CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage- Programmabegroting 2026 - 2029

Informatiebijeenkomst 2 oktober 2025, gemeente BorneBij agendapunt: Programmabegroting 2026 – 2029 ‘Blijvend investeren in dé woongemeente van Twente’34.519 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

2026

EV per

EV per

VV per

VV per

resultaat

Borne

01/01

31/12

01/01

31/12

2024

Openbaar Lichaam Crematoria Twente

0

1,575

1,646

0,005

0,012

0,972

Gemeentelijk Belastingkantoor Twente

689.328

1,652

2,886

7,783

10,259

1,233

Recreatieschap Twente

165.000

0,797

1,566

4,073

4,569

0,152

1.805.443

4,105

5,119

21,449

21,811

1,398

Sociaal Werkleerbedrijf Midden Twente

49.432

4,921

6,790

5,271

6,451

0,997

Stadsbank Oost Nederland

201.750

1,370

2,236

13.583

12.099

0,657

Veiligheidsregio Twente

1.912.954

2,504

3,389

72,141

77,867

2,763

Omgevingsdienst Twente

562.000

2,036

3,070

4,576

3,861

1,893

SamenTwente

1.

Openbaar Lichaam Crematoria Twente (OLCT) Het OLCT is het orgaan dat namens elf Twentse gemeenten optreedt als (enig) aandeelhouder van Crematoria Twente BV. Door het publieke karakter van de aandeelhouder neemt Crematoria Twente een neutrale en onafhankelijke positie in binnen de uitvaartbranche. Door aanstaande investeringen door de BV bestaat de mogelijkheid dat het dividend in de toekomst lager zal worden.

2.

Euregio Euregio is geen verbonden partij volgens de Wet Gemeenschappelijke regelingen, maar een openbaar lichaam. Euregio werkt momenteel aan het strategieproces Euregio 2030, waarbij visies en strategische doelen voor de komende jaren worden vastgesteld om de organisatie te sturen en de focus op inhoudelijke thema's te bepalen.

3.

Gemeentelijk Belastingkantoor Twente (GBT) GBTwente voert lokale heffingen uit, zoals het waarderen van vastgoed en het innen van belastingen. Het concept strategisch meerjarenplan 'Met mekaar en voor mekaar' richt zich op het persoonlijker en begrijpelijker maken van belastingen voor zowel gemeenten als inwoners. GBTwente wil investeren in het bouwen van bruggen met inwoners en opdrachtgevers, bijvoorbeeld door meer uitleg te geven over dienstverlening en inwoners te laten participeren. De organisatie zal ook kennis delen met gemeenten en streeft naar betere communicatie met burgers tegen 2026.

4.

Recreatieschap Twente Het bestuur heeft in 2023 de Visie Perspectief VTE TWente 2030 van Twente Marketing vastgesteld. Hierin wordt de regio gepositioneerd als aantrekkelijke en bewuste bestemming voor bewoners, bezoekers en (jonge) talenten. Hiermee is de verbinding gemaakt met de strategische opgaven uit de Agenda van Twente en de samenwerking met de Twenteboard organisatie. In 2026 zet het Recreatieschap haar inspanningen voort om de Routenetwerken verder te verbeteren en uit te breiden, zodat nog meer mensen kunnen genieten van al het moois dat Twente te bieden heeft.

Pagina 71

Programmabegroting 2026-2029 5.

SamenTwente SamenTwente is de overkoepelende organisatie voor GGD Twente, Veilig Thuis Twente (VTT) en Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp in Twente (OZJT) en voor de coalities: Twentse Koers, Samen14 en Kennispunt Twente. Samen met de veertien gemeenten en de ketenpartners zet SamenTwente zich in voor gezonde, veilige en vitale inwoners van Twente. In Twente neemt het aantal kwetsbare mensen toe, met meer mentale problemen bij jeugdigen en stijgende meldingen bij Veilig Thuis Twente en het Meldpunt Zorgwekkend en Woningvervuiling. De opgaven en zorgen zijn groot voor SamenTwente en haar deelnemers. Het is duidelijk dat de financiële uitdagingen voor gemeenten enorm zijn. In een context van stijgende prijzen, meer vraag naar zorg en complexe maatschappelijke vraagstukken, moeten er keuzes gemaakt worden die ingewikkeld zijn. SamenTwente onderzoekt momenteel de taakuitvoering, ambities en benodigde middelen in opdracht van het algemeen bestuur.

6.

Sociaal Werkleerbedrijf Midden Twente (SWB) De SWB, het samenwerkingsverband van Hengelo, Borne en Hof van Twente, voert de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening uit en begeleidt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar betaald werk. Om verliezen te beperken zijn prijsstijgingen doorgevoerd, kosten bespaard en processen geoptimaliseerd. Er is een strategisch plan voor 2023-2027 geschreven en er wordt nagedacht over duurzaamheid. De organisatie heeft geprofessionaliseerd, met zichtbare resultaten in 2026, zoals verbeterde externe profilering en gemoderniseerd wervingsbeleid.

7.

Stadsbank Oost Nederland (SON) De begroting 2026 kent een stijging van de lasten ten opzichte van de vorige begroting, met name als gevolg van de autonome loonontwikkeling. Hierbij worden de richtlijnen van de deelnemende gemeenten gevolgd. SON kijkt continu naar het efficiënt en effectief inzetten van onze dienstverlening en het optimaliseren van achterliggende processen om onze klant zo goed mogelijk van dienst te zijn.

8.

Veiligheidsregio Twente (VRT) De VRT staat voor nieuwe uitdagingen door de snelle veranderingen in technologie en samenleving, wat resulteert in complexere en grootschaligere crises zoals hybride aanvallen en langdurige maatschappelijke ontwrichting. Het is belangrijk dat de samenleving weerbaar is en dat iedereen, inclusief de VRT, hieraan bijdraagt. De ontwerpbegroting sluit volledig aan bij de kadernota 2026 en resulteert in een verlaging van de gemeentelijke bijdragen met € 0,2 miljoen, ondanks loon- en prijsontwikkelingen. Deze daling is voornamelijk te danken aan de implementatie van de Twentse zienswijze, die vorig jaar is aangenomen bij de begroting 2025.

9.

Omgevingsdienst Twente (ODT) De ODT is opgericht om zorg te dragen voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving in Twente. Dit wordt, onder meer op basis van het Twentse VTH-beleid, vertaald in een uitvoeringsprogramma (UVP). Er is de afgelopen jaren gebouwd aan een robuuste omgevingsdienst met veel kennis en kunde in huis.

Pagina 72

Programmabegroting 2026-2029 Vennootschappen en coöperaties

Overzicht vennootschappen en coöperaties 2026 (per 1 januari 2026) Financieel

Aandeel

(in mln €) (in mln €) (in mln €) (in mln €) (in mln €)

belang

Borne op

EV per

EV per

VV per

VV per

Resultaat

totaal

01/01

31/12

01/01

31/12

2024

Naam vennootschap/coöperatie COGAS

190,5

7,50%

145,5

150,3

112,4

114,9

10,0

ENEXIS

32,5

0,02%

5.320,0

5.441,1

3.445,0

3.551,0

254,0

Bank Nederlandse Gemeenten

268,0

0,19%

4.721,0

4.889,0 110.819,0 109.885,0

294,0

Twence Holding

27,9

2,79%

169,3

171,1

9,9

9,9

21,4

Twente Milieu

40,5

5,36%

12,1

13,5

15,3

19,5

0,24

Vitens

25,5

0,44%

677,7

713,6

1.559,7

1.684,8

72,9

Wadinko

5,5

2,30%

82,9

85,0

8,7

10,2

3,6

1.

