Bijlage: Bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23 Vastgesteld
Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
2
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Inhoudsopgave
Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4
7 Inleiding
Aanleiding Ligging en begrenzing plangebied Huidig bestemmingsplan Leeswijzer
9 9 9 10 12
Hoofdstuk 2
Bestaande situatie
13
Hoofdstuk 3
Planbeschrijving
17
3.1 3.2 3.3
Gewenste ontwikkeling Stedenbouwkundig plan Verkeer en parkeren
Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3
Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid
Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9
Onderzoek/verantwoording
Geluid Bedrijven en milieuzonering Bodem Archeologie & cultuurhistorie Waterparagraaf Wet natuurbescherming Luchtkwaliteit Externe veiligheid (inrichtingen en vervoer gevaarlijke stoffen) Besluit milieueffectrapportage
Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3
Beleidskader
Juridische planopzet
Inleiding Opbouw van de regels Bestemmingen
17 18 19 21 21 24 29 35 35 35 37 38 42 45 47 48 50 53 53 53 54
Hoofdstuk 7
Economische uitvoerbaarheid
57
Hoofdstuk 8
Overleg en inspraak
59
8.1 8.2 8.3
Inleiding Vooroverleg Zienswijzen
59 59 59
3
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Bijlagen bij de toelichting
61
Bijlage 1
Beeldkwaliteitsplan
62
Bijlage 2
Watertoetsresultaat
74
Bijlage 3
Quickscan flora & fauna
81
Bijlage 4
Stikstofonderzoek
111
Bijlage 5
Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling
148
Bijlage 6
Zienswijzennota
167
Regels
169
Hoofdstuk 1
INLEIDENDE REGELS
171
Artikel 1 Artikel 2
Begrippen Wijze van meten
171 178
Hoofdstuk 2
BESTEMMINGSREGELS
179
Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8
Gemengd Groen Verkeer - Verblijfsgebied Waarde - Archeologie Hoog Waarde - Archeologie Zeer Hoog Waarde - Beschermd dorpsgezicht
179 181 183 184 187 190
Hoofdstuk 3
ALGEMENE REGELS
193
Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15
Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Algemene procedureregels Overige regels
193 194 196 197 198 199 200
Hoofdstuk 4
OVERGANGS- EN SLOTREGELS
201
Artikel 16 Artikel 17
Overgangsrecht Slotregel
201 202
Bijlagen bij de regels
203
Bijlage 1
204
4
Inventarisatierapport Marktstraat 23
Inhoudsopgave
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Bijlage 2
Begrenzing beschermd dorpsgezicht Borne
208
Bijlage 3
Beleidsregels Evenementenvergunningen Gemeente Borne
210
Bijlage 4
Nota Parkeernormen Gemeente Borne
217
Inhoudsopgave
5
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
6
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Toelichting
Toelichting
7
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
8
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op de Marktstraat 21a t/m 23 in Borne. Op deze locatie is het Kulturhus Borne gevestigd. De wens bestaat om de gemeentelijke organisatie van de gemeente Borne onder te brengen in het Kulturhus. De reden hiervoor is dat het huidige gemeentehuis van Borne aan het Rheineplein (economisch) verouderd is en technisch is afgeschreven. Om het voornemen mogelijk te maken wordt de huidige bebouwing van het Kulturhus uitgebreid met een noord- en zuidvleugel. Binnen deze uitbreiding wordt de gemeentelijke organisatie (inclusief raadzaal) gehuisvest. De bestaande functies binnen het Kulturhus (onder andere een theater) blijven in het gebouw gevestigd. De voorgenomen ontwikkeling is niet overeenstemming met het geldende bestemmingsplan "Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen". Een herziening van het bestemmingsplan is daarom noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders. Aangetoond wordt dat het voornemen in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.2
Ligging en begrenzing plangebied
Het plangebied heeft betrekking op de Marktstraat 21a t/m 23 in Borne, in het centrum van de kern Borne en beslaat de percelen die kadastraal bekend staan als sectie I met nummers 2290, 2288, 2289 en 1331 (deels). In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied in de kern Borne (rode ster) en ten opzichte van de directe omgeving (rode omlijning) weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.
Afbeelding 1.1 Ligging van het plangebied (Bron: PDOK)
Toelichting
9
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
1.3
Huidig bestemmingsplan
1.3.1
Geldende planologische kaders
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het geldende bestemmingsplan "Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen". Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad van Borne vastgesteld op 16 juni 2020. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding behorend bij het geldende bestemmingsplan opgenomen. Met de rode omlijning is het plangebied aangegeven.
Afbeelding 1.2 Uitsnede verbeelding bestemmingsplan "Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen" (Bron: Ruimtelijk eplannen.nl) Op basis van het geldende bestemmingsplan is het plangebied voorzien van de enkelbestemmingen 'Cultuur en ontspanning' (met een bouwvlak met maatvoeringen voor de maximum goothoogte en de functieaanduiding 'parkeergarage' (deels) en de bouwaanduiding 'specifieke bouwaanduiding beschermingswaardig), 'Groen' en 'Verkeer - Verblijfsgebied'. Daarnaast zijn delen van het plangebied voorzien van de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie hoog', 'Waarde - Archeologie zeer hoog' en 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht'. 'Cultuur de ontspanning' De voor 'Cultuur en Ontspanning' aangewezen gronden zijn bestemd voor het bedrijfsmatig verrichten van activiteiten gericht op spel, vermaak en ontspanning, maatschappelijke voorzieningen en ter plaatse van de aanduiding 'parkeergarage' een parkeerkelder. Voor het bouwen van hoofdgebouwen, bijgebouwen en overkappingen geldt dat de hoofdgebouwen, bijgebouwen en overkappingen uitsluitend binnen het bouwvlak mogen worden gebouwd. Het bouwvlak mag volledig worden bebouwd. De goothoogte van hoofdgebouwen, bijgebouwen en overkappingen bedraagt ter plaatse van de aanduiding 'maximum goothoogte (m)', maximaal de aangegeven goothoogte.
