CConstaterende datBorne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage: Contourennota

Raadsvergadering 25 maart 2025, gemeente BorneBij agendapunt: Contourennota Omgevingsvisie Gemeente Borne13.118 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

dorpen zo veel mogelijk behouden. Inbreiding en verdichting kan ervoor

Gemeente Borne heeft de ambitie om te groeien naar 30.000 inwoners.

zorgen dat de identiteit van dorpen veranderd. Daarom zijn (nieuwe) ka-

Een deel van deze bevolkingsgroei zal afkomstig zijn van de huidige /

ders nodig om te bepalen waar woningen wel en niet kunnen worden

Stimuleren lopen en fietsen en het in stand houden van bereikbaar-

oud inwoners van Borne. Het is belangrijk dat gemeente Borne kijkt naar

gerealiseerd, als het gaat om inbreiding.

heid

koste van groen.

Gemeente Borne streeft naar het stimuleren van lopen, fietsen en het

welke doelgroepen zij willen aantrekken. Duurzame woningbouw en betaalbaar wonen

gebruik van OV en wil hier meer ruimte voor bieden. Voor mensen die

Bevolkingsgroei en locaties woningbouw

Gemeente Borne zet in op het klimaatbestendig maken van nieuwe en

minder mobiel zijn is de auto van belang om mobiel te blijven. Het auto-

Gemeente Borne heeft de ambitie om te groeien naar 30.000 inwoners.

bestaande wijken door middel van klimaatadaptatie en klimaatmitigatie.

luw maken van het centrum en eventueel woonwijken kan de bereik-

Bovendien heeft de gemeente een (landelijke) opgave om woningen te

Hiervoor dienen investeringen in de openbare ruimte, en eventueel in de

baarheid voor deze groep inperken.

bouwen. De bevolkingsgroei en opgaven vragen om afwegingen waar

bebouwing, gedaan te worden. De betaalbaarheid van de woningvoor-

deze woningen moeten komen. Door woningbouw in uitbreidingsgebie-

raad kan daarmee onder druk komen te staan.

Duurzame energie en netcongestie Gemeente Borne wil inzetten op duurzaamheid, onder andere door

den kan je relatief eenvoudig veel woningen realiseren, maar dit gaat wel ten koste van de groene omgeving. Een andere optie is door op ver-

Concentratie (commerciële) voorzieningen en bereikbaarheid

duurzame energie op te wekken en elektrisch rijden aan te moedigen.

schillende plaatsen de kernen te verdichten, maar dit levert spanning op

Het huidig beleid geeft aan dat commerciële voorzieningen geclusterd

Het net heeft weinig speling meer om dit op te vangen. Er zal (voor korte

met de ruimte voor inbreiding, waardoor (enige) hoogbouw dan waar-

moeten blijven in het centrum van Borne. Maatschappelijke voorzienin-

termijn) een prioritering nodig zijn en/of ingezet moeten worden op lo-

schijnlijk nodig is. Voor een afweging van mogelijke effecten is een ana-

gen kunnen wel vestigen in woonwijken. Dit heeft echter invloed op de

kale oplossingen voor energieopwekking en –opslag.

lyse van de opname capaciteit in de kernen (verdichting, woningsplit-

bereikbaarheid van commerciële voorzieningen. Gezien de vergrijzing

sing), aan de randen en in het buitengebied van belang.

en samenhangend daarmee de afnemende mobiliteit, is het wellicht

Dag- en verblijfsrecreatie en draagkracht buitengebied

wenselijk om dagelijks winkelaanbod meer te spreiden over de ge-

De gemeente wil inzetten op het stimuleren van dag- en verblijfsrecrea-

meente.

tie. Hierbij ziet de gemeente voornamelijk kansen voor recreatiemoge-

Bevolkingsgroei en werkgelegenheid Gemeente Borne is met name een woongemeente en heeft beperkte

lijkheden in het buitengebied. Recreatie vergroot de druk op het buiten-

ruimte voor bedrijvigheid. Met de bevolkingsgroei dient er een afweging

gebied (waar al diverse belangen samenkomen). In hoeverre mag er in

gemaakt te worden of de bedrijvigheid, en daarmee aantal werkplekken,

het buitengebied ruimte gereserveerd worden voor dag- en verblijfsrecreatie.

