kennispunt Twente. Samen met de veertien gemeenten en de ketenpartners zet SamenTwente zich in voor gezonde, veilige en vitale inwoners van Twente. In Twente neemt het aantal kwetsbare mensen toe, met meer mentale problemen bij jeugdigen en stijgende meldingen bij Veilig Thuis Twente en het Meldpunt Zorgwekkend en Woningvervuiling. De opgaven en zorgen zijn groot voor SamenTwente en haar deelnemers. Het is duidelijk dat de financiële uitdagingen voor gemeenten enorm zijn. In een context van stijgende prijzen, meer vraag naar zorg en complexe maatschappelijke vraagstukken, moeten er keuzes gemaakt worden die ingewikkeld zijn. SamenTwente onderzoekt momenteel de taakuitvoering, ambities en benodigde middelen in opdracht van het algemeen bestuur.
6.
Sociaal Werkleerbedrijf Midden Twente (SWB) De SWB, het samenwerkingsverband van Hengelo, Borne en Hof van Twente, voert de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening uit en begeleidt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar betaald werk. Om verliezen te beperken zijn prijsstijgingen doorgevoerd, kosten bespaard en processen geoptimaliseerd. Er is een strategisch plan voor 2023-2027 geschreven en er wordt nagedacht over duurzaamheid. De organisatie heeft geprofessionaliseerd, met zichtbare resultaten in 2026, zoals verbeterde externe profilering en gemoderniseerd wervingsbeleid.
7.
Stadsbank Oost Nederland (SON) De begroting 2026 kent een stijging van de lasten ten opzichte van de vorige begroting, met name als gevolg van de autonome loonontwikkeling. Hierbij worden de richtlijnen van de deelnemende gemeenten gevolgd. SON kijkt continu naar het efficiënt en effectief inzetten van onze dienstverlening en het optimaliseren van achterliggende processen om onze klant zo goed mogelijk van dienst te zijn.
8.
Veiligheidsregio Twente (VRT) De VRT staat voor nieuwe uitdagingen door de snelle veranderingen in technologie en samenleving, wat resulteert in complexere en grootschaligere crises zoals hybride aanvallen en langdurige maatschappelijke ontwrichting. Het is belangrijk dat de samenleving weerbaar is en dat iedereen, inclusief de VRT, hieraan bijdraagt. De ontwerpbegroting sluit volledig aan bij de kadernota 2026 en resulteert in een verlaging van de gemeentelijke bijdragen met € 0,2 miljoen, ondanks loon- en prijsontwikkelingen. Deze daling is voornamelijk te danken aan de implementatie van de Twentse zienswijze, die vorig jaar is aangenomen bij de begroting 2025.
9.
Omgevingsdienst Twente (ODT) De ODT is opgericht om zorg te dragen voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving in Twente. Dit wordt, onder meer op basis van het Twentse VTH-beleid, vertaald in een uitvoeringsprogramma (UVP). Er is de afgelopen jaren gebouwd aan een robuuste omgevingsdienst met veel kennis en kunde in huis.
Pagina 72
Programmabegroting 2026-2029 Vennootschappen en coöperaties
Overzicht vennootschappen en coöperaties 2026 (per 1 januari 2026) Financieel
Aandeel
(in mln €) (in mln €) (in mln €) (in mln €) (in mln €)
belang
Borne op
EV per
EV per
VV per
VV per
Resultaat
totaal
01/01
31/12
01/01
31/12
2024
Naam vennootschap/coöperatie COGAS
190,5
7,50%
145,5
150,3
112,4
114,9
10,0
ENEXIS
32,5
0,02%
5.320,0
5.441,1
3.445,0
3.551,0
254,0
Bank Nederlandse Gemeenten
268,0
0,19%
4.721,0
4.889,0 110.819,0 109.885,0
294,0
Twence Holding
27,9
2,79%
169,3
171,1
9,9
9,9
21,4
Twente Milieu
40,5
5,36%
12,1
13,5
15,3
19,5
0,24
Vitens
25,5
0,44%
677,7
713,6
1.559,7
1.684,8
72,9
Wadinko
5,5
2,30%
82,9
85,0
8,7
10,2
3,6
1.
COGAS Cogas voorziet onder meer in de behoefte aan openbare nutsvoorzieningen in de gemeenten die in de vennootschap deelnemen en in haar concessie-en machtigingsgebieden. Oorspronkelijk doel van de Cogas N.V. was het voorzien in een dekkende en betrouwbare energie- en kabelinfrastructuur op het grondgebied van de deelnemende gemeenten. Momenteel zijn het realiseren van duurzame en innovatieve energieoplossingen belangrijke doelen geworden.
2.
ENEXIS Enexis is een belangrijke speler in de energietransitie en moet hard werken om het netwerk uit te breiden en stroom van nieuwe lokale energieopwekkers naar eindgebruikers te transporteren. Er is een grote investeringsopgave en het vinden van personeel is een uitdaging. Essent heeft het Rijk gevraagd om financiering te overwegen. Enexis verwacht geen directe deelname van het Rijk voor 2030. Ons financieel risico is beperkt tot het afwaarderen van de aandelen. Dit risico is verwaarloosbaar.
3.
Bank Nederlandse Gemeenten De BNG Bank is de bankier van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang. Met de strategie 'Ons kompas naar impact' ligt de focus ligt op maatschappelijke impact, meer dan op winst. Kernwaarden: duurzaam, betrouwbaar en professioneel. BNG Bank is één van de weinige banken met een tripleA-rating, wat staat voor financieel zeer solide. BNG Bank staat onder intensief toezicht van De Nederlandse Bank en De Europese Centrale Bank.
4.
Twence Holding Twence is de afvalverwerker en duurzaamheidsbevorderaar van de Twentse gemeenten. De focus ligt niet meer op het basisproces van verbranding, maar op de productie van grondstoffen en energie uit dit proces. Afvalverbranding staat ter discussie vanwege de forse uitstoot aan CO2 en andere broeikasgassen zoals stikstof. Afvalverbrandingsinstallaties zullen er echter nog jaren moeten zijn, omdat we ondanks afvalscheiding nog veel restafval produceren.
5.
Twente Milieu Twente Milieu is onze afvalinzameldienst en verzorgt ook het onderhoud van groen en grijs voor onze gemeente. Twente Milieu werkt volgens het kostprijs-plus systeem. Ze rekent in de doorbelasting aan gemeenten met de kostprijs +2%. Aandeelhouders hebben een stevig standpunt ingenomen over het dividendbeleid. Twente Milieu wilde een deel van het vermogen inzetten voor duurzaamheidsinvesteringen. De wens om duurzamer te werken blijft, zowel voor de huisvesting als
Pagina 73
Programmabegroting 2026-2029 voor het wagenpark. 6.