10
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
In afwijking van het de reguliere bouwregels geldt voor het bouwen van hoofdgebouwen, bijgebouwen en overkappingen ter plaatse van de aanduiding 'specifieke bouwaanduiding - beschermingswaardig' dat de goot- en bouwhoogte van hoofdgebouwen de in het bij de regels behorende Inventarisatierapport aangegeven hoogte bedraagt. De kapvormen en kaprichtingen van gebouwen worden gevormd en georiënteerd, zoals in het bij de regels behorende Inventarisatierapport is aangegeven.
'Groen' De voor 'Groen' aangewezen gronden zijn bestemd voor groenvoorzieningen, kunstwerken en speelvoorzieningen, perceelsontsluitingswegen en uitwegen, overige ondergeschikte verhardingen, recreatief medegebruik, wandel- en fietspaden en ter plaatse van de aanduiding 'parkeergarage' een ondergrondse parkeergarage. Voor het bouwen van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, geldt dat op de gronden uitsluitend bouwwerken, geen gebouwen zijnde zijn toegestaan. 'Verkeer - Verblijfsgebied' De voor 'Verkeer - Verblijfsgebied' aangewezen gronden zijn bestemd voor een verblijfsgebied met een functie voor verblijf, verplaatsing en gebruik ten dienste van de aangrenzende bestemmingen, fietsenstallingen, groenvoorzieningen, kunstwerken en speelvoorzieningen, parkeervoorzieningen, wateren waterhuishoudkundige voorzieningen en ter plaatse van de aanduiding 'parkeergarage' een parkeergarage. Ter plaatse van de aanduiding 'parkeergarage' is tevens een (ondergrondse) parkeergarage toegestaan. Voor het bouwen van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, geldt dat gebouwen uitsluitend binnen het bouwvlak mogen worden gebouwd. 'Waarde - Archeologie Hoog' De voor 'Waarde - Archeologie Hoog' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de bescherming en veiligstelling van te verwachten archeologische waarden.
'Waarde - Archeologie Zeer hoog' De voor 'Waarde - Archeologie Zeer hoog' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de bescherming en veiligstelling van te verwachten archeologische waarden. 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht' De voor 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), bestemd voor het behoud en de versterking van de ruimtelijke (inclusief verkeers- en groenstructuur) en functionele karakteristiek van het beschermd dorpsgezicht. 1.3.2
Strijdigheid
De voorgenomen ontwikkeling is niet in overeenstemming met de gebruiks- en bouwregels van het geldende bestemmingsplan, omdat het voorgenomen bouwplan voor een deel buiten het bouwvlak en de bestemming 'cultuur en ontspanning' gesitueerd is.
Toelichting
11
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
1.4
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 betreft een beschrijving en analyse van de bestaande situatie. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving van de voorgenomen ontwikkeling. In hoofdstuk 4 wordt het relevante beleid dat als basis dient voor dit bestemmingsplan besproken. De verschillende milieuaspecten die van belang zijn voor elk bestemmingsplan worden besproken in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 wordt aandacht besteed aan de juridische planbeschrijving. Tot slot wordt in hoofdstuk 7 en respectievelijk 8 de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan aangetoond.
12
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Hoofdstuk 2
Bestaande situatie
Het plangebied bevindt zich aan de Marktstraat 21a tot en met 23 in Borne. Het gaat om het Kulturhus in Borne. Binnen het plangebied is het Kulturhus van Borne met de bijbehorende groenvoorzieningen en pleinen aanwezig. In dit gebouw zijn onder andere een theater en een bibliotheek gevestigd. Daarnaast biedt het gebouw ruimte voor een muziekschool en kantoren van maatschappelijke organisaties. Onder de bebouwing is een parkeergarage aanwezig met een ingang ter plekke van letter 'C' in afbeelding 2.1. Het plangebied ligt in het centrum van Borne. De directe omgeving wordt dan ook gekenmerkt door verschillende centrumfuncties, detailhandel, horeca, maatschappelijke voorzieningen en een woongebouwen- en percelen. Rondom het gebouw liggen de ontsluitingswegen De Aak, De Haven en het Dijkhuis. In afbeelding 2.1 is de ligging van het plangebied (rode omlijning) ten opzichte van de directe omgeving weergegeven. Afbeeldingen 2.2 tot en met 2.4 tonen de straatbeelden van de huidige situatie in het plangebied. De letters op afbeelding 2.1 corresponderen met de letters in afbeelding 2.2 tot en met 2.4.
Afbeelding 2.1 Plangebied in directe omgeving (Bron: PDOK)
Toelichting
13
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Afbeelding 2.2 Straatbeeld vanaf De Haven (Bron: Google Streetview)
Afbeelding 2.3 Straatbeeld vanaf De Aak (Bron: Google Streetview)
14
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Afbeelding 2.4 Straatbeeld vanaf Het Dijkhuis (Bron: Google Streetview)
Toelichting
15
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
16
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Hoofdstuk 3 3.1
Planbeschrijving
Gewenste ontwikkeling
Zoals in 1.1 is beschreven is ziet de gewenste ontwikkeling toe op de uitbreiding van het Kulturhus ten behoeve van de huisvesting van de gemeentelijke organisatie van de gemeente Borne. Gezamenlijk wordt dit het 'Huis van Borne'. Het huidige gemeentehuis van Borne aan het Rheineplein is (economisch) verouderd en is technisch is afgeschreven. De uitbreiding vindt plaats op het bestaande parkeerdek. Intrekken bij het Kulturhus is om efficiencyredenen wenselijk en biedt daarnaast mogelijkheden om één toegankelijk ‘zorgloket’ te creëren, waar maatschappelijke partners in de zorg samen met de gemeente inwoners verder proberen te helpen. Dergelijk 'maatschappelijk pleinen’ komen sinds de decentralisaties van zorgtaken vaker op. Het bestaande Kulturhus bestaat uit diverse vormen, zoals een cirkel voor de bibliotheek en een trapezium voor het theater. Om het samengaan van diverse functies te benadrukken worden bij de uitbreiding verschillende materialen gebruikt. Daarnaast wordt er in het ontwerp rekening gehouden met de stedenbouwkundige inpassing met aan de ene zijde het historische Oud Borne en aan de andere zijde de massalere bouw van Het Dijkhuis. Door de gemeenteraad is gekozen voor synergie met het Kulturhus, waarbij bepaalde faciliteiten worden gedeeld en waarbij een uitbreiding van het bestaande gebouw noodzakelijk is om het gewenste programma van eisen te kunnen huisvesten.
