CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Programmabegroting 2024-2027 (versie na erratum d.d. 2 november 2023)

Raadsvergadering 7 november 2023, gemeente BorneBij agendapunt: Programmabegroting 2024-202732.303 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

5.7.1 Visie en uitvoering De hoofdlijnen van het lokale grondbeleid van Gemeente Borne zijn vastgelegd in de Nota grondbeleid 20112015. Ondanks het verstrijken van de looptijd is deze nota nog voldoende bruikbaar te zijn. Grondprijsbepaling wordt jaarlijks gedaan middels de nota grondprijzen. Gemeente Borne wil sturing geven aan de kwaliteit van ruimtelijke ontwikkelingen vanuit een regisserende rol. De gemeente beschikt over een effectief instrumentarium om ontwikkelingen over te laten aan de markt. Toch kunnen er situaties zijn waarin de gemeente zelf de ontwikkeling oppakt. Per situatie wordt bezien welke vorm van grondbeleid en welke in te zetten middelen het beste passen bij de te realiseren doelen van het ruimtelijke beleid. Grondbeleid is een instrument dat wordt ingezet om doelstellingen op andere beleidsvelden te realiseren. Vanuit het programma Financieel gezond wordt in de begroting de doelstellingen aangegeven.

5.7.2 Boekwaarde grondexploitaties In dit hoofdstuk wordt er gekeken naar de boekwaarde van de grondexploitaties, oftewel het saldo van de gerealiseerde kosten en opbrengsten. In tabel 1 wordt de boekwaarde per 31-12-2022 weergegeven. Een negatieve boekwaarde correspondeert met een positief saldo in het betreffende complex en omgekeerd. Er worden drie kolommen gepresenteerd. De eerste kolom is de totale boekwaarde van alle complexen waar Borne een aandeel in heeft. In de tweede kolom staat de boekwaarde die daadwerkelijk in onze boeken staat. Het verschil tussen deze twee kolommen zit in het Regionaal Bedrijventerrein Twente (RBT, XL Businesspark Twente). Het RBT is een gemeenschappelijke regeling waar Borne voor 8% in deelneemt. Voor meer informatie zie de paragraaf verbonden partijen. De boekwaarde van deze grondexploitatie bedraagt ruim € 8,8 miljoen, maar staat niet in onze boeken. In het geval van de Veldkamp en Wijkerslocatie Olde Engberink wordt samengewerkt met gemeente Hengelo. In beide gevallen hebben wij de gehele boekwaarde op de balans staan. Ons aandeel in de Veldkamp is echter 35/115 en in Wijkerslocatie Olde Engberink 50%. De derde kolom geeft daarom de boekwaarde weer met het aandeel van gemeente Borne in elke grondexploitatie. Tabel 1. Boekwaarde risico Borne (* € 1.000)

Veldkamp Totaal bedrijventerreinen Bornsche maten 2c: De Veste

Boekwaarde per 31-12-2022

32.321 32.321

Boekwaarde Bornse administratie per 31-12-2022

Boekwaarde Borns aandeel per 31-12-2022

32.321 32.321

9.837 9.837

502

502

502

Bornsche maten 3a: Eschwonen de Maten I

-3.547

-3.547

-3.547

Bornsche maten 3b: Eschwonen de Maten II

9.551

9.551

9.551

Kollergang

-1.317

-1.317

-1.317

Wijkerslocatie Olde Engberink

4.931

4.931

2.466

Uitbreiding Hertme II

-171

-171

-171

Totaal woningbouw

9.949

9.949

7.484

Regionaal bedrijventerrein Twente

8.822

0

706

Totaal exploitaties derden

8.822

0

706

Totaal

51.092

42.270

18.027 71

5.7.3 Winstnemingen en verliesvoorzieningen Tabel 2 geeft aan tot wanneer de grondexploitaties lopen en geeft de actuele contante waarde en eindwaarde van de grondexploitaties weer. Het betreft hier de totale waarden van de grondexploitatie. In de kolommen winstneming en verliesvoorziening staat het Bornse aandeel. Voor de berekening van de eindwaarde wordt gebruik gemaakt van de Dynamische Eindwaarde Methode. Hierbij wordt rekening gehouden met rente en prijsstijgingen gedurende de looptijd van de projecten. Om de grondexploitaties onderling vergelijkbaar te maken wordt de eindwaarde teruggerekend naar 1 januari 2023 (contant maken), dit is weergegeven in de kolom contante waarde. Het terugrekenen van eindwaarde naar contante waarde gebeurt met behulp van de disconteringsvoet. Deze is vanuit het BBV verplicht vastgesteld op 2%. De contante waarde bepaalt de hoogte van de verliesvoorziening. Indien een grondexploitatie winstgevend is wordt er op basis van de percentage of completion (POC) methode tussentijds winst genomen. Hiervoor wordt jaarlijks het actuele (herziene) resultaat op de grondexploitatie gehanteerd. Indien er grond is verkocht en er kosten zijn gerealiseerd, zal dit in een batige grondexploitatie leiden tot winstneming. De winst wordt dan naar rato van de realisatie gerealiseerd.