COGAS Cogas voorziet onder meer in de behoefte aan openbare nutsvoorzieningen in de gemeenten die in de vennootschap deelnemen en in haar concessie-en machtigingsgebieden. Oorspronkelijk doel van de Cogas N.V. was het voorzien in een dekkende en betrouwbare energie- en kabelinfrastructuur op het grondgebied van de deelnemende gemeenten. Momenteel zijn het realiseren van duurzame en innovatieve energieoplossingen belangrijke doelen geworden.

2.

ENEXIS Enexis is een belangrijke speler in de energietransitie en moet hard werken om het netwerk uit te breiden en stroom van nieuwe lokale energieopwekkers naar eindgebruikers te transporteren. Er is een grote investeringsopgave en het vinden van personeel is een uitdaging. Essent heeft het Rijk gevraagd om financiering te overwegen. Enexis verwacht geen directe deelname van het Rijk voor 2030. Ons financieel risico is beperkt tot het afwaarderen van de aandelen. Dit risico is verwaarloosbaar.

3.

Bank Nederlandse Gemeenten De BNG Bank is de bankier van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang. Met de strategie 'Ons kompas naar impact' ligt de focus ligt op maatschappelijke impact, meer dan op winst. Kernwaarden: duurzaam, betrouwbaar en professioneel. BNG Bank is één van de weinige banken met een tripleA-rating, wat staat voor financieel zeer solide. BNG Bank staat onder intensief toezicht van De Nederlandse Bank en De Europese Centrale Bank.

4.

Twence Holding Twence is de afvalverwerker en duurzaamheidsbevorderaar van de Twentse gemeenten. De focus ligt niet meer op het basisproces van verbranding, maar op de productie van grondstoffen en energie uit dit proces. Afvalverbranding staat ter discussie vanwege de forse uitstoot aan CO2 en andere broeikasgassen zoals stikstof. Afvalverbrandingsinstallaties zullen er echter nog jaren moeten zijn, omdat we ondanks afvalscheiding nog veel restafval produceren.

5.

Twente Milieu Twente Milieu is onze afvalinzameldienst en verzorgt ook het onderhoud van groen en grijs voor onze gemeente. Twente Milieu werkt volgens het kostprijs-plus systeem. Ze rekent in de doorbelasting aan gemeenten met de kostprijs +2%. Aandeelhouders hebben een stevig standpunt ingenomen over het dividendbeleid. Twente Milieu wilde een deel van het vermogen inzetten voor duurzaamheidsinvesteringen. De wens om duurzamer te werken blijft, zowel voor de huisvesting als

Pagina 73

Programmabegroting 2026-2029 voor het wagenpark. 6.

Vitens Er is volop ingezet op het versneld uitvoeren van projecten om de drinkwaterreserves aan te vullen. Dit is hard nodig om in de toekomst de leveringszekerheid veilig te stellen. In deze projecten wordt er tegelijk gewerkt aan de voorbereidingen van de nieuwbouw of uitbreiding van een productielocatie alsook aan het verkrijgen van vergunningen. Grote zorg is wel het tekort aan bouwmaterialen en (technisch geschoolde) mensen, zowel binnen Vitens als bij haar partners.

7.

Wadinko De vennootschap heeft tot doel het deelnemen in ondernemingen en vennootschappen, met name die welke ten doel hebben het stimuleren van en het deelnemen in ontwikkelingen en projecten op het gebied van milieu, techniek en innovatie, ook het daartoe deelnemen in andere ondernemingen en vennootschappen. Inherent aan haar doelstellingen loopt Wadinko risico’s. Door de interne maatregelen met betrekking tot risicobeheersing zijn de risico’s voor de aandeelhouders beperkt. Een aanvullend risico is het achterblijven van de geraamde dividendinkomsten.

Pagina 74

Programmabegroting 2026-2029 Overige verbonden partijen Naast Euregio, waarvan hierboven een korte omschrijving is gegeven, neemt Borne deel in tal van andere verbonden partijen die nog niet eerder in de paragraaf verbonden partijen zijn opgenomen. In deze begroting is nu alleen een overzicht opgenomen van deze overige verbonden partijen. Bij de komende programmabegroting wordt, overeenkomstig het BBV, de doelstellingen, de te behalen resultaten en de wijze waarop deze resultaten bijdragen aan het beleid en belang van Borne bijgevoegd.

Naam verbonden partij

Juridische vorm

Vertegenwoordiging/

Verplichte

aandeelhouderschap samenw. 3. Overige verbonden partijen Euregio Centrumregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang Regio Enschede

Openbaar Lichaam

Raad

NEE

Overig

College

NEE

Groene Metropool Twente

Overig

College

NEE

IT Platform Twente

Overig

College

NEE

ROZ Hengelo

Overig

College

NEE

Samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo

Overig

College

NEE

Sociale Recherche Twente

Overig

College

NEE

Twentse Kracht

Overig

College

NEE

De Veldkamp

Overig

College

NEE

Bestuurlijk Werkbedrijf Twente

Overig

College

NEE

Districtelijk Veiligheidsoverleg en Platform IVZ

Overig

College

NEE

Leader Zuidwest Twente

Overig

College

NEE

Portefeuillehoudersoverleg Milieu, Duurzaamheid en Afval

Overig

College

NEE

Provinciaal programma landelijk Gebied (PPLG)

Overig

College

NEE

Twents Waternet

Overig

College

NEE

Twentse Koers

Overig

College

NEE

Twentse Regietafel Asielinstroom

Overig

College

NEE

VNG

Overig

College

NEE

Pagina 75

Programmabegroting 2026-2029

2.7 Grondbeleid Inleiding Gemeente Borne wil sturing geven aan (de kwaliteit van) ruimtelijke ontwikkelingen. Om dit te realiseren voorziet de herziene Nota grondbeleid over een effectief instrumentarium om zowel ruimtelijke ontwikkelingen te regisseren als faciliteren. Het herziene grondbeleid is hierdoor een middel om ruimtelijke doelstellingen op het gebied van volkshuisvesting, lokale economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen te verwezenlijken. Ondanks dat de gemeente Borne over een effectief instrumentarium beschikt om ontwikkelingen over te laten aan de markt, kunnen er situaties ontstaan waarin de gemeente Borne zelf investeert in maatschappelijk gewenste, (soms) financieel onrendabele ontwikkelingen. Per situatie wordt bezien welke vorm van grondbeleid en bijpassend instrument het beste passen bij de te realiseren doelen van het ruimtelijk beleid.