In hoofdlijnen bestaat het nieuwbouwprogramma uit: een integraal serviceloket waar inwoners terecht kunnen voor informatie, advies-, hulp- en zorgvragen; een (multifunctionele) raadzaal met publieke tribune; een nieuwe werkomgeving voor het ambtelijk apparaat met kantoren en vergaderplekken. De zuidelijke uitbreiding wordt met sheddaken uitgevoerd. In de noordelijke vleugel komen voornamelijk kantoren voor de ambtelijke organisatie. De raadszaal is het belangrijkste element in de zuidelijke uitbreiding, die het aanzicht bij de entree mede bepaalt. De wens is om dat deel van het gebouw zo open en transparant mogelijk te maken. Concreet ziet de uitbreiding toe op circa 1.500 m2 bvo. In afbeelding 3.1 is de tekening van de gewenste situatie weergegeven
Toelichting
17
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Afbeelding 3.1 Tekening gewenste situatie (Bron: Gemeente Borne)
3.2
Stedenbouwkundig plan
Om de toekomstige bouwplannen binnen het plangebied op de gewenste beeldkwaliteit te kunnen toetsen is in het kader van het bestemmingsplan een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Dit beeldkwaliteitsplan wordt van toepassing op de gronden binnen het voorliggende bestemmingsplan. Het beeldkwaliteitsplan is opgenomen in Bijlage 1 van deze toelichting. Het beeldkwaliteitsplan wordt door de gemeenteraad van de gemeente Borne vastgesteld als onderdeel van de welstandsnota. Het doel van het beeldkwaliteitsplan is het realiseren van een nieuwe coherente, herkenbare architectuur, stedenbouwkundig én architectonisch passend in de bestaande, bredere context. De op 20 april 2021 door de gemeenteraad vastgestelde visie en massastudie tezamen met het hierop gebaseerde structuurontwerp dient als uitgangspunt voor de borging van de gewenste, minimale beeldkwaliteit en de nadere architectonische uitwerking. De noodzakelijke uitbreiding van het gebouw dient zich architectonisch en stedenbouwkundig te voegen in het oorspronkelijke concept van de ‘kralenketting’: een gebouw dat is samengesteld uit verschillende volumes met elk hun eigen vorm, architectuur en materialisatie, zonder daarbij de samenhang en balans van het gebouw als geheel uit het oog te verliezen.
De stedenbouwkundige inpassing binnen de bestaande context gaat uit van twee nieuwbouwvolumes, één aan de zuidzijde (entreezijde) en één aan de noordzijde (zijde Dijkhuis) van het gebouw. Beide volumes dienen binnen de contouren van de parkeerkelder te blijven en qua maat, schaal en afstand tot de omliggende bebouwing te passen binnen de context en het concept van het bestaande gebouw én
18
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
binnen de context van zijn omgeving. Concreet betekent dit dat het zuidelijke nieuwbouwvolume qua positie, maat en schaal zich moet voegen in de context van Oud Borne en De Aak en het noordelijk nieuwbouwvolume qua positie, maat en schaal zich meer op Het Dijkhuis en de daar aanwezige groenzone kan oriënteren. Het zuidelijk volume vormt de schakel met Oud Borne zoals o.a. beschreven in de gemeentelijke visie “Oud Borne, integrale stedenbouwkundige visie”. Deze schakel verzorgt de geleiding richting Oud Borne. De groene buffer tussen het Kulturhus en De Aak met de bestaande rij kastanjebomen dient behouden te blijven. De groene hoofdstructuur vanaf de Mariakapel tot aan de dorpskern, doorlopend tot aan het Dorsetplein, dient versterkt te worden, waarbij mogelijk oude waterstructuren (gedeeltelijk) terug gebracht kunnen worden. De visie op de nieuwe inrichting van het entreeplein, het voorterrein aan De Haven en het gebied tussen het Kulturhus en Het Dijkhuis dient integraal te worden ontworpen. Het herijken van de huidige entreesituatie vormt hierin een essentieel onderdeel.
3.3
Verkeer en parkeren
3.3.1
Algemeen
Bij het opstellen van bestemmingsplannen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen voor parkeren en verkeersgeneratie worden uitgevoerd op basis van de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)' van het CROW. De gemeente Borne beschikt over eigen parkeerbeleid in de vorm van de nota 'Parkeernormen Gemeente Borne' uit 2018. In deze nota wordt aangesloten bij deze cijfers van het CROW. Voor parkeren wordt uitgegaan van deze nota. De gemeente Borne valt in de categorie 'matig stedelijk'. Het plangebied behoort tot het 'centrum'. 3.3.2
Verkeer
De voorgenomen ontwikkeling voorziet in het uitbreiden van het huidige Kulturhus met 1.500 m2. De nieuwe ontwikkeling zal aan het huidige Kulturhus gebouwd worden. Hiermee is als gevolg van deze uitbreiding binnen het plangebied sprake van extra verkeersgeneratie van 78 verkeersbewegingen per weekdagetmaal (5.2 per 100 m2 bvo). Gezien de inrichting en verkeerscapaciteit van de Bekenhorst en het omliggende wegennet, de bestaande in- en uitrit van de parkeergarage, en de functies in de directe omgeving wordt gesteld dat deze hoeveelheid verkeersbewegingen eenvoudig en verkeersveilig over de Bekenhorst kan worden afgewikkeld. Geconcludeerd wordt dat het aspect verkeer geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 3.3.3
Parkeren
Met de uitbreiding van het Kulturhus van 1.500 m2 kantoorruimte ontstaat er een extra parkeerbehoefte van 24 parkeerplaatsen. Hiermee is als gevolg van de functie binnen het plangebied sprake van een totale parkeerbehoefte van 110 parkeerplaatsen. Maatgevende periode is de werkdag middag. De parkeergarage heeft na de uitbreiding een capaciteit van 141 parkeerplaatsen, dit is voldoende voor de functies in het nieuwe Kulturhus. In de parkeergarage kan hiermee worden voorzien in de parkeerbehoefte. Met de uitbreiding van het Kulturhus van 1.500 m2 kantoorruimte ontstaat er een extra parkeerbehoefte van 24 parkeerplaatsen. In onderstaande tabel is de parkeerbehoefte van het concrete bouwplan weergegeven.
