CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Woonvisie 2022+ Gemeente Borger-Odoorn

RAAD: Raadsvergadering 2 maart 2022, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Woonvisie 2022 Borger-Odoorn12.796 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

WOONVISIE 2022+ GEMEENTE

BORGER-ODOORN in opdracht van de gemeente Borger-Odoorn

Bastiaan Prickartz

Sjouke Stienstra

GRONINGEN | ROTTERDAM | EINDHOVEN

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 2

SAMENVATTING Context

Ambitie

Strategie

Borger-Odoorn is een groene plattelandsgemeente. Het

Steeds meer mensen gaan bewust landelijk wonen. Dat

Borger-Odoorn wil groeien. En daar is ook ruimte voor.

onderscheid tussen ‘zand’ (op de Hondsrug) en ‘veen’

kan bij uitstek in Borger-Odoorn, met goed bereikbare,

Ruimte in realistische scenario’s, die rekening houden

kenmerkt het landschap. De gemeente telt 25 kernen

levendige en aantrekkelijke dorpskernen. Het landschap

met de werkelijke druk op de woningmarkt en de impuls

met ruim 11.000 huishoudens en ruim 25.000 inwoners.

vertelt hier echt een verhaal en trekt naast bewoners

die het noorden krijgt om daar antwoord op te geven.

Basisvoorzieningen zijn geclusterd in vier leefgebieden;

ook recreanten en toeristen. Zij zien karakteristieke en

En ruimte in de gemeente. Meer dan 500 woningen

dankzij de goede bereikbaarheid vinden bewoners ook

moderne woningen voor alle doelgroepen. Daar horen

passen er binnen de verschillende dorpskernen nog bij.

hun weg buiten de gemeente. Rust en ruimte zijn de

ook levensloopbestendige bijzondere woonvormen bij.

Borger is en blijft de sterke voorzieningenkern, maar

kernkwaliteiten van Borger-Odoorn. De woningen zijn

Borger-Odoorn is een stabiele en toekomstbestendige

ook in de kleinere kernen is ruimte voor toevoeging.

overwegend grondgebonden, groot en karakteristiek.

gemeente. In deze tijden van grote vraag betekent dat

De nieuwbouw onderscheidt zich door een hoge mate

De energetische kwaliteit blijft in verhouding wel achter,

extra nieuwbouw en groei van het aantal huishoudens,

van flexibiliteit en kwaliteit. Betaalbaar, bijzonder en

wat lokaal tot energie-armoede kan leiden. Ook is de

tot wel 500 in de periode tot 2030. Dat stimuleert de

levensloopbestendig bouwen heeft de hoogste prioriteit.

huidige woningvoorraad niet berekend op de vergrijzing

doorstroming op de woningmarkt, zodat ook jonge

De woongebieden krijgen meer variatie en diversiteit.

die in de komende jaren verwacht wordt. Anders dan

starters hier kunnen slagen. Dorps wonen schept een

De bestaande woningvoorraad wordt energiezuiniger

eerder voorspeld wordt krimp tot 2030 niet verwacht.

band en betekent ook omzien naar elkaar: naoberschap.

dankzij inzet van bewoners, gemeente en corporaties.

Leefbaarheid en tevredenheid over de woonomgeving

Hier wonen diverse maar ook hechte gemeenschappen.

Door betere woningisolatie worden energierekening en

zijn overal voldoende, maar aan de zandkant wel hoger.

Bewoners en corporaties trekken samen op bij het

CO2-uitstoot lager en het wooncomfort hoger. Hiervoor

Zorg en welzijn wordt een steeds belangrijker thema.

verduurzamen van de woningvoorraad. Woningen

kunnen ook middelen uit het Volkshuisvestingsfonds

Op duurzaamheidsgebied is vooral de afhankelijkheid

worden energiezuiniger en gaan stapsgewijs van het

worden ingezet. Borger-Odoorn is terughoudend met

van aardgas opvallend. Wel wordt er al veel duurzame

gas af. Het aandeel duurzame energie blijft groeien.

het inzetten van instrumenten die groei afremmen,

energie opgewekt. De auto wordt relatief veel gebruikt.

Mensen laten de auto vaker staan en dragen zo bij aan

maar zorgt juist voor voldoende aanbod en stimuleert

Klimaatadaptatie en luchtkwaliteit spelen een kleine rol.

een schonere leefomgeving met meer woonkwaliteit.

gericht de kwetsbare groepen die dat nodig hebben.

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 3

VOORWOORD Mensen die al lange tijd, soms hun hele leven, in

Er is dus veel te doen, te bedenken en te veranderen.

Ik kijk uit naar het resultaat en uitwerking van deze

Borger-Odoorn wonen weten het allang. Borger-

Onze ambities zijn groot. We kiezen voor maximale

visie die een basis vormt voor fijn wonen en leven

Odoorn is een fijne gemeente om in te wonen. Een

groei want die ruimte is er en de vraag is er.

onder de zon van het mooie Borger-Odoorn.

plek waar kinderen veilig op kunnen groeien, waar je

Bovendien is dat goed voor de voorzieningen in onze

plezierig oud kunt worden en waar mensen naar elkaar

dorpskernen en als gevolg is het nog fijner om hier te

omzien. Wonen op de ‘Oergrond’ van Nederland.

wonen. Er komt nog meer reuring. Ook willen we ruimte bieden aan nieuwe woonvormen zoals b.v. tiny-

Prachtige verworvenheden die we koesteren en waar

houses. En betaalbare starterswoningen verdienen

we trots op zijn. We willen in de toekomst ook die fijne

nadrukkelijk de aandacht want we willen onze jongeren

gemeente blijven. En zullen daar aan blijven werken.

maar wat graag hier houden.

Omdat er veel verandert, is er ook een nieuwe visie

Deze woonvisie sluit aan bij de omgevingsvisie die als

nodig. We gingen van krimp naar groei, en er is ook de

een soort van kapstokvisie boven alle ontwikkelingen

vraag naar nieuwe woonvormen. Bovendien moeten

hangt. Als het om de uitwerking gaat, vindt een deel

woningen duurzamer en levensloopbestendig gebouwd

van onze opgave zijn uitwerking in het programma

worden.

‘Wonen met Zorg’ , de visie Borger-Oost als Borger-

West en daarnaast het overzicht van kansrijke Mensen uit andere delen van ons land ontdekken meer

Inbreidingslocaties in nagenoeg alle dorpen in Borger-

en meer de voordelen van het wonen in een

Odoorn. Sommige plannen zijn al in procedure anderen

plattelandsgemeente. Met voldoende voorzieningen in

moeten nog opgestart worden, maar dat er een

de buurt en waar je vanuit je thuiskantoor prima kunt

enorme opgave ligt is duidelijk.

werken.

Nynke Houwing wethouder Wonen

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 4

INHOUD SAMENVATTING

3

VOORWOORD

4

INLEIDING

6

HOOFDSTUK 1: CONTEXT

7

HOOFDSTUK 2: AMBITIE

26

HOOFDSTUK 3: STRATEGIE

34

BIJLAGEN

54

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 5

INLEIDING Borger-Odoorn: een introductie

Werkwijze: kort en krachtig

Leeswijzer: context, ambitie, strategie

In de noordoostelijke luwte van de provincie Drenthe

Deze Woonvisie 2022+ is in nauwe samenspraak met

De Woonvisie 2022+ bestaat uit drie hoofdblokken. Het

bevindt zich een échte plattelandsgemeente. Een

gemeente en belanghouders opgesteld door KAW

eerste hoofdstuk (context) is een beschouwing van de

gemeente met historie, met een eigen verhaal. Over

architecten en adviseurs uit Groningen. In een kort

actuele stand van zaken en opgaven in de gemeente

het Trechterbekervolk en hun typische hunebedden,

tijdsbestek, want de vraag is prangend en de politiek

Borger-Odoorn, aan de hand van relevante gegevens.

meer dan vijfduizend jaar geleden. Over de Hondsrug

wil vaart maken. Dat is logisch én verstandig: het ijzer

Het hoofdstuk kent vier thema’s: ruimtelijk, woningen,

tussen Emmen en Groningen, een UNESCO Geopark.

is nog nooit zo heet geweest. Meer dan ooit heeft de

bewoners en duurzaamheid, elk met vier subthema’s.

En natuurlijk over de veenwinning in dit gebied, met

gemeente in eigen hand hoe de toekomst van Borger-

Hoofdstuk 2 benoemt ambities die daaruit voortvloeien.

als erfenis uitgestrekte velden aan lange woonlinten.

Odoorn eruit komt te zien. Het vraagt ook om een

Op een hoger abstractieniveau en al meer toegespitst

Een gemeente waar rust, ruimte en groen al jaren de

pragmatische benadering van de opstellers. Een breed

op de relevantie voor het wonen. Enerzijds passend bij

kernkwaliteiten zijn, sinds 2010 trots eigenaar van het

participatieproces behoorde niet tot de mogelijkheden.

Borger-Odoorn als plattelandsgemeente, en anderzijds

Cittaslow-keurmerk. En toch ook geheel bij de tijd, met

Maar: parallel aan het opstellen van deze Woonvisie

bij de situatie en vraagstukken van de komende jaren.

als bekendste voorbeeld het LOFAR-gebied bij Exloo.

