CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Eindrapport Lysias - Voorstellen kerntakendiscussie ter bespreking op Bestuurdersdag

Beeldvormende commissievergadering 13 mei 2025, gemeente BorneBij agendapunt: Besluitvorming kerntakendiscussie SamenTwente27.336 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Fin. effect PM

Fin. effect PM

32

Jeugd: Scenario Kern 1. Centraliseren aantal locaties consultatiebureaus JGZ geeft uitvoering aan het Basispakket Jeugdgezondheidszorg. Dit is een wettelijke taak. Onderdeel hiervan is de preventieve screening van kinderen van 0 tot 4 jaar op consultatiebureaus. Op elk consultatiebureau werkt een team van professionals. Zij voeren de gezondheidsonderzoeken uit, geven voorlichting en advies en bieden vaccinaties aan. Er zijn in totaal 32 JGZ-locaties. Voorstel: Het aantal consultatiebureaus in afstemming met gemeenten terug te brengen. Concreet betekent dit: • Uit te gaan van een ruimere norm voor de verhouding tussen het aantal consultatiebureaus en de omvang van de doelgroep, bijvoorbeeld: minimaal x km afstand tussen consultatiebureaus, of maximaal 1 consultatiebureau per x aantal kinderen. • Daarbij een toets te doen op de aanwezigheid van consultatiebureaus in wijken met een lage SES-score en tenminste 1 per gemeente. Mogelijke effecten zijn: • De reisafstand wordt voor een deel van de ouders groter en kan daarmee drempelverhogend werken. Dit kan het gevolg hebben dat er een lagere opkomst is en kinderen die uit het zicht raken. Een lagere opkomst heeft ook een negatief effect op de vaccinatiegraad.

• Het centraliseren van CB-locaties drukt op ambities om gebiedsgericht te werken en kan zo ook een doorwerkende negatieve impact hebben op de ambitie gericht investeren voor gelijke kansen. Het is dan niet logisch/mogelijk te organiseren dat het CB dichtbij is terwijl dit gelet op vraagstukken in de wijk/gebied wel wenselijk is. • Er kan anders invulling worden gegeven aan de CB functie waardoor mogelijkheden toenemen voor de doelgroep 4 tot en met 18. Denk aan mogelijkheden (inloop)locaties voor spreekuren met jongeren en groepsconsulten. • Samenwerking met netwerkpartners is niet afhankelijk van de locatie van een CB-locatie. De aanname kan zijn dat een locatie fysiek dichter bij partners, de samenwerking

• • • • • •

vergemakkelijkt. De praktijk wijst uit dat dit niet altijd het geval is. Op voorhand kan dus niet zo gesteld worden dat het terugbrengen van locaties een negatieve invloed heeft op de samenwerking met partners in het netwerk, waaronder de lokale teams. Naar verwachting minder kosten voor (onderhoud) koelkasten (i.v.m.vaccins), schoonmaak kosten, ICT kosten (glasvezel aansluitingen, patchkasten, WIFI stations, printer) en bevoorrading locaties. Dit voorstel raakt aan diverse maatwerkprojecten zoals Kansrijke Start en andersoortige inzet op preventie. Efficiëntere bedrijfsvoering i.r.t. inzet personeel en benutten beschikbare dagdelen. Mogelijk lagere structurele kosten door centraliseren locaties. Mogelijk hogere incidentele kosten als gevolg van doorlopende huurcontracten in combinatie een nieuwe centrale locatie per gemeente. Dit hangt helemaal af van de doorlooptijden of afkoopmogelijkheden van de bestaande huurcontracten. Dit voorstel vereist aandacht voor de looptijd van de huidige contracten, voor de communicatie richting ouders, en voor het verkennen van mogelijkheden voor het aansluiten bij partners. Het is in die zin moeilijk op voorhand aan te geven wat het financiële effect zal zijn van dit voorstel.

Financieel effect op begroting SamenTwente: €0,- Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat uitvoering van dit voorstel geen budgettaire consequenties heeft. NB: dit voorstel vereist aandacht voor de looptijd van de huidige contracten, voor de communicatie richting ouders en voor het verkennen van mogelijkheden voor het aansluiten bij partners. Het is in die zin moeilijk op voorhand aan te geven wat het financiële effect zal zijn van dit voorstel. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 4, scenario Koers • Pijler Jeugd, voorstel 8, scenario Ambitie

33

2. Beëindigen of versoberen Gezonde School Aanpak

• Het is waarschijnlijk dat lokale uitvoering vraagt om een investering in capaciteit bij gemeenten (waterbedeffect).

In Twente hebben de gemeenten gezamenlijk SamenTwente opdracht gegeven om te werken aan de Gezonde School Aanpak (‘GSA’). De GSA heeft als doel een gezonde leefstijl vanzelfsprekend te maken voor leerlingen en studenten. De GSA werkt voor alle scholen in Twente. In het afgelopen jaar heeft daarnaast op 180 scholen actieve ondersteuning plaatsgevonden op diverse thema’s: Welbevinden, voeding, bewegen en sport, mediawijsheid of relaties en seksualiteit. Voorstel: SamenTwente beëindigt de Gezonde School Aanpak of voert dit uit op versoberde wijze (minder scholen of gebundelde inzet per school). Mogelijke effecten zijn: • Het stoppen met GSA heeft effect op de gezondheid van de Twentse jeugd en genereert waarschijnlijk op de langere termijn elders kosten. • Er is een waterbedeffect bij scholen en jeugdartsen. Scholen zijn gewend om zich met vragen te richten tot de JGZ. Als de GSA medewerker er niet meer is, zullen ze hun vragen naar verwachting bij de jeugdartsen neerleggen, omdat die aanwezig is op de scholen. Los van het gegeven dat jeugdartsen niet een logisch eerste aanspreekpunt zijn, zorgt dit ook voor toename taken en voert een arts een taak uit die logischerwijs past bij een ander type functionaris, niet zijnde een arts. • Scholen bepalen zelf hoe zij een gezonde leefstijl stimuleren.

Dit zal op verschillende wijzen worden ingevuld, de hoeveelheid aandacht en soort interventies zal verschillen. Vraag is voldoende zicht is op inzet van bewezen interventies. • De versobering leidt mogelijk tot vermindering van het bereik of een lagere bereidheid van scholen om te participeren en zullen minder kinderen worden gestimuleerd. • Inzet versnippert en kennis en kwaliteit gaat waarschijnlijk verloren. De versnippering zit hem erin dat scholen op individuele wijzen invulling geven aan gezonde leefstijl, zonder dat één regionale partij kennis over dit onderwerp bundelt en uitdraagt. • Scholen gaan meer inzetten op acute problemen i.p.v. preventie doorgaande leerlijnen • De taak komt mogelijk te liggen bij combinatiefunctionarissen van gemeenten, waardoor er één aanspreekpunt per gemeente ontstaat. Dit heeft als keerzijde dat het mogelijk is dat de GSA smaller wordt ingericht.

Financieel effect op begroting SamenTwente: -/- €185.000,- en frictiekosten Dit voorstel zal naar verwachting een structurele besparing opleveren van €185.000,Dit betekent dat er voor iedere Twentse gemeente een (beperkte) financiële besparing wordt gerealiseerd. Daarbij moet rekening gehouden worden met incidentele frictiekosten. Deze zijn nu nog niet bekend. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 5, scenario Koers • Pijler Jeugd, voorstel 10, scenario Ambitie • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 1 en 2, scenario Kern • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 13, scenario Ambitie

3. Beëindigen verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC In Twente hebben de gemeenten gezamenlijk SamenTwente als opdracht gegeven om te werken aan Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC. Het doel van dit project is om vroegtijdig schoolverlaten te voorkomen. Deze doelstelling sluit ook aan bij de ambitie van de gemeenten en bij de Twentse Belofte. Er is projectmatige financiering t/m 2026, daarna wordt besloten over een vervolginzet. Voorstel: SamenTwente stopt – na evaluatie in 2026 - met de Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC. Mogelijke effecten zijn: • JGZ kan niet langer sociaal medische expertise inzetten, waardoor scholen bij schrappen deze expertise bij de huisarts moeten halen (die verder geen zicht heeft op functioneren op school). • Scholen worden zelf verantwoordelijk om vroegtijdig schoolverlaten te voorkomen. De effectiviteit van maatregelen die scholen zelf inzetten, zal tussen scholen verschillen.