Toelichting
19
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Voorliggende berekening is bepaald op basis van het concrete bouwplan. Echter, bij het bepalen van het aantal benodigde parkeerplaatsen dient te worden uitgegaan van een representatieve invulling van hetgeen op grond van het bestemmingsplan maximaal mogelijk is, uitsluitend uitgaan van een concreet bouwplan is onvoldoende. Als wordt uitgegaan van hetgeen maximaal planologisch mogelijk is, is onder andere een theater in de nieuwbouw toegestaan. Wanneer de oppervlakte die nu voor het kantoor ten behoeve van de gemeentelijke organisatie is ingericht wordt gewijzigd naar theater zijn er 14 parkeerplaatsen meer nodig. Deze toename kan in de parkeergarage opgevangen worden. De totale parkeervraag van het Kulturhus – zowel bestaande parkeerbehoefte als nieuwe parkeerbehoefte - komt in de maximale (representatieve) planologische situatie dan uit op 126 parkeerplaatsen terwijl er 141 parkeerplaatsen aanwezig zijn. Zie hiervoor de onderstaande tabel.
In de praktijk zullen alle functies/activiteiten niet tegelijk in het Kulturhus plaats vinden. De medewerkers op kantoor zijn over het algemeen ’s avonds wanneer het theater in gebruik is al naar thuis. Kijken we naar de functies en de aanwezigheidspercentages dan zien we dat de maximale behoefte in de avond is, namelijk maximaal 82 parkeerplaatsen. Zowel medewerkers overdag als bezoeker ’s avonds wordt nadrukkelijk gevraagd om in de parkeergarage te gaan parkeren zodat op maaiveld (De Haven) de parkeerdruk tot een minimum wordt beperkt. Geconcludeerd wordt dat het aspect parkeren geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 3.3.4
Conclusie
Het aspect 'verkeer en parkeren' vormt geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
20
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Hoofdstuk 4
Beleidskader
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale omgevingsvisie (NOVI)
4.1.1.1 Algemeen De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet. De NOVI komt als structuurvisie uit onder de bestaande Wet ruimtelijke ordening (WRO). Het Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4, 2001) en de Rijksnatuurvisie 2014 gaan op in en worden vervangen door de NOVI en het bijbehorende Nationaal Milieubeleidskader. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervalt geheel, behalve paragraaf 4.9 Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone. De NOVI geldt verder als wijziging van enkele onderdelen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 (NWP) op grond van de Waterwet. Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze structuurvisie gelden als een omgevingsvisie, zoals in de nieuwe wet bedoeld. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden.
In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen.
Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
Toelichting
21
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
4.1.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR (voorganger NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van ruimtelijke plannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. In de NOVI wordt een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau gegeven. In de NOVI wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over ruimtelijke plannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling.
22
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
4.1.3
Toetsing van het initiatief aan het rijksbeleid
De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. Het voornemen raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de NOVI. Wat betreft de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij 'nieuwe stedelijke ontwikkelingen' (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze definitie. Op voorliggende ontwikkeling is onder andere de overzichtsuitspraak ABRvS 28 juni 2017; ECLI:NL:RVS:2017:1724 van toepassing. Uit deze uitspraak blijkt dat wanneer een bestemmingsplan voorziet in een terrein met een ruimtebeslag van meer dan 500 m2 of in een gebouw met een bruto-vloeroppervlakte groter dan 500 m2 er in beginsel sprake is van een stedelijke ontwikkeling en er getoetst moet worden aan de Ladder voor Duurzame verstedelijking. In voorliggend geval wordt bestaande bebouwing uitgebreid met circa 1.500 m2 bvo. De uitbreiding is beoogd op gronden die in de bestaande situatie zijn bestemd als 'Groen' en 'Verkeer - verblijfsgebied' zonder bouwmogelijkheden voor gebouwen. Hierdoor voorziet voorliggend bestemmingsplan dan ook in een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Behoefte In 2019 is, in de initiatieffase van het project Gemeentelijke Huisvesting, een ruimtelijk programma van eisen opgesteld waarin wordt onderbouwd dat voor de gemeentelijke organisatie 3.600 m2 bvo benodigd is.
Door ruimtes binnen het bestaande Kulturhus efficiënter te benutten en gezamenlijk te gebruiken kan worden volstaan met een uitbreiding van circa 1.500 m2. Dit betekent dat aanzienlijk minder bvo hoeven te worden gebouwd dan wanneer de gemeente zou kiezen voor zelfstandige huisvesting. Intrekken bij het Kulturhus biedt daarnaast mogelijkheden om één toegankelijk ‘zorgloket’ te creëren, waar maatschappelijke partners in de zorg samen met de gemeente inwoners verder proberen te helpen. Dergelijke 'maatschappelijk pleinen’ komen sinds de decentralisaties van zorgtaken vaker op. Binnen het Huis van Borne kunnen inwoners terecht voor alle zaken die met gemeentelijke dienstverlening te maken hebben. Op deze manier kan de inwoner hier terecht voor zoveel mogelijk gemeentelijke zaken en wordt voorzien in geclusterde dienstverlening. Als gevolg van het plan komt het huidige gemeentehuis aan het Rheineplein 1 leeg te staan. Hoewel de uitbreiding tot tijdelijke leegstand van het huidige gemeentehuis kan zorgen zal het gemeentehuis herontwikkeld worden. Het huidige gemeentehuis voldoet niet meer aan de huidige (bouwkundige) normen en eisen van de huidige tijd. De nieuwe herontwikkeling is (nog) niet bekend.