2022+ komen er diverse visie- en beleidsstukken aan.

Hoofdstuk 3 tenslotte richt zich volledig op de actuele

Maar ook een gemeente met een vraag én een opgave.

Er wordt ook gewerkt aan een omgevingsvisie en een

woonvraag, gesplitst in nieuwbouw en bestaande bouw.

nieuwe woonzorgvisie, als basis voor toekomstig beleid. Aanleiding: een nieuwe werkelijkheid

De transitievisie warmte is gereed en heeft duidelijke

Kaders: een schat aan informatie

De Woonvisie 2016+ is niet alleen verlopen, maar ook

ambities en acties benoemd. En een onderzoek naar

Deze woonvisie is gebaseerd diverse documenten: een

achterhaald. Krimp leek de onvermijdelijke realiteit in

potentiële inbreidingslocaties geeft antwoord op de

opdrachtomschrijving en uitgangspuntennotitie van de

Borger-Odoorn. Het aantrekken van de landelijke markt

nieuwbouwcapaciteit van alle kernen. Deze Woonvisie

gemeente, woningmarktonderzoek van SpringCo, het

en de coronapandemie zorgen voor een hernieuwde

2022+ beperkt zich daarom meer tot de hoofdvragen

beleidskader Wonen 2021-2023, het onderzoek naar de

belangstelling voor het platteland. Wat betekent dit

op woongebied. Wel binnen de brede gemeentelijke

beschikbare inbreidingslocaties, de transitievisie warmte

voor Borger-Odoorn? Die vraag verdient een antwoord.

context, maar met een duidelijke focus op het wonen.

en diverse andere bronnen met relevante informatie.

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 6

1

CONTEXT WAT ZIEN WE?

CONTEXT OVERZICHT Ruimtelijk •

Ligging en landschap

•

Leefgebieden en kernen

•

Voorzieningen

•

Bereikbaarheid

Woningen •

Opbouw voorraad

•

Woonkwaliteit

•

Energieprestatie

•

Betaalbaarheid

Bewoners •

Bevolkingsopbouw

•

Huishoudensontwikkeling

•

Leefbaarheid

•

Zorg en welzijn

Duurzaamheid

•

Energietransitie

•

Mobiliteit

•

Klimaatadaptatie

•

Luchtkwaliteit

Bron: https://bestemmingborgerodoorn.nl/

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 8

CONTEXT RUIMTELIJK LIGGING EN LANDSCHAP Een grote gemeente met relatief kleine kernen -

Borger-Odoorn is een plattelandsgemeente aan de oostkant van Drenthe, in 1998 ontstaan uit een fusie

van de voormalige gemeenten Borger en Odoorn. De gemeente is 278 km2 groot en omvat 25 kernen in vier leefgebieden. Borger en Nieuw-Buinen zijn de grootste kernen. Het gemeentehuis ligt in Exloo. Borger-Odoorn werkt op onderdelen samen met de Zuidoost-Drentse buurgemeenten Coevorden en Emmen, gezamenlijk

ook wel BOCE genoemd. Nabijgelegen grote plaatsen zijn Assen, Emmen en Stadskanaal (bij Nieuw-Buinen). De Hondsrug als overgang van zand naar veen De westkant van de gemeente ligt op zandgrond en wordt gekenmerkt door de Hondsrug, die van Emmen naar de stad Groningen loopt. Hier bevinden zich ook

de kenmerkende hunebedden. Het esdorpenlandschap is hier langzaam veranderd in een coulissenlandschap. Ten oosten van de Hondsrug bevindt zich het veen, nu een weids landbouwgebied met lintdorpen. Het gebied Drouwenerzand heeft de Natura 2000-status en ook Natuurnetwerk Nederland loopt door de gemeente. 

Bron: QGIS, bewerking KAW (2021)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 9

CONTEXT RUIMTELIJK LEEFGEBIEDEN EN KERNEN Van zes hoofdkernen naar vier leefgebieden

Leefgebied 1

6.167 inwoners

Sinds 2012 werkt Borger-Odoorn met vier leefgebieden

Nieuw-Buinen

4.891

Buinerveen

412

Drouwenermond

586

van ongeveer gelijke grootte, om de leefbaarheid en

kwaliteit van voorzieningen op peil te kunnen houden.

Drouwenerveen

1

De verdeling van de dorpskernen en hun inwonertallen over de verschillende leefgebieden is zichtbaar op de kaart en in de tabel aan de rechterkant.

4

Van succesvol autonoom tot minder succesvol

Een leefbaarheidsonderzoek van STAMM CMO uit 2012 verdeelt de verschillende kernen in vier categorieën: •

2

Succesvol autonoom dorp Veel sociale infrastructuur, hoge tevredenheid

•

Minder succesvol autonoom dorp Veel sociale infrastructuur, lage tevredenheid

•

3

Succesvol woondorp

Weinig sociale infrastructuur, hoge tevredenheid •

278

Leefgebied 2

6.191 inwoners

2e Exloërmond

2.320

Valthermond

3.344

1e Exloërmond

369

Zandberg

51

2e Valthermond

107

Leefgebied 3

6.029 inwoners

Exloo

1.644

Odoorn

1.920

Valthe

1.223

Klijndijk

737

Exloërveen

96

Odoornerveen

409

Leefgebied 4

7.163 inwoners

Borger

4.828

Drouwen

559

Bronneger

111

Minder succesvol woondorp

Bronnegerveen

81

Weinig sociale infrastructuur, lage tevredenheid

Buinen

784

Westdorp

126

Ees

328

Eesergroen

156

Eeserveen

159

Ellertshaar

31

Het onderzoek is mogelijk (deels) gedateerd, maar geeft ten minste een indicatie. Met name de dorpen op de Hondsrug scoren goed, met uitzondering van Exloo. 

Bron: BAG woonplaatsen - Gemeente Borger-Odoorn, Wikipedia (2021)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 10

CONTEXT RUIMTELIJK VOORZIENINGEN

Assen, Emmen en ook Stadskanaal. De bereikbaarheid

Nieuw-Buinen

van de voorzieningen is (dus) van groot belang om

Odoornerveen Eeserveen

woningen interessant te houden voor instroom, stelt

Ees

Springo in het woningmarktonderzoek. De gemeente

Drouwenerveen

vindt de kwaliteit van voorzieningen belangrijker dan

2e Exloërmond Exloo

de nabijheid. Clustering van voorzieningen betekent

Valthermond

een afname in aantal, maar niet in functionaliteit.

Exloërveen

Bronnegerveen Eesergroen

Reizen voor voorzieningen is hier normaal

Klijndijk

Voor dagelijkse boodschappen, basisonderwijs, sport

Buinerveen Zandberg

en huisartsbezoek wordt binnen de gemeente veel

Westdorp

gereisd. Dit blijkt uit het leefbaarheidsonderzoek van STAMM CO uit 2012. Bewoners maken ook gebruik van voorzieningen in Emmen en Stadskanaal. In Borger, Valthermond en Nieuw-Buinen bevinden zich MFA’s.

1e Exloërmond Drouwenermond Buinen 2e Valthermond 0%

Sportvoorzieningen en –verenigingen in de buurt

Tevreden

zorgen voor een hogere inwonerstevredenheid. 

20%

40%

Matig tevreden

60%

80%

100%

Ontevreden

Bron: Leefbaarheidsonderzoek Borger-Odoorn, STAMM CMO (2012)

Gemiddeld

Valthe Drouwen

Zorg

Borger

het hoogste voorzieningenniveau. Meer aanbod is er in

Financiële dienstverlening

de Structuurvisie uit 2010. Borger heeft van de kernen

Horeca

Ellertshaar

Sport

Bronneger

winkel-, cultuur-, zorg en onderwijsvoorzieningen, stelt

Bedrijvigheid

Aanwezigheid van voorzieningen

Onderwijs

Odoorn

Bereikbaarheid

Tevredenheid over voorzieningen

De gemeente heeft geen kernen met grootschalige

Culturele voorzieningen en verenigingsleven

Voorzieningen zijn bepalend voor leefkwaliteit

Borger Nieuw-Buinen Odoorn Valthermond 2e Exloërmond Exloo Valthe Klijndijk Buinen Buinerveen Drouwen Ees Drouwenerveen Odoornerveen Zandberg Drouwenermond 1e Exloërmond Bronneger Eesergroen Eeserveen Westdorp Bronnegerveen Ellertshaar Exloërveen 2e Valthermond Gemiddeld 

Bron: Leefbaarheidsonderzoek Borger-Odoorn, STAMM CMO (2012)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 11

CONTEXT RUIMTELIJK BEREIKBAARHEID Drie ontsluitingswegen met lokale vertakkingen -

Het Bestemmingsplan Buitengebied (2018) noemt de N34, N374 en N379 als belangrijkste ontsluitingswegen

van Borger-Odoorn. De N34 (‘Hunebed Highway’, van Emmen naar Groningen) en de N374 (van Hoogeveen naar Stadskanaal kruisen elkaar in Borger. De N379 (‘Mondenweg’) loopt parallel aan de N34 door de veenlinten. Verder kent de gemeente een fijnmazig netwerk van lokale gebiedsontsluitende wegen. Het

openbaar vervoer verbindt grotere kernen met elkaar. Grote afstanden zorgen voor hoog autogebruik Door het uitgestrekte karakter van Borger-Odoorn is het autogebruik relatief hoog. 9 op de 10 inwoners kan op elk moment van de dag beschikken over een auto (STIMM CO, 2012). Mede daardoor is het mogelijk om

voorzieningen te clusteren binnen de leefgebieden. De score die een dorp haalt op bereikbaarheid blijkt niet van invloed op de ervaren leefbaarheid. Het onderzoek stelt dat mobiliteit gemeentebreed dus geen groot vraagstuk lijkt te zijn. In het hoofdstuk Mobiliteit onder het thema Duurzaamheid komen we hierop terug.