2.7.1 Visie en uitvoering Doelstellingen Grondbeleid is een instrument dat wordt ingezet om doelstellingen op andere beleidsvelden te kunnen realiseren. Vanuit de beleidsvelden volkshuisvesting, economie en werkgelegenheid, maatschappelijke ontwikkeling en verkeer en vervoer worden de zogenaamde w-vragen (wat? waar? wanneer?) ingevuld en vastgelegd in de Structuurvisie. In juni 2015 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie Borne 2030 vastgesteld. Relaties met overig beleid: bovenlokaal beleid Provinciale doelstellingen van het grondbeleid vertonen slechts een gedeeltelijke overlap met het gemeentelijk grondbeleid. Provinciaal beleid is gericht op de aanleg van nieuwe natuur, wegen, recreatie- en bedrijventerreinen. Eind 2022 hebben de provincie Overijssel en de gemeenten in Twente de Woondeal Twente ondertekend. Hierin is opgenomen dat Twente tot 2030 minimaal 14.100 woningen toevoegt aan de planvoorraad om een bijdrage te leveren aan de landelijke woningbouwopgave. Daarbij is het voor gemeenten mogelijk voor lokale en bovenlokale behoefte te bouwen. Belangrijk uitgangspunt is dat alle gemeenten streven naar 30% sociale huur, 40% betaalbare koop en midden huur en 30% vrije sector. In de in 2023 vastgestelde Woonvisie 2022+ van de gemeente Borne is het woonbeleid van de gemeente verder vertaald.

Met deze woonvisie kijken we naar de toekomst van het wonen in Borne en bieden we een basis voor de afwegingen die we in de komende jaren maken. Zo zorgen we er voor dat Borne ook de komende tien jaar voldoende passende woningen kan blijven bieden voor haar inwoners en dat Borne een belangrijke woonfunctie blijft vervullen voor de regio Twente. Voor Borne geldt dat er een uitbreidingsbehoefte is aan verschillende typen woningen, vooral voor starters en senioren. Tijdelijk beheer Aangekocht onroerend goed in het kader van de grondexploitaties kan mogelijk worden verhuurd of verpacht tot het nodig is voor de ontwikkelingen ter plaatse. Hierbij wordt zoveel mogelijk met marktconforme prijzen gerekend. Indien verhuren of verpachten niet tot de mogelijkheden behoort, wordt het onroerend goed onderhouden tot het nodig is voor de ontwikkelingen ter plaatse. Opbrengsten komen ten gunste van het betreffende project, kosten ten laste ervan. De opbrengsten en uitgaven worden verantwoord in de betreffende grondexploitaties. Huur en pacht De gemeente kan in voorkomende gevallen besluiten te kiezen om gronden in pacht, huur of bruikleen uit te geven. Dit zijn passende constructies als de gemeente bijvoorbeeld relatief snel weer over de grond wil kunnen beschikken of als ze de grond tijdelijk in gebruik geeft vooruitlopend op een definitieve ontwikkeling van deze gronden.

Pacht is een persoonlijk recht waarbij de gemeente grond in gebruik geeft aan een agrarisch ondernemer, volgens de regels van het pachtrecht en het Pachtprijzenbesluit. Voor het gebruik van gronden

Pagina 76

Programmabegroting 2026-2029 voor verschillende functies kan er een huurovereenkomst met de gemeente worden gesloten, met een maximale looptijd van 5 jaar.

2.7.2 Boekwaarde grondexploitaties Overzicht te verwachten planresultaten In de onderstaande tabel worden de boekwaardes van de grondexploitaties weergegeven. Hierbij betekent boekwaarde het saldo van de gerealiseerde kosten en opbrengsten, bij een negatieve boekwaarde zijn er dus meer opbrengsten dan kosten geweest. In het tweede kwartaal van 2025 zijn de grondexploitaties Bornsche Maten fase 3c en Bornsche Maten fase 4 vastgesteld, hiermee wordt de verdere planontwikkeling van deze fases van Bornsche Maten opgestart. De grondexploitatie Kollergang is in het tweede kwartaal van 2025 afgesloten met de stand per 31-12-2024. Boekwaarde grondexploitaties per 31-12-2024 Boekwaarde

Boekwaarde Borns aandeel

B.M. fase 2c De Veste

-1.592

-1.592

B.M. fase 3a Esch-Maten I

-5.109

-5.109

B.M. fase 3b Esch-Maten II

1.313

1.313

-

-

B.M. fase 3d De Horsten

4.414

4.414

B.M. fase 4 De Marken

-

-

Olde Engberink

4.439

2.220

Uitbreiding Hertme II

-124

-124

Subtotaal woningbouw

3.341

1.122

B.M. fase 3c Park Oud Borne

Totaal grondexploitaties

2.7.3 Winstnemingen en verliesvoorzieningen De boekwaarden per 31 december 2024 liggen ten grondslag aan het begrote resultaat per 1 januari 2025 op NCW. Deze zijn verwerkt in de herzieningen van de grondexploitaties per 1 januari 2025. Deze zijn opgenomen in de Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) 2025. De MPG 2025 is vastgesteld door de gemeenteraad, voorafgaand aan de jaarstukken 2024. Uitgebreide toelichting op de grondexploitaties is te vinden in de MPG 2025. Wanneer een grondexploitatie een tekort vertoont, moet hiervoor een voorziening worden getroffen. Deze voorziening moet worden getroffen zodra het tekort bekend is. Conform wet- en regelgeving wordt per 31-12 winst genomen op basis van de Percentage of Completion (POC) methode. Deze winstneming wordt, net als de verliesvoorziening, niet verrekend in de boekwaarde van het betreffende complex en is in de jaarrekening terug te vinden in de exploitatie en op de balans. De (tussentijdse) winstnemingen zijn incidentele baten voor de gemeente en zijn afhankelijk van de voortgang van de projecten, daarom worden deze niet begroot voor de toekomst. Vanaf de opening van Bornsche Maten fase 3c (Park Oud Borne) kent Borne twee grondexploitaties met een verliesvoorziening, namelijk deze en bedrijventerrein Veldkamp. Gemeente Borne treft een verliesvoorziening voor haar aandeel in het tekort van De Veldkamp.

Bedrijventerrein Westermaat De Veldkamp is bijna afgerond. Uitgangspunt is dat deze eind 2025 wordt afgesloten met de stand per 31-12-2025. Bij eerdere jaarrekeningen zijn winstafslagen genomen voor Eschwonen de Maten I en II.

Pagina 77

Programmabegroting 2026-2029 Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht van de verwachte eindjaren, de verwachte resultaten, de reeds genomen winst, verliesvoorzieningen en winstafslagen per project. Verwacht planresultaat project

Looptijd Contante waarde Winstneming Verliesvoorziening Winstafslag Eindwaarde* t/m eind per 1-1-2025* per 1-1-2025 per 1-1-2025 31-12-2024

B.M. fase 2c De Veste

2026

635

660

545

-

-

B.M. fase 3a Esch-Maten I

2027

5.747

6.099

5.462

-

187

B.M. fase 3b Esch-Maten II

2028

1.006

1.089

484

-

563

B.M. fase 3c Park Oud Borne

2030

-2.166

-2.439

-

-2.166

-

B.M. fase 3d De Horsten

2030

941

1.060

-

-

-

B.M. fase 4 De Marken

2033

1.074

1.284

-

-

-

Olde Engberink*

2030

1.783

2.008

221

-

-

Uitbreiding Hertme II

2028

563

610

81

-

-

9.584

-

6.793

-2.166

750

Subtotaal woningbouw Totaal grondexploitaties

Warme gronden Gemeenten kunnen gronden verwerven met het oog op gebiedsontwikkeling, waarvoor nog geen operationele grondexploitatie is vastgesteld. Dergelijke gronden worden in de regel geduid als ‘warme gronden’. Deze gronden moeten worden verantwoord onder materiële vaste activa (artikel 52 lid 1 sub a BBV) tegen de verkrijgingsprijs. Over grond als materiële vaste activa kan worden gesteld, dat deze grond een vaste functie heeft, en niet in een transformatieproces zit. Dit geldt ook voor gronden die anticiperend en strategisch zijn aangekocht maar waarbij geen sprake is van gebiedsontwikkeling. De warme gronden die Borne in eigendom heeft zijn delen van Bornsche Maten die in het verleden uit de actieve grondexploitatie zijn gehaald. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de waarde van deze gronden. Ten opzichte van de vorige paragraaf grondbeleid zijn de warme gronden van de Bornsche Maten fase 3c (Park Oud Borne) en Bornsche Maten fase 4 ingebracht in een grondexploitatie. Gronden