Echter, de gemeente is eigenaar van het gebouw en de grond waardoor de gemeente grip heeft en kan sturen op een herontwikkeling die een bijdrage levert aan de leefbaarheid van het centrum van Borne. Er worden herontwikkelingsplannen opgesteld en in de stedenbouwkundige visie wordt een ontwikkelingsrichting opgenomen. Daarmee wordt onnodige en onacceptabele leegstand voorkomen. Gelet op het vorenstaande wordt gesteld dat er voldoende behoefte is aan de uitbreiding van het Kulturhus ten behoeve van de huisvesting van de gemeentelijke organisatie. De ontwikkeling leidt niet tot een onaanvaardbare situatie uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening. Binnen of buiten bestaand stedelijk gebied De ruimtevraag moet bij voorkeur worden opgevangen in het bestaand stedelijk gebied. Het plangebied past binnen de genoemde definitie van ‘bestaand stedelijk gebied’. Het plangebied ligt immers binnen de bebouwde kom van Borne en is voorzien van bestemmingen bedoeld voor stedelijke functies (cultuur en ontspanning en bijbehorende groen- en verkeersvoorzieningen). Met de voorgenomen ontwikkeling wordt de ruimtevraag binnen het bestaande stedelijk gebied opgevangen en is er sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Conclusie Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de Ladder voor duurzame verstedelijking.
Toelichting
23
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
4.1.4
Conclusie
Geconcludeerd wordt dat het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau de in voorliggend bestemmingsplan besloten ontwikkeling niet in de weg staat.
4.2
Provinciaal beleid
4.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie schetst de visie op de fysieke leefomgeving met het vizier op 2030 en met een doorkijk naar 2050. De Omgevingsverordening vormt hierbij een belangrijk instrument. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn vertaald in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema’s. Deze worden benaderd vanuit de – overkoepelende – rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit, waarvoor – thema-overstijgende – kwaliteitsambities zijn geformuleerd. Enkele belangrijke ambities zijn: Een klimaatbestendig Overijssel; Beter benutten van ruimte, bestaande bebouwing en infrastructuur; Natuur als ruggengraat; Een continu en beleefbaar watersysteem als dragende structuur van Overijssel; Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen; Brede waaier aan woon-, werk- en mixmilieus: elk buurtschap, dorp en stad zijn eigen kleur; Zichtbaar en beleefbaar mooi landschap; Het contrast tussen dynamische en luwe gebieden versterken. 4.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een drietal criteria; functioneren vitale coalitie en positie burger, effectiviteit en doelmatigheid. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. generieke beleidskeuzes (voortkomend uit de Omgevingsverordening); 2. ontwikkelingsperspectieven; 3. gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
24
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
4.2.3.1 Generieke beleidskeuzes (voortkomend uit de Omgevingsverordening) Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase het principe 'Zorgvuldig ruimtegebruik' gehanteerd. Deze komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaande bebouwing en herstructurering worden benut, voordat er uitbreiding kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Natuur Netwerk Nederland (NNN) en verbindingszones etc. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend. 4.2.3.2 Ontwikkelingsperspectieven (voortkomend uit de Omgevingsvisie) Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving.
Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst. 4.2.3.3 Gebiedskenmerken (voortkomend uit de Omgevingsvisie) Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 4.1 geeft dit schematisch weer.
Toelichting
25
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Afbeelding 4.1 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel) 4.2.4
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld. 4.2.4.1 Generieke beleidskeuzes (voortkomend uit Omgevingsverordening) In het voorliggende geval dient bij de afweging in de eerste fase, de 'generieke beleidskeuzes' het volgende artikel te worden getoetst: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik (art. 2.1.3); Nieuwe kantoren en kantorenlocaties (art. 2.3.3). Hierna volgt een toetsing aan deze artikel. Artikel 2.1.3
Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik
1. Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: a. dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; b. dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “groene omgeving” nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip “bestaand bebouwd gebied” nader gedefinieerd als: de gronden binnen steden en dorpen die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van
26
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel Voorliggend plan betreft een binnenstedelijke (her)ontwikkeling die voldoet aan de Ladder voor duurzame verstedelijking (zie 4.1.3). De behoefte is daarmee aangetoond. Zoals hierna ook zal blijken uit het ter plaatse geldende ontwikkelingsperspectief en het ter plaatse geldende gebiedskenmerk van de 'Stedelijke laag' is het plangebied gelegen in het bestaand bebouwd gebied van Borne. De voorgenomen ontwikkeling voorziet niet in extra ruimtebeslag op de groene omgeving en is daarmee in overeenstemming met artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel. 4.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven (voortkomend uit de Omgevingsvisie) Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief 'Woon- en werklocaties binnen de stedelijke netwerken', zoals is te zien in afbeelding 4.2. Het plangebied is hierin ter indicatie met een rode ster aangegeven.
Afbeelding 4.2 Ontwikkelingsperspectievenkaart (Bron: Provincie Overijssel)
'Woon- en werklocaties binnen de stedelijke netwerken' Rond de binnensteden liggen de diverse woon- en werklocaties, elk met hun eigen woon-, werk- of mixmilieu. Herstructurering en transformatie moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur of water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld door in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening te houden met risico's op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Toetsing van het initiatief aan het 'Ontwikkelingsperspectief' In voorliggend geval is sprake van de uitbreiding van het Kulturhus in Borne ten behoeve van de vestiging de gemeentelijke organisatie. De behoefte aan een dergelijke ontwikkeling is in paragraaf 4.1 nader toegelicht. De realisatie van het gemeentehuis bij het Kulturhus zorgt ervoor dat de omgeving vitaal en
Toelichting
27
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
aantrekkelijk blijft. Er wordt voorzien in een clustering van meerdere maatschappelijke (o.a. zorgloket). De verschillende instanties en organisaties die zich huisvesten in het Huis van Borne zijn 'Huisgenoten' en verhouden zich ook op die manier met elkaar. De bedoeling is dat de inwoner er terecht kan voor zoveel mogelijk gemeentelijke zaken. Er zijn korte lijntjes tussen de samenwerkende organisaties wat het voor de inwoner gemakkelijker maakt om de juiste dienstverlening te ontvangen. Verder is de uitbreiding voorzien op het huidige parkeerdek van het gebouw en is daarmee niet van negatieve invloed op het watersysteem. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met het ter plaatse geldende ontwikkelingsperspectief. 4.2.4.3 Gebiedskenmerken (voortkomend uit de Omgevingsvisie) Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bij toetsing van het ruimtelijke initiatief aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat het plangebied is gelegen in stedelijk gebied. Dit betekent dat de 'natuurlijke laag' en de 'laag van het agrarisch cultuurlandschap' buiten beschouwing kunnen blijven omdat deze oorspronkelijke waarden niet meer voorkomen in het plangebied.