Bron: QGIS, bewerking KAW (2021)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 12

CONTEXT WONINGEN OPBOUW VOORRAAD Verdeling een- en meergezinswoningen

Relatief veel grote eengezins-koopwoningen De woningvoorraad past bij het karakter van Borger-

160

90%

140

Odoorn. Vergeleken met heel Drenthe en Nederland

80%

zijn er maar weinig meergezinswoningen, complexen

70%

met meerdere wooneenheden. Ook zijn de woningen

60%

hier groter. Opvallend is het relatief hoge aandeel dat

50%

vóór 1945 werd gebouwd: bijna 25%, tegenover 14% gemiddeld voor Drenthe en 19% voor heel Nederland. Tot slot ligt het aandeel huurwoningen relatief laag.

120 100 80

40%

60

30%

40

20%

20

10%

0

0% Eengezinswoningen

Mismatch tussen vraag en vrijkomend aanbod Woningmarktonderzoek (Springco, 2020) toont een mismatch tussen vraag en vrijkomend aanbod. In 2020

Oppervlakte per woningtype (m2)

100%

Woningoppervlakte

Meergezinswoningen

Bouwjaren woningvoorraad 80%

45%

70%

40%

‘te veel’ eengezins-koopwoningen, behalve in de

35%

60%

30%

50%

25%

40%

te weinig appartementen, zowel huur (< € 900) als

20%

30%

koop (< € 400.000). In absolute aantallen concentreert

15%

goedkoopste categorie (< € 175.000). Er waren vooral

de vraag zich rond eengezins-koopwoningen (vooral <

20%

10%

10%

5%

€ 300.000) en betaalbare huurwoningen (< € 737).

0%

0%

<1945

Voor 2030 is de verwachting dat deze trend doorzet,

1945-1970 Borger-Odoorn

met een kleine verschuiving naar duurdere koop. 

Oppervlakte meergezinswoningen

Verdeling koop- en huurwoningen

50%

waren er ‘te veel’ eengezins-huurwoningen < € 737 en

Oppervlakte eengezinswoningen

1971-2000 Drenthe

>2000

Koopsector

Nederland

Bron: Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF

Corporatiehuur

Borger-Odoorn 

Drenthe

Overige huur Nederland

Bron: Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF

Research; ABF Research - Systeem woningvoorraad (Syswov) (2020-

Research; ABF Research - Systeem woningvoorraad (Syswov) (2020-

2021)

2021)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 13

CONTEXT WONINGEN WOONKWALITEIT Tevredenheid over woningen

Herkenbare kernkwaliteiten om te koesteren

Strategische kaarten Borger en (deel) Borger-Odoorn

Eesergroen

Het Woonplan 2010 typeert Borger-Odoorn met de

2e Valthermond

volgende kernkwaliteiten: rust, ruimte, natuur en

Ellertshaar

landschap, oorspronkelijkheid, naoberschap, menselijke

Zandberg Drouwenerveen

maat, veiligheid en kleinschaligheid. Kwaliteiten die

Bronneger

anno 2022 nog altijd actueel en relevant zijn, passend

Exloo

bij de Cittaslow-waarden die de gemeente uitdraagt.

Eeserveen Westdorp Valthe

Krimp in de ijskast, aandacht voor kwaliteit

Ees

In de Woonvisie 2016+ ging het veel over krimp en

Bronnegerveen Borger

ruimtelijke kwaliteit. Die stond onder druk in gebieden

Odoorn

met moeilijk verhuur- en verkoopbare woningen. Met

Drouwen

het sterk aantrekken van de landelijke woningmarkt is

Buinerveen

ook de situatie in Borger-Odoorn veranderd. De vraag

Drouwenermond Klijndijk

naar woningen is groot. Dit betekent balanceerwerk

1e Exloërmond

Buinen

tussen de korte en langere termijn. In ieder geval is er

2e Exloërmond

anno 2022 geen zorg over leegstand in de gemeente.

Vathermond

De kwaliteit van de woningen is grotendeels op orde.

Odoornerveen

Woningen uit de jaren ‘50, ‘60 en ‘70 staan als minder

Nieuw-Buinen Exloërveen

goed bekend. Dit is deels zichtbaar in de tevredenheid

0%

en op de strategische kaart. Corporaties investeren in

Tevreden

hun mindere bezit, door te verbeteren of te slopen. 

20%

40%

Matig tevreden

60%

80%

100%

Ontevreden

Bron: Leefbaarheidsonderzoek Borger-Odoorn, STAMM CMO (2012)

Bron: Woningmarktonderzoek BOCE-gemeenten, Springco (2020)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 14

CONTEXT WONINGEN ENERGIEPRESTATIE Energielabels woningen

Energetische kwaliteit woningen blijft achter

Gemiddeld aardgasverbruik (m3, gecorrigeerd)

Vergeleken met de provincie Drenthe en Nederland als geheel zien we in Borger-Odoorn duidelijk slechtere

Nederland A t/m A++

Drouwen

energielabels. Het aandeel woningen met ten minste

Drenthe

label A blijft fors achter bij het Drents gemiddelde. Aan

Borger

B

de onderkant zien we ook veel meer F- en G-labels.

Nieuw-Buinen

Vooral de vooroorlogse woningvoorraad, relatief groot

Klijndijk

in Borger-Odoorn, scoort slecht. De stap naar label C is

Odoorn

C

meestal met relatief eenvoudige ingrepen mogelijk en

Borger-Odoorn

betaalt zich terug in een lager energieverbruik (en dus

Tweede Exloërmond D

lagere energierekening) en een hoger wooncomfort.

Valthe Valthermond Exloo

Gemiddeld aardgasverbruik is bovengemiddeld

E

Buinen

Een woning in Nederland verbruikt gemiddeld 1300 m3

Drouwenermond

aardgas per jaar. Voor heel Drenthe is dat gemiddeld 1630 m3, in Borger-Odoorn 1910 m3. Gezien het hoge

Ees

F

Drouwenerveen

aandeel (grote) eengezinswoningen en de relatief oude

Odoornerveen

voorraad is dat verklaarbaar, maar de verdeling van de

G

energielabels laat wel zien dat er nog winst te behalen

Buinerveen

Bronnegerveen

is. De trias energetica is daarbij een goede leidraad:

0%

eerst het verbruik beperken, dan inzetten op duurzame

5%

10%

Borger-Odoorn

energie en als laatste efficiënte technieken toepassen. 

15%

20%

Drenthe

25%

30%

35%

Bronneger 0

Nederland

Bron: RVO - Registratiesysteem voor energielabels van woningen

500

1000

1500

2000

2500

3000

Bron: CBS - Statistiek energieverbruik woningen

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 15

CONTEXT WONINGEN BETAALBAARHEID Energie-armoede is een risico in Borger-Odoorn

Huishoudens met energierekening ≥8% van inkomen

Gemiddeld heeft 8% van de Nederlandse huishoudens

Nederland

een energierekening die minstens 8% van het inkomen

Buinen

bedraagt. Zeker met de sterk stijgende energieprijzen betekent dat een betaalrisico en mogelijk een vorm van energie-armoede. Het Drentse gemiddelde is 11%,

Ontwikkeling vraagprijzen (x € 1.000) 500 450

Drenthe

400

Odoorn

350

Borger-Odoorn zit op 16%. In Ees, Valthermond en

Drouwen

Drouwenermond gaat het zelfs om (meer dan) 20%

Valthe

van de huishoudens. Als de energieprijzen doorstijgen is

Borger

de kans groot dat mensen hier in de problemen komen.

Odoornerveen

300 250 200 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Exloo

Koopprijzen marktgevoelig, huren stijgen door Voor de koop- en huurprijzen kijken we terug tot 2009. Direct valt op hoe marktgevoelig de huizenprijzen in de koopsector zijn. De laatste jaren zien we een extreme prijsontwikkeling. Borger-Odoorn ligt qua prijsniveau

Ontwikkeling huurprijzen (€/mnd)

Klijndijk

600

Borger-Odoorn

550

Buinerveen

500

Tweede Exloërmond

rond het Drents gemiddelde en onder het landelijk

450

Nieuw-Buinen

gemiddelde, maar de stijging was in 2021 juist sterker.