Contourennota Omgevingsvisie

25

Intensieve veehouderij en milieunormen

nieuwe initiatieven, waardoor wenselijke ontwikkelingen vertraging op lo-

In het buitengebied van Borne is momenteel intensieve veehouderij ge-

pen. Anderzijds is het vanwege leefbaarheid belangrijk voldoende reke-

vestigd. Deze bedrijvigheid botst met milieunormen en ontwikkelmoge-

ning te houden met de normen.

lijkheden. De intensieve veehouderij draagt ook niet bij aan het stimuleren van biodiversiteit en verbeteren van waterkwaliteit.

Druk op de ondergrond vanuit verschillende invalshoeken Vanuit verschillende onderwerpen is er ruimte in de bodem nodig. Ont-

Verkleuring bedrijventerreinen en ruimte voor bedrijvigheid

wikkelingen in de bodem zijn vaak zeer complexer, in verband met het

In gemeente Borne zijn initiatieven om delen van bedrijventerreinen te

openbreken van de straat. Het is belangrijk om de verschillende ruimte-

verkleuren naar een andere functie. Deze initiatieven komen voort uit

gebruikers, zoals groen (wortelnetwerk), riolering, kabels en waterber-

grote behoefte aan andere functies. Tegelijkertijd heeft gemeente Borne

ging af te stemmen.

relatief weinig ruimte voor bedrijvigheid. Verkleuring van huidige bedrijventerreinen verkleind deze ruimte. Nieuwe woonvormen en bestaande woningvoorraad Een groot deel van de toekomstige woningvoorraad in gemeente Borne bestaat al (de huidige woningvoorraad). De behoeften veranderen door kleinere huishoudens (meer één en tweepersoonshuishoudens) en meer ouderen die zelfstandig wonen. De huidige woningvoorraad is niet toegespitst op deze behoeften. Woningsplitsing is nog niet voldoende verankerd in het huidig beleid van gemeente Borne.

Keuze Uit de inventarisatie van ambities en opgaven zijn diverse botsende belangen zichtbaar geworden. De mate waarin de ambities en opgaven botsen verschilt, maar het is belangrijk dat deze botsingen inzichtelijk zijn. Over deze botsende belangen zullen keuzes gemaakt moeten worden. Dit kan in het traject van de omgevingsvisie, maar de botsende belangen kunnen ook agenderend worden opgenomen in de omgevingsvisie. De keuze wordt in dat geval later gemaakt, bijvoorbeeld bij de uitwerking van een programma. Indien de keuze in de omgevingsvisie wordt gemaakt, is het belangrijk dat deze botsende belangen voldoende besproken worden tijdens het participatieproces.

Leegstaande karakteristieke gebouwen en initiatieven In het buitengebied van gemeente Borne staan veel leegstaande karakteristieke panden. De gemeente heeft de voorkeur deze panden te vullen met een nieuwe openbare functie, zodat deze panden open blijven voor publiek. Voor ontwikkelaars is het transformeren naar wonen (private functie) echter vaak lucratiever. Externe veiligheids- en milieunormen en initiatieven Gemeente Borne heeft diverse normen op het gebied van externe veiligheid en milieu. Een deel van deze normen zijn vastgelegd in redelijk gedateerd beleid, terwijl we sinds de invoering van de Omgevingwet te maken hebben met nieuwe normen. De normen botsen regelmatig bij

Contourennota Omgevingsvisie

26

6

Participatie

Contourennota Omgevingsvisie

27

De omgevingsvisie legt de visie op de fysieke omgeving voor gemeente

betrekken door fysieke sessies te organiseren. Over het algemeen is

Fase 3 - ter inzagelegging (raadplegen, trede 2): Door de ontwerp-

Borne voor de komende jaren op hoofdlijnen vast. Daarom is het be-

deze groep goed in staat mee te denken op het abstracte niveau van

omgevingsvisie ter inzage te leggen heeft iedereen de mogelijkheid hier

langrijk dat de omgevingsvisie breed gedragen wordt en is participatie

een omgevingsvisie (adviseren).