34

• Er ontstaat een waterbedeffect, met name bij scholen en huisartsen. • Gemeenten hebben het belang dat jongeren beschikken over een startkwalificatie zodat zij zelfredzaam zijn. Voorkomen van verzuim is belangrijk om jongeren op school te houden en hen te stimuleren de opleiding af te maken. • Een toename van 18+ jongeren die vroegtijdig school verlaten. Een deel van deze jongeren zal mede door het vroegtijdig schoolverlaten op andere manieren te maken krijgen met de dienstverlening van SamenTwente en/of gemeenten, waardoor besparingen van dit voorstel elders weer geld kosten (bijvoorbeeld instroom in uitkeringen). • Besluiten om te stoppen met verzuimbegeleiding kan enkel in afstemming met de partners die meedoen, zoals Tactus en Mediant. • Er blijft afstemming nodig met JGZ en maatschappelijk werk. Financieel effect op begroting SamenTwente: -/- €70.000,- en frictiekosten Dit voorstel zal naar verwachting een structurele besparing opleveren van €70.000,Dit betekent dat er voor iedere Twentse gemeente een (beperkte) financiële besparing wordt gerealiseerd. Er is sprake van incidentele frictiekosten. Daarbij moet rekening gehouden worden met incidentele frictiekosten. Deze zijn nu nog niet bekend. Relatie met andere voorstellen Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 6, scenario Koers • Pijler Jeugd, voorstel 11, scenario Ambitie

Jeugd: Scenario Koers 4. Binnen het basispakket JGZ meer maatschappelijke impact genereren Gemeenten zijn op grond van de Wet Publieke gezondheid verplicht om kerntaken van het basispakket JGZ uit te voeren en kunnen ervoor kiezen om die te beleggen bij de GGD of gedeeltelijk bij een andere organisatie. De JGZ is gericht op het veilig en gezond laten opgroeien van kinderen en jongeren van 0 tot 18 door screenen/opsporen van ziektes/problemen, het tijdig bieden van de juiste hulp/zorg en het voorkomen van problemen bij jeugdigen, het versterken van de eigen kracht van de jeugdige en het gezin, en het stimuleren van een gezonde leefomgeving. In Twente worden ruim 120.000 kinderen ongeveer 19 keer gezien gedurende hun jeugd, in hun thuisomgeving en op scholen. Voorstel: Huidige dienstverlening anders organiseren zodat meer gericht kan worden geïnvesteerd voor gelijke kansen. Concreet betekent dit: • Contactmomenten worden benut voor een brede check-in met oog voor alles binnen het sociaal domein. Er wordt gesignaleerd op een bredere problematiek. • Op onderdelen het traject Toekomstbestendig werken implementeren; • Werken met onderdelen van de kindreis; • Meer inzet plegen op de doelgroep 4+ en meer inzet plegen op ouders. Mogelijke effecten zijn: • De dienstverlening sluit meer aan op behoeften van kind/ouders/omgeving.

• Dienstverlening voor de doelgroepen ouders en 4+ wordt uitgebreid en de dienstverlening aan de doelgroep 0 tot 4 jaar wordt gerichter ingezet. Hiermee worden de kansen op gelijkheid tussen kinderen en jongvolwassenen groter. • Door gerichter te investeren voor gelijke kansen wordt de instroom voor geïndiceerde jeugdhulp op termijn verlaagd. • Dit voorstel vraagt om een grotere mate van solidariteit tussen gemeenten, omdat de inzet van JGZ verschillend zal zijn en afgestemd op de vraagstukken c.q. problematiek die er is in een gemeente. • Het doorvoeren van dit voorstel kost tijd en vraagt monitoring.

35

• Intensivering van de samenwerking met lokale partners (bv huisartsen, lokale teams). • JGZ-medewerkers worden gevraagd om anders te werken. Financieel effect op begroting SamenTwente: €0,Uitvoering van dit voorstel heeft geen budgettaire consequenties. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 1, scenario Kern • Pijler Jeugd, voorstel 8, scenario Ambitie

• Pijler Jeugd, voorstel 10, scenario Ambitie • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 1 en 2, scenario Kern • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 13, scenario Ambitie

6. Continueren verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC met structurele middelen In Twente hebben de gemeenten gezamenlijk SamenTwente als opdracht gegeven om te werken aan Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC. Het doel van dit project is om vroegtijdig schoolverlaten te voorkomen. Deze doelstelling sluit ook aan bij de ambitie van de gemeenten en bij de Twentse Belofte. Er is projectmatige financiering t/m 2026, daarna wordt besloten over een vervolginzet.

5. Continueren Gezonde School Aanpak In Twente hebben de gemeenten gezamenlijk SamenTwente opdracht gegeven om te werken aan de Gezonde School Aanpak (‘GSA’). De GSA heeft als doel een gezonde leefstijl vanzelfsprekend te maken voor leerlingen en studenten. De GSA werkt voor alle scholen in Twente. In het afgelopen jaar heeft daarnaast op 180 scholen actieve ondersteuning plaatsgevonden op diverse thema’s: Welbevinden, voeding, bewegen en sport, mediawijsheid of relaties en seksualiteit. Voorstel: SamenTwente continueert de Gezonde School Aanpak. Mogelijke effecten zijn: • De huidige GSA aanpak wordt gecontinueerd. • Scholen weten waar ze aan toe zijn. • Gemeenten weten waar ze financieel aan toe zijn. Financieel effect op begroting SamenTwente: €0,Uitvoering van dit voorstel heeft geen budgettaire consequenties. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 2, scenario Kern

Voorstel: SamenTwente continueert ook na 2026 de inzet op Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC en ZONE college en maakt hiervoor structurele middelen vrij. Mogelijke effecten zijn: • Preventie van schooluitval van 18+ jongeren blijft op hetzelfde niveau • Scholen weten waar zij rolinhoudelijk aan toe zijn. • Gemeenten weten waar zij financieel aan toe zijn. De inzet voor 18+ vindt met incidentele financiering plaats vanaf 2017 (bij ROC) en vanaf 2018 op ROC en Zone college. Middelen worden al langer ingezet. Als de inzet wordt gestopt dan vallen deze middelen vrij. Financieel effect op begroting SamenTwente: €0,Uitvoering van dit voorstel heeft geen budgettaire consequenties. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 3, scenario Kern • Pijler Jeugd, voorstel 11, scenario Ambitie

36

7. OZJT coördineert de Samenwerkingsagenda De Regiovisie (2022) is opgesteld om richting te geven aan de ontwikkeling van de jeugdhulp in Twente. De leidende principes zijn de kaders voor het verbeteren. In de regionale meerjarige Samenwerkingsagenda zijn in de onderscheiden actielijnen de doelstellingen en pilots/interventies gespecificeerd. Met de Samenwerkingsagenda wordt uitvoering gegeven aan de regiovisie Jeugd. Er zijn actielijnen opgesteld die elk een eigen projectstructuur hebben. De doelstelling van de Samenwerkingsagenda is daarmee om de leidende principes te vertalen naar concrete projecten en interventies. Voorstel: OZJT coördineert in opdracht van Samen14 de uitvoering van de Samenwerkingsagenda Jeugd. Concreet betekent dit: • OZJT is verantwoordelijk voor de coördinatie op de Samenwerkingsagenda Jeugd; • OZJT zorgt voor integrale sturing op het zorglandschap o.a. door verbinding te maken tussen inkoop, contractmanagement, leveranciersmanagement en de Samenwerkingsagenda; • OZJT stuurt op om- en afbouw van residentiële zorg en de benodigde randvoorwaarden om dat te bewerkstelligen. In het bijzonder Jeugdzorg Plus. Het regionaal plan afbouw Jeugdzorg Plus is gericht op het verminderen van de instroom van jeugdigen bij deze vorm van jeugdzorg.