Voor verlies leidende grondexploitaties wordt een voorziening getroffen voor het begrote tekort op contante waarde. Jaarlijks moet hier een bedrag aan worden toegevoegd op basis van het contant maken naar de nieuwe peildatum, zodat uiteindelijk op de einddatum het begrote tekort op eindwaarde is voorzien. Voor verdere analyse wordt verwezen naar de MPG 2023. Tabel 2. Verwachte planresultaten (* €1.000)

Looptijd t/m eind

Veldkamp Totaal bedrijventerreinen BM 2c: De Veste BM 3a: Eschwonen de Maten BM 3b:IEschwonen de Maten II Kollergang Wijkerslocatie Olde Engberink Uitbreiding Hertme II Totaal woningbouw Regionaal bedrijventerrein Twente Totaal exploitaties derden Totaal

2030 2024 2025 2028 2023 2030 2026 2025

Contante waarde 0101-'23 -24.155 -24.155 1.211 6.544 3.017 1.490 1.760

Eindwaarde

Winst 1-12023

Verliesvoorz. Verliesvoorz. 1-1-2023 einddatum

-25.635 -25.635 1.286 7.083 3.398 1.520 2.063

0 0 715 5.747 506 1.078 139

7.352 7.352 0 0 0 0 0

7.802 7.802 0 0 0 0 0

515 14.537 10.870

558 15.908 11.536

76 8.261 464

0 0 0

0 0 0

10.870 1.252

11.536 1.809

464 8.725

0 7.352

0 7.802

5.7.4 Algemene reserve grondexploitatie De Algemene Reserve Grondexploitatie (ARG) is de reserve waarmee winsten uit grondexploitaties worden verrekend en verliezen uit grondexploitaties worden gedekt. Conform wet- en regelgeving worden verliezen gedekt / voorzien in het jaar waarin het verlies tot uitdrukking komt (onafwendbaar is). Dit is meestal het jaar waarin de exploitatie wordt vastgesteld of het jaar waarin een boekwaarde is ontstaan die nog niet is verantwoord middels een grondexploitatie. Voorzieningen worden getroffen voor het resultaat op contante waarde van de betreffende grondexploitatie. Door de jaarlijkse herziening van de grondexploitatie en op basis daarvan aanpassing van de voorziening, groeit deze mee naar de benodigde eindwaarde. Aangezien aan de ARG jaarlijks rente op de ARG en de voorzieningen wordt toegevoegd, zijn de benodigde toevoegingen geborgd. Naast de verrekening van winsten en verliezen speelt de ARG een belangrijke rol in de dekking van risico. De ARG dient te worden beschouwd als de buffer voor de risico’s waarvan de omvang niet redelijkerwijs is in te schatten.

72

De hoogte van de ARG wordt uitgedrukt als percentage van de boekwaarde voor zover gemeente Borne het risico draagt. Dit betekent dat boekwaarden van de projecten De Veldkamp (35/115) en Wijkerslocatie Olde Engberink (50/50) alleen worden meegewogen voor het Bornse aandeel, al staan deze projecten in hun geheel in de boeken. Anderzijds betekent dit dat de boekwaarde RBT niet in de gemeentelijke rekening is terug te vinden, voor de 8% die Borne daaraan deelneemt, moet worden meegewogen. Tenslotte worden tussentijdse winstnemingen sinds 2017 niet meer ten laste gebracht van de boekwaarde van de complexen. Zodoende moeten deze worden verrekend met de boekwaarde om een realistisch beeld te krijgen. De vuistregel (IFLO-norm) van 10% is opgesteld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en is een eenvoudige manier om het benodigde weerstandsvermogen te berekenen. In de kaderbegroting 2013 is vastgesteld dat vanaf 2015 de ARG 10% van de risicodragende boekwaarde moet bevatten. Aan deze norm werd sinds 2015, met uitzondering van 2020, voldaan. Naar verwachting zal dit ook in de toekomst (weer) het geval zijn. Eind 2023 wordt de nota reserves, voorzieningen en weerstandsvermogen geactualiseerd. Hierbij wordt bekeken of deze normen worden herzien.