formeel op te reageren. Dit is de eerste stap in de wettelijke voorberei-

een verplicht onderdeel. In het eerder doorlopen traject heeft al partici-

Stakeholders: bijvoorbeeld woningcorporatie, wijk- en dorpsraden,

dingsprocedure. De ingediende zienswijzen zullen aan de hand van een

patie plaatsgevonden. Deze participatie was voornamelijk gericht op het

bewonersorganisaties, jongerenorganisaties, verenigingsleven, on-

reactie zienswijzen worden beantwoord en waar nodig zal de omge-

ophalen van informatie. Voorbeelden hiervan zijn de Bornse Dromen

dernemers(vereniging), onderwijsinstellingen, zorg- en welzijnsorga-

vingsvisie aangepast worden. Dit is de ontwerp omgevingsvisie (stap 2

Dagen/Festival met inwoners en diverse themasessies met de gemeen-

nisaties, milieu- en natuurorganisaties etc. De dorpsplannen van

wettelijke voorbereidingsprocedure). Deze ontwerp omgevingsvisie kan

teraad.

Zenderen en Hertme worden ook betrokken in de omgevingsvisie.

in de gemeenteraad worden gebracht voor vaststelling (stap 3 wettelijke

Ketenpartners: Provincie, Waterschap, buurtgemeenten, regio,

voorbereidingsprocedure). Omdat de omgevingsvisie alleen bindend is

GGD, Veiligheidsregio, Omgevingsdienst etc.

voor de gemeenteraad, en verder geen juridische gevolgen heeft, is het

6.1

Belangrijke groepen voor participatie

In de wet is vastgelegd dat er voor de omgevingsvisie geparticipeerd

Participatie in drie fasen

niet mogelijk om na de ter inzagelegging nog in beroep te gaan.

moet worden. Er is niet vastgelegd met wie en wat de reikwijdte van de

6.2

participatie moet zijn. Een uitgebreid participatieproces zorgt ervoor dat

Het participatieproces kan grofweg in drie fasen worden verdeeld, waar-

6.3

groepen zich gehoord voelen en dat de omgevingsvisie kan rekenen op

bij in iedere fase idealiter iedere groep betrokken wordt.

Aandachtspunten bij participatie Participatie is een verplicht onderdeel van de omgevingsvisie. De omvang van het participatieproces is echter een keuze van de ge-

draagvlak. Tegelijkertijd kost participatie tijd. Het is daarom belangrijk voldoende tijd voor participatie op te nemen in het projectplan om parti-

Fase 1 – raadplegen (trede 2): In deze fase is het belangrijk dat men-

meenten zelf. Uitgebreid participeren kan de ontwerp-omgevingsvi-

cipatie goed in te kunnen vullen. Het is daarom belangrijk een duidelijk

sen worden geïnformeerd dat gemeente Borne aan de slag gaat met de

sie verbeteren doordat mensen vaker betrokken zijn bij de omge-

plan te hebben. Hieronder worden de doelgroepen vermeld die veelal

omgevingsvisie. In deze fase is de participatie voornamelijk gericht op

vingsvisie. Tegelijkertijd kost participatie tijd. Het is daarom belang-

worden betrokken bij externe participatie. Omdat niet alle doelgroepen

het ophalen van zoveel mogelijk en zo breed mogelijke informatie. Ge-

rijk voldoende tijd voor participatie op te nemen in het projectplan

op dezelfde manier betrokken wensen te zijn, wordt ook weergegeven

meente Borne heeft deze fase van participatie al doorlopen.

om participatie goed in te kunnen vullen. Het is belangrijk hier een balans in te behouden.

op welk abstractieniveau ze meedenken: Fase 2 – herkennen en toetsen (adviseren, trede 3): In fase 2 van de

Transparantie over participatie is belangrijk. Tijdens een participatie-

Inwoners: Inwoners zijn divers (leeftijd, afkomst, sociaaleconomische

participatie is er een concept/ontwerp versie van de omgevingsvisie. Het

moment worden er veel verschillende ideeën geopperd, soms ook

status etc.) en bereik je op daardoor verschillende manieren. Om inwo-

doel is om te kijken of doelgroepen de visie herkennen en of dit aansluit

tegenstrijdige ideeën. Participanten ontvangen graag een terugkop-

ners te betrekken is het belangrijk verschillende media in te zetten (e.g.

bij de verwachtingen. Afhankelijk van de betrokkenheid van de verschil-

peling van de momenten, waarin wordt aangegeven wat er met de

social media, gemeenteblad, gemeentewebsite). Over het algemeen

lende groepen participanten moet er een geschikt moment voor de parti-

verzamelde input is gedaan. Het gaat hierbij niet alleen om de pun-

geldt dat inwoners liever meedenken met concrete initiatieven dan met

cipatie gekozen worden. Zodra er een ontwerpversie ligt is het belangrijk

ten die opgenomen worden in de omgevingsvisie, maar juist ook

abstractie visies. Het is belangrijk deze groep te betrekken om informa-

om met deze versie nogmaals langs alle doelgroepen te gaan. Voor ie-

over de punten die niet opgenomen worden.