Doelstelling is om de instroom met 10% per jaar te verminderen vanaf 2023; • De aanpak wachttijden is geïntegreerd in de Samenwerkingsagenda. Mogelijke effecten zijn: • De kans dat de doelstelling voor verminderen van de kosten voor jeugdzorg wordt gerealiseerd neemt toe. • Actielijnen komen beter bij elkaar, er komt meer samenhang tussen de projecten en er komt meer zicht op het totaal. Financieel effect op begroting SamenTwente: PM Het is nog niet mogelijk om dit voorstel financieel te vertalen omdat het voorstel nog om verdere uitwerking en verdieping vraagt op onderdelen, zoals wat wordt verstaan onder

coördinatie op de Samenwerkingsagenda en sturing op het zorglandschap, evenals de benodigde randvoorwaarden om de om- en afbouw van residentiële zorg. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 12, scenario Ambitie • Pijler Inkoop, Contractmanagement en -beheer, voorstel 2, scenario Koers • Pijler Inkoop, Contractmanagement en-beheer, voorstel 3, scenario Ambitie Dit voorstel maakt eveneens onderdeel uit van de bredere opdracht Jeugd zoals is besproken tijdens de bestuurdersdag op 25 september 2024 en die nog verder wordt geformuleerd.

Jeugd: Scenario Ambitie 8. Verbreding inhoud en aanbod JGZ JGZ draagt bij aan het gezond en veilig opgroeien van kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar. De inzet is gericht op het screenen/opsporen van ziektes, aandoeningen en/of problemen, het tijdig bieden van juiste hulp of zorg (inclusief vaccineren), het ondersteunen van ouders en het voorkomen van problemen bij jeugdigen Ook richt ze zich op het versterken van de eigen kracht van de jeugdige en het gezin en adviseert ze gemeenten en scholen over collectieve maatregelen en bruikbare interventies die bewezen effectief zijn. In Twente worden ruim 120k kinderen ongeveer 19 keer gezien gedurende hun jeugd, in hun thuisomgeving en op scholen. Voorstel: SamenTwente verbreedt de invulling van de JGZ en breidt het aanbod uit. Concreet betekent dit: • Gericht investeren voor gelijke kansen. • Andere vormen van contactmomenten (bijv. groepsconsulten ikv normaliseren). • Er komen meer mogelijkheden voor contact voor de leeftijdsgroepen 4 tot 18. JGZ is voor de ouders van kinderen in deze levensfase meer zichtbaar.

37

• Het prenatale huisbezoek wordt verstevigd en er wordt geïnvesteerd in programma's als Voorzorg. • JGZ heeft rol bij toegang tot de Jeugdhulp (obv kennis/expertise en longitudinaal dossier. • Uitbreiden van (digitaal) informatie en voorlichtingsaanbod gericht op specifieke leeftijdsfasen. • SamenTwente vult de voorlichtingsactiviteiten risicogericht in. • JGZ verbindt zich nadrukkelijker met zorgteams op scholen, huisartsen en met wijkteams. Mogelijke effecten zijn: • Er wordt invulling gegeven aan preventie en vroegsignalering waarbij beoogd wordt om toeleiding naar geïndiceerde jeugdhulp te voorkomen. • Er komt meer inzet op de doelgroep 4+ en hun ouders. • Het vraagt van JGZ een andere manier van werken en ze krijgen een andere rol die meer in verbinding is met andere ketenpartners. • Een bredere aanpak/andere invulling van de contactmomenten vraagt een andere rol van professionals, hiervoor is deskundigheidsbevordering nodig. • Aan de voorkant vraagt dit voorstel om een capaciteitsinvestering. Op termijn is moet deze investering bijdragen een verlaging van de instroom bij de geïndiceerde zorg. Het is aannemelijk dat dit ontstaat. Financieel effect op begroting SamenTwente: meerkosten Uitvoering van dit voorstel zal meerkosten met zich meebrengen. Hoe hoog deze kosten zijn, is op dit moment nog niet te zeggen. Dit vraag om een verdere uitwerking van de verwachtingen.

Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 1, scenario Kern • Pijler Jeugd, voorstel 4, scenario Koers

9. Pedagogische gezinsondersteuning collectieve taak maken in opdracht van gemeenten Pedagogische gezinsondersteuning maakt deel uit van preventie op basis van de Jeugdwet. Deze begeleiding gaat over enkelvoudige opvoedingsvraagstukken. Het is geen wettelijk verplichte taak, maar een maatwerk taak die sinds 2004 voor 13 van de 14 gemeenten wordt uitgevoerd. SamenTwente heeft hiervoor PGJ-professionals in dienst. Voorstel: De maatwerktaak wordt omgezet naar een collectieve opdracht waarbij SamenTwente pedagogische gezinsondersteuning uitvoert in opdracht van 14 Twentse gemeenten. Mogelijke effecten zijn: • De Twentse gemeenten trekken op dit vlak collectief met elkaar op. • Er is voor gemeenten geen mogelijkheid om niet mee te doen. • Er is duidelijkheid voor SamenTwente over het voortbestaan van deze taak. Financieel effect op begroting SamenTwente: kleine uitzetting van het budget Op dit moment nemen 13 van de 14 gemeenten deze taak af van SamenTwente. Als de taak een basistaak wordt, dan betekent dit dat de gemeente die deze taak nu nog niet afneemt, daarvoor een bijdrage moet betalen aan SamenTwente. Het is de vraag of het algemeen bestuur hier over kan beslissen, aangezien het nu een maatwerktaak van gemeenten is.

10. Verbreden Gezonde School Aanpak In Twente hebben de gemeenten gezamenlijk SamenTwente opdracht gegeven om te werken aan de Gezonde School Aanpak (‘GSA’). De GSA heeft als doel een gezonde leefstijl vanzelfsprekend te maken voor leerlingen en studenten. De GSA werkt voor alle scholen in Twente. In het afgelopen jaar heeft daarnaast op 180 scholen actieve ondersteuning plaatsgevonden op diverse thema’s: Welbevinden, voeding, bewegen en sport, mediawijsheid of relaties en seksualiteit.

38

Voorstel: Het project Gezonde School Aanpak wordt verbreed. Concreet betekent dit: • Op meer Twentse school komt een Gezonde School Aanpak. • Er komt ook een Gezonde School Aanpak op de voorschoolse (kinder)opvang • SamenTwente stimuleert/faciliteert bij de implementatie lesprogramma’s, samen met gemeenten en scholenkoepels. • Binnen activiteiten wordt gebruik gemaakt van bewezen collectieve interventies. • De adviseringsrol van SamenTwente wordt uitgebreid. • SamenTwente benut meer data voor dit project. (Dit hangt samen met keuzes die gemaakt worden in de pijler kennisontwikkeling en -deling.) Mogelijke effecten zijn: • Binnen Twentse scholen wordt op vergelijkbare manieren gewerkt aan het bevorderen van een gezonde leefstijl. • De gezondheid van Twentse jeugdigen neemt toe. • Meer investeren in het preventieve project GSA leidt tot een investering aan de voorkant, maar waarschijnlijk ook tot besparingen elders op termijn. Deze besparingen zijn onzeker en kunnen nog niet worden ingeboekt. • SamenTwente investeert met dit voorstel in de eigen expertise en kan input van de GSA meenemen bij monitoringsactiviteiten uit pijler 4. Financieel effect op begroting SamenTwente: + €106.000,Uitvoering van dit voorstel vraagt om een structurele uitzetting van €106.000,-.

Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 2, scenario Kern • Pijler Jeugd, voorstel 5, scenario Koers • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 1 en 2, scenario Kern • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 13, scenario Ambitie

11. Verbreden Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC In Twente hebben de gemeenten gezamenlijk SamenTwente als opdracht gegeven om te werken aan Verzuimbegeleiding 18+ MBO/ROC. Het doel van dit project is om vroegtijdig schoolverlaten te voorkomen. Deze doelstelling sluit ook aan bij de ambitie van de gemeenten en bij de Twentse Belofte. Er is projectmatige financiering t/m 2026, daarna wordt besloten over een vervolginzet. Voorstel: Activiteiten rond Verzuimbegeleiding 18+ MBO/RO en Zone college worden verbreed. Concreet betekent dit: • Er komen nieuwe afspraken tussen SamenTwente en RMC (doorstroompunt) voor verzuimbegeleiding. SamenTwente neemt taken van RMC (doorstroompunt) gedeeltelijk over. • Student-psychologen worden waar nodig vaker ingezet. • Er vindt een warme overdracht plaats van het VO naar het MBO. • De adviseringsrol van SamenTwente wordt uitgebreid. • SamenTwente benut meer data voor dit project. Dit hangt samen met keuzes die gemaakt worden in de pijler kennisontwikkeling en -deling. Mogelijke effecten zijn: • Het aantal vroegtijdige schoolverlaters neemt verder af. • Het aantal jongeren met een startkwalificatie stijgt. • Het overnemen van taken van RMC (doorstroompunt) vereist een investering aan de kant van SamenTwente, maar kan tot een (kleinere) besparing bij RMC leiden • SamenTwente investeert met dit voorstel in de eigen expertise.

Dit voorstel vraagt om een nadere uitwerking. Het raakt aan de wet Doorstroom naar werk en heeft samenhang met de leerplicht en met RMC-taken (doorstroompunt) en met activiteiten van Twentse Belofte. Het is de vraag of het AB hier alleen over kan beslissen en of het logisch is om deze taak regionaal bij SamenTwente te beleggen.

39

Financieel effect op begroting SamenTwente: meerkosten Uitvoering van dit voorstel zal naar verwachting meerkosten met zich meebrengen. Hoe hoog deze kosten zijn, is afhankelijk van de verdere uitwerking van de verwachtingen. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 3, scenario Kern • Pijler Jeugd, voorstel 6, scenario Koers

12. OZJT stuurt op het regionale zorglandschap jeugd De Hervormingsagenda Jeugd (2023-2028) bevat een groot pakket maatregelen om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te maken. Een deel van dit voorstelen landt in regio’s. Binnen SamenTwente is OZJT de regionale coördinator op de HAJ. In de hervormingsagenda worden opgaven beschreven die regionaal vorm dienen te krijgen. Deels worden deze opgaven opgepakt via de samenwerkingsagenda. Voorstel: OZJT stuurt strategisch op het regionale zorglandschap, zoals vastgesteld in de regiovisie Jeugd Twente. Er wordt nadrukkelijker gestuurd op strategisch partnerschap met alle relevante partijen voor jeugd in de regio. Concreet betekent dit: • OZJT stuurt strategisch op opgaven binnen het jeugddomein, zoals onder andere vermindering verblijf; • OZJT voert regie op de strategische agenda: volgt ontwikkelingen, is proactief in plaats van reactief, initieert ontwikkelingen, is strategisch gesprekspartner (zowel landelijk als voor gemeenten); • Andere activiteiten uit de actielijnen binnen SamenTwente staan ten dienste aan de opgave van de regiovisie. • OZJT maakt samen met JGZ stappen op het vlak van normalisering en demedicalisering.

• Er wordt gerichter werk gemaakt van de transformatie in het zorglandschap door actief met onze partners deze opgaven op te pakken. Partners zijn aanbieders, onderwijs en andere relevante partijen; • Er ontstaat een kwalitatief beter en duurzamer zorglandschap. Hierdoor wordt invulling gegeven aan een robuuste jeugdregio zoals benoemd in de Hervormingsagenda Jeugd; • Hiervoor is (kwalitatief goede) strategische beleidscapaciteit en contractmanagement voorwaardelijk. Financieel effect op begroting SamenTwente: meerkosten. Het is nog niet mogelijk om dit voorstel financieel te vertalen, omdat het voorstel nog om verdere uitwerking en verdieping vraagt op onderdelen, zoals wat wordt verstaan onder strategisch sturen op het zorglandschap en welke taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden hier bij horen. De verwachting is wel dat de uitvoering meerkosten met zich meebrengt. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Jeugd, voorstel 7, scenario Koers • Pijler Inkoop, Contractmanagement en -beheer, voorstel 2, scenario Koers • Pijler Inkoop, Contractmanagement en -beheer, voorstel 3, scenario Ambitie Dit voorstel maakt eveneens onderdeel uit van de bredere opdracht Jeugd zoals is besproken tijdens de bestuurdersdag op 25 september 2024 en die nog wordt geformuleerd.

Aandachtspunt is dat als voor dit voorstel wordt gekozen, er duidelijkheid is over de inhoud van de opdracht en wat er wordt verwacht van OZJT en dat duidelijk wordt hoe OZJT wordt gefaciliteerd om deze opdracht uit te kunnen voeren.

Mogelijke effecten zijn:

40

Hoofdstuk 2: Publieke gezondheid en leefomgeving Algemeen De GGD beschermt bewaakt en bevordert de gezondheid van de inwoners. Deze publieke gezondheidszorg is een zeer divers taakgebied dat zich richt op gezondheid en de leefomgeving. De taken zijn vrijwel allemaal wettelijke taken op grond van de Wet publieke gezondheidszorg. De taken die regionaal moeten worden uitgevoerd zijn infectieziektebestrijding, medische milieukunde, gezondheidsmonitoren en gezondheidsvoorlichting. Daarnaast voert de GGD voor gemeenten in Twente wettelijke taken uit, zoals forensische geneeskunde (lijkschouw) en taken op het vlak van inspectie en hygiëne, waaronder het toezicht op seksinrichtingen en tattooshops. Ook voert de GGD taken uit in opdracht van de rijksoverheid. Het gaat dan bijvoorbeeld om de publieke gezondheidszorg in COA-opvanglocaties, seksuele gezondheid, bestrijding van het coronavirus, tijdelijke impulsen Rijksvaccinatieprogramma, pandemische paraatheid, aansluiting LFI, inrichting IV landschap en versterking IZB. Ontwikkelingen en opgaven De opgaven zijn divers zowel in het domein van de publieke gezondheid als in de leefomgeving. In het domein van de publieke gezondheid zien we in Twente een toenemende ongezondheid op leefstijl. Dit uit zich door obesitas, toename alcoholgebruik, roken en/of vapen. Twente scoort hier boven het landelijk gemiddelde.

De mentale gezondheid onder jongeren en jongvolwassenen daalt. Dit vraagt aandacht en heeft ook effect op bijvoorbeeld de inzet van jeugdhulp. Na Corona is er meer aandacht gekomen voor pandemische paraatheid. De GGD heeft in opdracht van het Rijk extra ingezet op pandemische paraatheid, bestaande uit versterking IZB, inrichten van een vaccinatievoorziening (staat on hold), jaarlijks terugkerende covid campagnes, aansluiting of het LFI en inrichting van een IV landschap Uit het regeerprogramma lijken de extra middelen die door het rijk beschikbaar zijn gesteld op het onderdeel versterking IZB en de aansluiting op het LFI te verminderen. Dit zet de groei naar pandemische paraatheid ook in Twente onder druk. De GGD werkt op dit onderdeel samen met 5 andere GGD regio’s om op deze manier de pandemische paraatheid te vergroten. Een dalende vaccinatiegraad zorgt voor een toenemend risico op uitbraken van infectieziekten die al jaren niet meer in Nederland voorkomen. Het toenemende tekort aan zorgpersoneel is op dit moment het grootst binnen de forensische geneeskunde, waar de schaarste aan artsen enorm is. Deze schaarste wordt opgevangen door met 4 andere GGD’ en passend bij de politieregio’s samen te werken. Een goed ingerichte leefomgeving draagt bij aan publieke gezondheid. De GGD wordt in toenemende mate door gemeenten gevraagd om mee te denken bij ruimtelijke ontwikkelingen.

De nieuw ingevoerde Omgevingswet is hiervoor mede bepalend geweest.