400

Ees

Een woning kopen wordt steeds moeilijker, met name

350

Valthermond

voor starters en alleenstaanden. De huurprijzen

300 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Drouwenermond

bewegen mee met het landelijk gemiddelde. Voor de

0%

laagste inkomens gaat hier nog huurtoeslag van af. 

5%

10%

15%

20%

25%

Bron: CBS/WSW - Lokale Monitor Wonen - bewerking ABF Research

Borger-Odoorn 

Drenthe

Nederland

Bron: Huizenzoeker.nl (boven), Min BZK/WB – Huurtoeslag (onder)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 16

CONTEXT BEWONERS BEVOLKINGSOPBOUW Personen naar leeftijd

Sterke vergrijzing vraagt om oplossingen

95 jaar of ouder

vergrijzing als aandachtspunt voor de beleidsterreinen

9,0%

80%

10 tot 15 jaar

7,0%

visie- en beleidsdocumenten is hier aandacht voor. De

6,0%

85 tot 90 jaar

groep vanaf 50 jaar is hier inderdaad relatief groot,

15 tot 20 jaar

5,0%

vergeleken met Drenthe en Nederland gemiddeld. In

4,0%

2,0%

De groep van 15 tot 50 jaar is zowel in Borger-Odoorn

1,0% 75 tot 80 jaar

20 tot 25 jaar 50% 25 tot 30 jaar

0,0%

40%

De huidige woningvoorraad is daar niet op berekend. Demografische druk op de beroepsbevolking

70%

60%

3,0%

80 tot 85 jaar

jaar, tegenover 47% in Drenthe en 41% in Nederland. als in rest van Drenthe kleiner dan landelijk gemiddeld.

90% 5 tot 10 jaar

8,0%

90 tot 95 jaar

wonen, zorg en onderwijs. Ook in andere (recentere)

Borger-Odoorn is 51% van de inwoners ouder dan 50

Demografische druk

0 tot 5 jaar

Al in 2010 benoemde de Structuurvisie ontgroening en

70 tot 75 jaar

30 tot 35 jaar

De demografische druk is het aantal jongeren plus

30%

20%

ouderen gedeeld door het aantal 20-64-jarigen (de

65 tot 70 jaar

35 tot 40 jaar

beroepsbevolking). De druk van de jongeren wordt

10%

‘groene druk’ genoemd en de druk van de ouderen

60 tot 65 jaar

‘grijze druk’. Ook hier zien we de sterke vergrijzing in

40 tot 45 jaar

55 tot 60 jaar

Borger-Odoorn en (in mindere mate) in heel Drenthe.

45 tot 50 jaar

0% Groene druk

50 tot 55 jaar

De verwachting is dat deze trend voorlopig aanhoudt. Borger-Odoorn

Dat vraagt om oplossingen op woongebied. 

Bron: CBS, 2021

Drenthe

Nederland

Borger-Odoorn 

Grijze druk Drenthe

Demogr. druk Nederland

Bron: CBS - Bevolkingsstatistiek

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 17

CONTEXT BEWONERS HUISHOUDENSONTWIKKELING Huishoudensgroei t.o.v. 2021

Krimp in Borger-Odoorn pas na 2030 verwacht Voor de afgelopen jaren hield de gemeente rekening

Huishoudens Borger-Odoorn 11.400

15%

met een negatief migratiesaldo van -60 personen per

jaar in de eerstvolgende jaren. Terugkijkend kunnen we concluderen dat er in de periode 2014-2018 elk

11.300 10%

jaar gemiddeld 770 personen vertrokken, maar er ook

11.200

820 bij kwamen. Nog steeds voorspelt Primos krimp in Borger-Odoorn, maar nu na 2030. In Coevoerden zou zelfs nu al krimp optreden. En dat terwijl het aantal

11.100 5%

huishoudens in Nederland stevig doorstijgt tot 2050.

11.000

Dit lijkt niet reëel en sluit niet aan bij de intenties die in het Deltaplan voor het Noorden zijn uitgesproken.

%

10.900 2021

2025

2030

2035

2040

2045

Groeivraag van 50 huishoudens lijkt erg mager

10.800

Concreet voorspelt Primos 50 extra huishoudens tot 2025, daarna stabilisatie tot 2030 gevolgd door krimp.

-5% 10.700

In de huidige markt vinden we deze voorspellingen erg mager. Anno 2021 is er een landelijk woningtekort en raken plattelandsgemeenten ook steeds meer in trek.

2050

10.600 -10%

Makelaars denken wel ‘een paar honderd woningen’ in de markt te kunnen zetten. Of deze voorspellingen

Borger-Odoorn

Coevorden

Emmen

uitkomen is meer dan ooit met beleid te beïnvloeden.

Assen

Drenthe

Nederland

Bron: ABF Research - Primos prognose

Aa en Hunze

10.500

Bron: ABF Research - Primos prognose

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 18

CONTEXT BEWONERS LEEFBAARHEID Leefbaarometer Borger-Odoorn

De leefbaarheid is minimaal ruim voldoende

Tevredenheid woonomgeving per kern

De hele gemeente Borger-Odoorn kleurt groen op de

Odoorn

meest recente Leefbaarometerkaart uit 2018. Nieuw-

Valthe Exloo

Buinen scoort met ‘ruim voldoende’ relatief gezien het

Borger

minst; gevolgd door alle ‘monden’ (‘goed’). Vooral op

Bronneger

het onderdeel ‘voorzieningen’ zien we minder goede

Buinen

scores; andere indicatoren zijn overwegend positief.

Klijndijk 2e Exloërmond Drouwen

Tevredenheid woonomgeving is behoorlijk hoog

Nieuw-Buinen

Uit onderzoek van Springco (2020) blijkt dat 71% van

Valthermond

Borger-Odoorn tevreden of zeer tevreden is met de eigen woonomgeving. Vertalen we de uitkomsten naar

Ees Zandberg

Tevredenheid woonomgeving per postcode-4

Eeserveen

-

scores van 1 (zeer ontevreden) tot 5 (zeer tevreden)

1e Exloërmond Buinerveen

op een postcode-4-kaart, dan valt op dat de veenlinten

Bronnegerveen

lager scoren dan het zandgebied. 1e Exloërmond valt

Westdorp

uit de toon, maar ook Nieuw-Buinen en Valthermond

Drouwenerveen

Eesergroen

kleuren geel. Dit sluit aan op de Leefbaarometerkaart.

Drouwenermond

In eerder onderzoek uit 2012 werd specifiek per kern

Ellertshaar

gekeken naar tevredenheid over de woonomgeving.

Odoornerveen

Daarin lijken vooral de dunbevolkte gebieden laag te

Exloërveen

scoren, gebaseerd op kleine aantallen respondenten.

2e Valthermond 0

We moeten op dat punt voorzichtig zijn met conclusies. 

Bron: Leefbaarometer.nl (2018, boven); Springco (2020, onder)

2

4

6

8

Bron: Leefbaarheidsonderzoek Borger-Odoorn, STAMM CMO (2012)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 19

CONTEXT BEWONERS ZORG EN WELZIJN Zorggebruik past bij bevolkingsopbouw -

Gezien de relatief oude bevolking van Borger-Odoorn ten opzichte van de rest van Drenthe en (met name)

Nederland is het zorggebruik proportioneel. De trend dat ouderen langer zelfstandig (moeten) blijven wonen zet naar verwachting door, maar vaak is dat ook hun eigen wens. Daarvoor zijn in de meeste gevallen wel (kostbare) woningaanpassingen en/of een vorm van thuiszorg nodig. De huidige woningvoorraad is niet

berekend op de voorspelde vergrijzing en zorgvraag. De kaart toont de tevredenheid van bewoners op het gebied van zorg en welzijn, per postcode-4-gebied, gebaseerd op de enquête van Springco uit 2020. Vraag naar woonzorglocaties voor jong en oud In 2019 werd in Borger de nieuwe Borgerhof geopend,

met appartementen voor ouderen met een zorgvraag. Tangenborgh denkt dat er ruimte is voor een additionele soortgelijke zorglocatie. Daarnaast zijn er ouderen (nog zonder zorgvraag) die wel preventief willen verhuizen. Ook voor kwetsbare jongeren is er vraag naar passende woonvormen, zowel met als zonder (permanente) zorg. 

Bron: QGIS, Leefbaarheidsonderzoek Borger-Odoorn, STAMM CMO (2012)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 20

CONTEXT DUURZAAMHEID ENERGIETRANSITIE Vrijwel alle woningen stoken nog met aardgas

Gemiddeld aardgasverbruik per woning (m3)

96% van alle woningen in Borger-Odoorn wordt nog

Verdeling CO2-uitstoot per verbruikscategorie 100%

Nederland

verwarmd met aardgas. Het gemiddelde gasverbruik is

Drenthe

80%

(mede) door de woninggrootte hoog. Een collectief

Drouwen

60%

alternatief is moeilijk in een plattelandsgemeente. Dan

Borger

liggen all-electric-oplossingen dan voor de hand, maar

Nieuw-Buinen

daarvoor moeten de woningen goed geïsoleerd zijn.

Odoorn

Groen gas is vooralsnog niet voldoende beschikbaar.

Klijndijk

De Transitievisie Warmte (2021) gaat hier dieper op in

en beschrijft een uitgebreide uitvoeringsstrategie.