Vitens Er is volop ingezet op het versneld uitvoeren van projecten om de drinkwaterreserves aan te vullen. Dit is hard nodig om in de toekomst de leveringszekerheid veilig te stellen. In deze projecten wordt er tegelijk gewerkt aan de voorbereidingen van de nieuwbouw of uitbreiding van een productielocatie alsook aan het verkrijgen van vergunningen. Grote zorg is wel het tekort aan bouwmaterialen en (technisch geschoolde) mensen, zowel binnen Vitens als bij haar partners.
7.
Wadinko De vennootschap heeft tot doel het deelnemen in ondernemingen en vennootschappen, met name die welke ten doel hebben het stimuleren van en het deelnemen in ontwikkelingen en projecten op het gebied van milieu, techniek en innovatie, ook het daartoe deelnemen in andere ondernemingen en vennootschappen. Inherent aan haar doelstellingen loopt Wadinko risico’s. Door de interne maatregelen met betrekking tot risicobeheersing zijn de risico’s voor de aandeelhouders beperkt. Een aanvullend risico is het achterblijven van de geraamde dividendinkomsten.
Pagina 74
Programmabegroting 2026-2029 Overige verbonden partijen Naast Euregio, waarvan hierboven een korte omschrijving is gegeven, neemt Borne deel in tal van andere verbonden partijen die nog niet eerder in de paragraaf verbonden partijen zijn opgenomen. In deze begroting is nu alleen een overzicht opgenomen van deze overige verbonden partijen. Bij de komende programmabegroting wordt, overeenkomstig het BBV, de doelstellingen, de te behalen resultaten en de wijze waarop deze resultaten bijdragen aan het beleid en belang van Borne bijgevoegd.
Naam verbonden partij
Juridische vorm
Vertegenwoordiging/
Verplichte
aandeelhouderschap samenw. 3. Overige verbonden partijen Euregio Centrumregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang Regio Enschede
Openbaar Lichaam
Raad
NEE
Overig
College
NEE
Groene Metropool Twente
Overig
College
NEE
IT Platform Twente
Overig
College
NEE
ROZ Hengelo
Overig
College
NEE
Samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo
Overig
College
NEE
Sociale Recherche Twente
Overig
College
NEE
Twentse Kracht
Overig
College
NEE
De Veldkamp
Overig
College
NEE
Bestuurlijk Werkbedrijf Twente
Overig
College
NEE
Districtelijk Veiligheidsoverleg en Platform IVZ
Overig
College
NEE
Leader Zuidwest Twente
Overig
College
NEE
Portefeuillehoudersoverleg Milieu, Duurzaamheid en Afval
Overig
College
NEE
Provinciaal programma landelijk Gebied (PPLG)
Overig
College
NEE
Twents Waternet
Overig
College
NEE
Twentse Koers
Overig
College
NEE
Twentse Regietafel Asielinstroom
Overig
College
NEE
VNG
Overig
College
NEE
Pagina 75
Programmabegroting 2026-2029
2.7 Grondbeleid Inleiding Gemeente Borne wil sturing geven aan (de kwaliteit van) ruimtelijke ontwikkelingen. Om dit te realiseren voorziet de herziene Nota grondbeleid over een effectief instrumentarium om zowel ruimtelijke ontwikkelingen te regisseren als faciliteren. Het herziene grondbeleid is hierdoor een middel om ruimtelijke doelstellingen op het gebied van volkshuisvesting, lokale economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen te verwezenlijken. Ondanks dat de gemeente Borne over een effectief instrumentarium beschikt om ontwikkelingen over te laten aan de markt, kunnen er situaties ontstaan waarin de gemeente Borne zelf investeert in maatschappelijk gewenste, (soms) financieel onrendabele ontwikkelingen. Per situatie wordt bezien welke vorm van grondbeleid en bijpassend instrument het beste passen bij de te realiseren doelen van het ruimtelijk beleid.
2.7.1 Visie en uitvoering Doelstellingen Grondbeleid is een instrument dat wordt ingezet om doelstellingen op andere beleidsvelden te kunnen realiseren. Vanuit de beleidsvelden volkshuisvesting, economie en werkgelegenheid, maatschappelijke ontwikkeling en verkeer en vervoer worden de zogenaamde w-vragen (wat? waar? wanneer?) ingevuld en vastgelegd in de Structuurvisie. In juni 2015 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie Borne 2030 vastgesteld. Relaties met overig beleid: bovenlokaal beleid Provinciale doelstellingen van het grondbeleid vertonen slechts een gedeeltelijke overlap met het gemeentelijk grondbeleid. Provinciaal beleid is gericht op de aanleg van nieuwe natuur, wegen, recreatie- en bedrijventerreinen. Eind 2022 hebben de provincie Overijssel en de gemeenten in Twente de Woondeal Twente ondertekend. Hierin is opgenomen dat Twente tot 2030 minimaal 14.100 woningen toevoegt aan de planvoorraad om een bijdrage te leveren aan de landelijke woningbouwopgave. Daarbij is het voor gemeenten mogelijk voor lokale en bovenlokale behoefte te bouwen. Belangrijk uitgangspunt is dat alle gemeenten streven naar 30% sociale huur, 40% betaalbare koop en midden huur en 30% vrije sector. In de in 2023 vastgestelde Woonvisie 2022+ van de gemeente Borne is het woonbeleid van de gemeente verder vertaald.
Met deze woonvisie kijken we naar de toekomst van het wonen in Borne en bieden we een basis voor de afwegingen die we in de komende jaren maken. Zo zorgen we er voor dat Borne ook de komende tien jaar voldoende passende woningen kan blijven bieden voor haar inwoners en dat Borne een belangrijke woonfunctie blijft vervullen voor de regio Twente. Voor Borne geldt dat er een uitbreidingsbehoefte is aan verschillende typen woningen, vooral voor starters en senioren. Tijdelijk beheer Aangekocht onroerend goed in het kader van de grondexploitaties kan mogelijk worden verhuurd of verpacht tot het nodig is voor de ontwikkelingen ter plaatse. Hierbij wordt zoveel mogelijk met marktconforme prijzen gerekend. Indien verhuren of verpachten niet tot de mogelijkheden behoort, wordt het onroerend goed onderhouden tot het nodig is voor de ontwikkelingen ter plaatse. Opbrengsten komen ten gunste van het betreffende project, kosten ten laste ervan. De opbrengsten en uitgaven worden verantwoord in de betreffende grondexploitaties. Huur en pacht De gemeente kan in voorkomende gevallen besluiten te kiezen om gronden in pacht, huur of bruikleen uit te geven. Dit zijn passende constructies als de gemeente bijvoorbeeld relatief snel weer over de grond wil kunnen beschikken of als ze de grond tijdelijk in gebruik geeft vooruitlopend op een definitieve ontwikkeling van deze gronden.
Pacht is een persoonlijk recht waarbij de gemeente grond in gebruik geeft aan een agrarisch ondernemer, volgens de regels van het pachtrecht en het Pachtprijzenbesluit. Voor het gebruik van gronden
Pagina 76
Programmabegroting 2026-2029 voor verschillende functies kan er een huurovereenkomst met de gemeente worden gesloten, met een maximale looptijd van 5 jaar.
