Woonvisie 2022+ Gemeente Borger-Odoorn
Tekst van het document
63
1.000
1
15
Borger blijft de centrale voorzieningenkern
7 60
Met ruim 200 locaties heeft Borger van alle kernen de hoogste inbreidingspotentie. Borger gaat ook een meer
61 500
dan evenredig deel van de geplande woningbouw voor 1
zijn rekening nemen, aldus de visies voor Borger-West
en Centrum/Oost. Die ruimte lijkt dus aanwezig te zijn. In en rond enkele kernen is er nog weinig ruimte voor inbreiding gevonden. Dat wil nadrukkelijk niet zeggen
0 Nieuw-Buinen
Borger
Valthermond
Dorpen rond Exloo en Odoorn
Dorpen rond Borger
Tweede Exloërmond
Huishoudens
Capaciteit
dat deze geen potentie hebben. Op de volgende bladen komt de nieuwbouwverdeling verder ter sprake.
Odoorn
Exloo
Dorpen rond Nieuw-Buinen
Dorpen rond Tweede Exloërmond en Valthermond
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 38
Sk
STRATEGIE NIEUWBOUW
Dm
NB
Dv
Beoordeling op basis van drie factoren De verdeling van nieuwbouwwoningen over de kernen is modelmatig berekend op basis van drie factoren:
As
Dr
bereikbaarheid, voorzieningen en m2-waarde. De kaart
Bv Bn
hiernaast toont het eindresultaat van deze beoordeling
N374
Bu
voor de gemeente Borger-Odoorn. Op de drie pagina’s
Bv
Mk 1e
hierna worden de drie factoren afzonderlijk toegelicht.
Bo
De kaart laat op basis daarvan zien welke kernen erg gewild zijn, welke op termijn mogelijk kwetsbaar zijn
Zb
Ee
en welke daartussenin zitten. Deze beoordeling is de
2e
Wd
2eV
Exv
N379
basis voor het toerekenen van de nieuwbouwaantallen. Eh Eg
De grotere kernen op het zand zijn gewild
Ex
Een aantal dingen vallen op. De hoofdkernen op het
Vm
zand zijn het meest gewild, gevolgd door de kleinere.
Ev
De kleine kernen aan de rand van de gemeente hebben Q-link
op termijn de kwetsbaarste positie. En het veengebied
is over de hele linie minder gewild dan het zandgebied. Hier hoort wel een kanttekening bij. In de huidige woningmarkt hebben alle plekken potentie en zijn er overal mogelijkheden. De kwaliteit van het aanbod in de relatie tot de prijs zijn nu belangrijker dan ooit.
Beoordeling • Voorzieningen • Bereikbaarheid • M2-waarde
Od
Va
Ov
erg gewild
N34 Kd
op termijn mogelijk kwetsbaar
Em Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 39
Sk
STRATEGIE NIEUWBOUW
Dm
NB
Dv
Het voorzieningenniveau is belangrijk De aanwezigheid van dagelijkse voorzieningen draagt doorgaans bij aan de mate waarin woningzoekenden
As
Dr
naar een woonplaats kijken. Denk dan vooral aan een
Bv Bn
supermarkt, een basisschool of een huisarts. Borger-
Bv 1e
voorzieningen. Het voorzieningenniveau verschilt sterk
Bo
per kern, evenals de afstand tot de dichtstbijzijnde grote kern. Binnen het gekozen model onderscheiden
Zb
Ee
we in Borger-Odoorn drie verschillende soorten kernen. •
Mk
Bu
Odoorn is een plattelandsgemeente met geclusterde
2e
Wd
Hoofdkernen zijn qua inwonertal het grootst. De voorzieningen bedienen meerdere kernen binnen
Eh Eg
het leefgebied. Denk aan supermarkten, medische
Ex
voorzieningen, onderwijs, kinderopvang en winkels. •
2eV
Exv
Vm
Middelgrote kernen hebben minimaal 300
Ev
huishoudens en soms een basisschool of eetcafé. •
Kleine kernen (<300 huishoudens) hebben geen
en meestal nauwelijks andere voorzieningen. Voor grotere voorzieningen als bioscopen en uitgebreid winkelaanbod zijn bewoners aangewezen op Assen, Emmen, Stadskanaal en eventueel Groningen. Deze zijn zeker vanuit de grotere kernen goed bereikbaar.