Boekwaarde

Bornsche Maten Fase 1C (Rondweg)

837

Totaal

837

2.7.4 Algemene reserve grondexploitatie De algemene reserve grondexploitatie is onderdeel van het weerstandsvermogen en wordt ingezet om risico’s uit de grondexploitaties op te vangen. Het uitgangspunt is om de impact van de risico’s te minimaliseren. Het nemen van winst, het instellen van verliesvoorzieningen beïnvloeden het exploitatieresultaat in het boekjaar. Conform de nota reserves en voorzieningen maakt de algemene reserve grondexploitatie onderdeel uit van het weerstandsvermogen. Deze reserve wordt alleen ingezet om risico’s uit de grexen op te vangen. Het uitgangspunt hierbij is, de risico’s volgend uit de risico-inventarisatie maal de in de nota reserves en voorzieningen vastgelegde weerstandsratio van 1,4. Dit leidt ertoe dat er in de algemene reserve grondexploitatie € 1.943.000 zit. Meer duiding over risico's wordt gegeven in de paragraaf weerstandsvermogen.

Pagina 78

Programmabegroting 2026-2029

2.8 Openbaarheid In het kader van de optimalisatie van het proces rondom bestuurlijke besluitvorming zullen wij zoveel mogelijk verbeteringen doorvoeren die aansluiten bij de Wet open overheid (Woo). Deze Woo-verbeteringen richten zich op het vergroten van de transparantie, het verbeteren van de toegankelijkheid van informatie en het stroomlijnen van het openbaar maken van documenten. Door deze aanpassingen maken we het voor iedereen eenvoudiger om bestuursinformatie te vinden en te benutten, wat bijdraagt aan een open en verantwoord bestuur. De gemeente Borne voldoet op dit moment aan de Wet open overheid. De zeven categorieën van informatie die horen bij de eerste tranche van de wet zijn openbaar. Alhoewel nog niet verplicht hebben we de jaarverslagen klachtenbehandeling 2023 en 2024 en de geanonimiseerde klachtenoverzichten 2023 en 2024 al op onze website openbaar gemaakt. De informatiecategorieën zullen de komende tijd worden uitgebreid. Met de kennis van nu zal waarschijnlijk de tweede tranche nog voor 2026 worden ingevoerd. Onderdeel hiervan is de openbaarmaking van de agenda's, vergaderstukken en besluiten van het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester.

Deze verplichting grijpen we aan om ook de kwaliteit van de besluitvorming te verhogen door nieuwe sjablonen voor college- en raadsvoorstellen op te stellen en schrijfcursussen voor (beleids)medewerkers te organiseren.

Pagina 79

Programmabegroting 2026-2029

Deel B: Financiële begroting

Pagina 80

Programmabegroting 2026-2029

1 Overzicht van baten en lasten per programma Onderstaand overzicht geeft de begroting 2026-2029 weer inclusief de actualisatie van bestaand beleid. Het overzicht is onderverdeeld naar de baten en lasten per programma. Conform BBV zijn ter vergelijking ook de cijfers van de jaarrekening 2024 en de actuele begroting 2025 opgenomen. In deel A Beleidsbegroting is bij elk programma een nadere specificatie opgenomen van de baten en lasten en de verschillende thema’s. De algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien, vennootschapsbelasting en de reservemutaties maken in de programmaverantwoording deel uit van programma Financieel gezond. Overhead maakt voor het grootste gedeelte onderdeel uit van het programma Bestuur en samenleving.

Pagina 81

Programmabegroting 2026-2029 Meerjarenbegroting

Programma

Jaarrek. 2024 4.529 3.785 17.192 864 10.164

Begroting (act.) 2025 3.457 4.604 14.676 687 16.332

Begroting 2026 4.000 3.673 14.655 589 7.891

MJR 2027 3.940 3.765 9.468 589 15.624

MJR 2028 3.940 3.842 9.716 589 9.189

MJR 2029 3.940 3.842 9.874 539 5.577

Baten

Wonen en leven Duurzame toekomst Inclusieve samenleving Bestuur en samenleving Financieel gezond

36.535

39.756

30.808

33.386

27.277

23.772

10.000 5.221 49.031 6.095 9.716

9.624 6.519 51.462 5.973 20.006

10.004 5.004 49.999 6.007 11.394

9.365 4.918 45.333 5.956 19.857

9.454 4.917 45.251 5.830 14.225

9.156 4.917 44.980 5.830 11.670

Totaal lasten

80.064

93.585

82.408

85.429

79.677

76.552

Saldo baten en lasten programma's Algemene Algemene uitkering dekkingsmiddelen Lokale heffingen Dividend Saldo financieringsfunctie Overig

-43.529 46.794 8.325 1.283 74 0

-53.829 49.902 8.770 1.369 53 0

-51.600 51.186 9.202 801 285 0

-52.043 52.583 9.272 711 846 0

-52.401 52.870 9.342 711 865 0

-52.780 54.376 9.392 711 774 0

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

56.476

60.093

61.473

63.411

63.788

65.252

10.327 652 0 1.968 V 9.802 8.110

11.779 -248 15 -5.281 3.645 8.926

11.350 0 15 -1.491 2.076 4.582

11.567 0 15 -214 317 1.644

11.526 0 15 -154 317 886

11.374 0 15 1.084 317 481

1.693

-5.281

-2.506

-1.327

-570

-165

1.015 V

1.113 V

416 V

1.248 V

Totaal baten Lasten

Wonen en leven Duurzame toekomst Inclusieve samenleving Bestuur en samenleving Financieel gezond

Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien Saldo baten en lasten Reserve mutaties Totaal Reserve mutaties Resultaat

Pagina 105

Toevoeging aan reserves Beschikking over reserves

275 V

0 -

Programmabegroting 2026-2029

2 Uiteenzetting van de financiële positie In dit hoofdstuk wordt de financiële positie van gemeente Borne toegelicht. Allereerst wordt op basis van het meerjarige begrotingssaldo de geprognosticeerde meerjarenbalans weergegeven. Deze meerjarenbalans geeft inzicht in het verloop van onze bezittingen en hoe we deze hebben gefinancierd. Daarna wordt ingegaan op het EMU-saldo. Dit wordt door het Rijk gebruikt als informatiebron in het kader van Europese afspraken. Bij de arbeidskosten gerelateerde verplichtingen wordt kort aangegeven welke voorzieningen arbeidskosten gerelateerd zijn. In het investeringsoverzicht worden naast de boekwaardes en afschrijvingslasten van onze activa ook de investeringen die we de komende jaren gaan doen weergegeven en de bijbehorende afschrijvingslast en vanaf welk jaar deze ingaat. Daarna wordt inzicht gegeven in onze reserve- en voorzieningenpositie. Van onze reservepositie moeten expliciet aangeven welke mutaties structureel zijn. Tot slot moeten we inzicht geven in onze incidentele baten en lasten, omdat we voor alle incidentele lasten hebben gespaard in reserves is dit per saldo budgetneutraal.