tie op te halen en om te toetsen (raadplegen) of de concept/ontwerp om-

dere doelgroep is een informatiebijeenkomst hierbij een geschikte vorm,

gevingsvisie aansluit.

zodat de participanten eerst informatie krijgen over de hoofdlijn van de

zijn met de omgevingsvisie en dat de visie breed gedragen wordt.

visie en de gemaakte keuzes, om vervolgens gedetailleerder in te gaan

Het is belangrijk alle doelgroepen te betrekken om te voorkomen dat

op onderdelen.

een bepaald geluid niet wordt opgenomen in de omgevingsvisie. Be-

Stakeholders en ketenpartners: De gemeente werkt veel samen met

Het doel van participatie is dat mensen het (zo veel mogelijk) eens

stakeholders en ketenpartners. Het is daarom belangrijk dat zij zich herkennen in de visie (begrip creëren). Deze doelgroepen kan je het beste

Contourennota Omgevingsvisie

28

paalde doelgroepen, zoals jongeren, zijn echter lastiger te betrekken. Voor deze doelgroep is het soms nodig een apart participatiemoment te organiseren. 

Inwoners leveren graag inbreng op een gedetailleerd schaalniveau wat niet altijd aansluit bij een omgevingsvisie. Het is belangrijk hier met de communicatiestrategie voldoende aandacht voor te hebben zodat deelnemers weten waarover ze mee mogen denken. Dat er tijdens de participatie veel informatie opgehaald wordt die te gedetailleerd is, is onvermijdelijk. Hoewel dit niet altijd van waarde is voor de omgevingsvisie, kan het belangrijk zijn deze inbreng wel vast te leggen en te gebruiken voor bijvoorbeeld de uitwerking van bepaalde aspecten in de programma’s.

Richting vaststelling kan er vaak geconstateerd worden dat een visie minder concreet wordt. Voor sommige complexe keuzes is bijvoorbeeld meer informatie nodig, of is politiek geen draagvlak. Dan wordt er vaak gekozen om de desbetreffende opgave op een abstractere wijze op te nemen in de visie. Hier kan een mismatch ontstaan tussen het participatieproces wat vaak concrete informatie op-

Keuze: participatie met actieve communicatie Door middel van actieve communicatie blijven inwoners op de hoogte van welke stappen er zijn gezet en wat er nog gaat gebeuren. Op deze manier weten inwoners waar ze aan toe zijn. Een optie hiervoor is om een webpagina toe te voegen aan de gemeentewebsite die als ‘informatiebasis’ kan dienen voor geïnteresseerden. Voor het bekend maken van de participatiemomenten is het handig om andere communicatiemiddelen in te zetten die geen actieve handeling van de participant vragen. Met betrekking tot het te doorlopen participatieproces, is het volgende gekozen:  Fase 1: raadplegen (trede 2). Deze fase is al doorlopen. Een enquête onder inwoners (inzet Borne Panel) over botsende belangen is van toegevoegde waarde.  Fase 2: herkennen en toetsen (adviseren, trede 3). Deze fase moet nog doorlopen worden. Het is waardevol alle doelgroepen (inwoners, ketenpartners, stakeholders, ambtenaren en gemeenteraad en college) in deze fase minimaal 1 keer te betrekken.  Fase 3: ter inzagelegging (raadplegen, trede 2). Dit is een wettelijke vereiste en kan niet worden overgeslagen.

levert en het eindresultaat. Deelnemers herkennen zich op basis van de sessies niet goed in het eindresultaat. Hiervoor is wederom een goede communicatiestrategie essentieel.

