CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Nota Kaderstelling 2025-2028

Informatiebijeenkomst 5 juni 2024, gemeente BorneBij agendapunt: Nota Kaderstelling 202514.608 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

4.2.2 Overige ontwikkelingen Binnen dit programma zijn geen ontwikkelingen die leiden tot voorstellen om wettelijke taken efficiënt en effectief te kunnen (blijven) uitvoeren en bestaand beleid ook in de toekomst te kunnen blijven handhaven.

4.2.3 Wat doen we nog meer? In het Klimaatakkoord staan afspraken met 5 sectoren over de maatregelen die deze sectoren tot 2030 en in de jaren daarna gaan nemen om de klimaatdoelen te halen. Deze sectoren zijn: 1. gebouwde omgeving; 2. landbouw en landgebruik; 3. elektriciteit; 4. industrie en 5. mobiliteit. Klimaatakkoord Het programmaplan Duurzaamheid is in november 2023 door de raad vastgesteld en geeft weer hoe de gemeente Borne uitvoering geeft aan de afspraken uit het nationaal Klimaatakkoord. Het meerjarig programmaplan Duurzaamheid, met daarin opgenomen de ambitie, de doelen op deelthema’s en uitgangspunten loopt van 2024 t/m 2027. Per jaar wordt een Uitvoeringsplan Duurzaamheid opgesteld waarin prioriteiten worden aangegeven en hoeveel financiële middelen hiervoor beschikbaar zijn. In het Programma Duurzaamheid hebben we ons tot doel gesteld dat Borne in 2050 een klimaat neutrale gemeenschap is. Borne is broeikasgas-neutraal in 2050, in 2030 is daarvan 49% (t.o.v. 1990) bereikt. Energietransitie In de periode vanaf nu tot 2050 groeit het bewustzijn van de inwoners van hun directe invloed op het energiegebruik. Alle gebruikte energie is in 2050 dan ook 100% duurzaam en dankzij het groeiende bewustzijn gaat iedereen daar zuinig mee om. De drie strategische pijlers waarlangs dit resultaat wordt geboekt zijn: 1.

Meerjarig subsidiemogelijkheden bieden voor koopwoningen in Borne met een relatief lage WOZwaarde (onder landelijke Nationale Hypotheek Garantie-grens: €429.300) en met een laag energielabel (D, E, F of G) om isolatiemaatregelen door te voeren; 2. Verder onderzoek ten behoeve van het opstellen van een Soorten Management Plan (SMP). Dit is gericht op inzicht in diersoort die mogelijk verblijven in spouwmuren en daken. Dit kan spanning opleveren bij het isoleren van woningen met de soortenbescherming vanuit de Wet natuurbescherming en 3. Inwonersondersteuning bij het nemen van duurzame maatregelen aan hun woning. Het in 2024 vastgestelde Warmteprogramma geeft richting aan de opgave die we per wijk oppakken. Ook in 2025 wordt in een aantal nieuwe wijken het traject naar aardgasvrij gestart. Deze trajecten moeten per wijk tot een Wijk Uitvoering Plan leiden (WUP). De ervaringen van het proces in Wensink-Zuid (de eerste wijk waar dit participatieve traject gestart is) worden daarin meegenomen. Na de netverzwaring in de Bornsche Maten in 2024 zullen de komende jaren meer wijken aangepakt moeten worden. Het betreft de aanleg van meer kabels, extra transformatorstations en mogelijk ook middenspanningsstations in de wijken.

Pagina 20

Nota Kaderstelling 2025-2028 In 2024 zal het provinciale beleid voor zonnevelden vastgesteld worden. Op basis van het provinciale beleid stelt de gemeente Borne vervolgens eigen beleidsregels op. Door in te zetten op zon op daken en binnen de provinciale beperkingen toch zon op velden mogelijk te maken wil Borne haar aandeel in de RES-opgave (20 GWh in 2030) realiseren. De gemeente wil het plaatsen van zon op grote daken zoveel mogelijk stimuleren en faciliteren. Ondanks de beperkingen van de congestie op het elektriciteitsnetwerk wordt toch blijvend naar mogelijkheden gezocht bijvoorbeeld door het meewerken aan provinciale financiële regelingen waarbij agrariërs verleid worden om het asbest van schuren te verwijderen en te vervangen door zonnepanelen. De netbeheerders (TenneT en Enexis) werken aan capaciteitsuitbreiding. Via congestiemanagement wordt getracht op korte termijn de bestaande capaciteit zo goed mogelijk te benutten. Een project dat hiervoor gestart wordt is een analyse in hoeverre er mogelijkheden zijn voor een “Energy Hub” op de Molenkamp en op Westermaat-Veldkamp. In een Energy Hub wordt geprobeerd de vraag en het aanbod van elektriciteit beter op elkaar af te stemmen. In 2025 wordt een vervolg gegeven aan dit onderzoek. Circulaire economie Circulaire economie moet in veel verschillende vakgebieden tot uiting komen.

Daarom wordt in 2024 begonnen met het onderzoeken van de stand van zaken in Borne. Het koersdocument van de Twentse Gemeenten wordt in de eerste helft van 2024 in het college vastgesteld en op basis daarvan wordt gestart met de uitwerking van verdere stappen voor Borne (en voor Twente). Inwoners en huishoudens zijn ook een belangrijk onderdeel van circulaire economie. Op regionaal niveau is er de doelstelling voor een Afvalloos Twente geformuleerd: 50 kg restafval per inwoner per jaar in 2030. In 2024 betekent dit het opstellen van een verbeterplan voor de PMD-inzameling binnen de gemeente. Dit betekent met name de inzet op mogelijkheden voor minder vervuiling van de PMD-afval bij de inzameling van huiscontainers. In 2025 wordt dit gemonitord en indien nodig worden aanvullende maatregelen genomen. Verder wordt in 2024 de invoering van het opt-out systeem voor reclame voorbereid om de hoeveelheid oud papier te verminderen. Dit systeem wordt in 2025 ingevoerd. Natuur, milieu en landschap Voor het landelijk gebied zijn er diverse opgaven: denk aan verduurzaming van de landbouw, Natura 2000opgaven, de vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen, de leefbaarheid van het platteland en het versterken van landschap en biodiversiteit. Daarnaast vragen klimaatadaptatie en de energietransitie aandacht.