73

6 Financiële begroting

Financiële begroting

74

6.1

Overzicht van baten en lasten

Onderstaand overzicht geeft de begroting 2024-2027 weer inclusief de actualisatie van bestaand beleid. Het overzicht is onderverdeeld naar de baten en lasten per programma. Conform BBV zijn ter vergelijking ook de cijfers van de jaarrekening 2022 en de actuele begroting 2023 opgenomen. In hoofdstuk 4 is bij elk programma een nadere specificatie opgenomen van de baten en lasten en de verschillende thema’s. De algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien, vennootschapsbelasting en de reservemutaties maken in de programmaverantwoording deel uit van programma Financieel gezond. Overhead maakt voor het grootste gedeelte onderdeel uit van het programma Bestuur en samenleving. Meerjarenbegroting (* €1.000)

Programma

Jaarrek. 2022

Act. begroting 2023

Begroting 2024

MJR 2025

MJR 2026

MJR 2027

Baten

Wonen en leven

3.668

2.516

2.785

2.690

2.662

2.662

Duurzame toekomst

3.656

2.893

3.346

3.328

3.339

3.337

Inclusieve samenleving

7.283

7.475

8.447

7.853

7.855

7.731

Bestuur en samenleving

741

364

443

443

443

443

11.885

11.158

4.055

3.453

4.578

4.390

27.233

24.406

19.075

17.767

18.876

18.563

Wonen en leven

7.895

13.328

8.355

7.848

7.849

7.850

Duurzame toekomst

4.597

4.244

4.583

4.533

4.488

4.423

Inclusieve samenleving

38.095

35.519

38.662

37.286

36.613

37.536

Financieel gezond Totaal Baten Lasten

Bestuur en samenleving

4.576

4.696

3.484

4.627

4.330

4.323

Financieel gezond

10.400

19.366

9.876

9.748

12.501

13.365

Totaal Lasten

65.564

77.154

64.961

64.043

65.781

67.497

Saldo baten en lasten programma's

-38.331

-52.748

-45.887

-46.276

-46.905

-48.934

Algemene

Algemene uitkering

42.605

41.890

45.214

47.401

44.471

46.135

dekkingsmiddelen

Lokale heffingen

6.917

7.135

8.193

8.322

8.392

8.462

Dividend

1.292

1.087

1.122

1.122

801

711

Saldo financieringsfunctie

-112

90

-344

-320

-618

-290

Overig

-63

0

0

0

0

0

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

50.639

50.202

54.185

56.525

53.046

55.018

Onvoorzien

15

15

15

15

15

15

Vennootschapsbelasting

770

0

0

0

0

0

8.526

10.044

10.736

9.168

9.315

9.189

Overhead Saldo baten en lasten

2.997 V

-12.605 N

-2.452 N

1.066 V

-3.188 N

-3.119 N

Toevoeging aan reserves

4.305

459

3.250

524

417

517

Beschikking over reserves

5.529

13.064

6.874

1.392

651

619

Totaal Reserve mutaties

-1.224

-12.605

-3.624

-868

-234

-103

Resultaat

4.221 V

1.172 V

1.934 V

-2.953 N

-3.017 N

Reserve mutaties

0 -

75

6.2

Uiteenzetting van de financiële begroting

Meerjarenbalans Prognose meerjarenbalans (* € 1.000)

Jaarrek. 2022

ACTIVA Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa

65.329 4.119 69.447

105.540 4.000 109.540

Vlottende activa Voorraden Uitzettingen < 1 jr. Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa

42.097 2.659 13 12.612 57.381

Totaal activa PASSIVA Vaste passiva Eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Totaal vaste passiva Vlottende passiva Netto vlottende schulden < 1 jr. Overlopende passiva Totaal vlottende passiva Totaal passiva