Beoordeling • Voorzieningen • Bereikbaarheid • M2-waarde
Od
Va
Ov
Stad Hoofdkern
Kd
Middelgrote kern Kleine kern
Em Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 40
Sk
STRATEGIE NIEUWBOUW
Dm
NB
Dv
Hunebed Highway belangrijkste verkeersader Een andere bepalende factor voor vestigingskeuze is bereikbaarheid, zowel per auto als met het openbaar
As
Dr
vervoer. Bij gebrek aan treinspoor ligt de focus op het
Bv Bn
wegennet. Daarbij vallen een aantal zaken op. •
Bv
Mk 1e
via de N34. De ‘Hunebed Highway’ zorgt voor een
Bo
snelle verbinding met Emmen en Groningen. De snelle Qliner 300-bus rijdt twee à vier keer per uur
Zb
Ee
tussen Emmen en Groningen en stopt in Borger. •
N374
Bu
Borger en de nabije dorpen zijn goed bereikbaar
2e
Wd
N379
Voor de dorpen in het noord- en zuidoosten zijn de N374 en N379 belangrijke verkeersassen. De N374
Eh Eg
loopt van Stadskanaal naar Hoogeveen. Even ten
Ex
westen van Borger takt de N857 af richting Assen.
Vm
De N379 doorkruist voornamelijk landbouwgebied. •
2eV
Exv
Ev
De kleine dorpen aan de randen van de gemeente Q-link
zijn het minst goed bereikbaar. Ze hebben geen
OV-verbinding en liggen verder van de N34. Grotere afstanden en minder goede bereikbaarheid zijn inherent aan plattelandsgemeenten. In veel kernen zijn bewoners grotendeels op eigen vervoer aangewezen. Zelfredzaamheid is hier echt een must.
Beoordeling • Voorzieningen • Bereikbaarheid • M2-waarde
Od
Va
Ov
goed bereikbaar
N34 Kd
minder goed bereikbaar
Em Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 41
Sk
STRATEGIE NIEUWBOUW
Dm
NB
Dv
Vierkantemeterwaarden verschillen sterk De m²-waarde van een woning is een resultante van vraag en aanbod op de woningmarkt. Daarmee zeggen
As
Dr
deze waarden iets over de gewildheid van plekken.
Bv Bn
Hoe gewilder een plek is, hoe hoger de prijs en (op
Bv
Mk 1e
Het zegt ook iets over de gemiddelde woningkwaliteit
Bo
in een kern: woningen met een hoog afwerkingsniveau zullen vanzelfsprekend een hogere m2-waarde hebben.
Zb
Ee
Bij de resultaten per kern zien we het volgende. •
N374
Bu
termijn) hoe hoger waarde per vierkante meter woning.
2e
Wd
Eh Eg
Hondsrug, die gemiddeld tot relatief hoog scoren.
Ex
En anderzijds de dorpen in het veengebied, met
Vm
een benedengemiddelde tot relatief lage waarde.
Ev
Verder ingezoomd zijn er opvallende uitschieters. Q-link
Odoorn en Exloo steken Borger naar de kroon. Ook
enkele kleine kernen doen het goed: Bronneger, Ellertshaar en Odoornerveen. In het veengebied springt 2e Valthermond er in positieve zin uit. •
N379
Op het schaalniveau van de gemeente is er een duidelijke tweedeling. Enerzijds de dorpen op de
•
2eV
Exv
De plaatsing van windmolens heeft mogelijk een negatief effect op de aangrenzende veenlinten.
Beoordeling • Voorzieningen • Bereikbaarheid • M2-waarde
Od
Va
Ov
hoge m²-waarde
N34 Kd
lagere m²-waarde
Em Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 42
STRATEGIE NIEUWBOUW Combinatie van scenario’s en beoordeling Uit de drie voorgestelde scenario’s en de beoordeling per kern volgt een tabel met aantallen per dorpskern. Een aantal kleinere kernen zijn daarin gegroepeerd.
•
Dorpen rond Borger: Bronneger, Bronnegerveen, Buinen, Drouwen, Ees,
Groeipotentie Borger-Odoorn per kern, per scenario en totaal Borger
20
Dorpen rond Borger
40
70
Maatwerk
10
Exloo
5
30
45
Odoorn
5
30
45
Eesergroen, Eeserveen, Ellertshaar en Westdorp. •
Dorpen rond Exloo en Odoorn: Klijndijk, Odoornerveen en Valthe.