Belangrijke sectoren in het gebied zijn de agrarische sector, de particuliere landgoederen, de terrein beherende (natuur)organisaties, de recreatiesector, het MKB, de waterschappen en de gemeenten. In 2024 wordt er vanuit het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (PPLG) een gebiedsagenda voor Borne ontwikkeld, waar overzichtelijk gemaakt wordt wat er per gebied speelt en welke opgaven er zijn. Dit vraagt veel inzet van de gemeente. Tevens is in 2024 een aanvraag gedaan voor een zogenoemde koploper-project. Bedrijvigheid en ondernemersklimaat De aantrekkingskracht van Borne uit zich in nieuwe bedrijvigheid. Het groene karakter en de vele culturele activiteiten zorgen voor een steeds meer toenemend aantal toeristen naar Borne en de kerkdorpen. Er bestaat een goede samenwerking tussen de BBO, evenementenorganisatoren, bedrijven, de inwoners en de gemeentelijke organisatie. De Raad heeft middelen beschikbaar gesteld om een Economische visie op te stellen. Deze visie maakt straks onderdeel uit van de Omgevingsvisie, waaraan op dit moment vorm wordt gegeven. Vrijetijdseconomie De Visie Vrijetijdseconomie (VTE) is door de raad vastgesteld. Om de kosten van de uitvoering te dekken stellen wij voor met ingang van 2025 hiervoor, naast de reclamebelasting, een toeristenbelasting in te voeren.

Via het recreatieschap is duidelijk geworden dat achterstallig onderhoud is geconstateerd aan de beschoeiing van een aantal recreatieplassen in Twente. Gemeenten zijn als deelnemer naar rato aansprakelijk voor de kosten. In de halfjaarrapportage 2024 worden de kosten van dit noodzakelijk achterstallig onderhoud opgevoerd waarbij ook dekking wordt aangegeven. De uitvoering van het achterstallig onderhoud vindt in 2025 plaats.

Pagina 21

Nota Kaderstelling 2025-2028

4.2.4 Wat mag het kosten? Duurzame toekomst

2025

2026

2027

2028

Baten

3.328

3.339

3.337

3.337

Lasten

-4.558

-4.488

-4.423

-4.423

Saldo

-1.230

-1.149

-1.086

-1.086

Pagina 22

Nota Kaderstelling 2025-2028

4.3 Programma Inclusieve samenleving 4.3.1 Inleiding In het programma Inclusieve samenleving komen verschillende (beleids)vakgebieden bij elkaar in relatie tot een inclusief, gezond en sociaal Borne waarin inwoners de ruimte hebben om naar eigen kunnen en wens mee te doen. Hierbij zijn de onderdelen maatschappelijke ondersteuning, jeugd, werk en inkomen (Participatiewet), gezondheid, sport, inburgering en vluchtelingen, onderwijs, cultuur en sport belangrijke pijlers.

4.3.2 Overige ontwikkelingen Er is een aantal interventies vanuit de Hervormingsagenda jeugd nodig, waarop we vanaf 2025 moeten inzetten en waarvoor tot nu toe geen inspanningen zijn gepleegd dan wel acties op zijn uitgezet . Het betreft de verklarende analyse, Toekomst Scenario Kind & Gezin en het zelf als Toegangsteam hulp verlenen (pilot waakvlam). Deze projecten worden hieronder toegelicht. a. Verklarende analyse: De verklarende analyse is een verplicht onderdeel van de Hervormingsagenda Jeugd. Een verklarende analyse betreft een systematische werkmethode voor de intake over de verschillende levensgebieden. Hierbij is oog voor de kern van de problematiek en het biedt houvast aan het maken van een plan voor de inwoner. Het implementeren van deze werkmethode betekent dat het onderzoek naar de problemen van één hulpvraag aanzienlijk meer tijd en capaciteit kost. Pilots in andere regio’s laten zien dat inzet van de verklarende analyse als resultaat heeft dat het gezin op de juiste plek terecht komt met de zorgvraag, veelal kan dit in het voorliggend veld of vanuit eigen kracht. Daarnaast is eerder helder wanneer schuldenproblematiek of volwassen GGZ voorliggend is en hier de focus op dient te liggen. Wanneer hier sprake van is kan de ondersteuningsvraag in de casustafel van het Sociaal Hus worden besproken.