Begroting Begroting 2023 2024

MJR 2025

MJR 2026

MJR 2027

76.343 5.500 81.843

94.635 5.000 99.635

116.719 5.000 121.719

112.294 5.000 117.294

34.653 3.000 30 6.500 44.183

26.065 3.000 20 6.500 35.585

9.129 3.000 20 6.500 18.649

1.195 3.000 20 6.500 10.715

1.008 3.000 20 6.500 10.528

126.828

153.723

117.428

118.284

132.434

127.822

39.717 6.019 58.489 104.225

31.745 6.539 92.439 130.723

25.057 4.361 66.510 95.928

26.123 4.257 66.404 96.784

22.935 4.311 83.688 110.934

19.816 4.336 82.170 106.322

12.284 10.320 22.603

15.000 8.000 23.000

12.500 9.000 21.500

12.500 9.000 21.500

12.500 9.000 21.500

12.500 9.000 21.500

126.828

153.723

117.428

118.284

132.434

127.822

76

Emu Saldo In onderstaande tabel is het EMU-saldo van onze gemeente over de jaren 2022 t/m 2027 weergegeven. Dit overzicht dient ter monitoring en als informatiebron voor het EMU-saldo van de totale overheid in het kader van Europese afspraken. EMU SALDO (* € 1.000) 1 + Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekkingen uit reserves (zie BBV, artikel 17c) 2 + Afschrijvingen ten laste van de exploitatie 3 + Bruto dotatie aan voorzieningen ten laste van de exploitatie 4 - Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd 5 + Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4 6 + Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa. Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet in de exploitatie verantwoord 7 - Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d.

(alleen transacties met derden die niet in de exploitatie staan) 8 + Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet in de exploitatie verantwoord 9 - Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen 10 - Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten 11a Worden er deelnemingen en/of aandelen verkocht (ja/nee) 11b - Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen in jaar Totaal

Jaarrekening 2022 2.997

Begroting 2023 -629

BEGROTING 2024 -2.452

MJR 2025 1.066

MJR 2026 -3.188

MJR 2027 -3.119

5.093 809 -

3.799 340 -

5.088 -

3.225 -

3.792 56 -

4.425 25 -

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Nee 8.899

Nee 3.510

Nee

Nee 2.636

4.291

Nee

Nee 660

1.331 77

Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) mogen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten en gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume geen voorzieningen meer worden gevormd. Voor de pensioenverplichtingen aan (oud) wethouders is wel een voorziening (voorziening Appa) gevormd, omdat het jaarlijkse volume kan fluctueren. Daarnaast is er een voorziening gevormd voor het overtollige verlofsaldo en voor het verlofsparen van het personeel.

Investerings- en financieringsoverzicht Hieronder geeft het investeringsoverzicht het verloop van de afschrijvingslast en het verloop van de boekwaarde weer voor de komende jaren. De afschrijvingslast in 2024 is eenmalig hoog door de eenmalige afboeking van investeringen < € 50.000. Verder neemt deze vanaf 2025 weer toe als gevolg van de (grote) projecten die dan gereed zijn en waarvan de afschrijvingen zijn gestart. De boekwaarden zullen hierdoor de komende jaren dan ook flink toenemen. Afschrijvings- en boekwaardeoverzicht materiële vaste activa (* €1.000) Investering met een economisch nut

Begroting MJR 2025 2024

MJR 2026

MJR 2027

3.856

2.235

2.648

3.226

Investering met een economisch nut, dekking door heffing

415

383

411

439

Investeringen met een maatschappelijk nut vóór 2017

96

78

78

78

Investeringen met een maatschappelijk nut vanaf 2017

721

529

654

682

Totale afschrijvingslast

5.088

3.225

3.792

4.425

Investering met een economisch nut

53.064

66.111

87.665

84.439

Investering met een economisch nut, dekking door heffing

7.316

7.769

8.194

7.755

Investeringen met een maatschappelijk nut vóór 2017

1.703

1.624

1.546

1.468

Investeringen met een maatschappelijk nut vanaf 2017

14.260

19.131

19.314

18.632

Totale boekwaarde

76.343

94.635

116.719

112.294

78

In onderstaand overzicht worden de toekomstige investeringen weergegeven. De dekking van structurele lasten voortvloeiend uit deze investeringen is al verwerkt in de begroting. Hierbij heeft van elk krediet separaat besluitvorming voorgelegen. Investeringsoverzicht (* €1.000)

Begroting 2024 MJR 2025 MJR 2026 MJR 2027

Investering met een economisch nut Kindcentrum Borne-West : bouw

7.656

Kindcentrum Borne-West : installaties

1.848

Sportcentrum Borne-West : bouw

18.744

Sportcentrum Borne-West : installaties

4.330

Sportcentrum Borne-West : inventaris

1.128

Zwembad

881

Verduurzaming Wensinkhof

214

Audiovisuele middelen raad

250

Huis van Borne

5.200

Huis van Borne: inrichting

348

De Oversteek hardware

230

Investering met een economisch nut (heffing) GRP (Watertakenplan)