41

Koers en beleid De strategische koers van SamenTwente richt zich op gezond, veilig en vitaal opgroeien, leven en oud worden. Ingezet wordt op veerkracht versterken, normaliseren, demedicaliseren en het versterken van preventie. Daarnaast hebben gemeenten in 2024 de visie publieke gezondheid ‘Gezonde generaties in Nederland’ vastgesteld. De speerpunten waar op ingezet moet worden zijn: gericht investeren voor gelijke kansen, een brede blik op gezondheid waarbij ook meer systeemgericht moet worden gekeken, verschuiving in aandacht van het individu naar het collectief en een focus op mentale gezondheid en leefstijl. Taken Publieke gezondheid en leefomgeving

Wettelijke taak met

Wettelijke taak met

Taak met een wettelijke

Taak in opdracht van de

indirecte financiering,

indirecte

basis die in opdracht

rijksoverheid, waarvoor

verplicht collectief

financiering,

van gemeenten wordt

directe financiering

Keuze collectief als

uitgevoerd

beschikbaar is

basistaak Crisisbeheersing (Staf)

X

Infectieziektebestrijding excl. TBC en SOA (AGZ)

X

Inspectie en Hygiëne (AGZ)

X

Seksuele gezondheid (AGZ)

X

Tuberculose (AGZ)

X

Milieu en Gezondheid (AGZ)

X

(on)Gevraagd advies inhoud & proces publieke gezondheid (Staf)

X

Gezondheidsbevordering (Staf)

X

Gezondheidsonderzoek bij rampen (Staf)

X

Forensische geneeskunde (AGZ)

X

X

X

Pandemische paraatheid (AGZ)

X

Deeltaak seksuele gezondheid (AGZ)

X

Publieke gezondheid Asielzoekers (AGZ)

X

42

Benchmark (GGD 2021)

Twente

Landelijk

Twente

gemiddelde

Landelijk gemiddelde

Aantal fte epidemiologie per 100.000 inwoners

0,6

0,6

Aantal fte medisch milieukundigen per 100.000 inwoners

0,28

0,42

Aantal fte gezondheidsbevordering per 100.000 inwoners (Staf)

1,03

1,5

Aantal fte gezondheidsbevordering per 100.000 inwoners

1,03

1,5

GGD betrokken bij ontwikkeling/uitvoering lokale preventieakkoorden

64%

92%

Aantal lijkschouwingen per 100.000 inwoners (excl. euthanasie)

64%

92%

Aantal fte THZ per 100.000 inwoners (excl. Kinderopvang)

0,1

0,3

Formatie infectieziektebestrijding, volgens nieuwe norm

9,22

16,4

43

Overzicht voorstellen Publieke gezondheid en leefomgeving Voorstellen naar aanleiding van autonome ontwikkelingen: Forensische geneeskunde Scenario Kern Voorstel 7: Forensische geneeskunde in de regio op niveau brengen Budgetten forensische geneeskunde met ingang van 2026 structureel verhogen. Bij dit voorstel wordt geen rekening gehouden met tegenvallende kosten.

Fin. Effect +450k

Scenario Koers Voorstel 10: Forensische geneeskunde in de regio op niveau brengen Budgetten forensische geneeskunde met ingang van 2027 structureel verhogen. Bij dit voorstel wordt wel rekening gehouden met tegenvallende kosten, die niet meegenomen zijn in het voorstel uit scenario Kern. Kosten kunnen bijvoorbeeld tegenvallen als de GGD de forensisch artsen in dienst moet nemen als blijkt dat sprake is van schijnzelfstandigheid.

Fin. Effect PM

Voorstellen naar aanleiding van autonome ontwikkelingen: Infectieziektebestrijding Voorstel 9: Formatienormering infectieziektebestrijding Formatie IZB in lijn brengen met de nieuwe veldnormen voor de uitvoering van reguliere IZB taken.

Meerkosten

44

Voorstellen over specifiek thema: Seksuele gezondheid Deze voorstellen hebben samenhang met de voorstellen 2, 5 en 10 over Gezonde School Aanpak uit pijler 1 Jeugd Scenario Kern

Fin. Effect

Voorstel 1: Consulten seksuele gezondheid verminderen Het aantal consulten beperken door bepaalde doelgroepen uit te sluiten en zodoende te drukken op het aantal consulten.

-/€80k (voorstel 1+2)

Scenario Kern

Fin. Effect

Voorstel 2: Stoppen met preventie en voorlichting over seksuele gezondheid Stoppen met preventie en voorlichtingsactiviteiten over seksuele gezondheid. Concreet betekent dit: • Rol van preventiecoördinator terugleggen naar gemeenten. • Stoppen met aanbieden van seksuologische counseling. • Stoppen met andersoortige preventie en voorlichting die georganiseerd wordt vanuit het preventieteam van SamenTwente. • Verpleegkundigen geven niet langer trainingen aan intermediairs in onderwijs, jeugdzorg en jongerenwerk en pakken niet langer andere preventietaken op.

Scenario Ambitie Voorstel 13: Verbreding seksualiteitshulpverlening Seksualiteitshulpverlening aanbieden voor alle inwoners van en doelgroepen in Twente.

Fin. Effect Meerko sten

-/€80k (voorstel 1+2)

45

Voorstellen over specifiek thema: Crisisbeheersing Scenario Kern

Fin. Effect

Scenario Ambitie

Fin. Effect

Voorstel 3: Opleiden trainen en oefenen crisisbeheersing (OTO) terugbrengen naar wettelijk minimum Dit voorstel is ingetrokken, omdat de financiering niet via gemeenten loopt.

0, geen gem. financiering

Voorstel 11: Intensiveren opleiden trainen en oefenen crisisbeheersing (OTO) Dit voorstel is ingetrokken, omdat de financiering niet via gemeenten loopt.

0, geen gem. financiering

Scenario Ambitie

Fin. Effect

Voorstellen over specifiek thema: Pandemische paraatheid Scenario Kern Voorstel 4: Pandemische paraatheid in Twente De uitvoering van de landelijke opdracht uitvoering versterkende taken loopt gelijk op met de omvang van de middelen die de rijksoverheid hiervoor beschikbaar stelt.

Fin. Effect

Voorstel 12: Pandemische paraatheid in Twente De versterkende taken blijven uitvoeren ook als de rijksoverheid hiervoor geen middelen meer beschikbaar stelt.

0

+ 373k

Voorstellen over specifiek thema: Advisering Milieu & Gezondheid Deze voorstellen hebben samenhang met de voorstellen uit pijler 4 Kennisontwikkeling en Kennisdeling Scenario Kern Voorstel 5: Adviezen Milieu en Gezondheid (M&G) ihkv Omgevingswet De GGD vervult geen adviesrol voor gemeenten op het gebied van gezondheid, in het kader van de Omgevingswet.

Fin. Effect -/134k

Scenario Koers Voorstel 8: Beperkte focus adviestaken GGD Milieu & Gezondheid ihkv omgevingswet De GGD vervult een beperkte adviesrol voor gemeenten op het thema gezondheid, in het kader van de Omgevingswet.

Fin. Effect 0

Scenario Ambitie Voorstel 14: GGD is adviseur van gemeenten op vlak van milieu & gezondheid ihkv omgevingswet De GGD vervult een belangrijke adviesrol over gezondheid aan gemeenten in het kader van

Fin. Effect + 134k

46

de Omgevingswet. Zij heeft een rol bij casussen op de omgevingstafels en bij het meedenken en participeren in lokale trajecten voor Omgevingsvisies en Omgevingsplannen

Voorstellen over specifiek thema: Advisering gezondheidsbevordering Deze voorstellen hebben samenhang met de voorstellen uit pijler 4 Kennisontwikkeling en Kennisdeling Scenario Kern Voorstel 6: Informatie gezondheidsbevordering zonder toegepast advies naar gemeenten Terugbrengen van gevraagde en ongevraagde inhoudelijke en procesmatige advisering over publieke gezondheid en het geven van adviezen over gezonde leefstijl tot het wettelijk minimum volgens de Wpg. De GGD stuurt landelijke adviezen zonder toegepast advies door naar gemeenten en verwijst hen naar toolboxen.