De verklarende analyse moet bij iedere nieuw aangemelde jeugdige afgenomen worden. Dit vergt extra capaciteit. Gemiddeld gaat het om 3 aanmeldingen van jeugdigen per week. Deze vragen in plaats van 6 uur voor de onderzoeksfase, 12 uur door de veranderende werkmethode. Dit is een extra investering van 18 uur per week (0,5 fte). De geraamde kosten van de inzet van deze extra capaciteit bedraagt € 55.000 (loonsom incl. overhead) en deze zijn structureel. b. Kind & Gezin Vanuit het Rijk wordt het Toekomst Scenario Kind & Gezin ingevoerd. Bestaande lokale uitvoeringsteams op het gebied van jeugdhulp krijgen een grotere rol in gezinnen/huishoudens waar (dreigende) onveiligheid speelt. Daar waar in het verleden in dreigende onveiligheidssituaties de regie werd overgenomen door externe gespecialiseerde partijen blijven met ingang van 2025 de lokale uitvoeringsteams ook betrokken. Deze betrokkenheid uit zich in “het vinger aan de pols houden”, samenwerking met de gespecialiseerde teams en het voeren van regie over de zorg. Dit is een extra taak. Daarmee blijven de lokale uitvoeringsteams een vertrouwd en betrokken gezicht voor de inwoners. Voor Borne houdt dit in dat we bij 28 gezinnen (peildatum 8-3-2024) niet af kunnen ronden en dus betrokken blijven. De caseload van de jeugdconsulenten ligt gemiddeld op 36 gezinnen. Dit vraagt om extra capaciteit.

Door te starten met een pilot en datagedragen de inhoudelijke en financiële effecten te monitoren kan een analyse van de impact op de overige werkzaamheden en taken binnen het Sociaal Domein in kaart gebracht worden. De verwachting is dat er minder individueel maatwerk ingezet wordt doordat jeugdconsulenten nauwer samenwerken met de gecertificeerde instellingen en diens verwijzingen als externe verwijzer in het kader van de Jeugdwet. Kosten van inzet van extra capaciteit: € 81.000 per jaar (incidenteel, loonsom incl. overhead) gedurende de pilot van 3 jaar. c. Pilot waakvlam: Zelf als Toegangsteam hulpverlening bieden: Op grond van een verplichting vanuit de Hervormingsagenda Jeugd, moet elke gemeente zogenoemde ‘waakvlam’ hulpverlening bieden. Dit is een preventieve maatregel waarmee escalatie en daarmee verwijzing naar (duurdere) geïndiceerde zorg wordt voorkomen. Door het bieden van de waakvlam hulpverlening wordt voldaan aan een onderdeel van het thema "Stevige lokale teams" van de Hervormingsagenda Jeugd. Door te

Pagina 23

Nota Kaderstelling 2025-2028 starten middels een pilot en datagedragen de inhoudelijke en financiële effecten te monitoren kan een analyse van de impact op de overige werkzaamheden en taken binnen het Sociaal Domein in kaart gebracht worden. De verwachting is dat er minder individueel maatwerk ingezet wordt door het bieden van waakvlam hulpverlening. Uit onderzoeken naar het functioneren van de jeugdzorg komt een gedeelde boodschap naar voren: namelijk waakvlamcontact/ langdurige betrokkenheid: • Casusanalyses complexe echtscheidingen: Wat gemist wordt is een goede overdracht tussen de verschillende zorgpartijen. Het gezin moet voortdurend het verhaal opnieuw delen, dit levert een negatieve bijdrage aan het hulpverleningsproces. Conclusie van de retrospectieve casusanalyses laat zien dat het hulpverleningstraject met 12 maanden (gemiddeld) verkort kan worden wanneer er sprake is van waakvlamhulpverlening. • Hervormingsagenda Jeugd: er is een richtinggevend kader opgesteld met vereisten voor de lokale toegang. Hierin wordt de nadruk gelegd op het zelf bieden van (basis)hulp en een vertrouwd aanspreekpunt blijven. Centraal staat hierin dat de lokale teams waar mogelijk zelf direct (basis)hulp bieden. Die hulp kan zowel kort- als langdurig zijn (bijvoorbeeld in de vorm van waakvlamcontact).

De geraamde kosten die samenhangen met dit project bedragen voor de inzet van extra capaciteit 1,76 fte € 178.000 per jaar (incidenteel, loonsom incl. overhead) gedurende een periode van 3 jaar (incidenteel). We verwijzen hierbij naar de voorwaarde zoals we deze onder hoofdstuk 3 hebben gemaakt: na afloop van drie jaar dienen de projecten, te weten Kind en Gezin én Pilot waakvlam, die incidenteel worden bekostigd, zich zelf moeten kunnen bekostigen. Dit betekent dat als deze projecten succesvol zijn en tot verlenging wordt overgegaan, de daarmee gepaard gaande kosten binnen het bestaande budget moeten worden opgevangen. Is dat niet het geval, dan vindt continuering van het betreffende project niet plaats. Evenementensubsidies De subsidies voor de organisaties die evenementen organiseren zijn sinds 2014 niet geïndexeerd. Om deze evenementen te kunnen blijven organiseren worden is er door de raad voor 2024 en 2025 extra geld beschikbaar gesteld. De raad heeft verzocht om deze incidentele middelen structureel mee te nemen bij de nota Kaderstelling. Ons college voldoet hiermee aan dit verzoek. Bedoeling is dat een deel voor bestaande evenementen wordt ingezet en het resterende deel voor nieuwe initiatieven. Het gaat hier om een structureel bedrag van € 25.000 vanaf 2026.

4.3.3 Wat doen we nog meer? In het programma Inclusieve samenleving worden diverse taken en verantwoordelijkheden uitgevoerd waar verschillende wetten aan ten grondslag liggen zoals: de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet, de Participatiewet, de Wet op passend onderwijs en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. De complexiteit en de hoeveelheid ondersteuningsvragen nemen toe. De effecten en de nasleep van corona en de oorlog in Oekraïne vertalen zich in maatschappelijke vraagstukken op het gebied van bestaanszekerheid en gezondheid. Daarnaast constateren we een aantal uitdagingen met betrekking tot de demografische autonome ontwikkelingen (o.a. dubbele vergrijzing, groeigemeente, hoog aantal jeugdigen in vergelijking met omliggende gemeenten, toename personeelstekort zorg en wetswijzigingen met betrekking tot de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind en Gezin). De Hervormingsagenda Jeugd, die in juni 2023 door het Rijk is vastgesteld, bevat een groot pakket verplichte maatregelen om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Wmo, Jeugd en Participatie Om het Sociaal Domein op langere termijn houdbaar te houden en meer integraliteit, effectiviteit en samenhang binnen de zorg vorm te kunnen geven is in 2020 gestart met een veranderstrategie.