986

Rioolvervanging Spanjaardswijk

736

Rioolvervanging Prins Bernhardlaan

836

836

1.000

Investeringen met een maatschappelijk nut vanaf 2017 Wegen

100

Bomen

220

Herinrichting Spanjaardswijk

2.600

Aanleg groen Spanjaardswijk

250

Rotonde Azelosestr./Tw.blokweg+fietspad

231

Herinrichting Prins Bernhardlaan

1.487

Kindcentrum Borne-West : terreinvoorzieningen

435

Sportcentrum Borne-West : terreinvoorzieningen

838

Oonksweg : onderdoorgang

2.400

Oonksweg : reconstructie

1.700

Bornerbroeksestraat : fietsonderdoorgang Totale investering

864 8.955

21.517

25.876

0

79

Reserves en voorzieningen Onderstaand het verloop van de reserves en voorzieningen. De voorzieningen voor de grondexploitaties en debiteuren worden hier niet getoond. Deze worden direct in mindering gebracht op de boekwaarde. Reserves RESERVES (* € 1.000)

Jaarrek. Begroting Begroting 2022 2023 2024

MJR 2025

MJR 2026

MJR 2027

Rekeningsaldo Rekeningsaldo voor bestemming

4.221

7

1.172

1.934

-2.953

-3.017

Totaal Rekeningsaldo

4.221

7

1.172

1.934

-2.953

-3.017

Algemene reserve

7.705

6.718

8.253

8.253

8.253

8.253

Reserve Beleidsontwikkeling

15.899

16.584

2.324

2.895

4.829

1.876

Alg. reserve grondexploitatie

2.704

2.704

1.789

1.789

1.789

1.789

Totaal Algemene reserves

26.307

26.006

12.366

12.937

14.871

11.918

Gezondheidscentrum

647

595

475

413

413

413

Verplichtingen exploitatie

101

21

121

71

21

21

Verplichtingen kapitaallasten

4.244

4.021

6.056

5.654

5.254

4.897

Budgetoverheveling

1.470

-

-

-

-

-

Onderhoud vastgoed

1.134

112

1.112

1.183

1.122

1.001

Programma Organisatie

667

342

342

342

342

342

Kapitaalgoederen

-

100

300

476

752

1.128

Verbindingsweg

-

-

-

-

-

-

Decentralisaties Sociaal Domein

268

268

-

-

-

-

Bomenplan

185

200

185

185

185

185

Totaalvisie

73

73

73

73

73

73

Noodfonds Huisvesting en bijbehorende voorzieningen Onderwijs Oekraïense oorlogsvluchtelingen

400

-

400

400

400

400

-

-

2.355

2.355

2.355

2.355

-

-

100

100

100

100

Totaal Bestemmingsreserves

9.189

5.732

11.519

11.252

11.017

10.915

39.717

31.745

25.057

26.123

22.935

19.816

Algemene reserves

Bestemmingsreserves

Totaal reserves

80

Reserve beleidsontwikkeling Het verloop in de reserve beleidsontwikkeling is fors. In de begroting 2024-2027 worden alle incidentele middelen direct verrekend met de reserve, dit is conform de Nota Kaderstelling 2024-2027. Dit betekent dat er een aantal verplichtingen op de reserve beleidsontwikkeling drukken. Daarom worden deze budgetten in 2024 overgeheveld naar de exploitatie dan wel naar één van de bestemmingsreserves. Op deze manier blijft er in de reserve beleidsontwikkeling enkel de middelen zitten waar geen verplichting op rust. Ten opzichte van de Nota Kaderstelling zijn er in 2023 nog een aantal besluiten genomen die drukken op de reserve beleidsontwikkeling. Het gaat hierbij om onder anderen de besluitvorming over ’t Wooldrik en de startnotitie Flexwonen. De stand per 1 januari 2024 en de daarop volgende ontwikkelingen is als volgt: Vrije ruimte reserve beleidsontwikkeling

Budget (* €1.000)

Stand resultaatbestemming 2022 Incidenteel begrotingssaldo 2023 Overige raadsbesluiten 2023 Stand per 1 januari 2024

16.584 -7.157 -1.538 7.889

Activa < € 50.000 afboeking volgens financiële verordening Inclusieagenda Projectportfolio I&A Informatiebeveiliging, privacy en security De Oversteek HR werving en selectie

-1.454 -10 -123 -17 -250 -75

Cultuurregio Twente Integraal huisvestingsplan Planvorming N743 Programma Sociaal Domein Audiovisuele middelen Herinrichting Prins Bernhardlaan

-3 -60 -100 -75 -275 -1.899

Leemweg 2 Jeugdhulpteams Incidenteel begrotingssaldo jaarschijf 2024 Verplichtingen vanuit kaderstelling in 2024 Reserve beleidsontwikkeling

-331 -242 -652 -5.565 2.324

Naast bovenstaande incidentele ontwikkelingen op de reserve beleidsontwikkeling rusten er ook in 2025 twee verplichtingen op de reserve beleidsontwikkeling. Als er daarnaast rekening gehouden wordt met het positieve saldo van de halfjaarrapportage 2023 levert dit de volgende vrij besteedbare ruimte op: Overige mutaties op reserve beleidsontwikkeling