Fin. Effect -/- 25k

Scenario Koers Voorstel 16: Handhaven adviserende rol gezondheidsbevordering voor gemeenten Handhaven adviserende rol gezondheidsbevordering voor gemeenten.

Fin. Effect 0

Scenario Ambitie Voorstel 15: Intensiveren adviserende rol gezondheidsbevordering voor gemeenten Adviesrol gezondheidsbevordering voor gemeenten intensiveren. Concreet betekent dit: De GGD adviseert en monitort proactief op het effect van gezondheidsbevorderende maatregelen in gemeenten. Zij werkt meer samen met gemeenten en voert verdiepende analyses uit, bijvoorbeeld op wijkniveau in gemeenten. Ze ontwikkelt daarbij nieuwe vormen van monitoring die meer aansluiten op de wens van inwoners waardoor aantal respondenten groeit en representatief blijft.

Fin. Effect + 100k

47

Publieke gezondheid en leefomgeving: Scenario Kern 1. Consulten seksuele gezondheid verminderen De GGD heeft een aantal kerntaken op seksuele gezondheid waar het gaat om het voorkomen, opsporen en bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen. Zij draagt bij aan preventie via voorlichting die aansluit op de doelgroep Twentse jongeren. De GGD is verplicht om per jaar 4.000 consulten te realiseren. Dit minimumaantal is recent door het Rijk verhoogd. Op dit moment realiseert SamenTwente een hoger aantal consulten dan dit minimum. De prognose voor 2024 is dat het aantal consulten uitkomt op 130%. Op rijksniveau spelen ontwikkelingen die de financiering van deze taak raken. Alle specifieke uitkeringen (SPUK’s) worden met 10% verminderd. Daarnaast is gevraagd om de huidige verdeelsleutel te herzien. Het is nog niet bekend of dit gaat plaatsvinden, maar mocht dit het geval zijn, dan kan dit nadelige financiële gevolgen hebben voor SamenTwente. Voorstel: Het aantal consulten beperken door bepaalde doelgroepen uit te sluiten en zodoende te drukken op het aantal consulten. SamenTwente heeft als wettelijke taak om consulten aan te bieden. Zij kan dit aantal niet maximeren. Wel kan zij het aantal consulten beperken door bepaalde doelgroepen uit te sluiten. SamenTwente heeft een vangnetfunctie. Deze is gekoppeld aan infectieziekten.

De vangnetfunctie is bedoeld om mensen op te vangen die bijvoorbeeld niet bij de huisarts terecht kunnen of willen (bijvoorbeeld vanwege capaciteitsproblemen of een wens voor een anoniem consult) of die geen huisarts hebben. Dit is een wettelijke taak die zij moet uitvoeren. Mogelijke effecten zijn: • Inwoners kunnen op een gegeven moment niet meer naar de GGD. Zij moeten naar hun huisarts. Hier neemt de belasting verder toe.

• Bepaalde doelgroepen worden minder gezien en getest. Dit geldt tenminste voor mensen die zich vanwege de anonimiteit laten testen bij de GGD. Dit leidt tot een toename in gezondheidsrisico’s. Financieel effect op begroting SamenTwente van de voorstellen 1 en 2: -/- €80.000,Uitvoering van dit voorstel en voorstel 2 levert een structurele besparing op van €80.000,Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 13, scenario Ambitie. Dit voorstel heeft een relatie met de voorstellen Gezonde School Aanpak: • Pijler Jeugd, voorstel 2, scenario Kern • Pijler Jeugd, voorstel 5, scenario Koers • Pijler Jeugd, voorstel 10, scenario Ambitie

2. Stoppen met preventie en voorlichting over seksuele gezondheid De GGD heeft een aantal kerntaken op seksuele gezondheid waar het gaat om het voorkomen, opsporen en bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen. Zij draagt bij aan preventie via voorlichting die aansluit op de doelgroep Twentse jongeren. De GGD is verplicht om per jaar 4.000 consulten te realiseren. Dit minimumaantal is recent door het Rijk verhoogd. Op dit moment realiseert SamenTwente een hoger aantal consulten dan dit minimum. De prognose voor 2024 is dat het aantal consulten uitkomt op 130%. Het team seksuele gezondheid bestaat naast de preventiecoördinator dit team uit twee verpleegkundigen, de adviseur gezonde school en de adviseur gezondheidsbevordering. De preventiecoördinator ondersteunt proactief op het vlak van individuele en collectieve preventie en zorgt voor borging van activiteiten in plannen. De coördinator onderhoudt contacten bij jongerenwerk, jeugdzorg wen welzijnswerk, adviseert over training/bijscholen en voert deze uit, draagt zorg voor structurele monitoring en heeft als taak de doelgroep jongeren te bereiken via online en offline collectieve preventie.

48

Op rijksniveau spelen ontwikkelingen die de financiering van deze taak raken. Alle specifieke uitkeringen (SPUK’s) worden met 10% verminderd. Daarnaast is gevraagd om de huidige verdeelsleutel te herzien. Het is nog niet bekend of dit gaat plaatsvinden, maar mocht dit het geval zijn, dan kan dit nadelige financiële gevolgen hebben voor SamenTwente.

Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 1, scenario Kern • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 13, scenario Ambitie

Voorstel: Stoppen met preventie en voorlichtingsactiviteiten over seksuele gezondheid. Concreet betekent dit: • Rol van preventiecoördinator terugleggen naar gemeenten. • Stoppen met aanbieden van seksuologische counseling. • Stoppen met andersoortige preventie en voorlichting die georganiseerd wordt vanuit het preventieteam van SamenTwente. • Verpleegkundigen geven niet langer trainingen aan intermediairs in onderwijs, jeugdzorg en jongerenwerk en pakken niet langer andere preventietaken op.

Dit voorstel heeft een relatie met de voorstellen Gezonde School Aanpak: • Pijler Jeugd, voorstel 2, scenario Kern • Pijler Jeugd, voorstel 5, scenario Koers • Pijler Jeugd, voorstel 10, scenario Ambitie

Mogelijke effecten zijn: • De belasting op beleidsniveau neemt bij gemeenten toe. • Het is mogelijk dat niet alle gemeenten de rol van de preventiecoördinator goed invullen. Verminderde inzet op preventie leidt dan tot minder bewustzijn onder jongeren, wat kan leiden tot stijging van het aantal infecties (relatie met IZB). • Stoppen met voorlichting en regionale coördinatie leidt tot versnippering aanbod van seksualiteitshulpverlening. • Dit voorstel raakt aan voorstellen over de Gezonde School Aanpak (pijler 1). Het is niet mogelijk om dit voorstel te kiezen en parallel op ambitieniveau de Gezonde School Aanpak te intensiveren. • Dit voorstel raakt aan voorstellen over kennisontwikkeling en kennisdeling (pijler 4). Het kiezen van dit voorstel bemoeilijkt een keuze om op ambitieniveau informatie- en datagedreven werken te willen doorontwikkelen. • De politieke kleur in een gemeenten kan impact hebben op het aanbod van maatregelen waartoe inwoners toegang hebben. Financieel effect op begroting SamenTwente van de voorstellen 1 en 2: -/- €80.000,Uitvoering van dit voorstel en voorstel 1 levert een structurele besparing op van €80.000,-

3. Opleiden trainen en oefenen crisisbeheersing (OTO) terugbrengen naar wettelijk minimum De GGD is een crisisorganisatie en moet hiervoor een aantal taken uitvoeren. Het trainen en geoefend houden van crisisfunctionarissen (OTO) is onderdeel van de taak crisisbeheersing. De GGD werkt hierin samen met de GHOR. Het is van belang dat bij een crisis weet wat er van hem of haar wordt verwacht. Het is niet expliciet bepaald hoe vaak sprake moet zijn van OTO. GHOR Twente adviseert om jaarlijks een scenario-oefening te doen en daarnaast jaarlijks een opleiding of training te geven. De GGD hanteert geen vaste frequentie van trainingen en oefeningen, maar heeft de laatste jaren gemiddeld 1 keer per jaar geoefend en getraind. Die trainingen zijn gezamenlijk als Kring Oost Nederland opgepakt en daarvoor zijn de kosten gedeeld. Momenteel is Twente onvoldoende toegerust om paraat te staan bij een crisis. Dit voorstel is ingetrokken, omdat er geen gemeentelijke bijdrage is vereist. De frequentie van OTO crisisbeheersing terugbrengen naar een lagere frequentie dan wordt geadviseerd door GHOR Twente. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 11, scenario Ambitie