2.7.2 Boekwaarde grondexploitaties Overzicht te verwachten planresultaten In de onderstaande tabel worden de boekwaardes van de grondexploitaties weergegeven. Hierbij betekent boekwaarde het saldo van de gerealiseerde kosten en opbrengsten, bij een negatieve boekwaarde zijn er dus meer opbrengsten dan kosten geweest. In het tweede kwartaal van 2025 zijn de grondexploitaties Bornsche Maten fase 3c en Bornsche Maten fase 4 vastgesteld, hiermee wordt de verdere planontwikkeling van deze fases van Bornsche Maten opgestart. De grondexploitatie Kollergang is in het tweede kwartaal van 2025 afgesloten met de stand per 31-12-2024. Boekwaarde grondexploitaties per 31-12-2024 Boekwaarde
Boekwaarde Borns aandeel
B.M. fase 2c De Veste
-1.592
-1.592
B.M. fase 3a Esch-Maten I
-5.109
-5.109
B.M. fase 3b Esch-Maten II
1.313
1.313
-
-
B.M. fase 3d De Horsten
4.414
4.414
B.M. fase 4 De Marken
-
-
Olde Engberink
4.439
2.220
Uitbreiding Hertme II
-124
-124
Subtotaal woningbouw
3.341
1.122
B.M. fase 3c Park Oud Borne
Totaal grondexploitaties
2.7.3 Winstnemingen en verliesvoorzieningen De boekwaarden per 31 december 2024 liggen ten grondslag aan het begrote resultaat per 1 januari 2025 op NCW. Deze zijn verwerkt in de herzieningen van de grondexploitaties per 1 januari 2025. Deze zijn opgenomen in de Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) 2025. De MPG 2025 is vastgesteld door de gemeenteraad, voorafgaand aan de jaarstukken 2024. Uitgebreide toelichting op de grondexploitaties is te vinden in de MPG 2025. Wanneer een grondexploitatie een tekort vertoont, moet hiervoor een voorziening worden getroffen. Deze voorziening moet worden getroffen zodra het tekort bekend is. Conform wet- en regelgeving wordt per 31-12 winst genomen op basis van de Percentage of Completion (POC) methode. Deze winstneming wordt, net als de verliesvoorziening, niet verrekend in de boekwaarde van het betreffende complex en is in de jaarrekening terug te vinden in de exploitatie en op de balans. De (tussentijdse) winstnemingen zijn incidentele baten voor de gemeente en zijn afhankelijk van de voortgang van de projecten, daarom worden deze niet begroot voor de toekomst. Vanaf de opening van Bornsche Maten fase 3c (Park Oud Borne) kent Borne twee grondexploitaties met een verliesvoorziening, namelijk deze en bedrijventerrein Veldkamp. Gemeente Borne treft een verliesvoorziening voor haar aandeel in het tekort van De Veldkamp.
Bedrijventerrein Westermaat De Veldkamp is bijna afgerond. Uitgangspunt is dat deze eind 2025 wordt afgesloten met de stand per 31-12-2025. Bij eerdere jaarrekeningen zijn winstafslagen genomen voor Eschwonen de Maten I en II.
Pagina 77
Programmabegroting 2026-2029 Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht van de verwachte eindjaren, de verwachte resultaten, de reeds genomen winst, verliesvoorzieningen en winstafslagen per project. Verwacht planresultaat project
Looptijd Contante waarde Winstneming Verliesvoorziening Winstafslag Eindwaarde* t/m eind per 1-1-2025* per 1-1-2025 per 1-1-2025 31-12-2024
B.M. fase 2c De Veste
2026
635
660
545
-
-
B.M. fase 3a Esch-Maten I
2027
5.747
6.099
5.462
-
187
B.M. fase 3b Esch-Maten II
2028
1.006
1.089
484
-
563
B.M. fase 3c Park Oud Borne
2030
-2.166
-2.439
-
-2.166
-
B.M. fase 3d De Horsten
2030
941
1.060
-
-
-
B.M. fase 4 De Marken
2033
1.074
1.284
-
-
-
Olde Engberink*
2030
1.783
2.008
221
-
-
Uitbreiding Hertme II
2028
563
610
81
-
-
9.584
-
6.793
-2.166
750
Subtotaal woningbouw Totaal grondexploitaties
Warme gronden Gemeenten kunnen gronden verwerven met het oog op gebiedsontwikkeling, waarvoor nog geen operationele grondexploitatie is vastgesteld. Dergelijke gronden worden in de regel geduid als ‘warme gronden’. Deze gronden moeten worden verantwoord onder materiële vaste activa (artikel 52 lid 1 sub a BBV) tegen de verkrijgingsprijs. Over grond als materiële vaste activa kan worden gesteld, dat deze grond een vaste functie heeft, en niet in een transformatieproces zit. Dit geldt ook voor gronden die anticiperend en strategisch zijn aangekocht maar waarbij geen sprake is van gebiedsontwikkeling. De warme gronden die Borne in eigendom heeft zijn delen van Bornsche Maten die in het verleden uit de actieve grondexploitatie zijn gehaald. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de waarde van deze gronden. Ten opzichte van de vorige paragraaf grondbeleid zijn de warme gronden van de Bornsche Maten fase 3c (Park Oud Borne) en Bornsche Maten fase 4 ingebracht in een grondexploitatie. Gronden
Boekwaarde
Bornsche Maten Fase 1C (Rondweg)
837
Totaal
837
2.7.4 Algemene reserve grondexploitatie De algemene reserve grondexploitatie is onderdeel van het weerstandsvermogen en wordt ingezet om risico’s uit de grondexploitaties op te vangen. Het uitgangspunt is om de impact van de risico’s te minimaliseren. Het nemen van winst, het instellen van verliesvoorzieningen beïnvloeden het exploitatieresultaat in het boekjaar. Conform de nota reserves en voorzieningen maakt de algemene reserve grondexploitatie onderdeel uit van het weerstandsvermogen. Deze reserve wordt alleen ingezet om risico’s uit de grexen op te vangen. Het uitgangspunt hierbij is, de risico’s volgend uit de risico-inventarisatie maal de in de nota reserves en voorzieningen vastgelegde weerstandsratio van 1,4. Dit leidt ertoe dat er in de algemene reserve grondexploitatie € 1.943.000 zit. Meer duiding over risico's wordt gegeven in de paragraaf weerstandsvermogen.