De taakstelling van 2 miljoen is eind 2023 afgerond en de ingezette interventies op de beheersmaatregelen hebben effect. De concrete uitvoering van programma’s en projecten in het Sociaal Domein worden integraal opgepakt, passend bij de doelstellingen van GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord), IZA (Integraal Zorg Akkoord) en de lokale visie op het sociaal domein. In 2025 ligt de focus op de voortzetting van de projecten: bestaanszekerheid, positieve gezondheid, kwetsbare jongeren tussen 16 en 27 jaar, Sociaal Hus, jonge kind en samenwerken in en met de wijk. Daarnaast werken wij regionaal samen met de Twentse Koers aan de doelen van IZA middels de projecten: Welzijn op recept, Jongeren met Schulden, Bereik vergroten aanpak geldzorgen, Kansrijke start en kansrijk opgroeien,

Pagina 24

Nota Kaderstelling 2025-2028 Valpreventie en Participatie naar Vermogen. Deze projecten zijn ondersteunend aan de voortzetting van ingezet beleid vanuit GALA. Woon-Zorgopgave We staan voor een uitdagend vraagstuk dat voortkomt uit zowel de dubbele vergrijzing als de behoefte aan geschikte huisvesting voor kwetsbare inwoners binnen onze gemeente. Gelet op de complexiteit van deze uitdagingen heeft de Rijksoverheid beleidskaders opgesteld rondom wonen, welzijn en zorg. Vervolgens zijn de regionale woonzorgvisie 2024 – 2026 Twente en het bijbehorende afsprakenkader voor ouderenhuisvesting Twente in maart 2024 opgeleverd. Deze regionale stukken vormen de basis voor onze lokale woonzorgvisie die in 2024 wordt vastgesteld. Asielopgave Met ingang van 1 februari 2024 is de Spreidingswet van kracht. De wet geeft gemeenten een expliciete wettelijke taak om asielopvangvoorzieningen mogelijk te maken. Gemeenten zijn vanaf die datum aanspreekbaar op de asielopgaven die aan hen zijn toebedeeld. Ondanks dat in het hoofdlijnenakkoord is opgenomen dat de Spreidingswet wordt ingetrokken is deze nog steeds van kracht. We zijn dus gehouden de Spreidingswet uit te voeren. De asielopvangplekken en opvang voor Oekraïense ontheemden zijn verdeeld op basis van het inwonersaantal en de sociaal economische score van een gemeente.

De drie Twentse opgaven (opvang voor Oekraïense ontheemden, huisvesting statushouders en opvang asielzoekers) worden op dit moment niet gerealiseerd met risico op een aanwijzing door de staatssecretaris. Voor 2025 is de voorspelling dat de taakstelling van statushouders stagneert door de krapte op de woningmarkt en de beperkte uitstroom op de doorstroomlocatie. De Tweesporenkoers (beleid gericht op de korte termijn en beleid voor 2025 en daarna) wordt in de tweede helft van 2024 vastgesteld en biedt een belangrijke toekomstige leidraad voor de asielopgave binnen gemeente Borne. Onderwijs Op het gebied van onderwijs wordt doorlopend met het onderwijs gewerkt aan het versterken van de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. Ook het komen tot meer inclusief onderwijs is hierbij onderwerp van gesprek. Het onderwijs heeft een belangrijke signaleringsfunctie. Voor de komende jaren wordt verwacht dat er investeringen nodig zijn in onderwijshuisvesting. Het integraal huisvestingsplan dat eind 2024 wordt opgesteld geeft hierin inzicht voor de komende jaren. Dit heeft te maken met vervangende nieuwbouw, renovatie en het verder ontwikkelen tot kindcentra in Borne, maar ook de verplichting om schoolgebouwen te verduurzamen. Goede schoolgebouwen dragen bij aan de leerprestaties van kinderen.

Ook wordt ingezet op de vervangende nieuwbouw en het ontwikkelen van een kindcentrum op de locatie Jan Ligthart. Cultuur Kunst- en cultuurdeelname verrijkt, het verrijkt ons als mens, maar ook de samenleving. Het zorgt ervoor dat mensen mee kunnen doen, hun talenten kunnen ontwikkelen en kunnen ontspannen. Het draagt bij aan geluk en sociale verbinding. In 2025 wordt verdergegaan met de uitvoering van de cultuurnota. Dit op basis van een uitvoeringsprogramma behorende bij de cultuurnota die in 2024 is vastgesteld. Hierin wordt onder andere ingezet op het beter bekend maken van het cultuuraanbod in de gemeente, waarmee het meedoen wordt gestimuleerd. Sport Bewegen is een belangrijk onderdeel in het voorkomen van (dure) zorgvraag later. Vanuit GALA worden middelen ingezet voor projecten die hieraan bijdragen. De realisatie van het sportcentrum in Borne-West heeft de komende jaren aandacht. Doordat dit project enige vertraging heeft gekend (oplevering voorzien in september 2026), heeft dit gevolgen voor de oprichtingsdatum van het sportbedrijf. Dit is nu voorzien per 1 januari 2026. In 2025 worden hiertoe de voorbereidende werkzaamheden verder uitgevoerd.