49

4. Pandemische paraatheid in Twente Onder pandemische paraatheid vallen diverse taken. Onder de infectieziektebestrijding hoort volgens de Wpg in ieder geval het nemen van algemene preventieve maatregelen op gebied van infectieziekten, het bestrijden van TBC en SOA’s en het bron- en contactonderzoek bij meldingen. N.a.v. de coronapandemie is landelijk het programma Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid GGD (VIP) gelanceerd. De GGD heeft in het kader van dit programma versterkende taken opgepakt: • Het bijdragen aan het Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding; • Het synchroniseren van de werkwijze aan het nieuwe landelijke systeem voor informatievoorziening • Het bijdragen aan de basisstructuur voor coronavaccinaties (38 prikken per week voor GGD Twente) • Het bijdragen aan campagnes over COVID-19. De incidentele financiële impuls n.a.v. COVID-19 stopt eind 2024. De SPUK gericht op de COVID-19 campagnes wordt met 10% gekort. In het nieuwe regeerakkoord zitten bezuinigingen op de paraatheid voor gezondheidscrises, maar de landelijke opdracht is nog ongewijzigd. Voorstel: De uitvoering van de landelijke opdracht uitvoering versterkende taken loopt gelijk op met de omvang van middelen die de rijksoverheid hiervoor beschikbaar stelt.

Mogelijke effecten zijn: • Er wordt niet geleerd van de fouten die zijn gemaakt tijdens de Corona pandemie en er vindt geen doorontwikkeling plaats om goed voorbereid te zijn op een nieuwe pandemie. • Niet verder investeren in pandemische paraatheid kan bij een nieuwe pandemie een negatief effect hebben op de crisisbeheersing GGD. Het zal meer tijd en inzet vragen om processen en de informatie-uitwisseling ingeregeld te krijgen. • Niet goed voorbereid zijn op een nieuwe epidemie kan gezondheidsrisico’s voor inwoners met zich meebrengen waarbij het ook levens kan kosten als niet snel op de situatie kan worden geacteerd.

• Er zijn bestuurlijke risico’s -zeker in beeldvorming- als niet is geleerd van fouten en bij een nieuwe pandemie dezelfde fouten worden gemaakt als tijdens de Covid pandemie. Zeker als de effecten een stevige impact hebben in de samenleving. • Voor een aantal taken werkt SamenTwente samen met andere GGD’en in de Kring Oost Nederland en met de veiligheidsregio’s. Als het AB kiest voor dit voorstel dan zal op onderdelen afstemming nodig zijn met andere partijen. Financieel effect op begroting SamenTwente: €0,Dit heeft voor gemeenten geen financieel effect. Stoppen met de uitvoering van de versterkende taak loopt gelijk op met de omvang van middelen die de rijksoverheid hiervoor beschikbaar stelt. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 12, scenario Ambitie.

5. Adviezen Milieu en Gezondheid (M&G) ihkv Omgevingswet M&G draagt bij aan het beschermen en bevorderen van een gezonde leefomgeving in Twente. Hierbij staat de relatie tussen milieufactoren en gezondheid centraal. Basistaken zijn het signaleren van situatie, adviseren over risico’s bij rampen of calamiteiten zoals brand of schimmel in woningen, onderzoek verrichten of beantwoorden vragen. Vanuit de Wet publieke gezondheid is het verplicht om medische milieukundige kennis te bevorderen bij gemeenten, om gezondheidsschade te voorkomen en te beperken. Met de komst van de Omgevingswet wordt de GGD vaker om advies gevraagd. Voorstel: De GGD vervult geen adviesrol meer voor gemeenten op het gebied van gezondheid, in het kader van de Omgevingswet. N.B.: Wettelijk is bepaald dat gemeenten, voordat besluiten worden genomen die belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de publieke gezondheidszorg, advies vraagt aan de gemeentelijke gezondheidsdienst. Uitgezocht wordt in hoeverre dit voorstel in strijd is met deze wettelijke bepaling.

50

Mogelijke effecten zijn: • Om de wettelijke taak op Twents niveau uit te kunnen voeren wordt nu al samengewerkt met IJsselland. Minder taken uitvoeren waardoor formatie verder afneemt, maakt het geheel kwetsbaarder. De uitvoering van de wettelijke taken kunnen hiermee onder druk komen te staan. • De keuzes die in Twente gemaakt worden hebben impact op de samenwerking met de regio IJsselland. • Kennis raakt versnipperd en het risico is dat de huidige expertise in de regio niet op niveau blijft, terwijl maatschappelijke vraagstukken de laatste jaren steeds groter zijn geworden. Dit kan effect hebben op de kwaliteit van advisering aan inwoners bij crisis of calamiteiten. • De advisering en voorlichting van de GGD is onafhankelijk. Op het moment dat dit bij gemeenten wordt georganiseerd, kunnen politieke motieven het karakter van het advies of de voorlichting beïnvloeden. • Als gemeenten van de GGD vragen om deze taak als maatwerktaak uit te voeren, is een minimum aan capaciteit nodig om continuïteit en kennis te waarborgen. De vraag is of dat geborgd is met de keuze voor dit voorstel. • De besparing die dit voorstel oplevert wordt teniet gedaan als gemeenten alsnog de taak blijven uitvragen als maatwerk. Financieel effect op begroting SamenTwente: -/- € 134.000, Dit voorstel levert een structurele besparing op van € 134.000, -.

Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 8, scenario Koers. • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 14, scenario Ambitie. Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 1, scenario Kern. • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 4, scenario Koers. • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 2, scenario Ambitie. • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 3, scenario Ambitie.

6. Informatie gezondheidsbevordering zonder toegepast advies naar gemeenten Op basis van de Wpg heeft de GGD wettelijke taken op het vlak van gezondheidsbevordering. Het adviseren over een gezonde levensstijl is hier onderdeel van. De taken vloeien ook voort uit de Lokale preventieakkoorden en het Regioplan Twente (IZA/GALA). Naar alle waarschijnlijkheid raakt het besluit om 10% te korten op de GALASPUK gelden ook dit onderdeel. Binnen het team van SamenTwente wordt gewerkt met gezondheidsbevorderaars, epidemiologen en beleidsadviseurs. Gezondheidsbevorderaars worden ingezet rondom vragen over specifieke thema’s, epidemiologen leveren cijfers aan en beleidsadviseurs duiden de informatie voor gemeenten. Er is veel samenhang tussen en afhankelijkheid van elkaars taakinvulling. Voorstel: Terugbrengen van gevraagde en ongevraagde inhoudelijke en procesmatige advisering over publieke gezondheid en het geven van adviezen over gezonde leefstijl tot het wettelijk minimum volgens de Wpg. De GGD stuurt landelijke adviezen zonder toegepast advies door naar gemeenten en verwijst hen naar toolboxen. Mogelijke effecten zijn: • Vanwege de taakverdeling binnen het team in SamenTwente raakt dit voorstel aan de taakuitvoering van alle functies: gezondheidsbevorderaars, epidemiologen en beleidsadviseurs.

• Gemeenten ontvangen enkel tabellenboeken en moeten zelf landelijk beleid en adviezen vertalen naar de lokale situatie. Dit vraagt in gemeentelijke organisaties om capaciteit en deskundigheid. • Door lokale keuzes kan in gemeenten een andere focus komen, waardoor de afspraken die regionaal zijn gemaakt, onder druk komen te staan. • De GGD verzamelt niet actief data, waardoor het regionale beeld verdwijnt. Dit gaat ten koste van de adviserende rol die de GGD nu vervult. • Dit voorstel raakt aan voorstellen over kennisontwikkeling en kennisdeling (pijler 4). Het kiezen van dit voorstel bemoeilijkt een keuze om op.