Contourennota Omgevingsvisie

29

7

Wettelijke vereisten en overwegingen

Contourennota Omgevingsvisie

30

7.1

Borgen actualiteit

7.1.2

Omgevingsvisie dagvers houden

7.1.1

Hoe omgaan met in ontwikkeling zijnde beleidsstukken

Bij nieuwe (beleids)opgaven is de omgevingsvisie leidend. Als er nieuwe

De omgevingsvisie is geen eindpunt. In figuur 4 is de beleidscyclus af-

inzichten ontstaan, wordt bekeken of een aanpassing van de omge-

gebeeld. In de toekomst zal de visie door ontwikkelingen op details of

vingsvisie nodig is. Het bijwerken van de omgevingsvisie naar de actua-

meer fundamenteel aangepast moeten worden. Denk bijvoorbeeld aan

liteit kan het gevolg zijn van:

nieuw beleid waarvan de resultaten later gereed zijn dan de vaststelling

nieuwe inzichten in uitwerkingstrajecten over thema’s en gebieden;

van de omgevingsvisie. Er zijn twee opties om hiermee om te gaan:

nieuwe opgaven die nog niet in de omgevingsvisie staan;

het niet meer aansluiten op opgaven in de samenleving en de be-

De in ontwikkeling zijnde beleidsonderwerpen agenderend opnemen. Deze beleidsonderwerpen worden dan door het college als

Voor beleidstukken die nog minder ver in de ontwikkeling zijn, wordt gedurende het proces van de omgevingsvisie inzichtelijk gemaakt welke status deze stukken hebben en hoe groot de kans op vaststelling is. Van documenten die al ver in het proces zitten kan de strategische hoofdlijn worden overgenomen. Bij documenten die nog in de beginfase zitten wordt aangeraden de komst van het nieuwe beleidsstuk agenderend op te nemen zonder de hoofdlijn in de omgevingsvisie te verankeren. Pas bij een actualisatieslag van de omgevingsvisie worden deze documenten dan opgenomen in de visie.

oogde strategie daarbij.

programma vastgesteld. Bij de evaluatie en actualisatie van de om-

gevingsvisie wordt bekeken of deze beleidsstukken om een aanpas-

Er kan dus sprake zijn van een kleine of grotere aanpassing als gevolg

sing of aanvulling van de omgevingsvisie vragen.

van een nieuw inzicht. Dat gebeurt als blijkt dat de omgevingsvisie niet

De in ontwikkeling zijnde beleidsonderwerpen agenderend opne-

meer actueel is. Dit moet constant in de gaten gehouden worden. Het is

men, maar omdat het zeker is dat (sommige) van deze onderwer-

goed om bij de aanpassing van de omgevingsvisie te laten zien hoe de

pen een effect gaan hebben op de omgevingsvisie wordt in de om-

participatieprocedure is ingepast. Hoe inwoners en betrokken partijen

gevingsvisie 1.0 een gerichte opdracht opgenomen om in de toe-

moeten meedenken en meebeslissen bij een eventuele aanpassing is

komst een aanvulling of verdieping te doen.

afhankelijk van hoe ingrijpend de aanpassing is.

Keuze Aandacht voor het borgen van actualiteit is belangrijk. Het is bekend dat tijdens het opstellen van de omgevingsvisie ook andere beleidsstukken in ontwikkeling zijn en dat een aantal beleidsstukken al klaarliggen voor vaststelling. Dit zijn de volgende beleidsstukken:  Mobiliteitsvisie  Groenambitieplan  Speelbeleid  Economische visie  Stedenbouwkundige centrum visie  Woonzorgvisie  IBOR Uit bovenstaande stukken worden relevante uitspraken op strategisch niveau opgenomen in de omgevingsvisie. Bij bovenstaande stukken heeft al participatie met de gemeenteraad plaatsgevonden en is vaststelling voorzien. Door de strategische uitspraken mee te nemen in de omgevingsvisie voorkom je dat er op korte termijn een flinke actualisatieslag nodig is.

Met betrekking tot het dagvers houden van de omgevingsvisie, nemen we in de omgevingsvisie op nemen om de hoeveel jaar de omgevingsvisie minimaal geëvalueerd dient te worden. Evaluatie betekent niet per definitie dat aanpassingen nodig zijn. De conclusie kan ook zijn dat de omgevingsvisie nog goed aansluit op de ambitie van de gemeente. Geadviseerd wordt om minimaal iedere 4 jaar een evaluatie van de omgevingsvisie uit te voeren.