Pagina 25

Nota Kaderstelling 2025-2028 Werk en inkomen Het primaire doel is om bestaanszekerheid binnen de samenleving te vergroten. We dragen bij aan de bestaanszekerheid van inwoners door het waarborgen van financiële stabiliteit, toegang tot de basisbehoeften en het vermogen om waardig deel te nemen aan de maatschappij. Hierbij staan toegankelijkheid, transparantie en laagdrempeligheid van de minimaregelingen en de dienstverlening centraal. We zetten in op versterking van de ondersteuning vanuit het Sociaal Hus en het verbreden van informatievoorzieningen en door aan te sluiten bij de vindplekken. Het Regioplan Twente richt zich op het waarborgen van bestaanszekerheid voor alle inwoners van de regio Twente. Wij sluiten aan bij de regionale projecten vanuit Twentse Koers die vanuit de IZA (Integraal ZorgAkkoord) zijn vormgegeven zoals de projecten; Jongeren met Schulden en Bereik vergroten aanpak geldzorgen. Vanuit het Plan GALA Borne Gezond, werken we via het Sociaal Hus aan het verminderen van gezondheidsachterstanden, waarbij we nauw samenwerken met eerstelijnszorg, waaronder huisartsen. Ook is blijvend aandacht om de schuldenproblematiek bij inwoners te verminderen. In de uitvoeringsorganisatie werken we nauw samen met de gemeente Haaksbergen en Hengelo.

In 2024 is een start gemaakt met betrekking tot het versimpelen van het aanvraagproces voor laagdrempeligheid in samenwerking met de Uitvoeringsorganisatie. Begin 2025 wordt ingezet op een versimpelende oplossing voor het verstrekken van minimaregelingen.

4.3.4 Wat mag het kosten? Inclusieve samenleving

2025

2026

2027

2028

Baten

7.853

7.855

7.731

7.731

Lasten

-38.069

-37.432

-38.355

-38.355

Saldo

-30.216

-29.577

-30.624

-30.624

Pagina 26

Nota Kaderstelling 2025-2028

4.4 Programma Bestuur en samenleving 4.4.1 Inleiding Binnen dit programma komen onderwerpen als bestuur, communicatie, veiligheid en dienstverlening aan bod. Ook beleidsthema’s als veiligheid en openbare orde, VTH (Vergunningverlening, toezicht en handhaving), APV en bijzondere wetten en de organisatie (HR) vallen binnen dit programma.

4.4.2 Overige ontwikkelingen Communicatie en participatie De prioriteit ‘Bornse gemeenschap en transparant bestuur’ vereist adequate communicatie en participatie. Zonder uitvoeringsbudget is het niet mogelijk om de noodzakelijke doorontwikkeling binnen de organisatie te maken rondom de communicatiestijl die we willen hanteren bij gemeente Borne. Daarnaast is tevens niet mogelijk om vaker participatietrajecten in te zetten, omdat er dan geen budget is voor communicatie-uitingen of participatiemiddelen. Budget is nodig om aan zowel de doorontwikkeling van de communicatiestijl als ook de intensivering op participatie, in eerste instantie, een tijdelijke impuls te geven. Het is werkbudget voor, in eerste instantie, 3 jaren. Daarna wordt bezien of de extra impuls onderdeel geworden is van de werkroutine en -processen van gemeente Borne, waardoor aanvullend budget niet meer nodig is. Vooralsnog wordt een bedrag geraamd van € 30.000 voor 3 jaar (incidenteel). Ondermijning In de afgelopen jaren zijn mooie stappen gezet op het vlak van ondermijning. Om nu door te kunnen ontwikkelen en de bewustwording bij de samenleving en de organisatie te vergroten, is het nodig om campagnes en activiteiten op te zetten die hieraan bijdragen. Door de bewustwording te vergroten worden ondermijnende activiteiten sneller gesignaleerd en kan eerder ingegrepen worden.

Ook preventief heeft dit een werking, omdat zichtbaar is dat de gemeente en de samenleving oog heeft voor dit type criminaliteit. Zonder structureel budget voor ondermijning op het vlak van campagnes, activiteiten en controles, is het niet mogelijk om binnen de prioriteit ‘Ruimte voor een groeiende, leefbare gemeente’ deze ingezette ontwikkeling te continueren. Er is nu nauwelijks budget beschikbaar om voldoende in te zetten op het creëren en vergroten van bewustwording rond ondermijning binnen de organisatie en de samenleving, en de preventieve werking te benutten. Dit voorstel is het gevolg van vastgesteld beleid, namelijk het Integraal Veiligheidsbeleid. De raad heeft wel beleidslijnen uitgezet maar er zijn geen uitvoeringsmiddelen beschikbaar gesteld. Dit voorstel past dus ook in de lijn dat wat we begonnen zijn, maken we af. Het gaat om een bedrag van € 10.000. Anonimiseringssoftware Om aan de privacyregelgeving van de AVG te kunnen voldoen is het noodzakelijk om gemeentelijke documenten, die openbaar worden gemaakt, te anonimiseren. Met de invoering van de Wet open overheid (Woo) is het aantal te anonimiseren stukken toegenomen. Dit komt mede omdat we nu verplicht zijn om documenten niet alleen beschikbaar te maken op aanvraag, maar deze ook actief toegankelijk te maken (bijvoorbeeld op de gemeentelijke website).