Pagina 83

Programmabegroting 2026-2029

2.1 Prognose meerjarenbalans Prognose meerjarenbalans

Jaarrek. P-Begroting 2024 2025

Begroting 2026

MJR 2027

MJR 2028

MJR 2029

ACTIVA Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa

137 79.469 8.024 87.631

200 87.313 7.200 94.713

200 114.073 8.000 122.273

150 117.803 8.000 125.953

100 112.922 8.000 121.022

50 108.251 8.000 116.301

Vlottende activa Voorraden Uitzettingen < 1 jr. Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa

29.420 2.861 15 12.163 44.459

21.282 3.000 20 6.500 30.802

14.502 3.000 20 8.000 25.522

20.817 3.000 20 8.000 31.837

21.404 3.000 20 8.000 32.424

13.226 3.000 20 8.000 24.246

Totaal activa

132.090

125.515

147.795

157.790

153.446

140.547

PASSIVA Vaste passiva Eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Totaal vaste passiva

43.945 5.713 57.517 107.174

37.661 5.214 57.140 100.015

37.126 6.106 79.063 122.295

36.912 6.106 89.272 132.290

36.758 6.106 85.082 127.946

37.842 6.106 71.099 115.047

9.929 14.987 24.916

12.500 13.000 25.500

12.500 13.000 25.500

12.500 13.000 25.500

12.500 13.000 25.500

12.500 13.000 25.500

132.090

125.515

147.795

157.790

153.446

140.547

Vlottende passiva Netto vlottende schulden < 1 jr. Overlopende passiva Totaal vlottende passiva Totaal passiva

Activa De boekwaarde van de materiële vaste activa stijgt in 2026 en 2027 sterk doordat investeringen zoals onder meer het Sportcentrum Borne gereed en Huis van Borne gereed zijn. Daarna loopt de boekwaarde door afschrijvingen weer geleidelijk af. Passiva Het eigen vermogen blijft stabiel doordat de begroting meerjarig sluitend is. De langlopende schulden stijgen wel sterk om de investeringen op korte termijn te kunnen betalen.

Pagina 84

Programmabegroting 2026-2029

2.2 EMU-saldo In onderstaande tabel is het EMU-saldo van de gemeente Borne over de jaren 2023 t/m 2028 weergegeven. Dit overzicht dient ter monitoring en als informatiebron voor het EMU-saldo van de totale overheid in het kader van Europese afspraken.

Pagina 85

Programmabegroting 2026-2029 EMU SALDO

Jaarrekening 2024 1.968

Begroting (act.) 2025 -5.281

Begroting 2026 -1.491

MJR 2027 -214

MJR 2028 -154

MJR 2029 1.084

2 + Afschrijvingen ten laste van de exploitatie

3.488

3.723

3.696

4.718

4.932

4.721

3 + Bruto dotatie aan voorzieningen ten laste van de exploitatie

1.175

502

-

-

-

-

4 - Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd

-

-

-

-

-

-

5 + Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4

-

-

-

-

-

-

6 + Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa. Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet in de exploitatie verantwoord

-

-

-

-

-

-

7 - Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet in de exploitatie staan)

-

-

-

-

-

-

8 + Baten bouwgrondexploitatie Baten voorzover transacties niet in de exploitatie verantwoord

-

-

-

-

-

-

9 - Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen

-

-

-

-

-

-

10 - Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten

-

-

-

-

-

-

11a Worden er deelnemingen en/of aandelen verkocht (ja/nee) 11b - Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen in jaar

Nee -

Nee -

Nee -

Nee -

Nee -

Nee -

Totaal

6.631

-1.056

2.205

4.504

4.778

5.805

1 + Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekkingen uit reserves (zie BBV, artikel 17c)

Pagina 105

Programmabegroting 2026-2029

2.3 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) mogen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten en gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume geen voorzieningen worden gevormd. Voor de pensioenverplichtingen aan (oud) wethouders is wel een voorziening (voorziening Appa) gevormd, omdat het jaarlijkse volume kan fluctueren. Daarnaast is er een voorziening gevormd voor wachtgeld van wethouders, overtollige verlofsaldi en voor het verlofsparen van het personeel.

Pagina 87

Programmabegroting 2026-2029

2.4 Investerings- en financieringsoverzicht In onderstaand overzicht wordt van de materiële vaste activa het verloop weergegeven van de afschrijvingslast en de boekwaarde voor de komende vier jaren. De afschrijvingslast neemt in 2027 en 2028 toe doordat meerdere investeringen in 2026 en 2027 worden afgerond (zie ook de tabel Investeringsoverzicht). Vanaf 2028 daalt de boekwaarde weer. Afschrijvings- en boekwaardeoverzicht materiële vaste activa Investering met een economisch nut

Begroting MJR 2027 MJR 2028 MJR 2029 2026 2.551

3.514

3.629

3.431

Investering met een economisch nut, dekking door heffing

353

367

384

382

Investeringen met een maatschappelijk nut vóór 2017

82

80

79

79

Investeringen met een maatschappelijk nut vanaf 2017

660

707

789

778

Totale afschrijvingslast

3.646

4.668

4.881

4.670

Investering met een economisch nut

84.933

86.099

82.470

79.038

Investering met een economisch nut, dekking door heffing

7.370

8.004

7.620

7.238

Investeringen met een maatschappelijk nut vóór 2017

1.554

1.474

1.395

1.315

Investeringen met een maatschappelijk nut vanaf 2017

20.216

22.227

21.438

20.659

Totale boekwaarde

114.073

117.803

112.922

108.251

Te voteren kredieten De onderstaande kredieten zijn via de kadernota 2026-2029 aangekondigd en in deze programmabegroting 2026-2029 gevoteerd. Voorgesteld wordt om deze kredieten in 2026 beschikbaar te stellen. Kredieten toegekend via de kadernota 2026-2029

Bouwsteen

Aanleg parkeer-/evenemententerrein

A.5

400

Bevorderen adequate onderwijsvoorzieningen - IHP

A.8

4.000

Parkeeroplossing 't Wooldrik

A.11

1.000

Sportveld BZSV

A.12

100

Sporthal de Veste : krachthonk

B.8

300

Sporthal de Veste : uitbreiding kleedkamers

B.8

280

Pagina 88

Bedrag

Programmabegroting 2026-2029 In onderstaand overzicht worden de toekomstige investeringen weergegeven en investeringen die vanuit 2025 al zeker een doorloop hebben in 2026. De hoogte van het krediet wordt weergegeven in het laatste jaar van uitvoering volgens planning. De kapitaallast begint het daaropvolgende jaar te lopen.