Pagina 78
Programmabegroting 2026-2029
2.8 Openbaarheid In het kader van de optimalisatie van het proces rondom bestuurlijke besluitvorming zullen wij zoveel mogelijk verbeteringen doorvoeren die aansluiten bij de Wet open overheid (Woo). Deze Woo-verbeteringen richten zich op het vergroten van de transparantie, het verbeteren van de toegankelijkheid van informatie en het stroomlijnen van het openbaar maken van documenten. Door deze aanpassingen maken we het voor iedereen eenvoudiger om bestuursinformatie te vinden en te benutten, wat bijdraagt aan een open en verantwoord bestuur. De gemeente Borne voldoet op dit moment aan de Wet open overheid. De zeven categorieën van informatie die horen bij de eerste tranche van de wet zijn openbaar. Alhoewel nog niet verplicht hebben we de jaarverslagen klachtenbehandeling 2023 en 2024 en de geanonimiseerde klachtenoverzichten 2023 en 2024 al op onze website openbaar gemaakt. De informatiecategorieën zullen de komende tijd worden uitgebreid. Met de kennis van nu zal waarschijnlijk de tweede tranche nog voor 2026 worden ingevoerd. Onderdeel hiervan is de openbaarmaking van de agenda's, vergaderstukken en besluiten van het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester.
Deze verplichting grijpen we aan om ook de kwaliteit van de besluitvorming te verhogen door nieuwe sjablonen voor college- en raadsvoorstellen op te stellen en schrijfcursussen voor (beleids)medewerkers te organiseren.
Pagina 79
Programmabegroting 2026-2029
Deel B: Financiële begroting
Pagina 80
Programmabegroting 2026-2029
1 Overzicht van baten en lasten per programma Onderstaand overzicht geeft de begroting 2026-2029 weer inclusief de actualisatie van bestaand beleid. Het overzicht is onderverdeeld naar de baten en lasten per programma. Conform BBV zijn ter vergelijking ook de cijfers van de jaarrekening 2024 en de actuele begroting 2025 opgenomen. In deel A Beleidsbegroting is bij elk programma een nadere specificatie opgenomen van de baten en lasten en de verschillende thema’s. De algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien, vennootschapsbelasting en de reservemutaties maken in de programmaverantwoording deel uit van programma Financieel gezond. Overhead maakt voor het grootste gedeelte onderdeel uit van het programma Bestuur en samenleving.
Pagina 81
Programmabegroting 2026-2029 Meerjarenbegroting
Programma
Jaarrek. 2024 4.529 3.785 17.192 864 10.164
Begroting (act.) 2025 3.457 4.604 14.676 687 16.332
Begroting 2026 4.000 3.673 14.655 589 7.891
MJR 2027 3.940 3.765 9.468 589 15.624
MJR 2028 3.940 3.842 9.716 589 9.189
MJR 2029 3.940 3.842 9.874 539 5.577
Baten
Wonen en leven Duurzame toekomst Inclusieve samenleving Bestuur en samenleving Financieel gezond
36.535
39.756
30.808
33.386
27.277
23.772
10.000 5.221 49.031 6.095 9.716
9.624 6.519 51.462 5.973 20.006
10.004 5.004 49.999 6.007 11.394
9.365 4.918 45.333 5.956 19.857
9.454 4.917 45.251 5.830 14.225
9.156 4.917 44.980 5.830 11.670
Totaal lasten
80.064
93.585
82.408
85.429
79.677
76.552
Saldo baten en lasten programma's Algemene Algemene uitkering dekkingsmiddelen Lokale heffingen Dividend Saldo financieringsfunctie Overig
-43.529 46.794 8.325 1.283 74 0
-53.829 49.902 8.770 1.369 53 0
-51.600 51.186 9.202 801 285 0
-52.043 52.583 9.272 711 846 0
-52.401 52.870 9.342 711 865 0
-52.780 54.376 9.392 711 774 0
Totaal Algemene dekkingsmiddelen
56.476
60.093
61.473
63.411
63.788
65.252
10.327 652 0 1.968 V 9.802 8.110
11.779 -248 15 -5.281 3.645 8.926
11.350 0 15 -1.491 2.076 4.582
11.567 0 15 -214 317 1.644
11.526 0 15 -154 317 886
11.374 0 15 1.084 317 481
1.693
-5.281
-2.506
-1.327
-570
-165
1.015 V
1.113 V
416 V
1.248 V
Totaal baten Lasten
Wonen en leven Duurzame toekomst Inclusieve samenleving Bestuur en samenleving Financieel gezond
Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien Saldo baten en lasten Reserve mutaties Totaal Reserve mutaties Resultaat
Pagina 105
Toevoeging aan reserves Beschikking over reserves
275 V
0 -
Programmabegroting 2026-2029
2 Uiteenzetting van de financiële positie In dit hoofdstuk wordt de financiële positie van gemeente Borne toegelicht. Allereerst wordt op basis van het meerjarige begrotingssaldo de geprognosticeerde meerjarenbalans weergegeven. Deze meerjarenbalans geeft inzicht in het verloop van onze bezittingen en hoe we deze hebben gefinancierd. Daarna wordt ingegaan op het EMU-saldo. Dit wordt door het Rijk gebruikt als informatiebron in het kader van Europese afspraken. Bij de arbeidskosten gerelateerde verplichtingen wordt kort aangegeven welke voorzieningen arbeidskosten gerelateerd zijn. In het investeringsoverzicht worden naast de boekwaardes en afschrijvingslasten van onze activa ook de investeringen die we de komende jaren gaan doen weergegeven en de bijbehorende afschrijvingslast en vanaf welk jaar deze ingaat. Daarna wordt inzicht gegeven in onze reserve- en voorzieningenpositie. Van onze reservepositie moeten expliciet aangeven welke mutaties structureel zijn. Tot slot moeten we inzicht geven in onze incidentele baten en lasten, omdat we voor alle incidentele lasten hebben gespaard in reserves is dit per saldo budgetneutraal.
Pagina 83
Programmabegroting 2026-2029
2.1 Prognose meerjarenbalans Prognose meerjarenbalans
Jaarrek. P-Begroting 2024 2025
Begroting 2026
MJR 2027
MJR 2028
MJR 2029
ACTIVA Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa
137 79.469 8.024 87.631
200 87.313 7.200 94.713
200 114.073 8.000 122.273
150 117.803 8.000 125.953
100 112.922 8.000 121.022
50 108.251 8.000 116.301
Vlottende activa Voorraden Uitzettingen < 1 jr. Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa
29.420 2.861 15 12.163 44.459
21.282 3.000 20 6.500 30.802
14.502 3.000 20 8.000 25.522
20.817 3.000 20 8.000 31.837
21.404 3.000 20 8.000 32.424
13.226 3.000 20 8.000 24.246
Totaal activa
132.090
125.515
147.795
157.790
153.446
140.547
PASSIVA Vaste passiva Eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Totaal vaste passiva
43.945 5.713 57.517 107.174
37.661 5.214 57.140 100.015
37.126 6.106 79.063 122.295
36.912 6.106 89.272 132.290
36.758 6.106 85.082 127.946
37.842 6.106 71.099 115.047
9.929 14.987 24.916
12.500 13.000 25.500
12.500 13.000 25.500
12.500 13.000 25.500
12.500 13.000 25.500
12.500 13.000 25.500
132.090
125.515
147.795
157.790
153.446
140.547
Vlottende passiva Netto vlottende schulden < 1 jr. Overlopende passiva Totaal vlottende passiva Totaal passiva
Activa De boekwaarde van de materiële vaste activa stijgt in 2026 en 2027 sterk doordat investeringen zoals onder meer het Sportcentrum Borne gereed en Huis van Borne gereed zijn. Daarna loopt de boekwaarde door afschrijvingen weer geleidelijk af. Passiva Het eigen vermogen blijft stabiel doordat de begroting meerjarig sluitend is. De langlopende schulden stijgen wel sterk om de investeringen op korte termijn te kunnen betalen.