Het handmatig anonimiseren van documenten is tijdrovend en vatbaar voor fouten, wat het risico op het lekken van gevoelige informatie verhoogt. Daarom wordt voorgesteld om te investeren in een gespecialiseerd softwareproduct dat dit proces kan automatiseren. Door een dergelijk systeem aan te schaffen, kunnen we efficiënter aan de vereisten van zowel de AVG als de Woo voldoen. De structurele kosten van een dergelijke systeem worden geraamd op € 30.000. Incidentele middelen met betrekking tot de implementatie van een dergelijke systeem worden gedekt uit het budget van het project Wet open overheid (Woo). SSO koppelingen Een zeer groot deel van onze werkprocessen worden in digitale applicaties afgehandeld. Daarmee is de gemeente kwetsbaar voor digitale cybercrime. De gemeente probeert dit via diverse maatregelen tegen te gaan waaronder het gebruik van wachtwoorden door onze medewerkers om toegang te krijgen tot al die

Pagina 27

Nota Kaderstelling 2025-2028 vakapplicaties. Om veiliger en eenvoudiger toegang middels wachtwoordgebruik te verkrijgen is het cruciaal om hierop een inhaalslag te maken door middel van het principe van “Single Sign-On”. Dit initiatief streeft ernaar om de toegang tot verschillende systemen en applicaties te stroomlijnen, waardoor medewerkers met één enkele set inloggegevens veilig en efficiënt toegang krijgen tot alle benodigde tools en informatie. Hiervoor is een eenmalig invoeringsbudget nodig van € 10.000. Projectleider I en A en facilitair regisseur Bij de analyse van de organisatie is geconstateerd dat we op een aantal terreinen geen of weinig capaciteit tot onze beschikking hebben. Het gaat daarbij om de functies van subsidieadviseur, beleidsadviseur economie, administratieve ondersteuning voor de afdelingen, een facilitair regisseur, een beleidsadviseur dienstverlening en een projectleider I&A. Het gaat dan om functies die we nu niet of in beperkte omvang kennen binnen Borne, maar die wel van belang zijn voor de toekomst. Gelet op de koers van een pas op de plaats, zijn we ons er bewust van dat niet alle functies ingevuld kunnen worden door het aanvragen van extra financiële middelen. Een aantal van deze functies/taken worden niet ingevuld, een aantal wordt (deels) op een andere manier opgepakt, bijvoorbeeld door herschikking van taken binnen bestaande functies.

Twee functies zijn echter noodzakelijk, namelijk de facilitair regisseur en de projectleider I&A. De facilitair regisseur is van belang met het oog op de aanstaande verhuizing naar en het samenwonen in het Huis van Borne. De projectleider I&A is een noodzakelijke uitbreiding vanwege het belang van informatieveiligheid, de toename van de digitalisering op allerlei vlakken en de uitvoering en regie op het uitgebreide projectenportfolio van I&A. Daarmee is deze functie van cruciaal belang om de bedrijfsvoering op niveau te brengen en te houden. Deze functie wordt momenteel incidenteel bekostigd. De structurele kosten die samenhangen met beide functies zijn € 256.000 (loonsom inclusief overhead).

4.4.3 Wat doen we nog meer? Kernonderwerpen voor 2025 zijn communicatie en participatie, aanpak van ondermijning, vergunningverlening en toezicht, professionalisering van het bestuurlijk proces en dienstverlening en informatievoorziening. Bestuur De komende tijd wordt ingezet op de professionalisering van het bestuurlijke proces. Deze professionaliseringsslag moet bijdragen aan een verbetering in informatievoorziening naar de samenleving. Naast communicatie en participatie is dit één van de dragers om het vertrouwen in het bestuur en de politiek te vergroten. In 2025 moet dit zijn beslag gaan krijgen, onder andere door een betere kwaliteit van de raadsvoorstellen, die ook begrijpelijker en toegankelijker worden. Openbare orde en veiligheid Gemeente Borne blijft een relatief veilige gemeente, maar ook hier spelen zaken als polarisatie, ondermijning en verharding en verjonging in het criminele milieu. Begin 2023 is het Integraal Veiligheidsplan 2023 (IVP) e.v. vastgesteld. De drie speerpunten die hierin opgenomen zijn, te weten leefbaarheid in de wijk, kwetsbare personen/jeugd en ondermijning, blijven onverkort de focus voor de komende jaren. Samen met onze partners, zoals politie, Wijkracht, Welbions, omliggende gemeenten en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Oost Nederland wordt hard gewerkt aan de uitvoering van dit IVP.

In 2025 wordt de ingezette lijn op kwetsbare personen/jeugd en vroegtijdige signalering doorontwikkeld. Voorkomen van polarisatie (doorontwikkeling buurtbabbel) en de aanpak van cybercriminaliteit (weerbare overheid en samenleving) krijgen steeds meer aandacht. Ook de bewustwording rondom ondermijning wordt verder uitgebouwd en meer controles worden opgepakt om de informatiepositie van de gemeente te versterken en ondermijnende criminaliteit in beeld te brengen en aan te pakken. Deze intensivering op de aanpak van ondermijning betekent dat de huidige beschikbare middelen voor de uitvoering van campagnes en controles onvoldoende zijn. Dit is al onder paragraaf 4.4.2 beschreven. Communicatie en participatie Een verbindende, toegankelijke en betrouwbare overheid die inwoners, ondernemers en organisatie centraal stelt. Dat is wat gemeente Borne wil zijn en waar de komende jaren vanuit de communicatievisie op ingezet wordt. Participatie is hierbij een belangrijk onderdeel, ook in het vergroten van de kwaliteit van besluitvorming. Door input van inwoners en andere belanghebbenden mee te nemen in beleidsprocessen wordt geborgd dat ook ervaringskennis meeweegt in de richting die gemeente Borne opgaat. Van belang is dat we doelgroepgericht en met focus communiceren. Dit betekent onder andere dat onze communicatiestijl, in taal