•
Dorpen rond Nieuw-Buinen: Buinerveen,
Dorpen rond Exloo en Odoorn
10
15
20
Drouwenermond en Drouwenerveen. •
Dorpen rond 2e Exloërmond en Valthermond:
Nieuw-Buinen
20
10
25
1e Exloërmond, 2e Valthermond, Exloërveen en Zandberg. Basis naar rato, midden en hoog specifieker De 100 woningen van het basisscenario zijn naar rato
van het aantal inwoners verdeeld. In scenario Midden en Hoog is de modelmatige beoordeling meegewogen.
Dorpen rond Nieuw-Buinen
Maatwerk
5
2e Exloërmond
10
Valthermond
15
10
25
15
20
Maatwerk
Dorpen rond 2e Exloërmond en Valthermond
De drie verschillende scenario’s vormen een optelsom. In de meeste kleinere dorpen is sprake van maatwerk: geen grootse plannen, wel ruimte voor initiatieven.
0
20
40 Basis
60 Midden
80
100
120
140
Hoog
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 43
STRATEGIE NIEUWBOUW Beperkt behoefte aan huurwoningen Bij het middenscenario met 250 woningen groei past de hiernaast getoonde verdeling tussen sociale huur,
vrije huur en koop. Tot 2030 is er ruimte voor 50 extra sociale huurwoningen: ongeveer 15 in Borger en tot 10
Dorp
Sociale huur
Vrije huur
Koop
Bandbreedte
Borger
15
15
25 - 35
50 - 70
Vernieuwing
-
10
10
Exloo
Tot 10
Maatwerk
25 - 30
30 - 40
Odoorn
Tot 10
Maatwerk
25 - 30
30 - 40
Vernieuwing
-
25 - 30
20 - 25
Tot 10
-
20 - 25
25 - 35
Vernieuwing
-
Tot 10
Tot 10
2e Exloërmond
Tot 10
-
15
20 - 25
Valthermond
Tot 10
-
15 - 20
25 - 30
Vernieuwing
-
Tot 10
Tot 10
50
15
185
250
Dorpen rond Borger
in Exloo, Odoorn, Nieuw-Buinen, 2e Exloërmond en Valthermond. Daarbuiten ligt de focus op vernieuwing van de bestaande sociale-huurvoorraad. Het is bekend dat de woningcorporaties Lefier en Woonservice zich
primair richten op verbetering en vervanging, zonder groeiambitie. Als sociale huurwoningen in concrete plannen gewenst zijn willen zij daarover meedenken. In de vrije-huursector is de vraag zeer beperkt. Driekwart van de nieuwbouw mag koop zijn Er is in de gemeente Borger-Odoorn vooral vraag naar
koopwoningen. De bandbreedtes in de kolom Koop komen overeen met het middenscenario (blauw plus
Dorpen rond Exloo en Odoorn Nieuw-Buinen Dorpen rond Nieuw-Buinen
geel) in de grafiek op de vorige pagina. Twee derde van de vraag naar koopwoningen landt in de kernen op het zand, één derde in het veengebied. Borger heeft van alle kernen duidelijk de grootste groeipotentie.
Dorpen rond 2e Exloërmond en Valthermond TOTAAL
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 44
STRATEGIE NIEUWBOUW Vooral nieuwbouwen wat er nog niet is
Dorp
Rij
2^1-kap
Vrij/ kavel
App.
Patio
Borger
+
++
++
+
++
++
++
0
Dorpen rond Borger
0/+
+
+
0
+
++
++
0
Exloo
+*
+
++
0
++
+
++
+**
Odoorn
+*
+
++
0
++
+
++
+**
Dorpen rond Exloo en Odoorn
0/+*
+
++
0
+
+
++
+**
Nieuw-Buinen
+
+
+
0
++
++*
++
0
Dorpen rond Nieuw-Buinen
0/+
+
+
0
+
++*
++
0
2e Exloërmond
+
+
+
0
++
++*
++
0
woonmilieus gaan. Dat past wel op het platteland.