Investeringsoverzicht

Begroting 2026

MJR 2027

MJR 2028

MJR Jaarlijkse 2029 afschrijflast Afschrijvingstermijn

Investering met een economisch nut Sportcentrum Borne : bouw

18.744

469

(40 jaar)

Sportcentrum Borne: installaties

4.210

289

(15 jaar)

Sportcentrum Borne: inventaris

1.128

113

(10 jaar)

Huis van Borne:bouw

9.160

215

(40 jaar)

Huis van Borne:inrichting

383

23

(15 jaar)

De Oversteek hardware

405

46

(5 jaar)

ICT: audiovisuele middelen Huis van Borne

250

50

(5 jaar)*

100

4

(25 jaar)

Onderwijsvoorzieningen (IHP)

4.000

100

(40 jaar)

Sporthal de Veste : krachthonk

300

15

(20 jaar)

Sporthal de Veste : uitbreiding kleedkamers

280

14

(20 jaar)

214

14

(15 jaar)*

836

14

(60 jaar)

Sportcentrum Borne: terreinvoorzieningen

838

28

(30 jaar)

Bomen

220

7

(30 jaar)

Wegen

100

2

(60 jaar)

Spelen

50

3

(15 jaar)

Aanleg parkeer-/evenemententerrein

400

7

(60 jaar)

Sportveld BZSV

Verduurzaming sporthal De Wensinkhof Investering met een economisch nut (heffing) GRP (Watertakenplan) Investeringen met een maatschappelijk nut

Parkeeroplossing 't Wooldrik

1.000

17

(60 jaar)

Herinrichting Prins Bernhardlaan

1.487

59

(25 jaar)**

Rioolvervanging Prins Bernhardlaan

1.000

17

(60 jaar)

231

8

(30 jaar)**

Rotonde Azelosestraat/Twickelerblokweg fietspad Totale investering

36.938

8.398

0

0

* Krediet heeft een langere doorlooptijd en is daarom nu alvast doorgeschoven naar 2026. ** Krediet heeft een langere doorlooptijd en is daarom nu alvast doorgeschoven naar 2027. Met de vaststelling van IBOR is de afschrijvingstermijn van o.a. wegen aangepast naar 60 jaar. De afschrijvingstermijn van deze kredieten wordt bij het vaststellen van de jaarstukken 2025 samen met eventueel reeds bestaande kredieten aangepast.

Pagina 89

Programmabegroting 2026-2029

2.5 Reserves en voorzieningen 2.5.1 Reserves Reserves

Jaarrek. Begroting Mutaties Begroting 2024 (act.)2025 2026 2026 MJR 2027 MJR 2028 MJR 2029

Rekeningsaldo Rekeningsaldo voor bestemming

275

-

1.015

1.015

1.113

416

1.248

Totaal rekeningsaldo

275

-

1.015

1.015

1.113

416

1.248

Algemene reserve

5.600

6.900

134

7.034

7.034

7.034

7.034

Reserve Beleidsontwikkeling

11.524

6.940

-2.749

4.191

5.206

6.319

6.735

Alg. reserve grondexploitatie

1.700

2.200

-257

1.943

1.943

1.943

1.943

Totaal algemene reserves

18.824

16.040

-2.872

13.168

14.183

15.296

15.712

Gezondheidscentrum

482

420

-

420

420

420

420

Verplichtingen exploitatie

162

628

580

1.208

405

-

-

Verplichtingen kapitaallasten

6.415

6.141

-436

5.705

5.419

5.133

4.848

Budgetoverheveling

2.246

-

-

-

-

-

-

Onderhoud vastgoed

1.219

112

280

392

112

112

112

Programma Organisatie

342

282

-80

202

202

202

202

Bomenplan

169

169

-

169

169

169

169

Kapitaalgoederen Huisvesting en bijbehorende voorzieningen Onderwijs Oekraïense oorlogsvluchtelingen

300

600

121

721

842

963

1.084

5.855

6.240

-

6.240

6.240

6.240

6.240

76

76

-

76

76

76

76

Vloedbeltverbinding

5.857

5.857

-

5.857

5.857

5.857

5.857

373

216

-

216

216

216

216

1.350

1.258

-

1.258

1.258

1.258

1.258

-

578

-99

479

400

400

400

24.846

22.577

366

22.943

21.616

21.046

20.882

37.126

36.912

36.758

37.842

Algemene reserves

Bestemmingsreserves

Duurzaamheid Bodemsaneringen Leges Afvalstoffenheffing Totaal bestemmingsreserves

Totaal reserves

Pagina 90

43.945

38.616

-1.490

Programmabegroting 2026-2029

2.5.2 Reservemutaties Hieronder worden in de tabellen de reservemutaties in 2026 per reserve zichtbaar gemaakt. Aan het einde van de mutaties worden ook de structurele reservemutaties gepresenteerd. Reservemutaties 2026 Hieronder is de storting in de algemene reserve zichtbaar in het kader van het weerstandsvermogen. Algemene reserve

AF/BIJ

Inc./Str.

Conform weerstandsvermogen

BIJ

Inc.

Bedrag 134

Totaal mutaties 2026

134

Hieronder is de onttrekking uit de algemene reserve grondexploitaties zichtbaar in het kader van het weerstandsvermogen. Algemene reserve grondexploitatie

AF/BIJ

Inc./Str.

Conform weerstandsvermogen

AF

Inc.

Bedrag -257

Totaal mutaties 2026

-257

Hieronder is de storting in de reserve beleidsontwikkeling zichtbaar in het kader van het weerstandsvermogen en is het saldo van de mutaties in de algemene reserve en de algemene reserve grondexploitaties. Vervolgens zijn de onttrekkingen zichtbaar in het kader van de aangenomen amendementen bij de Halfjaarrapportage 2025. Tenslotte is de onttrekking zichtbaar in verband met de dekking voor het onderhoud vastgoed. Reserve beleidsontwikkeling

AF/BIJ

Inc./Str.

Conform weerstandsvermogen

BIJ

Inc.

123

Incidentele middelen kadernota 2026-2029

AF

Inc.

-1723

Amendement kadernota A4 lokale omroep

AF

Inc.

-79

Amendement kadernota A8 GIS (incidenteel budget)

AF

Inc.

-50

Amendement kadernota A11 werkbudget Samen Bouwen

AF

Inc.

-150

Amendement kadernota A19 onderzoek Open Sportpark

AF

Inc.

-30

Overheveling naar reserve onderhoud vastgoed

AF

Inc.

-840

Totaal mutaties 2026

Bedrag

-2.749

Hieronder is de storting en onttrekking zichtbaar in verband met de gemaakte afspraken. Reserve gezondheidscentrum

AF/BIJ

Inc./Str.

Bedrag

Contractuele toevoeging

BIJ

Str.

17

Verwachte besteding 2026

AF

Str.

-17

Totaal mutaties 2026

0

Pagina 91

Programmabegroting 2026-2029

Hieronder zijn de mutaties in de reserve exploitatie zichtbaar die opgenomen waren in de Kadernota 2026 of meerjarenbegroting 2024-2027. Reserve verplichtingen exploitatie

AF/BIJ

Inc./Str.

Inc. middelen kadernota 2026-2029 jaarschijven 2027/2028

BIJ

Inc.

Bedrag 780

Inc. middelen amendement kadernota A4 lokale omroep 2027 Inc. middelen amendement kadernota A11 werkbudget Samen Bouwen 2027/2028 Dekking inc. middelen 2026 uit kadernota 2025

BIJ

Inc.

40

BIJ

Inc.

100

AF

Inc.

-289

Dekking inc. middelen uit MJB 2024-2027 HR werving en selectie

AF

Inc.

-25

Dekking inc. middelen uit MJB 2024-2027 Programma Sociaal Domein

AF

Inc.

-25

Totaal mutaties 2026

581

Hieronder is de onttrekking in de reserve verplichtingen kapitaallasten zichtbaar ter dekking van de kapitaallasten in 2026. Reserve verplichtingen kapitaallasten

AF/BIJ

Inc./Str.

Te dekken kapitaallasten 2026

AF

Str.

