CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Evaluatie huishoudelijke Afval 2025: Goed scheiden loont

Beeldvormende commissievergadering 18 november 2025, gemeente BorneBij agendapunt: Evaluatie huishoudelijke afval9.553 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

34

4.4 Openbare prullenbakken Huidige situatie In gemeente Borne staan ongeveer 195 openbare prullenbakken. Prullenbakken moeten staan op logische plekken zoals bij hondenlosloopterreinen en speelveldjes. Prullenbakken staan ook vaak in parken en in de buurt van zitbanken. Inwoners dienen soms verzoeken in voor het plaatsten van nieuwe prullenbakken op hun wenslocaties. Gemeente Borne heeft een prullenbakkennorm gehanteerd, waarin een bepaalde hoeveelheid prullenbakken in de hele gemeente was toegestaan. Wanneer een prullenbak ergens geplaats zou worden, moest een prullenbak op een andere plek verdwijnen. In het verleden had gemeente Borne speciale prullenbakken voor hondenpoepzakjes. Nu mogen deze zakjes in de normale openbare prullenbakken gegooid worden. Ontwikkelingen Niet van toepassing. Evaluatie Het gesloten systeem is geen gewenste situatie. Door het ontwikkelen van bijvoorbeeld ontmoetingsplekken in de openbare ruimte groeit ook de vraag naar openbare prullenbakken. Op dit moment ontbreken duidelijke kaders om verzoeken voor nieuwe prullenbakken te toetsen, en vanwege een gebrek aan capaciteit zijn de meest recente verzoeken nog niet beoordeeld. In het najaar van 2025 wordt de beeldkwaliteit van de prullenbakken in beeld gebracht en worden de locaties in kaart gebracht.

Dit maakt inzichtelijk of de locaties van de prullenbakken aansluit bij bijvoorbeeld wandelroutes en openbare ontmoetingsplekken. En helpt bij het herschikken. Want het plaatsen en zo nodig weghalen van prullenbakken is een continu proces. Aan hand van meldingen en verzoeken, maar ook een vullingsgraadanalyse kan beoordeeld worden op welke locaties wel en niet prullenbakken nodig zijn. Wanneer het nodige beoordelingskader is opgesteld moet aan hand daarvan beoordeeld worden op welke locaties prullenbakken zinvol zijn. Vervolgstappen In de Leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR) wordt een beoordelingskader voor het plaatsen van openbare prullenbakken opgenomen. Aan hand daarvan moeten de plaatsingsverzoeken beoordeeld worden.

35

5. Overlast 5.1 Bijplaatsing Illegale bijplaatsing is het op een verkeerde plaats of manier achterlaten van afval naast of in de buurt van een afvalcontainer, bijvoorbeeld het plaatsen van vuilniszakken of grofvuil bij een milieuplein. Het neerzetten van restafval in de openbare ruimte, dus bijvoorbeeld op milieupleinen en inzamelpunten voor verpakkingen, is niet toegestaan. Ook te vroeg aangeboden PMD zakken horen niet op straat en vallen onder bijplaatsing. Wanneer PMD niet in een transparante zak aangeboden wordt, is het ook bijplaatsing. Bijplaatsing zorgt voor overlast en verstoort het straatbeeld. Huidige situatie Algemeen Illegale bijplaatsing is niet nieuw, bijvoorbeeld het milieuplan Letterveldweg bij het winkelcentrum Nettorama is al lang een bekende hotspot waar overlast door illegale bijplaatsing plaats vindt. Wat wel veranderd is: vanaf het verdwijnen van de PMD-verzamelcontainers wordt meer afval illegaal geplaatst bij milieupleinen en PMD-inzamelpunten. Het probleem is dus niet groter geworden, maar wel zichtbaarder. Want voorheen was een overgroot deel van de bijplaatsing onzichtbaar omdat het in de vrij toegankelijke PMD-containers gestort werd.