Pagina 84
Programmabegroting 2026-2029
2.2 EMU-saldo In onderstaande tabel is het EMU-saldo van de gemeente Borne over de jaren 2023 t/m 2028 weergegeven. Dit overzicht dient ter monitoring en als informatiebron voor het EMU-saldo van de totale overheid in het kader van Europese afspraken.
Pagina 85
Programmabegroting 2026-2029 EMU SALDO
Jaarrekening 2024 1.968
Begroting (act.) 2025 -5.281
Begroting 2026 -1.491
MJR 2027 -214
MJR 2028 -154
MJR 2029 1.084
2 + Afschrijvingen ten laste van de exploitatie
3.488
3.723
3.696
4.718
4.932
4.721
3 + Bruto dotatie aan voorzieningen ten laste van de exploitatie
1.175
502
-
-
-
-
4 - Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd
-
-
-
-
-
-
5 + Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4
-
-
-
-
-
-
6 + Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa. Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet in de exploitatie verantwoord
-
-
-
-
-
-
7 - Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet in de exploitatie staan)
-
-
-
-
-
-
8 + Baten bouwgrondexploitatie Baten voorzover transacties niet in de exploitatie verantwoord
-
-
-
-
-
-
9 - Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen
-
-
-
-
-
-
10 - Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten
-
-
-
-
-
-
11a Worden er deelnemingen en/of aandelen verkocht (ja/nee) 11b - Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen in jaar
Nee -
Nee -
Nee -
Nee -
Nee -
Nee -
Totaal
6.631
-1.056
2.205
4.504
4.778
5.805
1 + Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekkingen uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
Pagina 105
Programmabegroting 2026-2029
2.3 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) mogen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten en gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume geen voorzieningen worden gevormd. Voor de pensioenverplichtingen aan (oud) wethouders is wel een voorziening (voorziening Appa) gevormd, omdat het jaarlijkse volume kan fluctueren. Daarnaast is er een voorziening gevormd voor wachtgeld van wethouders, overtollige verlofsaldi en voor het verlofsparen van het personeel.
Pagina 87
Programmabegroting 2026-2029
2.4 Investerings- en financieringsoverzicht In onderstaand overzicht wordt van de materiële vaste activa het verloop weergegeven van de afschrijvingslast en de boekwaarde voor de komende vier jaren. De afschrijvingslast neemt in 2027 en 2028 toe doordat meerdere investeringen in 2026 en 2027 worden afgerond (zie ook de tabel Investeringsoverzicht). Vanaf 2028 daalt de boekwaarde weer. Afschrijvings- en boekwaardeoverzicht materiële vaste activa Investering met een economisch nut
Begroting MJR 2027 MJR 2028 MJR 2029 2026 2.551
3.514
3.629
3.431
Investering met een economisch nut, dekking door heffing
353
367
384
382
Investeringen met een maatschappelijk nut vóór 2017
82
80
79
79
Investeringen met een maatschappelijk nut vanaf 2017
660
707
789
778
Totale afschrijvingslast
3.646
4.668
4.881
4.670
Investering met een economisch nut
84.933
86.099
82.470
79.038
Investering met een economisch nut, dekking door heffing
7.370
8.004
7.620
7.238
Investeringen met een maatschappelijk nut vóór 2017
1.554
1.474
1.395
1.315
Investeringen met een maatschappelijk nut vanaf 2017
20.216
22.227
21.438
20.659
Totale boekwaarde
114.073
117.803
112.922
108.251
Te voteren kredieten De onderstaande kredieten zijn via de kadernota 2026-2029 aangekondigd en in deze programmabegroting 2026-2029 gevoteerd. Voorgesteld wordt om deze kredieten in 2026 beschikbaar te stellen. Kredieten toegekend via de kadernota 2026-2029
Bouwsteen
Aanleg parkeer-/evenemententerrein
A.5
400
Bevorderen adequate onderwijsvoorzieningen - IHP
A.8
4.000
Parkeeroplossing 't Wooldrik
A.11
1.000
Sportveld BZSV
A.12
100
Sporthal de Veste : krachthonk
B.8
300
Sporthal de Veste : uitbreiding kleedkamers
B.8
280
Pagina 88
Bedrag
Programmabegroting 2026-2029 In onderstaand overzicht worden de toekomstige investeringen weergegeven en investeringen die vanuit 2025 al zeker een doorloop hebben in 2026. De hoogte van het krediet wordt weergegeven in het laatste jaar van uitvoering volgens planning. De kapitaallast begint het daaropvolgende jaar te lopen.
Investeringsoverzicht
Begroting 2026
MJR 2027
MJR 2028
MJR Jaarlijkse 2029 afschrijflast Afschrijvingstermijn
Investering met een economisch nut Sportcentrum Borne : bouw
18.744
469
(40 jaar)
Sportcentrum Borne: installaties
4.210
289
(15 jaar)
Sportcentrum Borne: inventaris
1.128
113
(10 jaar)
Huis van Borne:bouw
9.160
215
(40 jaar)
Huis van Borne:inrichting
383
23
(15 jaar)
De Oversteek hardware
405
46
(5 jaar)
ICT: audiovisuele middelen Huis van Borne
250
50
(5 jaar)*
100
4
(25 jaar)
Onderwijsvoorzieningen (IHP)
4.000
100
(40 jaar)
Sporthal de Veste : krachthonk
300
15
(20 jaar)
Sporthal de Veste : uitbreiding kleedkamers
280
14
(20 jaar)
214
14
(15 jaar)*
836
14
(60 jaar)
Sportcentrum Borne: terreinvoorzieningen
838
28
(30 jaar)
Bomen
220
7
(30 jaar)
Wegen
100
2
(60 jaar)
Spelen
50
3
(15 jaar)
Aanleg parkeer-/evenemententerrein
400
7
(60 jaar)
Sportveld BZSV
Verduurzaming sporthal De Wensinkhof Investering met een economisch nut (heffing) GRP (Watertakenplan) Investeringen met een maatschappelijk nut
Parkeeroplossing 't Wooldrik
1.000
17
(60 jaar)
Herinrichting Prins Bernhardlaan
1.487
59
(25 jaar)**
Rioolvervanging Prins Bernhardlaan
1.000
17
(60 jaar)
231
8
(30 jaar)**
Rotonde Azelosestraat/Twickelerblokweg fietspad Totale investering
36.938
8.398
0
0
* Krediet heeft een langere doorlooptijd en is daarom nu alvast doorgeschoven naar 2026. ** Krediet heeft een langere doorlooptijd en is daarom nu alvast doorgeschoven naar 2027. Met de vaststelling van IBOR is de afschrijvingstermijn van o.a. wegen aangepast naar 60 jaar. De afschrijvingstermijn van deze kredieten wordt bij het vaststellen van de jaarstukken 2025 samen met eventueel reeds bestaande kredieten aangepast.