Bedrag -437

Totaal mutaties 2026

-437

Hieronder is de storting vanuit de reserve beleidsontwikkeling zichtbaar in het kader van de kosten van het MJOP voor de jaren 2026 en 2027. De onttrekking voor het jaar 2026 in dat kader is ook gepresenteerd. Reserve onderhoud vastgoed

AF/BIJ

Inc./Str.

Bedrag

Overheveling vanuit reserve beleidsontwikkeling

BIJ

Inc.

840

Dekking planmatig onderhoud in 2026

AF

Inc.

-560

Totaal mutaties 2026

280

Hieronder is de jaarlijkse dotatie aan de reserve kapitaalgoederen opgenomen Daarnaast is een onttrekking voor de kapitaallasten van twee projecten gepresenteerd. Reserve kapitaalgoederen

AF/BIJ

Inc./Str.

Bedrag

Structurele dotatie

BIJ

Str.

300

Dekking kapitaallast Spanjaardwijk en voorb.krediet Wensink-Zuid fase 2-4

AF

Str.

-179

Totaal mutaties 2026

121

Hieronder is de onttrekking zichtbaar die opgenomen was in de Halfjaarrapportage 2025. Reserve programma organisatie

AF/BIJ

Inc./Str.

Dekking kosten BOA (halfjaarrapportage 2025)

AF

Inc.

Bedrag -80

Totaal mutaties 2026

-80

Hieronder is de onttrekking van de reserve opgenomen in het kader van de kostendekkendheid van afval in 2026. Reserve leges afvalstoffenheffing

AF/BIJ

Inc./Str.

Dekking tekort 2026

AF

Inc.

Totaal mutaties 2026

Pagina 92

Bedrag -99 -99

Programmabegroting 2026-2029 Structurele reservemutaties In onderstaand overzicht staan alle structurele reservemutaties. De onttrekkingen binnen het programma Wonen en leven en Financieel gezond hebben betrekking op kapitaallasten. De storting binnen het programma Wonen en leven komt vanuit IBOR om te sparen voor grootschalige vervangingen. De budgetneutrale storting en onttrekking binnen het programma Inclusieve samenleving heeft te maken met een contractuele verplichting die ligt op de bestemmingsreserve gezondheidscentrum. Hierin dient jaarlijks een bedrag ter hoogte van 4% (rente) van de omvang van deze bestemmingsreserve gestort te worden. Dit bedrag wordt ook weer onttrokken en ingezet op het gebied van Volksgezondheid. Programma Bedragen P1 Wonen en Leven

2026

2027

2028

2029

Onttrekk. Stortingen Onttrekk. Stortingen Onttrekk. Stortingen Onttrekk. Stortingen 179

300

179

300

179

300

179

300

17

17

17

17

17

17

17

17

P2 Duurzame toekomst P3 Inclusieve samenleving P4 Bestuur en samenleving P5 Financieel gezond

437

Totaal

633

Mutatie structureel

316

286 317

286

482

317

165

482

286 317

482

165

165

2.5.3 Voorzieningen Een aantal van bovenstaande bestemmingsreserves muteren in de begroting niet, bijvoorbeeld de bestemmingsreserve voor de Vloedbeltverbinding. Dit is niet omdat er niets gebeurt, maar omdat het niet zeker is in welk jaar de realisatie gaat plaatsvinden. Zodra dit concreet wordt kan de onttrekking aan de bestemmingsreserve geraamd worden, ter dekking van de uitgaven. Voorzieningen

Jaarrek. Begroting Mutaties Begroting MJR 2027 MJR 2028 MJR 2029 2024 (act.)2025 2026 2026

Verplichtingen en risico's Wet APPA Wachtgeld wethouders Onderhoud kapitaalgoederen Verlofsaldo IKB verlofsparen Totaal verplichtingen/risico's

2.375 92 2.032 439 151 5.088

2.302 14 2.032 439 151 4.938

-

2.302 14 2.032 439 151 4.938

2.302 14 2.032 439 151 4.938

2.302 14 2.032 439 151 4.938

2.302 14 2.032 439 151 4.938

Middelen van derden Riolering Reiniging Totaal middelen van derden

625 625

1.168 1.168

-

1.168 1.168

1.168 1.168

1.168 1.168

1.168 1.168

5.713

6.106

-

6.106

6.106

6.106

6.106

Totaal voorzieningen

2.6 Incidentele baten en lasten Pagina 93

317

Programmabegroting 2026-2029 Onderstaand overzicht geeft inzicht in de incidentele baten en lasten. Alle incidentele baten en lasten worden onttrokken uit onze reserves. Hierdoor hebben incidentele baten en lasten geen invloed op het saldo. OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN

Begroting 2026

MJR 2027

MJR 2028

MJR 2029

Incidentele lasten Programma 1: Wonen en leven Bevorderen leefbaarheid Zenderen Omgevingsplan Voorbereidingskosten herinrichting De Haven Aanpakken onrechtmatig grondgebruik volkstuinen Aanpakken onrechtmatig grondgebruik snippergroen GIS systeem Werkbudget Samen Bouwen

100 265 150 30 170 50 50

100

100

170

105

50

50

Programma 3: Inclusieve samenleving Kind en gezin Pilot waakvlam Containerberging Sporthal De Veste Lokale omroep Onderzoek open sportpark

81 178 25 40 30

81 178

Programma 4: Bestuur en samenleving Communicatie en participatie Programma Sociaal Domein Werving en selectie Verbeteren AO en IB (koppeling bankapplicatie) Beleidsimpuls dienstverlening Servicemanagement automatisering implementatie Bedrijfscontinuïteitsmanagement

30 25 25 15 98 23 32

30

Programma 5: Financieel gezond Verbeteren vastgoedmanagement Dotatie reserve onderhoud vastgoed Dotatie reserve verplichtingen exploitatie

40

98

98

32

32

35 840 919

25

20

Totaal incidentele lasten

3.211

804

405

Incidentele baten Programma 5: Financieel gezond Onttrekking reserve verplichtingen Exploitatie Onttrekking reserve beleidsontwikkeling

339 2.872

804

405

Totaal incidentele baten

3.211

804

405

-

-

-

-

-

Saldo van incidentele baten en lasten

Pagina 94

-

Programmabegroting 2026-2029

3 Baten en lasten per taakveld Taakveld

0.1 Bestuur

Begroting Begroting Begroting 2026 2026 2026 baten lasten saldo 0

1.712

-1.712

0.2 Burgerzaken

409

1.145

-736

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

575

1.557

-982

0.4 Overhead

64

11.359

-11.295

0.5 Treasury

879

-191

1.070

0.61 OZB Woningen

6.140

297

5.843

0.62 OZB niet-woningen

3.229

41

3.187

0.64 Belastingen overig

224

52

172

51.192

7

51.186

0.8 Overige baten en lasten

99

2.608

-2.510

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

0

0

0

4.582

2.076

2.506

0

0

0

67.392

20.663

46.730 V

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

0

2.017

-2.017

1.2 Openbare orde en veiligheid

4

792

-789

1. Veiligheid

4

2.810

-2.806 N

2.1 Verkeer en vervoer

31

2.955

-2.924

2.2 Parkeren

10

361

-351

2. Verkeer, Vervoer en Waterstaat

41

3.317

-3.276 N

3.1 Economische ontwikkeling

0

38

-38

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

0

25

-25

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

46

231

-185

3.4 Economische promotie

69

46

23

3. Economie

115

340

-225 N

4.1 Openbaar onderwijs

20

470

-449

4.2 Onderwijshuisvesting

258

2.222

-1.964

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

163

953

-790

4. Onderwijs

442

3.645

-3.204 N

5.1 Sportbeleid en activering

373

578

-205

1.025

3.001

-1.975

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

0

660

-660

5.4 Musea

0

63

-63

5.5 Cultureel erfgoed

0

91

-91

5.6 Media

23

564

-541

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

36

3.197

-3.161

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten 0. Bestuur en Ondersteuning