Het plangebied heeft op gebiedskenmerkenkaart van de 'Laag van de beleving' geen bijzondere eigenschappen. Deze gebiedskenmerken kunnen eveneens buiten beschouwing worden gelaten. De 'Stedelijke laag' Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart de "Stedelijke laag" aangeduid met het gebiedstype 'Historische centra, binnensteden'. In afbeelding 4.3 is dit weergegeven.
Afbeelding 4.3 Stedelijke laag (Bron: Provincie Overijssel)
'Historische centra, binnensteden' De historische centra, binnensteden en landstadjes vormen de functionele en emotionele kernen van de steden en dorpen. Ruimtelijk kenmerkend zijn de compacte bebouwingsstructuur, veelal binnen (voormalige) omwalling en veel individuele karakterverschillen op korte afstand. Veel historische centra, binnensteden en landstadjes herbergen bijzondere condities zoals een waterfront of stationsgebied en staan symbool voor de identiteit en eigenheid van de steden en stadjes. Functioneel worden deze gebieden gekenmerkt door een mix van functies waarvan de concentratie van voorzieningen op gebied
28
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
van detailhandel, horeca, cultuur, onderwijs, gezondheidszorg et cetera een belangrijk deel vormt. Als ontwikkelingen plaats vinden in historische centra, binnensteden en landstadjes, dan dragen deze bij aan behoud en versterking de mix van functies, het historisch gegroeide patroon van wegen en openbare ruimten en de leefbaarheid. Grote bouwopgaven, zoals bij herstructurering, inbreiding of intensivering van woon-, werk-, en voorzieningen milieus worden ingepast met respect voor de historie, het individuele karakter van de bebouwing en de leefbaarheid, in relatie tot de problematiek van verkeer en parkeren. Toetsing van het initiatief aan de 'Stedelijke laag' De voorgenomen ontwikkeling draagt bij aan een duurzaam voorzieningenniveau in (het centrum van) Borne en daarmee aan het behoud en de versterking van de mix van functies alsmede de leefbaarheid van het centrum. In het bouwplan wordt rekening gehouden met de historische context en het individuele karakter van de locatie. Het zuidelijke nieuwbouwvolume wordt qua positie, maat en schaal ingevoegd in de context van Oud Borne. Voor het overige voegt het pand zich goed tussen de bestaande (woon)bebouwing rondom het plangebied. De groene buffer tussen het Kulturhus en De Aak met de bestaande rij kastanjebomen blijft behouden.
De groene hoofdstructuur vanaf de Mariakapel tot aan de dorpskern, doorlopend tot aan het Dorsetplein, wordt versterkt. Tevens wordt qua materialisering en kleurgebruik rekening gehouden met de omliggende bebouwing en de kwaliteiten van Oud Borne. Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen de geldende gebiedskenmerken van de 'stedelijke laag'. 4.2.5
Conclusie
Geconcludeerd wordt dat de geplande ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel beschreven en het in de Omgevingsverordening Overijssel verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
4.3
Gemeentelijk beleid
4.3.1
Integrale stedenbouwkundige visie Oud Borne 2012
4.3.1.1 Algemeen Op 7 februari 2012 heeft de gemeenteraad van Borne de 'Integrale stedenbouwkundige visie Oud Borne' vastgesteld. De visie is opgesteld als voorloper op het bestemmingsplan voor Oud Borne. In de visie worden ruimtelijke of sociaal-maatschappelijke problemen of knelpunten gesignaleerd en worden oplossingsrichtingen gegeven en/of aanbevelingen voor nader onderzoek. Door middel van vijf thema's wordt de wenselijke ontwikkelingsrichting van Oud Borne aangegeven. Hierbij wordt uitdrukkelijk over 'ontwikkeling' gesproken aangezien het niet het doel is van het Bornse gemeentebestuur om Oud Borne te laten verworden tot een openluchtmuseum. Oud Borne wordt bewoond en gebruikt door een actieve gemeenschap, die wil genieten van het erfgoed maar tegelijkertijd ook moderne eisen stelt aan het leven op een dergelijke plek anno 2012. Ontwikkelingen zijn goed, daar waar ze gebeuren met respect voor het verleden en waar ze leiden tot een versterking van juist die aspecten die waardevol geacht worden. De integrale stedenbouwkundige visie geeft een richting waarin de ruimtelijke en sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van de samenleving zich op deze plek verder kan ontplooien, met respect voor het erfgoed.
Toelichting
29
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
De vijf thema's waarmee de wenselijke ontwikkelingsrichting wordt aangegeven luiden als volgt: Clustering van functies; Verbinding nieuw en oud; Rondje Oud Borne; Bornse Beek en groenstructuur; Pleinvorming.