Pagina 89
Programmabegroting 2026-2029
2.5 Reserves en voorzieningen 2.5.1 Reserves Reserves
Jaarrek. Begroting Mutaties Begroting 2024 (act.)2025 2026 2026 MJR 2027 MJR 2028 MJR 2029
Rekeningsaldo Rekeningsaldo voor bestemming
275
-
1.015
1.015
1.113
416
1.248
Totaal rekeningsaldo
275
-
1.015
1.015
1.113
416
1.248
Algemene reserve
5.600
6.900
134
7.034
7.034
7.034
7.034
Reserve Beleidsontwikkeling
11.524
6.940
-2.749
4.191
5.206
6.319
6.735
Alg. reserve grondexploitatie
1.700
2.200
-257
1.943
1.943
1.943
1.943
Totaal algemene reserves
18.824
16.040
-2.872
13.168
14.183
15.296
15.712
Gezondheidscentrum
482
420
-
420
420
420
420
Verplichtingen exploitatie
162
628
580
1.208
405
-
-
Verplichtingen kapitaallasten
6.415
6.141
-436
5.705
5.419
5.133
4.848
Budgetoverheveling
2.246
-
-
-
-
-
-
Onderhoud vastgoed
1.219
112
280
392
112
112
112
Programma Organisatie
342
282
-80
202
202
202
202
Bomenplan
169
169
-
169
169
169
169
Kapitaalgoederen Huisvesting en bijbehorende voorzieningen Onderwijs Oekraïense oorlogsvluchtelingen
300
600
121
721
842
963
1.084
5.855
6.240
-
6.240
6.240
6.240
6.240
76
76
-
76
76
76
76
Vloedbeltverbinding
5.857
5.857
-
5.857
5.857
5.857
5.857
373
216
-
216
216
216
216
1.350
1.258
-
1.258
1.258
1.258
1.258
-
578
-99
479
400
400
400
24.846
22.577
366
22.943
21.616
21.046
20.882
37.126
36.912
36.758
37.842
Algemene reserves
Bestemmingsreserves
Duurzaamheid Bodemsaneringen Leges Afvalstoffenheffing Totaal bestemmingsreserves
Totaal reserves
Pagina 90
43.945
38.616
-1.490
Programmabegroting 2026-2029
2.5.2 Reservemutaties Hieronder worden in de tabellen de reservemutaties in 2026 per reserve zichtbaar gemaakt. Aan het einde van de mutaties worden ook de structurele reservemutaties gepresenteerd. Reservemutaties 2026 Hieronder is de storting in de algemene reserve zichtbaar in het kader van het weerstandsvermogen. Algemene reserve
AF/BIJ
Inc./Str.
Conform weerstandsvermogen
BIJ
Inc.
Bedrag 134
Totaal mutaties 2026
134
Hieronder is de onttrekking uit de algemene reserve grondexploitaties zichtbaar in het kader van het weerstandsvermogen. Algemene reserve grondexploitatie
AF/BIJ
Inc./Str.
Conform weerstandsvermogen
AF
Inc.
Bedrag -257
Totaal mutaties 2026
-257
Hieronder is de storting in de reserve beleidsontwikkeling zichtbaar in het kader van het weerstandsvermogen en is het saldo van de mutaties in de algemene reserve en de algemene reserve grondexploitaties. Vervolgens zijn de onttrekkingen zichtbaar in het kader van de aangenomen amendementen bij de Halfjaarrapportage 2025. Tenslotte is de onttrekking zichtbaar in verband met de dekking voor het onderhoud vastgoed. Reserve beleidsontwikkeling
AF/BIJ
Inc./Str.
Conform weerstandsvermogen
BIJ
Inc.
123
Incidentele middelen kadernota 2026-2029
AF
Inc.
-1723
Amendement kadernota A4 lokale omroep
AF
Inc.
-79
Amendement kadernota A8 GIS (incidenteel budget)
AF
Inc.
-50
Amendement kadernota A11 werkbudget Samen Bouwen
AF
Inc.
-150
Amendement kadernota A19 onderzoek Open Sportpark
AF
Inc.
-30
Overheveling naar reserve onderhoud vastgoed
AF
Inc.
-840
Totaal mutaties 2026
Bedrag
-2.749
Hieronder is de storting en onttrekking zichtbaar in verband met de gemaakte afspraken. Reserve gezondheidscentrum
AF/BIJ
Inc./Str.
Bedrag
Contractuele toevoeging
BIJ
Str.
17
Verwachte besteding 2026
AF
Str.
-17
Totaal mutaties 2026
0
Pagina 91
Programmabegroting 2026-2029
Hieronder zijn de mutaties in de reserve exploitatie zichtbaar die opgenomen waren in de Kadernota 2026 of meerjarenbegroting 2024-2027. Reserve verplichtingen exploitatie
AF/BIJ
Inc./Str.
Inc. middelen kadernota 2026-2029 jaarschijven 2027/2028
BIJ
Inc.
Bedrag 780
Inc. middelen amendement kadernota A4 lokale omroep 2027 Inc. middelen amendement kadernota A11 werkbudget Samen Bouwen 2027/2028 Dekking inc. middelen 2026 uit kadernota 2025
BIJ
Inc.
40
BIJ
Inc.
100
AF
Inc.
-289
Dekking inc. middelen uit MJB 2024-2027 HR werving en selectie
AF
Inc.
-25
Dekking inc. middelen uit MJB 2024-2027 Programma Sociaal Domein
AF
Inc.
-25
Totaal mutaties 2026
581
Hieronder is de onttrekking in de reserve verplichtingen kapitaallasten zichtbaar ter dekking van de kapitaallasten in 2026. Reserve verplichtingen kapitaallasten
AF/BIJ
Inc./Str.
Te dekken kapitaallasten 2026
AF
Str.
Bedrag -437
Totaal mutaties 2026
-437
Hieronder is de storting vanuit de reserve beleidsontwikkeling zichtbaar in het kader van de kosten van het MJOP voor de jaren 2026 en 2027. De onttrekking voor het jaar 2026 in dat kader is ook gepresenteerd. Reserve onderhoud vastgoed
AF/BIJ
Inc./Str.
Bedrag
Overheveling vanuit reserve beleidsontwikkeling
BIJ
Inc.
840
Dekking planmatig onderhoud in 2026
AF
Inc.
-560
Totaal mutaties 2026
280
Hieronder is de jaarlijkse dotatie aan de reserve kapitaalgoederen opgenomen Daarnaast is een onttrekking voor de kapitaallasten van twee projecten gepresenteerd. Reserve kapitaalgoederen
AF/BIJ
Inc./Str.