5.2 Sportaccommodaties

Pagina 95

Programmabegroting 2026-2029 5. Sport, Cultuur en Recreatie

1.457

8.154

-6.696 N

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

5.849

7.498

-1.649

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

0

0

0

6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

0

500

-500

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

0

5

-5

6.612

9.833

-3.220

6.4 WSW en beschut werk

0

2.752

-2.752

6.5 Arbeidsparticipatie

0

338

-338

6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)

11

1.308

-1.298

6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)

211

3.886

-3.676

6.712 Begeleiding (WMO)

6

2.648

-2.642

6.713 Dagbesteding (WMO)

0

558

-558

6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO)

0

0

0

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal

22

7.061

-7.040

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

0

0

0

6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk

0

0

0

6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal

67

1.634

-1.567

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

0

0

0

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

0

0

0

6.791 PGB WMO

0

101

-101

6.792 PGB Jeugd

0

85

-85

6.811 Beschermd wonen (WMO)

0

48

-48

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

0

111

-111

6.821 Jeugdbescherming

0

727

-727

6.822 Jeugdreclassering

0

91

-91

6.91 Coördinatie en beleid WMO

0

0

0

6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

0

806

-806

6. Sociaal Domein

12.776

39.988

-27.212 N

7.1 Volksgezondheid

147

1.505

-1.358

7.2 Riolering

2.358

1.560

798

7.3 Afval

3.129

2.557

572

7.4 Milieubeheer

430

1.661

-1.231

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

177

405

-228

7. Volksgezondheid en Milieu

6.240

7.688

-1.447 N

8.1 Ruimte en leefomgeving

28

466

-438

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

7.075

7.075

0

8.3 Wonen en bouwen

1.546

1.956

-410

8. Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing

8.649

9.497

-848 N

Totaal

97.116

96.101

1.015 V

6.3 Inkomensregelingen

Pagina 96

Programmabegroting 2026-2029

Deel C: Bijlagen

Pagina 97

Programmabegroting 2026-2029

1 Verplichte beleidsindicatoren Nr. Naam Indicator

Eenheid

1

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

6,742

2025

2

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

6,5

2021

3

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

737,6

2026

4

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

5,56%

2026

5

Overhead

% van totale lasten

11,75%

2026

6

Verwijzingen Halt

Aantal per 1.000 jongeren

6,0

2024

7

Misdrijven - Geweldsmisdrijven

per 1.000 inwoners

2,2

2024

8

Misdrijven - Vernielingen en misdrijven tegen openbare per 1.000 inwoners orde en gezag

5,7

2024

9

Misdrijven - Diefstallen uit woning

per 1.000 inwoners

0,8

2024

10

Misdrijven - Winkeldiefstallen

per 1.000 inwoners

0,4

2024

11

Functiemenging

%

44,0

2023

12

Vestigingen (van bedrijven)

per 1.000 inw.15 t/m 64jr

148

2023

13

Absoluut verzuim

per 1.000 leerlingen

0,0

2021

14

Relatief verzuim

per 1.000 leerlingen

24,0

2024

15

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv% ers)

1,4

2024

16

Niet-sporters

%

38,1

2024

17

Omvang huishoudelijk restafval

kg/inwoner

79,0

2023

18

Hernieuwbare elektriciteit

%

26,9

2022

19

Gemiddelde WOZ waarde

x €1.000

395,0

2025

20

Nieuw gebouwde woningen

per 1.000 woningen

6,3

2024

21

Demografische druk

%

85,0

2025

22

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden

€

1.034

2025

23

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

€

1.070

2025

24

Banen

per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

547,9

2023

25

Jongeren met een delict voor de rechter

%

1,0

2023

26

Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin

%

3,0

2023

27

Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren

%

1,0

2023

28

Netto arbeidsparticipatie

%

75,3

2024

29

Personen met een bijstandsuitkering

per 10.000 inwoners

204,8

2024

30

Lopende re-integratievoorzieningen

per 10.000 inwoners van 15-64 jaar

101,6

2024

31

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

12,5

2024

32

Jongeren met jeugdbescherming

%

1,0

2024

33

Jongeren met jeugdreclassering

%

0,5

2024

34

Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo

per 10.000 inwoners

800,0

2024

Pagina 98

Waarde Periode

Programmabegroting 2026-2029

2 Lijst van afkortingen APV

Algemene Plaatselijke Verordening

BBO

Bundeling Bornse Ondernemers

BIO

Baseline Informatiebeveiliging Overheid

BBV

Besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten

CAO

Collectieve arbeidsovereenkomst

CPB

Centraal Planbureau

CO2

Koolstofdioxide

DIBO

Stichting Duurzame Initiatieven Borne

DuMaVa

Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed

DVO

Dienstverleningsovereenkomst

GALA

Gezond en Actief Leven Akkoord

GGD

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst

GGZ

Geestelijke GezondheidsZorg

GR

Gemeenschappelijke Regeling

Gwh/uur

Gigawatt per uur

HR (M)

Human Resource (Management)

IBOR

Integraal beheer Openbare Ruimte

IVP

Integraal Veiligheidsplan

IZA

Integraal Zorg Akkoord

IHP

Integraal Huisvestingsplan

I&A

Informatisering & Automatisering

ISO

Information en Security Officer

JPF

Jongeren Perspectief Fonds

JOGG

Jongeren op Gezond Gewicht, nu ‘gezonde jeugd, gezonde toekomst’

KDV

Kinderdagverblijf

LIOR

Leidraad Inrichting Openbare Ruimte

LTO

Land- en Tuinbouw Organisatie

MJOP

Meerjaren onderhoudsplan

MPG

Meerjarenprognoses

MER

MilieuEffectrapportage

NEN

Nederlands Normalisatie-Instituut

NIS 2

Network and Information Security 2

OZB

Onroerend zaakbelasting

OZJT

Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp in Twente

PIP

Provinciaal Inpassingsplan

PM

Pro Memorie

PMD

Plastic, metaal en drankkartons

POS

Platform Ondernemende Sportaanbieders

RES

Regionale Energie Strategie

ROS

Regionale Ontwikkeling Twente

RWBT

Regionaal WarmteBedrijf Twente

Pagina 99

Programmabegroting 2026-2029 SPUK

Specifieke Uitkering

STOMP

Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a service, Privé-auto

VTH

Vergunningverlening, toezicht en handhaving

VTT

Veilig Thuis Twente

VVE

Voor- en Vroegschoolse Educatie

Wgr

Wet gemeenschappelijke regelingen

Woo

Wet open overheid

Woz

Waardering onroerende zaken

Wpg

Wet Politie Gegevens

WVG

Wet Voorkeursrecht Gemeenten

WUP

Wijk UitvoeringsPlan

ZOT

Zuidoost Twente

Pagina 100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=b2f4e078-5997-42f3-ae78-23917f379283