Valthermond
+
+
+
0
++
++*
++
0
* met nadruk op prijsklasse tot € 250.000
Dorpen rond 2e Exloërmond en Valthermond
0/+
+
+
0
+
++*
++
0
125
60
0
De tabel hiernaast toont een uitsplitsing van de typen woningen waar per dorp of gebied behoefte aan is. Het
beeld past bij Borger-Odoorn als plattelandsgemeente. Er is beperkt behoefte aan rijwoningen voor starters,
<€ <€ >€ 290.000 460.000 460.000
mits betaalbaar (tot maximaal € 250.000, liefst minder). Twee-onder-één-kapwoningen mogen er overal zijn, maar de behoefte aan vrijstaande woningen of kavels is nog groter. De vraag naar appartementen beperkt
zich in eerste instantie tot Borger. In bijna alle kernen is behoefte aan patiowoningen: levensloopbestendige woningen met een ruimte plattegrond, badkamer en slaapkamer beneden. Het kan ook gaan om woningen die met relatief kleine ingrepen levensloopbestendig te maken zijn, wanneer dat in een later stadium nodig is. De bovengrens voor koopwoningen ligt op € 460.000.
Daarboven is de vraag klein en moet het om excellente
** mits je wilt bouwen voor hogere inkomens/ groepen met veel geld wilt aantrekken
TOTAAL
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 45
STRATEGIE NIEUWBOUW Flexibel levensloopbestendig bouwen Het beste antwoord op onzekerheid rond prognoses is flexibiliteit en kwaliteit. Flexibiliteit door woningen te
bouwen die geschikt zijn voor meerdere doelgroepen, kwaliteit om doorstroming te bevorderen en woningen aantrekkelijk te houden. Hiernaast drie voorbeelden. 1.
Aantrekkelijke sociale huurwoningen van Lefier in Onstwedde. Volledig wonen op de begane grond met boven nog eens twee extra slaapkamers.
2.
Patiowoningen in Assen met twee slaapkamers op
1
2
de begane grond en parkeren voor de deur. Voor senioren, maar ook passend voor starters. Prijzen tot € 250.000 (2019) voor 100 m2 woonoppervlak. 3.
Modulaire woningen voor een circulaire economie,
3
met volledig remontabele biobased casco’s. Dit concept van Greentogether is in verschillende
gedaanten te plaatsen. De casco’s worden geheel geprefabriceerd en daarna in korte tijd geplaatst. Verandert na verloop van tijd de behoefte, dan kan de woning worden aangepast of verplaatst. De levensloopbestendige woning hebben een badkamer, slaapkamer en wasmachine beneden.
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 46
STRATEGIE NIEUWBOUW Beschut wonen voor ouderen of kwetsbaren Nu ouderen langer zelfstandig moeten wonen neemt hun zorgvraag toe. Er wordt steeds meer zorg aan huis verleend, maar dat is inefficiënt. Ook de eenzaamheid
neemt toe. Beschut wonen kan een antwoord bieden op beide kwesties en raakt nu landelijk steeds meer in zwang. Ook voor andere kwetsbare doelgroepen kunnen dergelijke woonvormen een uitkomst bieden. 1.
Betaalbare levensloopbestendige woningen voor mensen met een lichte zorgvraag in Coevorden.
1
2
3
4
Zelfstandige woningen rondom beschutte hoven. 2.
Landhuis in Beilen met 12 appartementen tussen de 58 en 80 m2. Bewoners vormen samen een buurtschap waarin naoberschap centraal staat.
3.
‘Vernieuwbouw’: in Sevenum komen tien moderne appartementen in een oude boerderij, compleet met warmtepompen. De bewoners willen zelfs
volkstuinen gaan aanleggen voor omwonenden. 4.
Mini-woonwijk Herlaarhof in Vught, voor kinderen van 12 tot 18 jaar. Onderdeel van een kinder- en jeugdpsychiatrisch ziekenhuis. Qua uitstraling lijkt het zoveel mogelijk op een gewone huizenrij.
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 47
STRATEGIE NIEUWBOUW Andere bijzondere woonvormen Naast de genoemde vormen zijn er enkele variaties die (in beperkte aantallen) ook interessant kunnen zijn. 1.
Tiny houses. Maximaal 50 m2 groot, ecologische
voetafdruk klein. Kunnen een uitkomst zijn als er snel betaalbare (starters)woningen nodig zijn. Locaties, eigendomsvorm en financiering kunnen lastig zijn, afhankelijk van het toekomstperspectief. Voor sommigen interessant, voor de meesten niet. 2.