Pagina 28

Nota Kaderstelling 2025-2028 en beeld, is afgestemd op de doelgroep, zodat wat we willen vertellen ook overkomt zoals bedoeld is. Deze insteek vraagt een doorontwikkeling in onze huidige manier van communiceren en het proces dat we hiervoor met elkaar doorlopen. Participatie wordt de komende jaren vaker en breder ingezet. Binnen projecten is nu al zichtbaar dat inwoners en belanghebbenden vaker betrokken worden. Dit vraagt meer communicatie-inzet, communicatiemiddelen en participatiebegeleiding vanuit de organisatie om te zorgen dat participatie op een goede, passende manier ingezet wordt. Vanaf het begin worden verwachtingen duidelijk geschetst over de manier waarop participatie ingezet wordt, wanneer dit het geval is, waarover en op welke wijze participatie plaats vindt. De samenwerking met dorps- en wijkraden wordt gecontinueerd en waar mogelijk, krijgen zij een passende rol in participatie binnen de dorpen en wijken. Dienstverlening en digitalisering De komende jaren wordt voortdurend verder gewerkt aan de digitalisering van de dienstverlening en informatievoorziening. De informatievoorziening wordt verder gedigitaliseerd en wordt makkelijker te vinden. Daarnaast wordt verkend welke mogelijkheden er zijn om, in samenwerking met Kennispunt Twente, meer datagedragen te gaan werken en welke meerwaarde dit voor gemeente Borne heeft.

In 2024 wordt het haalbaarheidsonderzoek uitgewerkt over samenwerking op het gebied van ICT-taken (de Akant / automatiseringskant van I&A), zoals aanbevolen in het externe rapport uit mei 2023. Aanleiding van dit onderzoek is om de kwetsbaarheid te verminderen en de kwaliteit van de dienstverlening te borgen, zodat we beter voorbereid zijn op (toekomstige) uitdagingen en veranderingen, zowel in de lijn als binnen I&A. Omdat de organisatiebrede bedrijfsvoering in toenemende mate afhankelijk wordt van digitale systemen, de veiligheidseisen aan de digitale systemen verder aangescherpt worden en ontwikkelingen steeds sneller gaan, zal op termijn meer geïnvesteerd moeten worden in I&A. Indien Borne hierin niet mee gaat, komt de dienstverlening aan inwoners, organisaties en bedrijven onder druk te staan en worden veiligheidsrisico’s gelopen. Dit jaar is meer bekend over de uitkomsten van de businesscase en daarmee samenhangend de toenemende kosten. Vergunningverlening, toezicht en handhaving Alle regels over de fysieke leefomgeving moeten met de komst van de Omgevingswet sinds 1 januari 2024 uiteindelijk in 1 omgevingsplan komen. Deze wetgeving brengt veel nieuwe verplichtingen en kansen met zich mee, die een grondige evaluatie en actualisatie van onze huidige beleidsstukken en gemeentelijke verordeningen vereisen.

De gemeente heeft nog tot 2032 de tijd om dat allemaal in het omgevingsplan vast te leggen. In de tussentijd is de gemeentelijke APV eind 2023, net als een aantal andere verordeningen, hierop al wel aangepast en geactualiseerd, zodat het een juiste juridische basis vormt waarop situaties en aanvragen om vergunningen kunnen worden beoordeeld. Aangezien dit vakgebied volop in beweging is, onder andere ook qua ondermijning, zullen we jaarlijks checken of de APV opnieuw aanpassing behoeft en geactualiseerd moet worden. Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) is één van de instrumenten om invulling te geven aan een gezonde en veilige leefomgeving. Landelijk wil men het VTH-stelsel verder versterken en professionaliseren. Het belang van een gezonde en veilige omgeving wordt namelijk steeds meer ingezien. Daarbij staat de burger centraal, maar een goede kwalitatief hoogwaardige uitvoering en een stevig VTH-stelsel zijn dan ook cruciaal. De gemeente Borne zal hieraan ook haar bijdrage leveren. Overigens werken in Twente de 14 gemeenten, de provincie Overijssel en de ketenpartners al veel beleidsmatig samen op het gebied van VTH, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Organisatieontwikkeling In 2023 heeft er een uitgebreide analyse van de organisatie plaatsgevonden van het gekozen organisatiemodel, organisatiebesluit en de besturingsfilosofie uit 2020.

Dat heeft geleid tot het rapport ‘Verder op de weg vooruit’: een uitgebreide beschrijving van de analyse. Er zijn diverse aandachtspunten en aanbevelingen voor de toekomst geformuleerd, waaronder een nieuwe organisatiestructuur en werkwijze. Deze zijn vertaald in een nieuwe organisatieregeling, welke door het college op 19 december 2023 is vastgesteld. De gemeenteraad is in februari 2024 geïnformeerd over de uitkomsten en opvolging van de analyse van de organisatie.

Pagina 29

Nota Kaderstelling 2025-2028 De nieuwe organisatiestructuur is per 1 mei 2024 geïmplementeerd. Heel 2024 zal in het teken staan van het borgen van de nieuwe leidinggevende structuur en werkwijze, teambuilding en opleiding voor de nieuwe teams en afdelingen. Tevens is per 1 mei een start gemaakt met een uitgebreide variant van het Hybride werken in ons huidige gemeentehuis; alvast vooruitlopend op de verhuizing naar het Huis van Borne. Er is een ontwikkelagenda opgesteld waarin uitgewerkt is hoe er invulling gegeven kan worden aan de professionalisering van de organisatie. De implementatie daarvan vindt grotendeels plaats in 2025. HR De invoering van de nieuwe organisatiestructuur leidt tot (nieuwe) medewerkers op functies. Dit leidt ook tot vacatures die extern worden uitgezet. Het duurt even voordat deze nieuwe functies en vacatures zijn ingevuld. Daarnaast is het belangrijk dat medewerkers die intern doorstromen de nieuwe functie zich eigen maken, zich verder ontwikkelen en de juiste mensen worden geworven op de openstaande functies. Daarnaast is er ook aandacht voor het verder terugdringen van externe inhuur. Door de inhuur terug te dringen en mensen aan de gemeente Borne te binden, dalen de kosten en kunnen we een stabiele situatie creëren waarin medewerkers zich binden aan de organisatie en zich verder kunnen ontwikkelen.