Budget (* €1.000)

Jeugdhulpteams 2025

-150

Incidenteel begrotingssaldo jaarschijf 2025

-451

Verplichtingen in 2025

-601

Halfjaarrapportage 2023

1.409

Saldo halfjaarrapportage 2023

1.409

Vrij besteedbare ruimte

3.132

In deze vrij besteedbare ruimte wordt geen rekening gehouden met de verrekening van het meerjarige structurele saldo van de begroting (positief saldo in 2024 en 2025, negatief in 2026 en verder).

81

Voorzieningen VOORZIENINGEN (* € 1.000)

Jaarrek. 2022

Begroting Begroting 2023 2024

MJR 2025

MJR 2026

MJR 2027

Verplichtingen en risico's Wet APPA

2.030

2.237

2.030

2.030

2.030

2.030

169

230

169

169

169

169

1.713

1.900

1.713

1.713

1.713

1.713

Verlofsaldo

275

275

275

275

275

275

IKB verlofsparen

63

-

63

63

63

63

4.249

4.642

4.250

4.250

4.250

4.250

Riolering

866

889

53

-

56

81

Reiniging

904

1.008

58

7

5

5

1.770

1.897

111

7

61

86

6.019

6.539

4.361

4.257

4.311

4.336

Wachtgeld wethouders Onderhoud kapitaalgoederen

Totaal Verplichtingen/risico's Middelen van derden

Totaal Middelen van derden Totaal voorzieningen

82

Structurele reservemutaties Mutaties 2024 Reserve

Toevoegingen Rente

Onttrekkingen

I/S Overig I/S Afschrijving I/S Overig 1.172.338 I

Rekeningsaldo

500.000

Algemene reserve

I

700.000

I

Reserve beleidsontwikkeling Reserve gezondheidscentrum

21.470

S

Reserve verplichtingen exploitatie

150.000

I

Reserve verplichtingen kapitaallasten

2.173.820

I

Reserve onderhoud vastgoed

205.000

S

Reserve kapitaalgoederen

200.000

S

Mutaties 2025 Reserve

Toevoegingen Rente

266.848

5.565.328

I

83.470

I

50.000

I

208.500

S

S

Onttrekkingen

I/S Overig I/S Afschrijving 1.933.918 I

Rekeningsaldo

I/S

I/S Overig

I/S

Algemene reserve Reserve beleidsontwikkeling Reserve gezondheidscentrum

18.990

S

Reserve verplichtingen exploitatie 401.633

Reserve verplichtingen kapitaallasten Reserve onderhoud vastgoed

205.000

S

Reserve kapitaalgoederen

300.000

S

Mutaties 2026 Reserve

Toevoegingen Rente

I/S Overig

Rekeningsaldo

601.000

I

80.990

I

50.000

I

134.000

S

S

124.000

S

Onttrekkingen I/S Afschrijving I/S Overig I/S 2.953.400 I

Algemene reserve Reserve beleidsontwikkeling Reserve gezondheidscentrum

16.510

S

Reserve verplichtingen exploitatie 399.739

Reserve verplichtingen kapitaallasten 400.000

S

124.000

S

50.000

I

60.500

S

S

Reserve onderhoud vastgoed Reserve kapitaalgoederen

16.510

S

83

Mutaties 2027 Reserve

Toevoegingen Rente

I/S Overig

Rekeningsaldo

Onttrekkingen I/S Afschrijving I/S Overig I/S 3.016.599 I

Algemene reserve Reserve beleidsontwikkeling Reserve gezondheidscentrum

16.510

S

16.510

S

122.000

S

Reserve verplichtingen exploitatie 356.848

Reserve verplichtingen kapitaallasten

S

Reserve onderhoud vastgoed Reserve kapitaalgoederen

500.000

S

124.000

S

84

Incidentele baten en lasten OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN (* € 1.000)

Incidentele lasten Programma 1: Wonen en leven Planvorming N743 Leemweg 2 woningbouwimpuls

Begroting 2024

MJR 2025

100 331 120

120

MJR 2026

MJR 2027

Programma 2: Duurzame toekomst Programma 3: Inclusieve samenleving Inclusieagenda Cultuurregio