Woongroepen. Een studentenhuis of knarrenhof,
1
2
3
4
maar dan voor iedereen. De gebouwvorm en de mate van gemeenschapszin kan sterk verschillen. Gemeenschapszin, ideologie en betaalbaarheid kunnen drijfveren zijn voor kandidaat-bewoners. 3.
Ecodorpen. In zekere zin de buitenvariant van een woongroep, met de nadruk op duurzaamheid. Groen, sociaal en circulair zijn de toverwoorden.
Een natuurlijke habitat voor (vormen van) tiny houses, dus hier zijn zeker combinaties mogelijk. 4.
Kangoeroewoningen/meergeneratiewoningen. Geschikt voor huishoudens met mantelzorgvraag. Kan ook door aanpassing van bestaande panden.
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 48
STRATEGIE BESTAANDE BOUW Verduurzamen
Variatie vergroten
Iedereen bedienen
In Borger-Odoorn zijn er nog relatief veel woningen
Een aantal straten en wijken in de gemeente stammen
Steeds meer gemeenten zetten beleidsinstrumenten in
met energielabels F en G. Mede daardoor is het risico
uit de jaren ‘50, ‘60 en ‘70 van de vorige eeuw. In die
om bij te sturen op de woningmarkt. Meestal gebeurt
op energie-armoede hier veel groter dan gemiddeld.
tijd was de nood hoog en werd er snel en goedkoop
dat vanuit nood, omdat er te weinig aanbod is om alle
Zeker de lagere labelsprongen kosten relatief weinig
gebouwd. De kwaliteit blijft achter en vaak zijn er forse
doelgroepen een kans te bieden. Zelfbewoningsplicht,
en verdienen zichzelf in korte tijd terug, nog los van
investeringen nodig om de woningen te moderniseren.
antispeculatiebeding en nu ook opkoopbescherming
het hogere wooncomfort en de lagere CO2-uitstoot.
Corporaties kiezen in dat geval vaak voor sloop en
zijn bedoeld om investeerders geen kans te geven. In
Ook zijn er nog veel daken zonder zonnepanelen.
nieuwbouw, waarmee ze veel kwaliteit toevoegen aan
Borger-Odoorn speelt dat minder en is bovendien nog
Daarom zet de gemeente alles op alles om mensen te
woningaanbod én leefomgeving. De gemeente biedt
voldoende ruimte voor toevoeging. Om kansen voor
stimuleren en ondersteunen bij het verduurzamen van
hier alle medewerking aan. Voor particulieren in deze
starters te vergroten kan de gemeente ook kiezen voor
de slechtste labels. Een actieve benadering, collectieve
situatie kan de gemeente nadenken over financiële
ondersteunende instrumenten, zoals het toevoegen
inkoop én plaatsing trekken mensen over de streep.
stimulering, bijvoorbeeld met bijdragen bij nieuwbouw.
van sociale koopwoningen of een hogere starterslening.
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 49
STRATEGIE BESTAANDE BOUW Verdeling van energielabels per dorp
Basale verduurzaming voor alle huizen In de Contextanalyse bleek dat het aantal F- en G-labels
Borger
in Borger-Odoorn relatief hoog is. Dat is zonde, want basale woningisolatie levert direct een lagere rekening,
een hoger wooncomfort én een beter energielabel op.
427
Buinen
21
20
Bronneger
3
2
Drouwen
Te veel huishoudens hebben nog een energierekening van meer dan 8% van het inkomen. Isolatie van muur, vloer en dak is stap één, gevolgd door HR++-glas en
1
Drouwenerveen
4
(indien nog niet aanwezig) een moderne CV-ketel of zelfs een (hybride) warmtepomp. Ook zonnepanelen
Nieuw-Buinen
5
29
Exloo
132
Met hulp van de gemeente en partners worden alle F-
Valthe
82
Klijndijk
inkoop en ontzorging trekken mensen over de streep. De gemeente zet middelen uit Volkshuisvestingsfonds
3
Tweede Exloërmond
en Regiodeal in om dit proces te versnellen en wijst
0%
bewoners op bestaande regelingen voor subsidies en budgetneutrale verduurzamingsleningen.