40%

20% 0% Borger-Odoorn

Borger-Odoorn Tweede Exloërmond

Drenthe

Nederland

Gebouwde omgeving

Verkeer en vervoer

Industrie, energie, afval en water

Landbouw, bosbouw en visserij

Valthermond

Hernieuwbare energie krijgt een plek

Valthe

Het windpark Drentse Monden en Oostermoer telt 45

Exloo

windmolens, waarvan 29 in Borger-Odoorn. De opwek

Buinen

van die 29 molens dekt (op papier) ruim 70% van alle

Drouwenermond

CO2-uitstoot binnen de gemeente. Dat is goed nieuws,

Drouwenerveen

Woningen met geregistreerde zonnepanelen 30% 25% 20%

Ees

maar de uitstoot kan nog omlaag en de opwek verder

15%

Odoornerveen

omhoog. Er worden al diverse zonneparken aangelegd, maar nog geen 30% van de huizen beschikt al over

Buinerveen

zonnepanelen. Borger-Odoorn heeft de potentie om

Bronnegerveen

10% 5%

Bronneger

binnen afzienbare tijd energieneutraal te worden en de

% 0

energietransitie buiten de gemeente te versnellen. 

500

1.000

1.500

Bron: CBS - Statistiek energieverbruik woningen

2.000

Borger-Odoorn

2.500 

Drenthe

Nederland

Bron: Berekening CO2-uitstoot o.b.v. emissiefactoren; Emissieregistratie; Berekening o.b.v. gegevens meerdere bronnen; CBS - Bevolkingsstatistiek /

bewerking ABF Research (2019, boven); CBS - Statistiek zonnepanelen (onder)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 21

CONTEXT DUURZAAMHEID MOBILITEIT Gemiddeld autobezit

Veel autobezit en -gebruik, weinig elektrisch

E-auto’s en laadpunten per 1.000 inwoners

1,6

18

1,4

16

1,2

14

1

Odoorn bezit gemiddeld 1,4 auto. Daarvan is nog niet

12

0,8

10

1% elektrisch, tegenover meer dan 1,5% landelijk. Het

0,6

aantal (semi)publieke laadpunten ligt per inwoner ligt

0,4

(in heel Drenthe) fors lager dan landelijk gemiddeld,

0,2

Niet verwonderlijk in een plattelandsgemeente, maar toch: het autobezit is relatief hoog, óók ten opzichte

van het Drents gemiddelde. Elk huishouden in Borger-

8 6

4

0

maar in Borger-Odoorn hebben veel meer mensen de

Per inwoner

Borger-Odoorn

belemmering te zijn om elektrisch te gaan rijden.

Drenthe noemt zichzelf dé fietsprovincie van Nederland. Het aandeel fietsverplaatsingen is iets hoger dan het landelijk gemiddelde, maar in Borger-Odoorn wel een

stuk lager. Het fietsroutenetwerk en de kwaliteit van de fietspaden zijn op niveau, vergelijkbaar met Drenthe

2 0

beschikking over een eigen oprit. Dat hoeft dus geen

Minder fietsgebruik ondanks fietsbare afstanden

Per huishouden

Drenthe

Nederland

Verplaatsingen per fiets

Elektrische personenauto's

(Semi)publieke e-laadpunten

Gemiddelde afstand tot voorzieningen (km) 6

30%

5

25%

4

20%

3 2

15%

1 10%

0

en Nederland. Wel is de gemiddelde afstand tot basale 5%

voorzieningen in Borger-Odoorn groter. Toch gaat het niet om tientallen kilometers, en zou meer fietsgebruik

0% Borger-Odoorn

(zeker elektrisch) mogelijk moeten zijn. 

Drenthe

KiM; De Fietsersbond (2017, onder)

Borger-Odoorn

Nederland

Bron: CBS - Statistiek voertuigen (2020, boven); CBS-OViN - bewerking

Drenthe

Nederland

Bron: RDW - Rijksdienst voor het Wegverkeer; Klimaatmonitor – Rijkswaterstaat (2020-2021, boven); CBS - Nabijheid van

voorzieningen (2014-2020, onder)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 22

CONTEXT DUURZAAMHEID KLIMAATADAPTATIE Nauwelijks hittestress in Borger-Odoorn De getoonde relatieve kaart geeft weer op welke locaties hittestress kan optreden. Vaak gaat het daarbij

om dichtbebouwde, ‘versteende’ plaatsen. Dit is in de gemeente Borger-Odoorn nauwelijks aan de orde. De groene en blauwe delen zijn zelfs relatief koel ten opzichte van het ‘nulpunt’, dankzij hun groene karakter. De enige plek die oranjerood kleurt is het Brinkgebied in Borger, met daarin ook de Borgerhof. Hier is nog

winst te behalen door bijvoorbeeld groene daken toe te passen of waterdoorlatende bestrating te gebruiken. Geen grote problemen met water voorzien De hele gemeente Borger-Odoorn ligt ruim boven NAP. Het Hondsrugdeel wel tien tot dertig meter, het veen nog altijd rond de vijf meter boven NAP. Wel wordt de

zone ten oosten van de Hondsrug als risicogebied voor bodemdaling gezien, en (in mindere mate) een lijn van Bronneger/Borger via Eeserveen naar Odoornerveen. Hevige regenbuien kunnen lokaal wel voor overlast zorgen, maar op papier springen er geen duidelijke risicogebieden uit. Het Stormbos lijkt de natste plek. 

Bron: BAG woonplaatsen - Gemeente Borger-Odoorn, Wikipedia

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 23

CONTEXT DUURZAAMHEID LUCHTKWALITEIT Concentraties roet en NO2 in de lucht zijn laag

Roetconcentratie

Stikstofdioxideconcentratie

Fijnstofconcentratie (PM10)

Fijnstofconcentratie (PM2,5)

Niet geheel onverwacht is de luchtkwaliteit in BorgerOdoorn relatief goed. De roetconcentratie blijft onder

de 0,5 microgram EC/m3. Verkeer is een bron van roet, net als industrie en houtstook. Met name rond drukke wegen en industriegebieden is de roetconcentratie hoog; daar heeft Borger-Odoorn niet mee te maken. De stikstofdioxideconcentratie hangt vooral samen met de uitstoot van uitlaatgassen en is ook relatief laag. De

N33 en de N366 (buiten de gemeente) lichten geel op. Stikstofdioxide is schadelijk voor luchtwegen en longen. Ook weinig fijnstof aanwezig in de lucht Hogere concentraties fijnstof treden vooral op bij steden, grote veestallen en industrie. Steden lichten vaak als gele en oranje plekken op. We onderscheiden

twee soorten fijnstof: PM10 (voor deeltjes die kleiner zijn dan 10 micrometer) en PM2,5 (deeltjes kleiner dan 2,5 micrometer). PM2,5 wordt als schadelijker gezien. Het enige ‘lichtpuntje’ staat op de PM10-kaart: het industriegebied bij Ter Apelkanaal, buiten de gemeente Borger-Odoorn. Verder zijn de concentraties hier laag. 

Bron: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) (2019)

Bron: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) (2019)

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 24

CONTEXT CONCLUSIE Ruimtelijk

Een goed bereikbare plattelandsgemeente met relatief kleine kernen in vier leefgebieden, half op zand- en half op veengrond.

•

Ligging en landschap

Borger-Odoorn is een groene plattelandsgemeente, met het kenmerkende onderscheid tussen zand (westen, met Hondsrug) en veen (oostkant).

•

Leefgebieden en kernen

De gemeente bestaat uit vier leefgebieden en telt 25 kernen. Borger en Nieuw-Buinen zijn de twee grootste kernen met elk zo’n 5.000 inwoners.

•

Voorzieningen

Voorzieningen zijn bepalend voor de leefkwaliteit. Elk leefgebied voorziet in de basisbehoeften. In Assen, Emmen en Stadskanaal is meer aanbod.

•

Bereikbaarheid

Borger-Odoorn kent drie belangrijke ontsluitingswegen en een fijnmazig lokaal wegennetwerk. Openbaar vervoer is beschikbaar op hoofdwegen.

Woningen

Grote, oude en relatief betaalbare eengezinswoningen, omringd door rust en ruimte. De energetische kwaliteit blijft wel achter.

•

Opbouw voorraad

Het aandeel eengezinswoningen is met ruim 90% hoog. Ook is de voorraad relatief groot én oud. Bijna driekwart bestaat uit koopwoningen.

•

Woonkwaliteit

Borger-Odoorn is geliefd vanwege zijn rust en ruimte. Anno 2022 zijn er geen zorgen over leegstand. De woningkwaliteit is overwegend goed.

•

Energieprestatie

De energetische kwaliteit van de woningen blijft achter, met nog relatief veel F- en G-labels. Ook het aardgasverbruik is hoger dan gemiddeld.

•

Betaalbaarheid

Vergeleken met het landelijk gemiddelde zijn woningen in Borger-Odoorn relatief betaalbaar. Wel dreigt energie-armoede in een aantal kernen.

Bewoners

Een vergrijzende bevolking, maar tot 2030 geen krimp verwacht. De leefbaarheid is goed, zorgvoorzieningen worden geclusterd.