Hotspotlocaties Een analyse van de situatie in Borne op basis van het straatbeeld, de beleving en de ervaringen van de chauffeurs en inzamelaars van Twente Milieu heeft getoond dat bijplaatsing het meeste bij vier locaties plaatsvindt: • Milieuplein Bolkshoek + PMD-inzamelplek • Milieuplein de Höfte + PMD-inzamelplek • Milieuplein Weerselosestraat Dorsvloer • Milieuplein Letterveldweg, winkelcentrum Nettorama Dit zijn allemaal goed toegankelijke en anonieme locaties zonder sociale toezicht vanuit directe buurtbewoners. Op alle hotspotlocaties waren voorheen ondergrondse PMD-containers. Als afdekking voor de ondergrondse verzamelcontainer-putten zijn stelconplaten geplaats, met een gele omranding om de zichtbaarheid te verhogen en te voorkomen dat inwoners over de platen struikelen. Ook op andere locaties vindt illegale bijplaatsing plaatst, met name bij PMD-inzamelplekken. Hierbij worden juiste PMD-zakken te vroeg aangeboden, wordt PMD in een niet transparante zak aangeboden, of bevindt zicht restafval of bioafval in een PMD zak. Bij deze locaties is het probleem beperkter dan bij de hotspots. Op deze locaties wordt aan een locatie-specifieke maatwerkoplossing gewerkt. Inzamelfrequentie Wekelijkse vindt een opschoonronde bij alle milieupleinen en PMD-inzamelplekken in gemeente Borne plaats. Ook meldingen van illegale afvaldump worden hierbij meegenomen en opgeruimd.

36

Drie stappenplan tegen illegale bijplaatsing In de Raadsmemo van 8 april 2025 is de aanpak tegen bijplaatsing gedeeld met de gemeenteraad. Als onderdeel van dit plan zet gemeente Borne in op betere voorlichting en informatie. De gemeente maakt daarmee duidelijk hoe afval op de juiste manier moet worden aangeboden. De eerste stap, een communicatiecampagne, is inmiddels afgerond. Daarnaast is de inzet van toezichthouding en handhaving verhoogd (stap 2). Mochten betere voorlichting en extra handhaving niet leiden tot een verbetering, kan cameratoezicht ingezet worden (stap 3). Ook in de motie ‘handhaving restafval' van 8 juli werd opgeroepen om de inzet van handhaving te intensiveren en betere bebording op hotspots te plaatsen. Deze werden eind juli geplaatst. Ontwikkelingen Niet van toepassing. Evaluatie De genomen interventies tonen al eerste effecten, zo lijkt het straatbeeld schoner en lijkt de hoeveelheid bijplaatsing af te nemen. Alle vier hotspots zijn voormalige locaties van ondergrondse PMD-containers. De stelconplaten met gele omranding lijken tot bijplaatsing uit te nodigen. Anonieme locaties zonder sociale toezicht worden sneller hotspots met overlast. Tegengaan van bijplaatsing vraagt om gedragsverandering. En dit is een proces dat tijd nodig heeft. De hotspotlocaties doorlopen het drie stappenplan om bijplaatsing te verminderen.

Een fysieke aanpassing van de locatie is uiteindelijk ook een optie om de overlast mogelijk te verhinderen. Bij de twee hotspots die ook PMD-inzamelpunten zijn kan dit betekenen, dat de PMD-inzamelpunt ook volledig verwijdert kan worden. Op een minder toegankelijke locatie voor het breed publiek kan een nieuwe PMD-inzamelpunt ingericht worden. De hotspotlocatie kan met vergroening aangepast worden. Bij de twee andere hotspotlocaties zou een fysieke aanpassing en het toevoegen van vergroening, door bijvoorbeeld plantenbakken, helpen om het beeld te veranderen, dat hier afval geplaatst kan worden. Deze fysieke veranderingen kunnen helpen om het ongewenste gedrag te verminderen. Vervolgstappen Het drie stappenplan wordt verder vervolgd. Fysieke maatwerk-aanpassingen van de hotspotlocaties worden verder onderzocht.