7.2

Beleidshuis, uitwerking programma’s en bevoegdheden Gemeenteraad en College

Van groot belang voor een goed werkende beleidscyclus, is een structureel sterk samenhangend beleidshuis. Een beleidshuis omvat al het gemeentelijk beleid, op een logische wijze gestructureerd. Bij een integraal beleidshuis is sprake van twee typen afstemming: 

Verticale samenhang: Goede, wederzijdse afstemming tussen de instrumenten op de verschillende niveaus: strategisch (omgevingsvisie), tactisch (beleid/programma’s) en operationeel (omgevingsplannen, omgevingsvergunningen, projectuitvoering en monitoring).

Horizontale samenhang: Goede, wederzijdse afstemming inhoudelijk tussen de verschillende beleidsdocumenten (thema’s).

Uitgangspunten bij het beleidshuis zijn:  Onderscheid in strategisch (omgevingsvisie), tactisch (programma’s) en operationeel beleid (omgevingsplan): Het beleid op

Figuur 4: Schematische weergave cyclus omgevingswet

Contourennota Omgevingsvisie

31

het strategisch niveau geeft de hoofdkoers voor de ontwikkelings-

gels van het omgevingsplan vast. Het college is bevoegd om het pro-

richting, houding, werkprocessen en positie van de gemeente. De

gramma en de omgevingsvergunning vast te stellen. De op te stellen

basis van een kostenplaatje en planning van de ontwikkeling van

hoofdkeuzes uit dit beleid worden op tactisch niveau verder uitge-

programma’s moeten altijd passen binnen de omgevingsvisie en het col-

een gebied;

werkt en ingevuld. In de beleidsdocumenten op het operationele uit-

lege heeft een informatieplicht aan de gemeenteraad. Indien een pro-

voeringsgerichte niveau wordt het tactisch beleid uitgewerkt naar

gramma niet past binnen de omgevingsvisie kan het college dit pro-

concrete acties, maatregelen en projecten. Belangrijk is dat op de

gramma niet aannemen, tot dat de gemeenteraad de omgevingsvisie

verschillende niveaus structureel afstemming plaatsvindt. Strategisch beleid fysiek domein primair in omgevingsvisie: Bij

dusdanig aanpast dat het programma er binnen past. De gemeenteraad

De gemeente mag zelf bepalen of zij bovenstaande opneemt in een om-

is echter niet verplicht dit te doen, aangezien de omgevingsvisie boven

gevingsvisie of in een (omgevings)programma.

aanpassing van de strategische koers wordt dat aangepast in de

het programma staat.

een onderbouwing op te nemen van de omvang van de bijdragen op

activiteiten aan te wijzen waarover in een overeenkomst bepalingen over financiële bijdragen worden opgenomen;

In de omgevingsvisie spreekt de gemeente de ambitie uit voor het

omgevingsvisie. Hiermee waarborg je een integrale belangenafweging. Het is belangrijk ook na te gaan welke effecten de aanpassing 

heeft voor andere beleidsthema’s om botsingen te voorkomen. Spaarzaamheid bij opstellen van nieuwe beleidsdocumenten: Bij een nieuw beleidsvoornemen wordt het bestaande beleid geëvalueerd en nagedacht of een geheel nieuw beleidsdocument nodig is, of dat aanpassing van bestaand beleid of integratie met/in ander beleid mogelijk is. Hierdoor wordt voorkomen dat het aantal beleidsdocumenten alsmaar toeneemt. Het overzicht neemt daarmee af en de kans op onbedoelde tegenstrijdigheden neemt toe.

In programma’s formuleert de gemeente (de maatregelen die leiden tot) de beleidsmatig vastgelegde en gewenste kwaliteit zoals vastgelegd in

gehele gebied op lange termijn. De uiteindelijke invulling, fasering Keuze Het is belangrijk om binnen gemeente Borne aandacht te hebben voor het structureren van beleid op een manier die aansluit bij het beleidshuis. Dit houdt ook in dat de omgevingsvisie zich beperkt tot uitspraken op strategisch niveau. De uitwerking op tactisch en operationeel niveau vinden plaats in de programma’s of in het omgevingsplan.

een uitwerking van het te voeren beleid voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming of het behoud daarvan; en/of,

7.3

maatregelen om aan een of meer omgevingswaarden te voldoen

Met de Omgevingswet is het kostenverhaal en de financiële bijdragen

en/of een of meer andere doelstellingen voor de fysieke leefomge-

los van elkaar komen te staan. Gemeenten kunnen zelf de kiezen om dit

ving te bereiken.