10 3

Integraal huisvestingsplan

60

Programma sociaal domein Jeugdhulpteams

25 242

Implementatieplan jeugdhulp FTE's maatwerkbudget

21 200

Muziekonderwijs

30

30

Versterking zorg en veiligheid

65

65

Cultuurmakelaar

10

Programma 4: Bestuur en samenleving Projectportfolio I&A

123

Informatiebeveiliging, privacy en security

17

Werving en selectie Versterking programma's, projecten en organisatie

25 266

25 150

25

25 266

25

Programma 5: Financieel gezond Afboeken activa

1.454

Totaal incidentele lasten

3.102

681

50

Onttrekking reserve beleidsontwikkeling

3.102

681

50

Totaal incidentele baten

3.102

681

50

-

-

-

-

-

-

Incidentele baten Programma 5: Financieel gezond

Saldo van incidentele baten en lasten

85

6.2

Programma Uiteenzetting van de financiële positie

7 Bijlagen

Bijlagen

86

Bijlage 1 Begrotingsuitgangspunten 

Uitgangspunt voor het opstellen van een begroting is het door de raad vastgestelde beleid in de gewijzigde Nota Kaderstelling 2024-2027 met daarbij de meicirculaire 2023;  Peildatum voor de meerjarenbegroting 2024-2027 is 18 juli 2023 (na vaststelling Nota Kaderstelling 2024-2027).  Budgetaanpassing vinden alleen plaats als er sprake is van autonome ontwikkelingen (buiten de invloedssfeer van de gemeente) en door de raad genomen besluiten.  Structurele dekking vindt plaats uit de structurele ruimte bij de begroting of uit de stelpost Beleidsontwikkeling.  De Reserve Beleidsontwikkeling is de dekkingsreserve voor incidentele dekking van nieuw beleid, voor zover de weerstandsratio boven de 1,0 - 1,4 blijft.  De Algemene reserve en de Algemene reserve grondexploitatie zijn weerstandsreserves en worden niet gebruikt als dekkingsreserves.  OZB-verhogingen worden alleen voorgesteld als er sprake is van uitbreiding van het voorzieningenniveau dat ten goede komt aan een belangrijk deel van de Bornse gemeenschap.  De begroting voldoet aan de door de toezichthouder vastgestelde kaders en leidt tot een begroting met repressief toezicht.  Begrotingsramingen worden gesplitst in incidentele ramingen en structurele ramingen.

 De loon- en prijsontwikkelingen 2024-2027 wordt op concernniveau geraamd op een stelpost (bron: indicator “loonvoet sector overheid” en “index over de materiële overheidsconsumptie (IMOC)”).  De areaalontwikkelingen en vervangingsinvesteringen worden op concernniveau geraamd op een stelpost.  Bij herfinanciering van langlopende leningen stemmen we de rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende lening/uitzetting zo veel mogelijk af op de actuele rentestand en de rentevisie (bron treasurystatuut).  Bedragen worden afgerond op eenheden van € 500.  Conform de BBV-voorschriften zal de meerjarenbegroting uiteindelijk structureel sluitend moeten zijn.  Aantallen woonruimten en inwoners: Voor woonruimte- en inwoneraantallen gelden de aannames in onderstaande tabel (peildatum 1-1-2023). Jaar Aantal woonruimten Aantal inwoners Gemiddelde woningbezetting 10.377 24.524 2,33 1-1-2023 10.477 24.756 2,32 1-1-2024 10.577 24.987 2,31 1-1-2025 10.677 25.217 2,30 1-1-2026 10.777 25.446 2,29 1-1-2027

87

Bijlage 2 Verplichte beleidsindicatoren Nr. Naam Indicator

Eenheid

Waarde

Periode

1. 2. 3.

Formatie Bezetting Apparaatskosten

5,9 5,1 352,0

2022 2022 2022

4.

Externe inhuur

35%

2022

5. 6. 7.

Overhead Verwijzingen Halt Vervallen Alle diefstallen Winkeldiefstallen

Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten Aantal per 10.000 jongeren

11% 35,0

2022 2022

320,0 15,0

2022 2022

20,0

2022

795,0

2022

65,0

2022

75,0

2020

8. 10.

9. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19.

Totaal geregistreerde diefstallen Totaal geregistreerde winkeldiefstallen Totaal geregistreerde diefstallen uit Diefstallen uit woning woningen Alle misdrijven Totaal geregistreerde misdrijven Totaal geregistreerde gewelds- en Gewelds- en seksuele misdrijven seksuele Vernielingen en beschadigingen (in Totaal geregistreerde vernielingen en de openbare ruimte) beschadigingen Vervallen Vervallen Functiemenging (verhouding % banen-woningen) Vervallen Vestigingen (van bedrijven) Totaal geregistreerde vestigingen Absoluut verzuim Aantal Hengelo + Borne Relatief verzuim Aantal Hengelo + Borne Vroegtijdig schoolverlaters zonder % deelnemers aan het VO en MBO startkwalificatie (vsv-ers) onderwijs Wekelijkse sporters %

2021 2010,0 0,0 241,0

2022,0 2020-2021 2020-2021 2019

51,9

2020

88

Nr Naam Indicator . 20. Niet-sporters 21. Banen Jongeren met een delict voor de rechter 23. Kinderen in uitkeringsgezin 22.