•

Bevolkingsopbouw

Het aandeel vijftigplussers is hier groter dan gemiddeld. De woningvoorraad is daar niet op berekend. Ook zijn er relatief weinig jongvolwassenen.

•

Huishoudensontwikkeling

Volgens de voorspelling blijft het aantal huishoudens stabiel tot 2035; daarna volgt krimp. In de huidige woningmarkt vinden wij dat pessimistisch.

•

Leefbaarheid

De leefbaarheid is overal minstens ‘ruim voldoende’. ‘Zand’ scoort wel beter dan ‘veen’. Dat geldt ook voor tevredenheid over de woonomgeving.

•

Zorg en welzijn

Ouderen blijven langer zelfstandig (thuis) wonen; woningaanpassingen zijn vaak nodig. Daarnaast is er brede vraag naar woonvormen op maat.

Duurzaamheid

Sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen, maar ook veel windmolens. Hittestress, wateroverlast en luchtvervuiling minimaal.

•

Energietransitie

Aardgas blijft verreweg de grootste warmtebron in de gemeente. De komst van windmolens maakt dat energieneutraliteit op termijn mogelijk is.

•

Mobiliteit

Logischerwijs beschikken veel huishoudens over een auto, maar slechts een klein deel elektrisch. Ook het aandeel fietsverplaatsingen blijft achter.

•

Klimaatadaptatie

Hittestress is nauwelijks een probleem in Borger-Odoorn. Ook de kans op wateroverlast lijkt mee te vallen. Bodemdaling is lokaal wel mogelijk.

•

Luchtkwaliteit

De luchtkwaliteit is relatief goed. De afwezigheid van drukke wegen en zware industrie komt de concentraties van schadelijke deeltjes ten goede.

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 25

2

AMBITIE WAT WILLEN WE?

EEN TOEKOMSTBESTENDIGE PLATTELANDSGEMEENTE

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 27

AMBITIE INLEIDING Borger-Odoorn is een stabiele gemeente. Het inwonertal kan veranderen, maar neemt

Borger-Odoorn koestert het landelijke karakter. Rust, ruimte en groen zorgen voor een

niet structureel toe of af. Dat bereikt de gemeente door flexibel in te spelen op trends.

hoge en zeer gewaardeerde kwaliteit van leven. Niet opgejaagd door de vaart der

Bij krapte op de woningmarkt is er ruimte voor extra woningen. Maar ook in een meer

volkeren, maar bewust kleinschalig en op maat. Dat is niet hetzelfde als ouderwets,

ontspannen markt blijft wonen in Borger-Odoorn aantrekkelijk. Dat komt door een

integendeel: in deze tijd kiezen steeds meer mensen juist voor een bewuster leven.

combinatie van factoren. De gemeente is zeer divers, met verschillende woonmilieus.

Borger-Odoorn biedt bij uitstek de kans op meer balans: tussen werk en privé, tussen

Naast de grote vrijstaande herenboerderijen is er ook voldoende betaalbaar aanbod,

binnen en buiten, tussen alleen en samen. De bewoners van de verschillende kernen

verspreid over de verschillende kernen. De gemeente neemt pro-actief het voortouw

vormen samen een hechte gemeenschap. Borger-Odoorn is inclusief in woord en

om woonkwaliteit en leefbaarheid samen met bewoners op een hoog niveau te houden.

daad: iedereen hoort erbij en we kijken naar elkaar om. Dat noemen we naoberschap.

Dankzij een breed aanbod basisvoorzieningen komen alle bewoners aan hun trekken.

De gemeente stimuleert bewoners om te bewegen en gezond te leven. Niet alleen op

Voor grotere zaken en meer werkgelegenheid zijn Musselkanaal, Stadskanaal, Emmen,

papier, maar ook buiten in de publieke ruimte. Dat vergroot ook de zelfredzaamheid.

Assen en ook Groningen relatief dichtbij. De bereikbaarheid is dus van groot belang.

Mensen blijven langer fit en mobiel; dat helpt enorm in de strijd tegen eenzaamheid.

Dankzij emissievrije (deel)auto’s en snelle fietsen kan dat ook duurzaam én gezond.

Voor wie dat uiteindelijk nodig heeft is er vanzelfsprekend zorg beschikbaar. In de

Met een groot aandeel hernieuwbare energie is Borger-Odoorn als een van de eerste

eigen woning met (beperkte) aanpassingen, maar ook lokaal in moderne woonvormen

gemeenten energieneutraal en één van de motoren van de landelijke energietransitie.

met zorg op locatie. Borger-Odoorn is een gemeente waarin iedereen oud wil worden.

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 28

AMBITIE RUIMTELIJK VERSTERKEN Borger-Odoorn

Het zand

Het veen

Het beleven van de kernkwaliteiten

Levendige dorpen in hoogwaardig groen

Historische veenlinten en vergezichten

Het landelijke karakter van Borger-Odoorn wordt nog

De hoge landschappelijke waarde van het zandgebied

Op weinig plekken is het verhaal van veenontginning in

sterker én belangrijk. Meer dan ooit hebben mensen

is voor iedereen zichtbaar: bewoners én bezoekers. De

Nederland zo goed zichtbaar. Lange rechte wegen door

behoefte aan rust, ruimte en groen: de kernkwaliteiten

Hondsrug loopt als een verbindende rode draad door

uitgestrekte velden, gescheiden door al even rechte

van deze gemeente. Hier wonen mensen die geen

het zandgebied en trekt recreanten uit heel Nederland.

kanalen. In de negentiende eeuw groeiden bevolking

behoefte hebben aan een jachtig leven vol prikkels,

Hier is ongerepte natuur, hier beleef je de historie van

en bedrijvigheid hier explosief. Nu is er ruimte voor

maar het belangrijk vinden om samen bewust te zijn.

ons land. De structuur met esdorpen in heidevelden is

landbouw, met eerlijke lokale producten. De oude

Hier gaat kwaliteit boven kwantiteit en snelheid. Deze

leidend voor toekomstige ontwikkelingen. Bosgebieden

veenlinten worden geflankeerd door hoge bomenrijen

kleinschaligheid is juist de kracht van Borger-Odoorn.

lenen zich bij uitstek voor ontspanning én inspanning.

en statige huizen en boerderijen. In dit gebied zijn de

Het BOCE-samenwerkingsverband vult dat goed aan.

Ook in de dorpen bevinden zich grote ‘groene longen’.

afstanden groter, maar de verbindingen ook sneller.

Bij een plattelandsgemeente horen grotere afstanden.

De grotere esdorpen dragen een eigen identiteit uit:

Zorgvuldige clustering zorgt in dit gebied voor behoud

Voorzieningen als scholen en zorgcentra zijn geclusterd

Borger als historische voorzieningenkern, Odoorn met

van voorzieningen. Ook de bereikbaarheid is essentieel.

en voor iedereen goed bereikbaar, bij voorkeur te voet

zijn karakteristieke gebouwen en Exloo als bestuurlijk

De lange linten zijn bij uitstek geschikt voor elektrische

of per (snelle) fiets. Bewoners beleven het landschap

bolwerk in het bos. De overgang van dorp naar veld is

fietsen, ook tot 45 km/u. Daarmee komen ook grotere

bewuster met nieuwe recreatieve thematische routes.

duidelijk zichtbaar. In het landschap bieden herkenbare

plaatsen en stations buiten de gemeente binnen bereik.

De auto blijft vaker staan en er wordt minder hard

pleisterplaatsen als de hunebedden een verrassende

Dankzij aantrekkelijke (wandel)routes en ankerpunten

gereden. De openbare ruimte heeft een hoge verblijfs-

belevenis voor een breed bezoekerspubliek. Bezoekers

langs de linten worden passanten aangenaam verrast.

kwaliteit en nodigt uit tot gebruik, door jong en oud.

weten Borger-Odoorn te vinden en komen weer terug.

De Nedersaksenlijn is veelbelovende toekomstmuziek.

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 29

AMBITIE WONINGEN VERNIEUWEN Borger-Odoorn

Het zand

Het veen

Toekomstbestendige flexibele woningen

Aantrekkelijk wonen met nieuwbouwpotentie

Modernisering en gerichte toevoeging

Woningen in Borger-Odoorn hebben een geschiedenis

Wonen op het zand is populair. De woningvoorraad is

Wonen in het veengebied is een keuze voor karakter.

en karakter. Ze vertellen het verhaal van hun tijd. De

divers, van grote herenboerderijen tot functionele

Langs de lange linten wisselen klassieke woonhuizen

woningen zijn hier gemiddeld groter en betaalbaarder,

gezinswoningen. Alle woonstraten ademen rust, ruimte

en grote boerderijen elkaar af, beiden met vrij uitzicht

vergeleken met de rest van Drenthe en Nederland. De

en groen – de kernkwaliteiten van Borger-Odoorn. De

over de uitgestrekte landerijen. Zo recht als de wegen

bewoners zijn hier tevreden met hun eigen woning.

(vroeg-)naoorlogse delen in de grotere kernen krijgen

zijn, zo afwisselend is het landschap aan weerszijden.