te borgen in de omgevingsvisie of in een (omgevings)programma. In een

Kostenverhaal

Onder de omgevingswet bestaan er 4 sturingsinstrumenten, namelijk de

van deze documenten moet de gemeente ten behoeve van de afdwing-

omgevingsvisie, het programma, het omgevingsplan en de omgevings-

bare financiële bijdragen de onderbouwing opnemen van de functionele

vergunning. De gemeenteraad is bevoegd om de omgevingsvisie en het

samenhang tussen aangewezen activiteiten en het initiatief en ten be-

omgevingsplan vast te stellen. De gemeenteraad bepaald daarmee dus

hoeve van de vrijwillige financiële bijdrage:

op strategisch niveau de ambities en doelen en legt deze ook in de re-

Contourennota Omgevingsvisie

De omgevingsvisie wordt, hoewel hij dagvers wordt gehouden, vastgesteld voor een lange periode. Toekomstige ontwikkelingen zijn daardoor niet altijd scherp tijdens het opstellen van de visie. 

Een programma gaat over de uitwerking en uitvoering van de omgevingsvisie en kan meer in detail gaan over een specifiek onderwerp. Het kostenverhaal en de financiële bijdragen zijn bovendien veel dy-

Het beleid van gemeente Borne bevat momenteel nog uitspraken van verschillende niveaus in één document. Om het beleidshuis optimaal in te kunnen richten, is het belangrijk om bij de huidige beleidsdocumenten inzichtelijk te maken wat strategisch, tactisch en operationeel is. Op deze manier kunnen de beleidsdocumenten op de juiste plek binnen het beleidshuis worden geplaatst.

het strategisch beleid. Een programma bevat: 

en looptijd wordt voor een groot deel bepaald door initiatiefnemers.

namischer van aard dan de omgevingsvisie en past daardoor beter bij de kortere termijn waarop een programma ziet en de makkelijke aanpassingsslagen die daarop kunnen plaatsvinden.

Keuze De omgevingsvisie bevat uitspraken op een strategisch niveau. De exacte uitwerking van het kostenverhaal past niet binnen dit niveau. Daarom worden in de omgevingsvisie de hoofdlijnen rondom het kostenverhaal en financiële bijdrage opgenomen, maar wordt een verdere uitwerking elders gedaan. Zo wordt er voldaan aan de wettelijke eisen die de Omgevingswet hieraan stelt.

7.4

Digitaal stelsel omgevingswet

Uiteindelijk moet de omgevingsvisie opgenomen worden in het digitaal stelsel omgevingswet (DSO). Zo is de informatie uit de omgevingsvisie

32

In sommige gevallen is een planMER dus verplicht. Maar ook als deze

eenvoudig te vinden. Het opnemen van een omgevingsvisie in het DSO kan op meerdere manieren. 

Een pdf-rapportage integraal opnemen in het DSO. Dit is een pragmatische oplossing, zeker als in het verleden een pdf-rapportage opgesteld is. Maar dit is niet zoals het DSO bedoeld is.

Keuze Door de toepassing van de milieubeginselen in een aparte paragraaf in de omgevingsvisie te behandelen, wordt er voldaan aan de wettelijke vereisten.

verplichting er niet is kan gekozen worden om een planMER te doorlopen. De voordelen om dit te doen zijn: 

van de omgevingsvisie. Een planMER is daar een vorm voor. 

Opstellen van de omgevingsvisie binnen de plansoftware. Dit is wel

Het is verplicht de milieubelangen mee te wegen in de ontwikkeling Het planMER proces kan handvatten en houvast bieden in de communicatie en participatie. Het kan helpen bij het maken of het bear-

zoals het bedoeld is in het DSO. Wanneer namelijk de teksten en beelden rechtstreeks ingeladen worden in het DSO en correct gean-

7.6

noteerd en gekoppeld worden aan gebieden is de informatie beter

De omgevingsvisie moet rekening houden met alle relevante milieuas-

dure aan de hand van een aantal stappen doorlopen die houvast

vindbaar. Hierbij kunnen ook nog keuzen worden gemaakt over de

pecten. Voor een omgevingsvisie die kaderstellend is voor toekomstige

kunnen bieden in het participatieproces van de omgevingsvisie.

vraag of er met deelgebieden wordt gewerkt en in welke mate de

MER-plichtige besluitvorming, moet dit in een planMER-beoordeling on-

tekst geannoteerd wordt.