30
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
4.3.1.2 Toetsing Het plangebied behoort op grond van de stedenbouwkundige visie tot het gebied 'Noordelijke entree'. In de Noordelijke entree wordt onder andere aangegeven dat er een accentpunt gecreëerd kan worden. Het accentpunt leent zich voor een autoneem gebouw, dat zich niet zozeer richt naar het beschermde gezicht maar een duidelijke functie heeft op het plein, zoals ook het oude gedeelte van het Kulturhus dat heeft. Hoewel de locatie van het accentpunt niet op de locatie van de uitbreiding van het Kulturhus ten behoeve van het gemeentehuis beoogd was, draagt de uitbreiding wel bij aan de doelen van het beoogde accentpunt: de bezoeker leiden richting Oud Borne. De uitbreiding aan de zijde van Oud Borne betreft immers de (multifunctionele) raadzaal wat ook bezoekers aantrekt. Daarnaast draagt het bij aan het thema 'verbinding nieuw en oud'. Het is van belang dat het oude en nieuwe centrum van Borne met elkaar verbonden blijven. Deze verbinding heeft voornamelijk een fysieke vorm: functioneel is deze verbinding namelijk niet of nauwelijks aanwezig, aangezien er in Oud-Borne voornamelijk gewoond wordt. Toch is het belangrijk om een goede band tussen de beide gebieden te houden. Bezoekers van het centrum moeten makkelijk de gelegenheid hebben om Oud-Borne te bezoeken, vooral daar waar het gaat om toeristische bezoekers.
Grote ruimtelijke ingrepen zijn niet te verwachten, zowel in Oud-Borne als in het nieuwe centrum. Hierop kan dus niet gesteund worden voor het verbeteren van de ruimtelijke relatie tussen beide plekken. Dat laatste is door de tijd ingehaald. Immers, de raad heeft in haar raadsakkoord aangegeven te streven naar integrale dienstverlening vanuit 1 loket, dichtbij de inwoners. Daar past het samengaan met het Kulturhus bij, waarbij er volop ruimte is om dat te doen vanuit 'sharing is caring'. Door het verbinden van functies en disciplines, het creëren van een laagdrempelige en warme ontmoetingsplek voor onze inwoners is de uitbreiding van het Kulturhus een logische locatie om te komen tot een maatschappelijk plein, waar een centrale toegang op voorzieningen als cultuur, ontspanning, zorg, welzijn en inkomen op één plek gecreëerd kan worden. Anderzijds kan de verbinding met het centrum van Borne versterkt worden omdat passantenstromen gebundeld kunnen worden, waardoor winkels op hun beurt beter kunnen functioneren. 4.3.2
Structuurvisie Borne
4.3.2.1 Algemeen De gemeente Borne heeft op 23 juni 2015 de Structuurvisie Borne 2030 vastgesteld voor het totale grondgebied van de gemeente. Deze structuurvisie heeft betrekking op de periode 2010-2030. In het kader van de Wet ruimtelijke ordening is elke gemeente verplicht één of meerdere structuurvisies op te stellen voor het gehele grondgebied. Daarnaast maken nieuwe inzichten en, diverse grootschalige plannen en ontwikkelingen in en rond Borne een actueel ruimtelijk sturingsmiddel noodzakelijk. In de structuurvisie zijn onder meer keuzes gemaakt over de wijze waarop Borne zich binnen de Netwerkstad wil profileren én via welke strategie zij deze keuze concreet wil verwerkelijken. Hiertoe is ingegaan op het imago dat de gemeente Borne wil uitstralen, het profiel dat de gemeente nastreeft en de vraag hoe aan het stedelijk gebied, de bedrijventerreinen en het landelijk gebied een 'Borns' karakter kan worden gegeven. In de onderstaande afbeelding 4.4 is een uitsnede van de structuurvisiekaart opgenomen. Het plangebied (gele cirkel) ligt in het centrumgebied.
Toelichting
31
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Afbeelding 4.4 Uitsnede structuurvisiekaart (Bron: Gemeente Borne) 4.3.2.2 Centrumgebied Kenmerkend voor de kern Borne is de scheiding tussen enerzijds het oude, historische gedeelte van Borne waar de woonfunctie overheerst en anderzijds het centrumgebied waar de winkelvoorzieningen zijn gevestigd. Deze scheiding bepaalt het karakter van het centrum van Borne. Deels is deze ontwikkeling terug te vinden in de historie van het dorp en dan met name in de tijd van de industrialisatie. Op de kaart van 1900 is te zien dat het huidige historische gedeelte van het dorp de hoofdkern vormt. Met de komst van de spoorlijn en de komst van verschillende fabrieken is Borne echter westwaarts richting het Bornsche Veld gegroeid. De ruimte tussen de spoorlijn en het oude Borne werd snel opgevuld met woningen en bedrijfspanden. De arbeiders werden gehuisvest in de wijken nabij de fabrieken. Het centrale deel van het dorp, waar de meeste activiteiten plaatsvonden, is daarmee verschoven richting het westen. Daarnaast wordt, in navolging van het Masterplan Centrum, de routing in het centrum geoptimaliseerd, waarmee het lopen van een rondje logischer wordt. Mede daardoor wordt het introverte karakter van het centrum verminderd. Het 'Masterplan centrum' voorziet hiertoe verder in een levendig centrumgebied met een mix aan functies.
Door eenheid aan inrichtingsmaterialen wordt daarbinnen een rustig en overzichtelijk geheel gecreëerd. In het kernwinkelgebied ligt daarbij de nadruk op een functionele inrichting met voldoende ruimte voor de consument om te winkelen, te verblijven en/of te parkeren. In de historische omgeving van Oud Borne wordt ruimte geboden voor ambachten en de daaraan gekoppelde kleinschalige functies. De ontwikkelingsmogelijkheden, onder andere op het gebied van wonen, zullen optimaal worden ingepast in het omgevingsbeeld van Oud Borne op basis van de vastgestelde visie. In de afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in sociale en culturele voorzieningen in Borne. In het centrum is een Kulturhus aanwezig. In de toekomst zal aandacht moeten blijven bestaan voor het handhaven van voldoende voorzieningen in het dorp.