Door de oudere voorraad te moderniseren kan er tot in

gerichte kwaliteitsinjecties voor meer belevingswaarde.

In 2e Exloërmond, Valthermond en vooral Nieuw-Buinen

lengte van jaren comfortabel in gewoond worden. De

Dit maakt hier wonen ook aantrekkelijker voor nieuwe

bieden verdikkingen in het lint ruimte aan woonwijken

energieprestatie wordt beter en de rekening lager. Een

bewoners van buiten de gemeente. In dit gebied zijn

met meer reuring. Door investeringen in woningen en

mooie uitdaging voor mensen met twee rechterhanden.

en blijven de traditionele gezinswoningen populair.

buitenruimte zijn deze wijken aan een opmars bezig.

Dankzij gerichte (ver)bouw ontstaat er meer diversiteit

De potentie voor nieuwbouw op het zand is hoog. De

Toevoeging door nieuwbouw vindt op maat plaats, met

op de lokale woningmarkt. Door grotere woningen te

combinatie van voorzieningen en bereikbaarheid in

respect voor de bestaande structuur. Langs de linten is

splitsen komt er meer betaalbaar aanbod voor kleinere

levendige dorpen omringd door groen is aantrekkelijk.

ruimte voor nieuwe accenten tussen het bestaande,

huishoudens. In de nieuwbouw ligt de focus op flexibel

Inbreiding en vervanging op maat dragen daaraan bij.

vooral bij bestaande voorzieningen. Ook de kruisingen

levensloopbestendig woningaanbod, voor nu én voor

Borger heeft een hoge groeipotentie, gevolgd door

met dwarslinten zijn aantrekkelijk. Nieuw-Buinen heeft

later. Daarnaast komen er moderne gezinswoningen

Odoorn en Exloo. Daarbuiten is ruimte voor maatwerk.

potentie als grootste kern, op steenworp afstand van

bij. Het nieuwbouwprogramma is erop gericht om de

Het historische onderscheid tussen bebouwde essen en

Stadskanaal. Ook 2e Exloërmond en Valthermond zijn

doorstroming in Borger-Odoorn verder te stimuleren.

omliggend groen blijft kenmerkend voor deze streek.

al langer in beeld voor verdere (centrum)ontwikkeling.

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 30

AMBITIE BEWONERS VERBINDEN Borger-Odoorn

Het zand

Het veen

Ruimte voor een brede bewonersgroep

Aantrekkelijke zelfredzame kernen

Naoberschap en bijzondere woonvormen

In Borger-Odoorn mag iedereen er zijn. Bewoners van

Op het zand is de diversiteit van woningen en bewoners

Wonen in het veengebied schept duidelijk een band.

nu, ongeacht leeftijd, afkomst of inkomen. Voormalig

groot. Borger springt er als hoofdkern het meest uit.

Eensgezindheid en naoberschap zijn kenmerkend voor

inwoners, terugverlangend naar hun geboortegrond.

Dankzij breed werk- en zorgaanbod én de uitstekende

dit deel van Borger-Odoorn. Een grotere afstand tot

Én mensen die hier een nieuwe woonstart willen maken.

bereikbaarheid heeft Borger een structurele spilfunctie.

‘de buitenwereld’ brengt mensen hier juist bij elkaar.

In deze gemeente kan iedereen woonruimte vinden.

Ook appartementen zijn hier gewild, zij het kleinschalig.

Door gerichte ingrepen in de woningvoorraad kan een

Jongeren en gezinnen, die hier wellicht ook werken.

De Borgerhof is een goed voorbeeld voor ouderen dat

grotere diversiteit aan woonmilieus ontstaan, met

Ouderen die hier geworteld zijn en graag willen blijven.

navolging verdient. Dat levert ook doorstroming op, en

behoud van de bestaande hechte gemeenschapszin.

Kwetsbaren die ondersteuning nodig hebben, in welke

dus kansen voor starters en jonge gezinnen. Zorg en

Daardoor kunnen mensen ook als ze ouder worden in

vorm dan ook. Samen in één betrokken gemeenschap.

toerisme zorgen in dit gebied voor werkgelegenheid.

hun eigen vertrouwde woonomgeving blijven wonen.

Concreet ziet KAW tot 2030 ruimte voor 100 tot 500

Ook Odoorn en Exloo trekken veel nieuwe bewoners.

Meer zelfvoorzienende woonvormen zijn hier kansrijk,

extra huishoudens. Kwantitatief, door de toenemende

Voorzieningen liggen hier meer verspreid, geschikt

zoals bijvoorbeeld het prachtige zorglandgoed Mirre.

belangstelling van buiten. En kwalitatief, door jong én

voor gespreide toevoeging in kleinere concentraties.

Ecologische woongemeenschappen zouden bij uitstek

oud precies op maat te bedienen. Met passend aanbod

Aan de randen liggen kansen voor excellent wonen in

passen in dit gebied, dat al veel energie geeft. Ook de

in de bestaande bouw, door verbetering, omzetting en

ontspannen opzet. Voor starters is doorstroming hier

verkoop van lokale producten vergroot de band met

splitsing. En met flexibele levensloopbestendige bouw

essentieel. In de kleinere kernen zijn zelfredzaamheid

het land. Meer interessante verblijfsplaatsen kunnen de

waar altijd vraag naar zal zijn, nabij de voorzieningen.

en naoberschap de sleutelwoorden. Mensen zijn hier

linten interessanter maken: samen sporten, spelen en

Daarbij is volop ruimte voor bijzondere woonvormen.

mobiel en bereid om te reizen voor basisvoorzieningen.

ontspannen is laagdrempelig, verbindend en gezond.

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 31

AMBITIE DUURZAAMHEID VERANKEREN Borger-Odoorn

Het zand

Het veen

Minder verbruiken en meer opwekken

Collectieve energiebesparing en vergroening

Woningverbetering en duurzame opwekking

Borger-Odoorn laat zien hoe een plattelandsgemeente

Stap één van verduurzaming is verminderen van het

Ook in het veengebied wordt stevig geïnvesteerd om

kan verduurzamen. Realisme en ambitie gaan hier hand

energiegebruik. Woningen worden energiezuiniger door

de woningvoorraad energiezuiniger te maken. Zeker

in hand. Ruimtelijk opgezette woongebieden met veel

isolatie van de schil, HR++-beglazing en mechanische

oudere woningen met ‘rode’ labels kunnen een grote

groen zijn het beste antwoord op klimaatverandering.

ventilatie. Door collectieve inkoop en plaatsing worden

sprong maken. Soms is sloop-nieuwbouw een betere

De grootste uitdaging hier is de energietransitie. Door

bewoners ontzorgd en zijn de kosten lager. Een groep

keuze. De corporaties laten in Nieuw-Buinen en 2e

woningen goed te isoleren is er minder energie nodig.

enthousiaste voortrekkers neemt de bewoners uit hun

Exloërmond zien hoe mooi dat kan worden. De daken

Isolatiemaatregelen zijn no-regret en verdienen zichzelf

eigen buurt of dorp hierin mee. Ook woningcorporaties

langs de veenlinten zijn geschikt voor zonnepanelen.

terug. De gemeente informeert en stimuleert iedereen

verduurzamen hun bezit en willen het voortouw nemen.

Deze verdienen zichzelf relatief snel terug en zijn nodig

om mee te doen. Bewoners nemen ook zelf initiatief.

De gemeente verbindt vanuit een regisserende rol.

om all-electric-oplossingen te kunnen implementeren.

Alternatieven voor aardgas zijn volop in ontwikkeling.

De relatief hoge woningdichtheid in Borger, Odoorn,

In Valthe en 2e Exloërmond nemen bewoners zelf al het

Dankzij hybride oplossingen kunnen er op korte termijn

Exloo en Buinen maakt collectieve warmteoplossingen

initiatief om alternatieven voor aardgas te onderzoeken.

al stappen gezet worden. De combinatie van bouwjaar

met een WKO mogelijk. Om diezelfde reden liggen hier

Hier zit energie! In deze en andere komen gemeente

en woningdichtheid bepaalt de voorkeursstrategie.

op mobiliteitsgebied kansen voor groene deelconcepten.

en bewoners samen tot uitvoeringsplannen. Ook op het

Goed geïsoleerde woningen gaan nu al naar all-electric.

Dankzij meer ruimte op straat voor fiets en voetganger

gebied van mobiliteit liggen hier kansen. Langs de linten

Borger-Odoorn wekt veel energie op uit hernieuwbare

worden kleine afstanden minder met de auto afgelegd.

zouden fietssnelwegen uitnodigen om in beweging te

bronnen. Daarmee compenseert het de eigen uitstoot

Dit verrijkt het landelijke Cittaslow-karakter, verbetert

komen en de auto te laten staan. En dan uiteraard ook

en draagt bij aan CO2-neutrale toekomst voor iedereen.

de lokale luchtkwaliteit en maakt mensen gezonder.

mét oplaadpunten, gevoed door lokale groene stroom.