Bedrag
Structurele dotatie
BIJ
Str.
300
Dekking kapitaallast Spanjaardwijk en voorb.krediet Wensink-Zuid fase 2-4
AF
Str.
-179
Totaal mutaties 2026
121
Hieronder is de onttrekking zichtbaar die opgenomen was in de Halfjaarrapportage 2025. Reserve programma organisatie
AF/BIJ
Inc./Str.
Dekking kosten BOA (halfjaarrapportage 2025)
AF
Inc.
Bedrag -80
Totaal mutaties 2026
-80
Hieronder is de onttrekking van de reserve opgenomen in het kader van de kostendekkendheid van afval in 2026. Reserve leges afvalstoffenheffing
AF/BIJ
Inc./Str.
Dekking tekort 2026
AF
Inc.
Totaal mutaties 2026
Pagina 92
Bedrag -99 -99
Programmabegroting 2026-2029 Structurele reservemutaties In onderstaand overzicht staan alle structurele reservemutaties. De onttrekkingen binnen het programma Wonen en leven en Financieel gezond hebben betrekking op kapitaallasten. De storting binnen het programma Wonen en leven komt vanuit IBOR om te sparen voor grootschalige vervangingen. De budgetneutrale storting en onttrekking binnen het programma Inclusieve samenleving heeft te maken met een contractuele verplichting die ligt op de bestemmingsreserve gezondheidscentrum. Hierin dient jaarlijks een bedrag ter hoogte van 4% (rente) van de omvang van deze bestemmingsreserve gestort te worden. Dit bedrag wordt ook weer onttrokken en ingezet op het gebied van Volksgezondheid. Programma Bedragen P1 Wonen en Leven
2026
2027
2028
2029
Onttrekk. Stortingen Onttrekk. Stortingen Onttrekk. Stortingen Onttrekk. Stortingen 179
300
179
300
179
300
179
300
17
17
17
17
17
17
17
17
P2 Duurzame toekomst P3 Inclusieve samenleving P4 Bestuur en samenleving P5 Financieel gezond
437
Totaal
633
Mutatie structureel
316
286 317
286
482
317
165
482
286 317
482
165
165
2.5.3 Voorzieningen Een aantal van bovenstaande bestemmingsreserves muteren in de begroting niet, bijvoorbeeld de bestemmingsreserve voor de Vloedbeltverbinding. Dit is niet omdat er niets gebeurt, maar omdat het niet zeker is in welk jaar de realisatie gaat plaatsvinden. Zodra dit concreet wordt kan de onttrekking aan de bestemmingsreserve geraamd worden, ter dekking van de uitgaven. Voorzieningen
Jaarrek. Begroting Mutaties Begroting MJR 2027 MJR 2028 MJR 2029 2024 (act.)2025 2026 2026
Verplichtingen en risico's Wet APPA Wachtgeld wethouders Onderhoud kapitaalgoederen Verlofsaldo IKB verlofsparen Totaal verplichtingen/risico's
2.375 92 2.032 439 151 5.088
2.302 14 2.032 439 151 4.938
-
2.302 14 2.032 439 151 4.938
2.302 14 2.032 439 151 4.938
2.302 14 2.032 439 151 4.938
2.302 14 2.032 439 151 4.938
Middelen van derden Riolering Reiniging Totaal middelen van derden
625 625
1.168 1.168
-
1.168 1.168
1.168 1.168
1.168 1.168
1.168 1.168
5.713
6.106
-
6.106
6.106
6.106
6.106
Totaal voorzieningen
2.6 Incidentele baten en lasten Pagina 93
317
Programmabegroting 2026-2029 Onderstaand overzicht geeft inzicht in de incidentele baten en lasten. Alle incidentele baten en lasten worden onttrokken uit onze reserves. Hierdoor hebben incidentele baten en lasten geen invloed op het saldo. OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN
Begroting 2026
MJR 2027
MJR 2028
MJR 2029
Incidentele lasten Programma 1: Wonen en leven Bevorderen leefbaarheid Zenderen Omgevingsplan Voorbereidingskosten herinrichting De Haven Aanpakken onrechtmatig grondgebruik volkstuinen Aanpakken onrechtmatig grondgebruik snippergroen GIS systeem Werkbudget Samen Bouwen
100 265 150 30 170 50 50
100
100
170
105
50
50
Programma 3: Inclusieve samenleving Kind en gezin Pilot waakvlam Containerberging Sporthal De Veste Lokale omroep Onderzoek open sportpark
81 178 25 40 30
81 178
Programma 4: Bestuur en samenleving Communicatie en participatie Programma Sociaal Domein Werving en selectie Verbeteren AO en IB (koppeling bankapplicatie) Beleidsimpuls dienstverlening Servicemanagement automatisering implementatie Bedrijfscontinuïteitsmanagement
30 25 25 15 98 23 32
30
Programma 5: Financieel gezond Verbeteren vastgoedmanagement Dotatie reserve onderhoud vastgoed Dotatie reserve verplichtingen exploitatie
40
98
98
32
32
35 840 919
25
20
Totaal incidentele lasten
3.211
804
405
Incidentele baten Programma 5: Financieel gezond Onttrekking reserve verplichtingen Exploitatie Onttrekking reserve beleidsontwikkeling
339 2.872
804
405
Totaal incidentele baten
3.211
804
405
-
-
-
-
-
Saldo van incidentele baten en lasten
Pagina 94
-
Programmabegroting 2026-2029
3 Baten en lasten per taakveld Taakveld
0.1 Bestuur
Begroting Begroting Begroting 2026 2026 2026 baten lasten saldo 0
1.712
-1.712
0.2 Burgerzaken
409
1.145
-736
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
575
1.557
-982
0.4 Overhead
64
11.359
-11.295
0.5 Treasury
879
-191
1.070
0.61 OZB Woningen
6.140
297
5.843
0.62 OZB niet-woningen
3.229
41
3.187
0.64 Belastingen overig
224
52
172
51.192
7
51.186
0.8 Overige baten en lasten
99
2.608
-2.510
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
0
0
0
4.582
2.076
2.506
0
0
0
67.392
20.663
46.730 V
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
0
2.017
-2.017
1.2 Openbare orde en veiligheid
4
792
-789
1. Veiligheid
4
2.810
-2.806 N
2.1 Verkeer en vervoer
31
2.955
-2.924
2.2 Parkeren
10
361
-351
2. Verkeer, Vervoer en Waterstaat
41
3.317
-3.276 N
3.1 Economische ontwikkeling
0
38
-38
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
0
25
-25
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
46
231
-185
3.4 Economische promotie
69
46
23
3. Economie
115
340
-225 N
4.1 Openbaar onderwijs
20
470
-449
4.2 Onderwijshuisvesting
258
2.222
-1.964
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
163
953
-790
4. Onderwijs
442
3.645
-3.204 N
5.1 Sportbeleid en activering
373
578
-205
1.025
3.001
-1.975
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
0
660
-660
5.4 Musea
0
63
-63
5.5 Cultureel erfgoed
0
91
-91
5.6 Media
23
564
-541
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
36
3.197
-3.161
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten 0. Bestuur en Ondersteuning
5.2 Sportaccommodaties
Pagina 95
Programmabegroting 2026-2029 5. Sport, Cultuur en Recreatie
1.457
8.154
-6.696 N
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