37

5.2 Zwerfafval Huidige situatie In gemeente Borne is de overlast door zwerfafval redelijk beperkt. Vooral plaatselijk heerst af en toe overlast. Zwerfafval wordt door Twente Milieu opgeruimd. En een keer per jaar vindt de landelijke opschoondag plaats, waar gemeente Borne met Borne Schoon aan meedoet. Hier helpen vrijwilligers een dag lang mee om heel Borne op te ruimen. Ook leerlingen van de Floraschool rapen de dag van tevoren zwerfafval. Naast Borne Schoon zijn eer een aantal vrijwilligers die het hele jaar door in hun buurt zwerfafval rapen. Ontwikkelingen Niet van toepassing. Evaluatie De inzameling van zwerfafval verloopt over het algemeen goed. De jaarlijkse opschoonactie kan nog vergroot worden en meer aandacht krijgen, zodat meer mensen deelnemen. Hiervoor kunnen nieuwe ideeën implementeert worden, zoals het betrekken van meer scholen. Statiegeldflessen en -blikjes kunnen ook zwerfafval zijn. Om dit te beperken en het inleveren van statiegeldproducten te stimuleren kunnen statiegeldbeugel aan prullenbakken geïnstalleerd worden. Zo belandt statiegeld minder snel in de openbare ruimte of in de prullenbak. Ervaring toont dat de statiegeldproducten opgehaald en ingeleverd worden door mensen die een beetje extra willen verdienen. De mogelijke toepassing van statiegeldbeugels bij openbare prullenbakken kan verder onderzocht worden.

Vervolgstappen Er kan verder onderzocht worden hoe Borne Schoon meer bekendheid kan krijgen, zodat dit leuke evenement uitgebreid kan worden.

38

6. Overige onderwerpen 6.1 Aanbiedtijden Voor elke inwoner in Borne gelden de zelfde aanbiedtijden, dus zowel voor minicontainers als ook voor het aanbieden van PMD zakken. De aanbiedtijd is op de dag zelf, voor 7:30 in de ochtend. Deze tijd is gekozen omdat de inzameling via Twente Milieu op dat tijdstip begint, en vanwege de efficiënte routes en tijdsplanning ook niet later kan beginnen. Echter gebeurt het vaak dat minicontainers en PMD-zakken te vroeg aangeboden worden, vaak op de dag ervoor. Gesloten minicontainers zorgen voor weinig overlast, wanneer ze niet te lang in de openbare ruimte staan. Alsnog is dit niet toegestaan. PMD-zakken die te vroeg op de inzamellocaties deponeert worden, zijn bijplaatsing, waarmee overlast verbonden kan zijn. Om het correct aanbieden van afval gemakkelijker te maken, wordt de aanbiedtijd vervroegd op de dag ervoor, vanaf 16:00. De tijden om de container binnen te halen blijven onveranderd.

6.2 Communicatie omtrent afval In de motie ‘reductie restafval' van 8 juli 2025 werd opgeroepen om meer communicatieve aandacht te besteden aan afval: “De inwoners van Borne met praktijkvoorbeelden beter te informeren over de kosten van afvalstromen, hoe hun restafval te reduceren en het financiële en milieuvoordeel wat ze met laatstgenoemde kunnen behalen.” De oproep in de motie om inwoners te informeren over de reductie van restafval kunnen we als volgt onderverdelen: 1. Wat zijn de kosten van afvalstromen? 2. Hoe kunnen inwoners restafval reduceren? 3. Wat zijn de financiële en milieuvoordelen die je kunt behalen met het reduceren van restafval? Het gedrag van inwoners kunnen we niet beïnvloeden door alleen het inzetten van communicatie. Wel kan het ondersteunen. Na het afronden van de evaluatie worden de vragen uit de motie campagnematig onder de aandacht gebracht. Met campagnematig bedoelen wij dat we de antwoorden op de gestelde vragen via social media onder de aandacht kunnen brengen. Bijvoorbeeld door per vraag twee social media post te maken, die we wekelijks te publiceren. Dan brengen we zes weken lang afval onder de aandacht. Rubrieken die je kunt inzetten zijn: • Quiz: door het stellen van een vraag, moet de lezer nadenken. Het antwoord kun je dan in de post verwerken door er een korte animatie van de maken.

• Wist je dat? Hierin benoem je een aantal feiten over afval. De verdere uitwerking hiervan vind na de evaluatie plaats. Dan wordt ook een geschikt moment gekozen om met de campagne te starten.