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 32

AMBITIE CONCLUSIE Borger-Odoorn

Het zand

Het veen

Ruimtelijk

Ruimtelijk

Ruimtelijk

Het beleven van de kernkwaliteiten

Levendige dorpen in hoogwaardig groen

Historische veenlinten en vergezichten

Steeds meer mensen gaan bewust landelijk wonen. De

De ongerepte natuur trekt toeristen en bewoners. De

Het open landschap vertelt het verhaal van het veen.

bereikbaarheid en voorzieningen zijn van hoog niveau.

grotere dorpskernen zijn levendig en aantrekkelijk.

De verschillende linten zijn afwisselend en verrassend.

Woningen

Woningen

Woningen

Toekomstbestendige flexibele woningen

Aantrekkelijk wonen met nieuwbouwpotentie

Modernisering en gerichte toevoeging

De bestaande woningvoorraad wordt gemoderniseerd,

De hechte woonwijken en dorpen met veel rust, ruimte

Opwaardering van karakteristieke panden, aangevuld

levensloopbestendige nieuwbouw wordt toegevoegd.

en groen zijn populair. Inbreiding geniet de voorkeur.

met nieuwbouw nabij voorzieningen en lintkruisingen.

Bewoners

Bewoners

Bewoners

Ruimte voor een brede bewonersgroep

Aantrekkelijke zelfredzame kernen

Naoberschap en bijzondere woonvormen

In Borger-Odoorn is er ruimte voor iedereen. Tot 2030

Grote diversiteit in huishoudens, zeker in de kernen.

De sterke gemeenschapszin blijft. Hier is ruimte voor

komen hier 100 tot 500 nieuwe huishoudens wonen.

Doorstroming van ouderen biedt kansen voor starters.

bijzondere woonvormen, met én zonder vaste zorg.

Duurzaamheid

Duurzaamheid

Duurzaamheid

Minder verbruiken en meer opwekken

Collectieve energiebesparing en vergroening

Woningverbetering en duurzame opwekking

Woningen worden energiezuiniger en gaan stapsgewijs

Woningisolatie wordt collectief geregeld, ook samen

Naast woninginvesteringen ook meer duurzame energie

van het gas af. Het aandeel duurzame energie groeit.

met de corporaties. Mensen laten de auto vaker staan.

en minder autokilometers. Bewoners nemen initiatief.

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 33

3

STRATEGIE WAT GAAN WE DOEN?

STRATEGIE NIEUWBOUW Drie scenario’s tot 2030

Specifieke woningvraag

Bijzondere woonvormen

KAW ziet ruimte voor meer optimisme dan actuele

Dit blok bestaat uit twee delen. Eerst een analyse van

Nieuwbouw in Borger-Odoorn moet aan een aantal

prognoses op dit moment laten zien. De groei van het

de gewildheid van de verschillende dorpskernen, op

eisen voldoen. De belangrijkste twee sleutelwoorden

aantal huishoudens in Nederland blijft niet beperkt tot

basis van drie factoren: voorzieningen, bereikbaarheid

zijn flexibiliteit en kwaliteit. Flexibiliteit door woningen

de Randstad. De actuele situatie op de woningmarkt

en m2-waarde van de woningen. In de eindbeoordeling

te bouwen die (eventueel met kleine aanpassingen)

heeft geleid tot een hernieuwde interesse voor landelijk

valt op dat de (grotere) kernen aan de zandkant het

geschikt kunnen zijn voor meerdere doelgroepen. De

wonen. Borger-Odoorn kan voor veel woningzoekenden

gewildst lijken te zijn. Veel dorpen in het veengebied

kwaliteit is belangrijk om senioren te verleiden en zo

aantrekkelijk zijn. Drie scenario’s laten een potentiële

zitten in de middenmoot of worden mogelijk kwetsbaar.

de doorstroming te bevorderen. In dit hoofdstuk komen

groei zien van 100 tot 500 huishoudens in de periode

Dit alles is wel relatief, dorpen ten opzichte van elkaar.

twee bijzondere typen woonvormen die kunnen passen

tot 2030. De gemeente bepaalt zelf het ambitieniveau.

In deze woningmarkt hebben alle plekken potentie.

bij Borger-Odoorn. Flexibel levensloopbestendige bouw

Waar moeten deze woningen landen? Het onderzoek

Kwaliteit van het aanbod in relatie tot de prijs zijn nu

gaat vaak over gezinswoningen met voorzieningen op

naar potentiële locaties voor inbreiding is in volle gang.

bepalend. De verdeling van nieuwbouwaantallen over

de begane grond, maar er zijn ook modulaire varianten.

Vooral in Borger is extra ruimte, maar in de meeste

de kernen is niet verrassend. Ook qua woningtypen en

Beschut wonen kan een antwoord zijn op de groeiende

andere dorpen zien we ook nog groeipotentie. In de

prijsklassen is het verhaal duidelijk: er is behoefte aan

zorgvraag en toenemende eenzaamheid onder ouderen,

allerkleinste kernen zal het echt om maatwerk gaan.

betaalbaar en aan levensloopbestendig wonen.

maar ook voor meer andere kwetsbare doelgroepen.

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 35

STRATEGIE NIEUWBOUW Huishoudensgroei (%) t.o.v. 2021, bewerking KAW (stippellijnen)

Nederland groeit, krimp voorspeld in Drenthe Eerder in deze Woonvisie stond de actuele door Primos

15%

voorspelde huishoudensontwikkeling tot 2050. Volgens deze voorspelling groeit het aantal huishoudens in ons

land tot 2050 met bijna 15%, tot ruim 9 miljoen. Dezelfde voorspelling houdt vanaf 2035 rekening met brede krimp in Drenthe. In sommige gemeenten zelfs

10%

al eerder: Emmen zou de krimp al vanaf 2025 inzetten. In Borger-Odoorn wordt die nu vanaf 2030 voorspeld. Landelijke groei verplaatst zich naar provincies

5%

De prognosemodellen kunnen het tempo waarin de markt verandert duidelijk niet aan. Het landelijke tekort is groot, de Randstad is onbetaalbaar en steeds meer woningzoekenden verruimen hun blik. De overheid ziet %

dit ook, getuige de inzet en vorderingen rondom het

2021

Deltaplan voor het Noorden. Voor Drenthe wordt nu

2025

2030

2035

2040

2045

2050

gesproken over 60.000 extra woningen. Daarmee wordt groeien of krimpen steeds meer een keuze, zeker in de komende jaren. Op basis van recente landelijke cijfers en de voorspelde groei van Assen zien we voor Borger-

-5%

Odoorn een groeipotentie van ongeveer 2% tot 2030.

Borger-Odoorn 

Assen

Drenthe

Nederland

Bron: ABF Research - Primos prognose, bewerking KAW

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 36

STRATEGIE NIEUWBOUW Huishoudensgroei Borger-Odoorn t.o.v. 2021, scenario’s KAW

De gemeente schrijft haar eigen toekomst Primos voorspelt voor Borger-Odoorn een groei van 50

11.800

huishoudens tot 2025. Daarna stagneert de groei tot

11.750

2030, om vervolgens om te slaan in krimp. Om eerder

benoemde redenen zien we deze prognose als te

11.700

pessimistisch. De gemeente kan met haar beleid deels zelf bepalen hoeveel groei of krimp er gaat optreden. Daarom hanteert deze woonvisie drie groeiscenario’s

11.600

voor de periode tot 2030. De gemeente kan de best passende lijn volgen op basis van de eigen ambities. 11.500

11.500

Groeipotentie van 100 tot 500 woningen Het basisscenario is voorzichtig en volgt tot 2025 de lijn van Primos, maar groeit daarna door. Dat betekent

11.400

100 extra huishoudens in 2030. Het middenscenario

11.350

volgt de stippellijn voor Borger-Odoorn zoals getekend op de vorige pagina. Tot 2030 is er een groei van 2%:

11.300

11.300

ongeveer 250 huishoudens. Wil de gemeente maximaal meebewegen met de markt, dan is er in scenario Hoog ruimte voor 500 extra huishoudens tot 2030. Dit komt

11.200 2021

neer op een groei van ruim 4%. Ter vergelijking: voor

2022

2023

Assen wordt nu tot 2030 een groei van 6% voorspeld. 

2024

2025

Primos

Basis

2026

Midden

2027

2028

2029

2030

Hoog

Bron: ABF Research - Primos prognose, bewerking KAW

Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn | 26 januari 2022 | DEFINITIEF CONCEPT | 37

STRATEGIE NIEUWBOUW Capaciteit inbreidingslocaties per kern

Veel potentie op inbreidingslocaties Borger-Odoorn onderzoekt zelf hoeveel potentie voor

2.500

inbreiding de verschillende dorpskernen nog hebben. De teller staat al op meer dan 500 woningen. Daarmee

kan in theorie al aan scenario Hoog worden voldaan.

75

210

2.000

De verwachting is dat er op een aantal plaatsen nog wel potentiële locaties bijkomen, zoals bijvoorbeeld in Odoorn. Dat is ook nodig, want naar verwachting zullen niet alle inbreidingslocaties op korte termijn ontwikkeld

70

1.500

kunnen worden. Ook uitbreiding blijft dus een optie, maar inbreiding geniet vanzelfsprekend de voorkeur.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=a80075ad-1efa-43c8-ae10-28935b3fd12f