32
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
4.3.2.3 Toetsing van het initiatief aan de 'Structuurvisie Borne' Op grond van de Structuurvisie Borne 2030 geldt dat het plangebied onderdeel uitmaakt van het centrumgebied. De locatie maakt geen onderdeel uit van het gebied dat in de Structuurvisie, onder andere bij het thema 'voorzieningen' is aangemerkt als 'Oud Borne: ruimte voor bijzondere en kleinschalige functies'. Wel maakt het plangebied onderdeel uit van het gebied dat is aangewezen voor: “verbeteren relatie centrumgebieden”. Voor het centrumgebied wordt opgemerkt dat de routing binnen het centrum niet logisch en incompleet is. De aantrekkelijkheid van het centrum is belangrijk voor het op peil houden van het voorzieningenniveau. En een kwalitatief hoogwaardig voorzieningenniveau is van belang voor een vitale gemeente en als vestigingsplaatsfactor voor nieuwe inwoners. Daarnaast wordt in de structuurvisie aangegeven dat er sprake is van een sterke scheiding tussen het winkelcentrum en het nabijgelegen beschermd stads- en dorpsgezicht van Oud Borne. Het verbeteren van de relatie tussen de gebieden is noodzakelijk. Daarbij wordt in het “Masterplan Centrum” aangegeven dat rekening gehouden moet worden met de (her)ontwikkeling van strategische locaties om de routing en verblijfsduur van bezoekers te verbeteren.
Belangrijke randvoorwaarden voor een gevarieerd dorpscentrum zijn een compacte opzet, heldere routing, goede bereikbaarheid, voldoende parkeergelegenheid en publiekstrekkers op strategische locaties. Zo kunnen enerzijds consumenten efficiënt boodschappen doen en worden anderzijds passantenstromen meer gebundeld, waardoor winkels op hun beurt beter kunnen functioneren. Door het verbinden van functies en disciplines, het creëren van een laagdrempelige en warme ontmoetingsplek voor onze inwoners is de uitbreiding van het Kulturhus een logische locatie om te komen tot een maatschappelijk plein, waar een centrale toegang op voorzieningen als cultuur, ontspanning, zorg, welzijn en inkomen op één plek gecreëerd kan worden. Dit draagt bij aan het versterken van de relatie tussen het centrumgebied (in dit geval het aanloopgebied) en Oud Borne. Daarmee voldoet het plan eveneens aan de op 7 februari 2012 vastgestelde 'Integrale stedenbouwkundige visie Oud Borne'. In deze visie wordt uitgesproken dat het niet het doel is van het Bornse gemeentebestuur om Oud Borne te laten verworden tot een openluchtmuseum. Ontwikkelingen zijn goed, daar waar ze gebeuren met respect voor het verleden en ze leiden tot een versterking van juist die aspecten die waardevol worden gevonden. De locatie Kulturhus maakt onderdeel uit van het gebied 'Noordelijke entree'.
In de Noordelijke entree wordt onder andere aangegeven dat er een accentpunt gecreëerd kan worden. Het accentpunt leent zich voor een autoneem gebouw, dat zich niet zozeer richt naar het beschermde gezicht maar een duidelijke functie heeft op het plein, zoals ook het oude gedeelte van het Kulturhus dat heeft. Hoewel de locatie van het accentpunt niet op de locatie van de uitbreiding van het Kulturhus ten behoeve van het gemeentehuis beoogd was, draagt de uitbreiding wel bij aan de doelen van het beoogde accentpunt: de bezoeker leiden richting Oud Borne. De uitbreiding aan de zijde van Oud Borne betreft immers de (multifunctionele) raadzaal wat ook bezoekers aantrekt. Daarnaast draagt het bij aan het thema 'verbinding nieuw en oud'. Het is van belang dat het oude en nieuwe centrum van Borne met elkaar verbonden blijven. Deze verbinding heeft voornamelijk een fysieke vorm: functioneel is deze verbinding namelijk niet of nauwelijks aanwezig, aangezien er in Oud-Borne voornamelijk gewoond wordt. Toch is het belangrijk om een goede band tussen de beide gebieden te houden. Bezoekers van het centrum moeten makkelijk de gelegenheid hebben om Oud-Borne te bezoeken, vooral daar waar het gaat om toeristische bezoekers. Grote ruimtelijke ingrepen zijn niet te verwachten, zowel in Oud-Borne als in het nieuwe centrum.
Hierop kan dus niet gesteund worden voor het verbeteren van de ruimtelijke relatie tussen beide plekken. Dat laatste is door de tijd ingehaald. Immers, de raad heeft in haar raadsakkoord aangegeven te streven naar integrale dienstverlening vanuit 1 loket, dichtbij de inwoners. Daar past het samengaan met het Kulturhus bij, waarbij er volop ruimte is om dat te doen vanuit 'sharing is caring'. Door het verbinden van functies en disciplines, het creëren van een laagdrempelige en warme ontmoetingsplek voor onze inwoners is de uitbreiding van het Kulturhus een logische locatie om te komen tot een maatschappelijk plein, waar een centrale toegang op voorzieningen als cultuur, ontspanning, zorg, welzijn en inkomen op één plek gecreëerd kan worden. Anderzijds kan de verbinding met het centrum van Borne versterkt
Toelichting
33
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
worden omdat passantenstromen gebundeld kunnen worden, waardoor winkels op hun beurt beter kunnen functioneren. Op basis hiervan kan geconcludeerd worden dat het plan past binnen de Structuurvisie Borne 2030. 4.3.3
Conclusie
Gezien het vorenstaande wordt geconcludeerd dat het voorliggend bestemmingsplan in overeenstemming is met het gemeentelijk beleid.
34
Toelichting
bestemmingsplan Algemene herziening Borne, Hertme, Zenderen, herziening Marktstraat 23
Hoofdstuk 5
Onderzoek/verantwoording
Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieukwaliteitseisen bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk worden de resultaten van het onderzoek naar de milieukundige uitvoerbaarheid beschreven. Het betreft de thema's geluid, bedrijven en milieuzonering, bodem, archeologie & cultuurhistorie, water, ecologie, luchtkwaliteit, externe veiligheid en het Besluit m.e.r.
5.1
Geluid
5.1.1
Kader
De Wet geluidhinder (Wgh) bevat geluidsnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidsniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan of het nemen van een omgevingsvergunning indien het plan een geluidsgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. Het akoestisch onderzoek moet uitwijzen of de wettelijke voorkeurswaarde bij geluidsgevoelige objecten wordt overschreden en zo ja, welke maatregelen nodig zijn om aan de voorkeurswaarde te voldoen. 5.1.2