24. Netto arbeidsparticipatie 25. Vervallen 26. Werkloze jongeren Personen met een 27. bijstandsuitkering Lopende re28. integratievoorzieningen 29. Jongeren met jeugdzorg 30. Jongeren met jeugdbescherming 31. Jongeren met jeugdreclassering Cliënten met een 32. maatwerkarrangement WMO 33. Omvang huishoudelijk restafval 34. Hernieuwbare elektriciteit Hernieuwbare warmte 35. Gemiddelde WOZ waarde 36. Nieuw gebouwde woningen 37. Demografische druk (grijs) Gemeentelijke woonlasten 38. eenpersoonshuishouden (eigenaar/bewoner) Gemeentelijke woonlasten 39. meerpersoonshuishouden (eigenaar/bewoner)

Eenheid

Waarde

Periode

7280,0

2022

% 12 t/m 21 jarigen

0,3

2022

% kinderen tot 18 jaar % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

2,8

2021

72,9

2022

% 16 t/m 22 jarigen

2,8

Aantal per 10.000 inwoners

251,0

7,4 0,9 0,0

2018 2e helft 2021 decembe r 2022 2022 2022 2021

Aantal per 1.000 inwoners

78,0

2022

Kg/inwoner % % Duizend euro Aantal nieuw gebouwde woningen %

100,9 14,6 5,7 313,0 180,0 40,7

2021 2021 2021 2022 2021 2022

In Euro’s

769,0

2023

In Euro’s

769,0

2023

% Aantal banen (fulltimers, partimers en uitzendkrachten) in de leeftijd 15 – 64 jaar

Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 75 jaar % van alle jongeren tot 23 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

7,1

89

Bijlage 3 Baten en lasten per taakveld

Taakveld (bedragen * € 1.000) 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB Woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten 0. Bestuur en Ondersteuning 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 1. Veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2. Verkeer, Vervoer en Waterstaat 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 3. Economie 4.1 Openbaar onderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 4. Onderwijs 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 5. Sport, Cultuur en Recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

Begroting Begroting Begroting 2024 2024 2024 baten lasten saldo 0 1.415 -1.415 359 1.013 -654 1.060 1.334 -274 64 10.800 -10.736 1.273 509 764 5.496 254 5.242 2.793 30 2.764 224 37 188 45.231 17 45.214 932 5.076 -4.144 0 0 0 6.874 3.250 3.624 0 0 0 64.306 23.733 40.573 V 0 1.554 -1.554 0 491 -491 0 2.044 -2.044 N 16 2.688 -2.672 10 245 -235 26 2.933 -2.907 N 0 30 -30 673 697 -24 46 271 -224 10 23 -12 730 1.019 -290 N 13 289 -276 207 1.927 -1.720 126 930 -804 346 3.146 -2.801 N 308 649 -342 1.351 3.317 -1.966 0 579 -579 0 52 -52 1 166 -165 23 476 -453 1 2.597 -2.596 1.683 7.836 -6.153 N 287 1.952 -1.665 0 454 -454 5.581 8.135 -2.555 0 2.498 -2.498 0 279 -279 11 1.180 -1.170 90

3.542 2.147 480 0 2.174 1.442 491 227 165 337 766 1.453 155 578 188 0 317 73 29.029 1.441 1.611 2.233 1.630 287 7.201 363 1.304 1.248 2.915

-3.331 -2.091 -480 0 -2.152 -1.442 -491 -227 -98 -337 -766 -1.453 -155 -578 -188 0 -317 -73 -22.797 N

8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen 8. Volkshuisvesting, Leefomgeving en Stedelijke Vernieuwing

211 56 0 0 22 0 0 0 67 0 0 0 0 0 0 0 0 0 6.232 219 2.280 2.870 430 127 5.925 28 1.304 450 1.782

Totaal

81.030

79.857

1.172 V

6.71a Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81a Beschermd wonen (WMO) 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering 6. Sociaal Domein 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 7. Volksgezondheid en Milieu

-1.222 669 636 -1.200 -160 -1.276 N -335 0 -798 -1.133 N

91

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=d1e607ab-b292-4ad4-99cd-fc1d6bbf064d