Binnen de gemeente Borne merken we dat professionals binnen bepaalde vakgebieden schaars zijn en we in Borne soms maar werk hebben voor een beperkt aantal uren binnen die vakgebieden. We zijn in Twents verband aan het kijken naar de mogelijkheden om gezamenlijk mensen op te leiden of in dienst te nemen. Hierbij kan gedacht worden aan een vakgroep projectleiders, die werkzaam zijn voor meerdere gemeenten en zo ingezet kunnen worden wanneer ze nodig zijn. Dit maakt onze organisatie meer flexibel en biedt de medewerker de kans om ervaring op te doen bij verschillende gemeenten.

4.4.4 Wat mag het kosten?

Bestuur en samenleving

2025

2026

2027

2028

Baten

507

507

507

507

Lasten

-13.593

-13.442

-13.310

-13.310

Saldo

-13.086

-12.935

-12.803

-12.803

Pagina 30

Nota Kaderstelling 2025-2028

4.5 Programma Financieel gezond 4.5.1 Inleiding Dit programma gaat vooral over de gemeentefinanciën. Tevens is in dit programma ook het grondbedrijf en gemeentelijk vastgoed ondergebracht.

4.5.2 Overige ontwikkelingen Binnen dit programma zijn geen ontwikkelingen die leiden tot voorstellen om wettelijke taken efficiënt en effectief te kunnen (blijven) uitvoeren en bestaand beleid ook in de toekomst te kunnen blijven handhaven.

4.5.3 Wat doen we nog meer? Gemeentefonds Over de belangrijkste ontwikkeling op dit vlak, het gemeentefonds in relatie tot het ravijnjaar en wat dit met de gemeentefinanciën van Borne doet, is voldoende gezegd. Wel is belangrijk te beseffen dat op het moment van het opstellen van deze kadernota nog geen nieuw kabinet is geformeerd. Er is weliswaar een akkoord op hoofdlijnen maar een aantal zaken rondom het gemeentefonds is nog onzeker, zoals het schrappen van een incidentele greep uit het gemeentefonds in 2025 met een omvang van ongeveer € 1 miljard waarbij het effect voor Borne ongeveer € 1,1 miljoen is. Op basis van de huidige informatie betekent dit voor Borne dat er voor het jaar 2025 nog een begrotingsoverschot is van € 1,1 mln., maar dit slaat vanaf 2026 om naar een structureel begrotingstekort van pakweg € 1,7 mln.. Inflatie Het uitgangspunt dat gehanteerd wordt bij het opstellen van de begroting voor het verwerken van inflatiestijgingen het document ‘Macro Economische Verkenningen zoals het CPB deze per september 2023 heeft opgesteld. Achteraf worden de werkelijke inflatoire effecten hierop bijgesteld. Deze correcties zitten nog niet in de begroting 2024, maar zijn van grote invloed op de komende jaren. De prijsstijging ten opzichte van de begroting 2024 is 3,9%. Voor de periode 2026-2028 wordt rekening gehouden met percentages van 1,6% per jaar.

Voor de looncompensatie wordt, in overeenstemming met de uitgangspunten van de Twentse gemeenten, de salarissen eerst geactualiseerd op basis van de meest recente CAO. Eind 2023 is er een akkoord bereikt over de CAO 2024. Uitgangspunt hierbij is de “Loonvoet sector overheid” volgens de Macro Economische Verkenningen. Op basis hiervan wordt de looncompensatie vastgesteld op 4,3% in 2025 en op 2% voor de periode 2026-2028 per jaar. Deze percentages gelden voor het loon- en prijs beïnvloedbare gedeelte van onze begroting. Vastgoed In 2025 zal een start worden gemaakt met het uitvoeren van het in 2024 vastgestelde vastgoedbeleid. Grondzaken In 2025 zal een start worden gemaakt met het werken middels het in 2024 geüpdatet grond- en grondprijsbeleid.

Pagina 31

Nota Kaderstelling 2025-2028

4.5.4 Wat mag het kosten? Financieel gezond

2025

2026

2027

2028

Baten

62.186

62.655

64.007

63.907

Lasten

-13.561

-15.133

-15.733

-15.833

Saldo

48.625

47.522

48.274

48.074

Pagina 32

Nota Kaderstelling 2025-2028

5

Proces

Deze nota kaderstelling wordt door de raad op 9 juli 2024 behandeld. Samen met de door de raad aangenomen amendementen en moties vormt deze nota Kaderstelling de basis voor de programmabegroting 2025 – 2028. Deze is geagendeerd voor de raadsvergadering van 12 november a.s. De uitkomsten van de meicirculaire zullen daarbij uiteraard meegenomen worden. Ook het regeerakkoord als uitwerking van het hoofdlijnenakkoord wordt hierbij betrokken. Nadat deze nota Kaderstelling is aangenomen door de raad zal het college van B en W de voorbereidingen ter hand nemen van het proces zoals geschetst in hoofdstuk 3 van deze Kadernota. De uitkomsten van dit proces zullen als resultaat landen in de eerstkomende nota Kaderstelling.

Pagina 33

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=cda2c12c-0344-487b-acad-4e48c2163bb0