6.3 Oude PMD-containers en containerlocaties Toekomst PMD-containers De PMD-containers, zowel boven als ondergronds liggen nu in de opslag. Er moet bepaald worden, wat er met deze containers moet gebeuren. Op dit moment betalen wij namelijk nog steeds de leasekosten voor de containers. 39

Er zijn verschillenden mogelijkheden: • Het containerlease aflossen en de containers verkopen. • (Een deel van de) containers in opslag houden voor mogelijk toekomstig gebruik. Verkopen kan lastig worden omdat alle gemeenten van verzamelcontainers voor PMD af moeten stappen. Bij toekomstig eigen gebruik is de vraag waarvoor de containers mogelijk geschikt zijn: • Nieuwe aanleg van (ondergrondse) restafvalcontainers. De ondergrondse PMD containers zijn geschikt om omgebouwd te worden en als restafvalcontainers op nieuwe locaties ingezet te worden. • De textielstroom kan niet ondergronds gebracht worden, om vervuiling te voorkomen. • Oud papier kan in principe ondergronds ingezameld worden, maar voor bovengenoemde redens sluiten wij dit uit. • Om kleurgescheiden glas in te zamelen zijn de huidige containers niet geschikt, omdat glas te zwaar is voor de lichtere PMD-containerconstructie. En voor de kleurgescheiden inzameling van glas zijn geen extra container nodig. • Enkele container kunnen wellicht voor eigen gebruik bij het Huis van Borne ingezet worden, voor oud papier en karton, PMD en restafval. Hiervoor moet verder onderzocht worden of dit haalbaar is, want het afval van het Huis van Borne is geen huishoudelijke afvalstroom, maar valt onder bedrijfsafval.

Toekomst voormalige PMD-containerlocaties De ondergrondse container-infrastructuur was duur in aanleg en is nu keurig afgedekt met stelconplaten. Het definitieve verwijderen van de ondergrondse infrastructuur is daarom niet noodzakelijk. Niet alle voormalige PMD-containerlocaties worden nu gebruikt als PMD-inzamelpunt. En op een aantal voormalige PMD-containerlocaties heerst nu overlast van bijplaatsing. Deze locaties kunnen zo aangepast worden, dat bijplaatsing minder aangetrokken wordt. Bijvoorbeeld door het plaatsten van een plantenbak op de stelconplaten.

40

7. Actieplan In dit hoofdstuk worden de vervolgstappen beschreven, die na aanleiding van de bovenstaande keuzes in 2026 en verder uitgewerkt moeten worden. Een aantal van de acties worden in een actualisatie van de afvalstoffenverordening en bijhorend uitvoeringsbesluit verwerkt. Voor andere uitwerkingen wordt een apart raadsbesluit voorgelegd. En enkele acties kunnen direct doorgevoerd worden. Bioafval De winterinzameling van bioafval in minicontainers wordt conform de besluitvorming van de gemeenteraad in de kadernota voorbereid en start in november 2026. Restafval De verlaging van het gratis stortquotum voor restafval op het milieupark wordt in de legesverordening voor 2027 verwerkt. Oud papier en karton Scenario 1 en 2 worden verder uitwerkt. In de tweede helft van 2026 verwachten wij een besluit voor te kunnen leggen. Afhankelijk van de keuzes die worden gemaakt wordt dit aan het college, dan wel gemeenteraad voorgelegd. Verpakkingen van plastic, metaal en drankkartons (PMD) De ongeveer 300 huishoudens zonder PMD-container worden in 2027 voorzien van een eigen container. Glas De kleurgescheiden inzameling van glas wordt in 2026 uitgewerkt en ingevoerd. Uniforme wijze van afvalinzameling De verschillende uitzonderingen worden op logische momenten aangepast aan het reguliere systeem.

Bijplaatsing Om bijplaatsing te beperken, wordt het drie-stappenplan (communicatie, handhaving en cameratoezicht) verder vervolgt. Een mogelijk fysieke maatwerk-aanpassing van de hotspots wordt per locatie overwogen en uitgewerkt. Aanbiedtijden De vervroegde aanbiedtijd wordt in 2026 verwerkt. Communicatie omtrent afval Wij werken in 2026 uit hoe en wanneer wij inwoners het beste over afvalscheiding kunnen informeren en houden wij een social media campagne. Oude PMD-containers en containerlocaties Wij werken een plan uit voor de oude PMD-containers en containerlocaties.

41

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=fba09881-df41-4540-bbcd-ef7637af5bb6