26 130
10%
20%
30%
A t/m A++
30
B
80
C
D
E
60% F
21
20
20
30
26
10
12
20
5
6
8
16 85
50%
25 15
27
188 40%
12
32
3
173 132
4
65
4
86 10
22
39
100
87
7
57
4
14 109
96
28
179
8
5
90
11
115
Valthermond
11
44
6
10
9 149
74
38
Odoornerveen
2
18
8
92 106
De gemeente stimuleert en ondersteunt
waar het om gaat worden actief benaderd. Collectieve
5
47
2
9
285 7
6
1 13
194
1
3
12
55
33 1
26
9
16
Odoorn
en G-labels zo snel mogelijk weggewerkt. De eigenaren
3
53
8 1
1
14 241
13
29
4
9
Ees
‘
9
143
7
22
Buinerveen
door sommige aanbieders zelfs kosteloos geplaatst.
401
33
29
Bronnegerveen
Drouwenermond
verdienen zichzelf binnen enkele jaren terug en worden
222
70%
24
43
63
39
44
74
80%
90%
100%
G
Bron: RVO - Registratiesysteem voor energielabels van woningen
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 50
STRATEGIE BESTAANDE BOUW Eentonige woonstraten doorbreken In de jaren ‘50, ‘60 en ‘70 van de vorige eeuw werden grote hoeveelheden woningen gebouwd van mindere
kwaliteit. Ze voldoen niet altijd meer aan de eisen van de huidige tijd. Vaak gaat het om eentonige wijken, met weinig variatie en uitstraling, type en doelgroep. Forse investeringen zijn dan nodig. Soms zijn de kosten zo hoog dat sloop verstandiger is. Woningcorporaties maken die keuze steeds vaker, maar voor particulieren
is dat financieel onaantrekkelijk. Om meer variatie en kwalitatief betere woningen te realiseren kan het nodig zijn om particulieren hierbij financieel te ondersteunen. De gemeente stimuleert en ondersteunt De gemeente denkt na over manieren om op termijn de slechtste woningen uit de markt te halen, zoals een
sloopfonds. Dit wordt in Zeeland met succes toegepast. Corporaties worden in brede zin ondersteund bij sloopnieuwbouw in eenzijdige woongebieden. Daar worden middelen uit Volkshuisvestingsfonds en Regiodeal voor ingezet. De gemeente en de corporaties maken hier samen elk jaar prestatieafspraken over.
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 51
STRATEGIE BESTAANDE BOUW Inzet van woningmarktinstrumenten In veel Nederlandse gemeenten wordt gesproken over beleidsinstrumenten om de lokale woningmarkt actief
te beïnvloeden. Voor nieuwbouwwoningen zijn er krachtige instrumenten beschikbaar om te sturen in de toewijzing. Gemeenten kunnen een zelfbewoningsplicht en een antispeculatiebeding instellen om investeerders te ontmoedigen. Via een doelgroepenverordening kan sociale koop als doelgroep worden vastgelegd, meestal
gebruikt om starters aan een koopwoning te helpen – in combinatie met een starterslening. In de bestaande bouw kan de huisvestingsverordening worden ingezet en doet nu ook de opkoopbescherming zijn intrede. De gemeente stimuleert en ondersteunt Borger-Odoorn is gebaat bij groei van het inwonertal
en heeft nog voldoende ruimte om woningen toe te voegen. Terughoudendheid is daarom geboden bij het inzetten van afremmende instrumenten. De keuze voor stimulerende maatregelen zoals sociale koop en een (hogere) starterslening kunnen wel interessant zijn. Er moet vooral voldoende aanbod worden toegevoegd.
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 52
STRATEGIE CONCLUSIE Nieuwbouw
Bestaande bouw
Er is in Borger-Odoorn veel ruimte voor toevoeging
De kwaliteit van de bestaande woningvoorraad in
door nieuwbouw. Ruimte in de prognoses, door te
Borger-Odoorn is overwegend goed. Wel zijn er relatief
werken met onderbouwde optimistische scenario’s. En
veel huizen met slechte energielabels, vooral F en G.
ruimte in de dorpskernen, getuige het onderzoek naar
Dat is anno 2022 echt onnodig en niet meer uitlegbaar.
potentiële inbreidingslocaties. Tot 2030 kunnen er wel
De gemeente zou alles op alles moeten zetten om deze
500 huishoudens bijkomen, mits tijdig aan de huidige
mensen te bereiken, te helpen en tot actie te bewegen.