5.849
7.498
-1.649
6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO
0
0
0
6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
0
500
-500
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
0
5
-5
6.612
9.833
-3.220
6.4 WSW en beschut werk
0
2.752
-2.752
6.5 Arbeidsparticipatie
0
338
-338
6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)
11
1.308
-1.298
6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)
211
3.886
-3.676
6.712 Begeleiding (WMO)
6
2.648
-2.642
6.713 Dagbesteding (WMO)
0
558
-558
6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO)
0
0
0
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
22
7.061
-7.040
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
0
0
0
6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk
0
0
0
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
67
1.634
-1.567
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
0
0
0
6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
0
0
0
6.791 PGB WMO
0
101
-101
6.792 PGB Jeugd
0
85
-85
6.811 Beschermd wonen (WMO)
0
48
-48
6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
0
111
-111
6.821 Jeugdbescherming
0
727
-727
6.822 Jeugdreclassering
0
91
-91
6.91 Coördinatie en beleid WMO
0
0
0
6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
0
806
-806
6. Sociaal Domein
12.776
39.988
-27.212 N
7.1 Volksgezondheid
147
1.505
-1.358
7.2 Riolering
2.358
1.560
798
7.3 Afval
3.129
2.557
572
7.4 Milieubeheer
430
1.661
-1.231
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
177
405
-228
7. Volksgezondheid en Milieu
6.240
7.688
-1.447 N
8.1 Ruimte en leefomgeving
28
466
-438
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
7.075
7.075
0
8.3 Wonen en bouwen
1.546
1.956
-410
8. Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing
8.649
9.497
-848 N
Totaal
97.116
96.101
1.015 V
6.3 Inkomensregelingen
Pagina 96
Programmabegroting 2026-2029
Deel C: Bijlagen
Pagina 97
Programmabegroting 2026-2029
1 Verplichte beleidsindicatoren Nr. Naam Indicator
Eenheid
1
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
6,742
2025
2
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
6,5
2021
3
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
737,6
2026
4
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
5,56%
2026
5
Overhead
% van totale lasten
11,75%
2026
6
Verwijzingen Halt
Aantal per 1.000 jongeren
6,0
2024
7
Misdrijven - Geweldsmisdrijven
per 1.000 inwoners
2,2
2024
8
Misdrijven - Vernielingen en misdrijven tegen openbare per 1.000 inwoners orde en gezag
5,7
2024
9
Misdrijven - Diefstallen uit woning
per 1.000 inwoners
0,8
2024
10
Misdrijven - Winkeldiefstallen
per 1.000 inwoners
0,4
2024
11
Functiemenging
%
44,0
2023
12
Vestigingen (van bedrijven)
per 1.000 inw.15 t/m 64jr
148
2023
13
Absoluut verzuim
per 1.000 leerlingen
0,0
2021
14
Relatief verzuim
per 1.000 leerlingen
24,0
2024
15
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv% ers)
1,4
2024
16
Niet-sporters
%
38,1
2024
17
Omvang huishoudelijk restafval
kg/inwoner
79,0
2023
18
Hernieuwbare elektriciteit
%
26,9
2022
19
Gemiddelde WOZ waarde
x €1.000
395,0
2025
20
Nieuw gebouwde woningen
per 1.000 woningen
6,3
2024
21
Demografische druk
%
85,0
2025
22
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
€
1.034
2025
23
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
€
1.070
2025
24
Banen
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
547,9
2023
25
Jongeren met een delict voor de rechter
%
1,0
2023
26
Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin
%
3,0
2023
27
Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren
%
1,0
2023
28
Netto arbeidsparticipatie
%
75,3
2024
29
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners
204,8
2024
30
Lopende re-integratievoorzieningen
per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
101,6
2024
31
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
12,5
2024
32
Jongeren met jeugdbescherming
%
1,0
2024
33
Jongeren met jeugdreclassering
%
0,5
2024
34
Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo
per 10.000 inwoners
800,0
2024
Pagina 98
Waarde Periode
Programmabegroting 2026-2029
2 Lijst van afkortingen APV
Algemene Plaatselijke Verordening
BBO
Bundeling Bornse Ondernemers
BIO
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
BBV
Besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten
CAO
Collectieve arbeidsovereenkomst
CPB
Centraal Planbureau
CO2
Koolstofdioxide
DIBO
Stichting Duurzame Initiatieven Borne
DuMaVa
Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed
DVO
Dienstverleningsovereenkomst
GALA
Gezond en Actief Leven Akkoord
GGD
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst
GGZ
Geestelijke GezondheidsZorg
GR
Gemeenschappelijke Regeling
Gwh/uur
Gigawatt per uur
HR (M)
Human Resource (Management)
IBOR
Integraal beheer Openbare Ruimte
IVP
Integraal Veiligheidsplan
IZA
Integraal Zorg Akkoord
IHP
Integraal Huisvestingsplan
I&A
Informatisering & Automatisering
ISO
Information en Security Officer
JPF
Jongeren Perspectief Fonds
JOGG
Jongeren op Gezond Gewicht, nu ‘gezonde jeugd, gezonde toekomst’
KDV
Kinderdagverblijf
LIOR
Leidraad Inrichting Openbare Ruimte
LTO
Land- en Tuinbouw Organisatie
MJOP
Meerjaren onderhoudsplan
MPG
Meerjarenprognoses
MER
MilieuEffectrapportage
NEN
Nederlands Normalisatie-Instituut
NIS 2
Network and Information Security 2
OZB
Onroerend zaakbelasting
OZJT
Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp in Twente
PIP
Provinciaal Inpassingsplan
PM
Pro Memorie
PMD
Plastic, metaal en drankkartons
POS
Platform Ondernemende Sportaanbieders
RES
Regionale Energie Strategie
ROS
Regionale Ontwikkeling Twente
RWBT
Regionaal WarmteBedrijf Twente
Pagina 99
Programmabegroting 2026-2029 SPUK
Specifieke Uitkering
STOMP
Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a service, Privé-auto
VTH
Vergunningverlening, toezicht en handhaving
VTT
Veilig Thuis Twente
VVE
Voor- en Vroegschoolse Educatie
Wgr
Wet gemeenschappelijke regelingen
Woo
Wet open overheid
Woz
Waardering onroerende zaken
Wpg
Wet Politie Gegevens
WVG
Wet Voorkeursrecht Gemeenten
WUP
Wijk UitvoeringsPlan
ZOT
Zuidoost Twente
Pagina 100