derbouwd worden. Een omgevingsvisie is kaderstellend als deze de cri-

De nadelen van een vrijwillige planMER in de omgevingsvisie:

teria of modaliteiten bevat voor goedkeuring of uitvoering van projecten

Een planMER is een ingewikkelde procedure en kan daardoor lei-

voor een project. Een kader moet concreet genoeg zijn en is in zekere

Een planMER is een relatief kostbaar proces.

mate bindend voor een later besluit. Dit later te nemen besluit moet

Vaak zijn de strategische doelen uit de omgevingsvisie lastig te ver-

Keuze Er is gekozen om voor te sorteren met de omgevingsvisie op de eisen rondom publicatie STOP-TPOD. Dit is ook de manier waarop het DSO bedoeld is. Mocht blijken dat technische ontsluiting niet mogelijk is via STOP-TPOD, dan kan teruggevallen worden op de publicatie met behulp van een Pdf-bestand via het DSO.

Plan-m.e.r.-procedure

gumenteren van bepaalde keuzes. Ook wordt de planMER proce-

den tot een langere doorlooptijd van de omgevingsvisie.

door het bevoegd gezag dat uiteindelijk de toestemming moet geven

MER-plichtig of MER-beoordelingsplichtig zijn. De inhoud van een om-

talen naar de informatie die een planMER nodig heeft. Veelal wordt

gevingsvisie bepaalt daarmee of er een MER-plicht is.

de planMER hierdoor abstract en worden conclusies getrokken als: hiervoor is aanvullend onderzoek/meer informatie noodzakelijk.

7.5

Toepassing milieubeginselen

Bij het uitwerken van de Omgevingsvisie moet je het milieu vanaf het begin meenemen. Echter weegt milieu niet per definitie het zwaarste, want er moet altijd een afweging gemaakt worden met andere zaken, zoals de maatschappelijke behoefte en de noodzaak van bepaalde ontwikkelingen. In de omgevingsvisie moet je minimaal aandacht hebben voor de milieubeginselen zoals in de Omgevingswet (artikel 3.3.) staan. Dat zijn de beginselen van: 

voorzorg;

preventief handelen;

bestrijding aan de bron;

de vervuiler betaalt.

Contourennota Omgevingsvisie

Ter duiding: Wanneer is een planMER wel of niet verplicht?  De gemeente benoemt dat ze in een bepaalde periode op zoek gaat naar ruimte voor nieuwe woningen: In dit geval is het wel belangrijk een milieuafweging te maken, maar omdat er nog geen optionele locaties zijn is er geen planMER-beoordeling mogelijk.  De gemeente benoemd locaties die in aanmerking zouden kunnen komen voor woningbouw: In dit geval spreekt de gemeente een concretere ambitie uit, maar hiermee is het nog steeds verkennend en dus geen kaderstellend besluit en dus is er geen planMER-beoordeling mogelijk.  De gemeente wijst concrete ontwikkellocaties aan: dit is een kaderstellend besluit want een initiatief binnen deze aanwijzing zou toegestaan moeten worden. Een planMER-beoordeling is noodzakelijk.

Indien bij de omgevingsvisie een planMER doorlopen wordt en deze omgevingsvisie leidt tot een project wat MER-plichtig is, dan moet voor dit project alsnog een projectMER doorlopen worden.

Keuze Het is op dit moment nog onduidelijk welke ontwikkelingen een plek moeten krijgen in de omgevingsvisie. Uitgaande van een richtinggevende omgevingsvisie is het niet de verwachting dat er kaderstellende beslissingen worden genomen in de omgevingsvisie. Hierdoor hoeft er voor de omgevingsvisie geen plan-m.e.r. procedure gestart te worden, maar deze uit te voeren bij de daadwerkelijke planontwikkeling. Mochten toch kaderstellende uitspraken gedaan worden, dan wijzigt deze keuze en zal er een plan-m.e.r. procedure doorlopen moeten worden.

33

Amsterdam Nachtwachtlaan 20 1058 EA Amsterdam +31 (0)20 506 19 99

‘s-Hertogenbosch Willemsplein 2 5211 AK ’s-Hertogenbosch +31 (0)73 208 91 55

Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen +31 (0)77 373 06 01 info@bro.nl www.bro.nl Contourennota Omgevingsvisie

34

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Borne&id=6af8464f-8259-41b9-ae76-43a54ee5ada0