woonvraag kan worden voldaan. Natuurlijk in Borger,
Voor een lagere energierekening, meer wooncomfort
maar ook in Exloo en Odoorn, ook in het veengebied.
en minder CO2-uitstoot. Woningcorporaties kunnen als
In de kleinste kernen is maatwerk geboden, maar de
aanjager gaan dienen voor particulieren. Dankzij hun
meeste dorpen hebben nog voldoende groeipotentie.
investeringen in woningverbetering en sloop-nieuwbouw
De gemeente kan zelf het voortouw gaan nemen én
gaan ook de wijken en de leefbaarheid vooruit. Dit is in
ruimte bieden aan eigen initiatieven van bewoners.
het belang van alle bewoners én omwonenden en moet
Flexibiliteit en kwaliteit van het aanbod zijn in deze tijd
door de gemeente ten volle ondersteund worden, ook
doorslaggevend. De nieuwbouw moet iets toevoegen
met investeringen in de openbare ruimte. Middelen uit
aan het bestaande aanbod. Er is vooral vraag naar
het Volkshuisvestingsfonds kunnen hiervoor ingezet
betaalbare en naar toekomstbestendige koopwoningen.
worden, zoals nu in 2e Exloërmond met Woonservice.
Flexibel levensloopbestendige woningen bijvoorbeeld,
Het inzetten van woningmarktinstrumenten vraagt in
met een bad- en slaapkamer beneden. Of beschutte
Borger-Odoorn om enige terughoudendheid. Juist in
woonvormen, voor ouderen of voor andere kwetsbare
deze tijd van grote marktdruk kan de gemeente haar
doelgroepen. Met deze toevoegingen is Borger-Odoorn
toekomst herschrijven. Niet te veel afremmen, maar
klaar voor een gezonde toekomst op woongebied.
gericht stimuleren en zorgen voor voldoende aanbod.
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 53
BIJLAGEN
BRONNEN •
Beleidskader Wonen 2021-2023. Gemeente Borger-Odoorn, 2021.
•
Bestemmingsplan buitengbied Borger-Odoorn. BügelHajema, 2018.
•
Documentatie onderzoek inbreidingslocaties. Gemeente Borger-Odoorn, 2021.
•
Landschapsvisie Hunzedal. Provincie Drenthe, 2020.
•
Onderzoek leefbaarheid gemeente Borger-Odoorn. Stamm CMO, 2012.
•
Opdrachtomschrijving Woonvisie 2022+. Gemeente Borger-Odoorn, 2021.
•
Paneluitvraag bereikbaarheid van voorzieningen. Sociaal Planbureau Groningen, 2014.
•
Prestatieafspraken 2022. Gemeente, corporaties en huurdersverenigingen, 2021.
•
Structuurvisie Borger-Odoorn. Grontmij, 2010.
•
Transitievisie Warmte. Gemeente Borger-Odoorn, 2021.
•
Uitgangspunten Woonvisie 2022+. Gemeente Borger-Odoorn, 2021.
•
Woningmarktonderzoek BOCE-gemeenten. Springco, 2020.
•
Woonplan 2010-2014 gemeente Borger-Odoorn. Companen, 2011.
•
Woonvisie 2016+ Borger-Odoorn. Companen, 2016.
Naast deze schriftelijke bronnen is gebruik gemaakt van informatie uit (verslagen van) gesprekken met bewoners, beleidsmedewerkers, corporaties, zorgpartijen en zorgpartijen.
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 55
Huisarts (<5 km) Supermarkt (<5 km)
9
HUISARTSEN EN SUPERMARKTEN
4 2
MFA
2 4 3
2
MFA
MFA
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 56
Middelbare school (<10 km) Basisschool (<2,5 km)
6
SCHOLEN EN KINDERDAGVERBLIJVEN
Kinderdagverblijf (<1,5 km)
2
2 MFA
3
2
3
MFA 22
MFA
3
2
Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 57
11
PROJECTNAAM Woonvisie Borger-Odoorn OPDRACHTGEVER
Gemeente Borger-Odoorn PROJECTTEAM Bastiaan Prickartz, Sjouke Stienstra STATUS Definitief concept DATUM 26 januari 2022
KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN l Postbus 1527 9701 BM GRONINGEN Rotterdam Pelgrimsstraat 1 3029 BH ROTTERDAM Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN www.kaw.nl l +31 88 529 0000 l info@kaw.nl