51

Financieel effect op begroting SamenTwente: -/- €25.000,Uitvoering van dit voorstel levert een structurele besparing op van €25.000,Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 16, scenario Koers. • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 15, scenario Ambitie. Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 1, scenario Kern. • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 4, scenario Koers. • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 2, scenario Ambitie. • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 3, scenario Ambitie.

7. Forensische geneeskunde in de regio op niveau brengen Er is een groot tekort aan forensisch artsen voor de controles bij euthanasie en de gemeentelijke lijkschouw. Om deze zorg 24/7 beschikbaar te hebben, wordt al samengewerkt met 5 GGD’en binnen Kring Oost Nederland. Diverse financieringsstromen zijn van toepassing bij deze taak: financiering uit de gemeentelijke bijdrage, van de politie en van Justitie en Veiligheid. Om de inzet van forensisch artsen in de regio te kunnen behouden is sprake van een kostenstijging die structureel is, o.a. door een stijging van beschikbaarheid vergoedingen. Voor de jaren 2024, 2025 en 2026 zijn incidenteel extra middelen beschikbaar gesteld. Zonder deze incidentele extra middelen opereert Twente onder het kernscenario en is SamenTwente niet in staat de wettelijke taak uit te voeren. Voorstel: Budgetten forensische geneeskunde met ingang van 2027 structureel verhogen. Met dien verstande dat bij dit voorstel geen rekening wordt gehouden met tegenvallende kosten. (deze kosten zijn wel meegenomen bij het voorstel dat gepresenteerd is onder scenario Koers. Kosten kunnen bijvoorbeeld tegenvallen als de GGD de forensisch artsen in dienst moet nemen als blijkt dat sprake is van schijnzelfstandigheid.)

Mogelijke effecten zijn:

• Er blijft capaciteit beschikbaar in de regio Twente voor de uitvoering van lijkschouw (w.o. euthanasie) en forensisch medisch onderzoek. • Onvoldoende capaciteit kan tot gevolg hebben dat bijvoorbeeld geen lijkschouwing kan plaatsvinden na euthanasie zodat dit moet worden uitgesteld naar een ander moment. • Er is een toename in de vraag naar euthanasie. Zonder dit voorstel is het niet mogelijk om te voorzien in die behoefte en wordt van inwoners gevraagd om het moment van euthanasie uit te stellen en af stemmen op beschikbaarheid van een forensisch arts. • Als niet wordt geïnvesteerd in de verhoging van budgetten dan loopt het aantal beschikbare artsen terug. Voor een latere financiële impuls kan dan enkel naar de gemeenten gekeken worden. N.B.: Doordat de forensisch arts van de GGD ook medische arrestanten zorg (MAZ) en Forensische medische expertise verricht, maakt dat de 24/7 uitvoering van de taak kostendekkend is. De aanbesteding MAZ loopt, waarbij het nog onzeker is of deze taak weer aan de GGD wordt gegund. Financieel effect op begroting SamenTwente: + €450.000,Uitvoering van dit voorstel vraagt om een structurele uitzetting van €450.000,-. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 10, scenario Koers.

Publieke gezondheid en leefomgeving: Scenario Koers 8. Beperkte focus adviestaken GGD Milieu & Gezondheid ihkv omgevingswet M&G draagt bij aan het beschermen en bevorderen van een gezonde leefomgeving in Twente. Hierbij staat de relatie tussen milieufactoren en gezondheid centraal. Basistaken zijn het signaleren van situatie, adviseren over risico’s bij rampen of calamiteiten zoals brand of schimmel in woningen, onderzoek verrichten of beantwoorden vragen.

52

Vanuit de Wet publieke gezondheid is het verplicht om medische milieukundige kennis te bevorderen bij gemeenten, om gezondheidsschade te voorkomen en te beperken. Met de komst van de Omgevingswet wordt de GGD vaker om advies gevraagd. Voorstel: De GGD vervult een beperkte adviesrol voor gemeenten op het thema gezondheid, in het kader van de Omgevingswet. Mogelijke effecten zijn: • De keuzes die in Twente gemaakt worden hebben impact op IJsselland, samenwerkingspartner van de GGD. • De kennis op gezondheid die aanwezig is bij de GGD kan door gemeenten worden benut. • Er ontstaat ruimte om kansen te pakken op gemeentelijk niveau gezondheid en milieu meer te verbinden. • Kennis en expertise blijft in de regio op niveau; ook de kwaliteit van advisering aan inwoners bij crisis of calamiteiten blijft op niveau. Financieel effect op begroting SamenTwente: 0. Uitvoering van dit voorstel heeft geen budgettaire consequenties. Relatie met andere voorstellen: Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 5, scenario Kern. • Pijler Publieke Gezondheid & Leefomgeving, voorstel 14, scenario Ambitie. Dit voorstel heeft een relatie met: • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 1, scenario Kern.

• Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 4, scenario Koers • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 2, scenario Ambitie. • Pijler Kennisontwikkeling en Kennisdeling, voorstel 3, scenario Ambitie.

9. Formatienormering infectieziektebestrijding De GGD heeft 7 kerntaken geformuleerd op het vlak van infectieziektebestrijding, te weten: bestrijden en voorkomen van verdere verspreiding van infectieziekten, surveillance, beleidsadvisering, preventieactiviteiten, netwerk en regie, voorbereiding op grootschalige uitbraken en kennis en onderzoek. Het is op grond van de Wpg verplicht om op regionaal niveau tenminste algemene preventieve maatregelen te nemen, TBC en SOA’s te bestrijden en bron- en contactonderzoek uit te voeren bij meldingen. Het ministerie van VWS heeft onderzoek gedaan naar de capaciteit en kwaliteit die beschikbaar moet zijn om het reguliere takenpakket goed uit te kunnen voeren, omdat bestaande kaders en normering zijn verouderd. De lessen die zijn geleerd tijdens Covid zijn hierin meegenomen. In de maatschappij zorgen verschillende ontwikkelingen voor een toename van de risico’s op infectieziekten, waaronder de veestapel, toenemende reisbewegingen en teruglopende vaccinatiegraden. Uit de GGD benchmark 2021 blijkt dat de formatie in Twente fors lager is dan het landelijk gemiddelde (Twente 9,22 – landelijk gemiddelde 16,4). Onlangs is landelijk een onderzoeksrapport verschenen (Berenschot) waarin landelijke normen zijn opgenomen. Ook hier ligt de formatie van SamenTwente onder de norm.

Het in lijn brengen van de formatie met de recent vastgestelde landelijke norm zal financiële consequenties hebben. Voorstel: Formatie IZB in lijn brengen met de nieuwe veldnormen voor de uitvoering van reguliere IZB taken. Mogelijke effecten zijn: • Door de capaciteit en de kwaliteit van de IZB in lijn met de nieuwe veldnormen te brengen, kunnen de kerntaken in Twente goed worden uitgevoerd. • Als het AB niet voor dit voorstel kiest, dan blijft de formatie fors beneden de norm. Als er dan een uitbraak komt, dan moet de GGD binnen 24u opschalen en daarvoor andere dienstverlening stilleggen.

53

Financieel effect op begroting SamenTwente: Meerkosten. Uitvoering van dit voorstel zal meerkosten met zich meebrengen. Hoe hoog deze kosten zijn, is afhankelijk van de verdere uitwerking en landelijke richtlijnen die worden gesteld op basis van onderzoeken die hebben plaatsgevonden.

10. Forensische geneeskunde in de regio op niveau brengen

• Er is een toename in de vraag naar euthanasie. Zonder dit voorstel is het niet mogelijk om te voorzien in die behoefte en wordt van inwoners gevraagd om het moment van euthanasie uit te stellen en af stemmen op beschikbaarheid van een forensisch arts. • Als niet wordt geïnvesteerd in de verhoging van budgetten dan loopt het aantal beschikbare artsen terug. Voor een latere financiële impuls kan dan enkel naar de gemeenten gekeken worden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=894177b6-a919-4195-a4eb-83e1dffbf315