TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22l Borger-West - CPO seniorenwoningen Motivering
Tekst van het document
Onaanvaardbare hinder door geluid is door verschillende akoestische onderzoeken uitgesloten. De landschappelijke en stedenbouwkundige elementen rondom het plangebied worden behouden. Ook is er geen stikstofdepositie (zie paragraaf 5.4) door de voorgenomen ontwikkeling. 5.1.3
Conclusie
Een m.e.r.-beoordeling is niet noodzakelijk.
5.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
5.2.1 Wettelijk kader De Ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand en is opgenomen in het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (vanaf hier: Bkl). Artikel 5.129g lid 1 is van toepassing op een stedelijke ontwikkeling die bestaat uit de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is. In Lid 2 (zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand) is geregeld dat, met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand, met nieuwe ontwikkelingen rekening gehouden wordt met: de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien.
32/59
5.2.2 Toetsing De woningbouwontwikkeling bestaat uit maximaal 12 (levensloopbestendige) seniorenwoningen binnen stedelijk gebied. Op grond van vaste jurisprudentie is een plan vanaf 12 woningen in beginsel een stedelijke ontwikkeling. De Laddertoets moet alleen uitgevoerd worden wanneer de stedelijke ontwikkeling 'nieuw' is. De vraag is dan of meer bebouwing mogelijk wordt gemaakt dan het geldende omgevingsplan toestaat. Dit gaat over bestaande bebouwing en bebouwing die nog kan worden gebouwd volgens het omgevingsplan, mits hiervoor de Ladder is toegepast. Deze is toegepast op de in de beheersverordening Borger - Daalkampen II opgenomen plannen. Het aantal van 225 woningen zoals in de woningbouwontwikkeling Daalkampen fase II wordt met deze wijziging van het omgevingsplan niet overschreden. 5.2.3 Conclusie Uit de Woonvisie van de gemeente volgt dat de uitbreidingswijken Daalkampen I en II als sleutellocatie voor woningbouw worden gezien. Voor een gedeelte van het plangebied gelden momenteel al planologische mogelijkheden voor woningbouw.
5.3
Mobiliteit en parkeren
5.3.1 Wettelijk kader Het Bkl bevat geen instructieregels met betrekking tot mobiliteit en parkeren. Echter, bij het toelaten van een nieuwe ontwikkeling zal met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties aangetoond moeten worden wat het effect is op de bereikbaarheid, verkeersafwikkeling en parkeerdruk. Inzicht moet worden gegeven in de mobiliteitskeuzes en -strategie die zijn afgestemd op de doelgroepen, de kenmerken van de locatie en de te verwachten effecten. Ook dient te worden aangetoond dat het extra verkeer op een goede manier kan worden afgewikkeld en dat wordt voorzien in voldoende parkeerplaatsen. De CROW-richtlijnen blijven net als in de huidige praktijk belangrijk bij de beoordeling van verkeer en parkeren. De beoogde ontwikkeling heeft gevolgen voor de parkeersituatie in de omgeving van het plangebied. Ook verandert het aantal verkeersbewegingen van en naar de locatie. Om deze reden wordt de toegevoegde verkeersgeneratie en de parkeerbehoefte berekend op basis van kencijfers van het CROW (publicatie 744). 5.3.2 Toetsing Toetsing verkeer De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van maximaal 12 levensloopbestendige seniorenwoningen. Voor de toetsing van de verkeersgeneratie is uitgegaan van een representatieve invulling van het plan met 3 vrijstaande woningen, 6 twee-onder-één-kapwoningen en 3 rijwoningen.
Voor deze woningtypes wordt gerekend met de volgende verkeersgeneraties (uitgaande van de maximale bandbreedte) : 8,6 verkeersbewegingen per dag voor een vrijstaande woning; 8,2 voor een twee-onder-één-kapwoning; 8,0 voor een rijwoning. Op basis van deze uitgangspunten resulteert het plan in een toename van circa 110 verkeersbewegingen op een
33/59
gemiddelde werkdag. De nieuw te realiseren seniorenwoningen zullen worden ontsloten via de bestaande inrit/weg naar de school. Deze weg sluit via de Weefklos aan op de Poolse Bevrijderslaan. De Poolse Bevrijderslaan sluit aan op de N374 en de N857. Hier gaan de verkeerbewegingen op in het heersend verkeersbeeld. Gezien de goede ontsluiting zal verkeer geen belemmering vormen voor het plan. Toetsing parkeren Voor het plan CPO Senioren Daalkampen zijn parkeerberekeningen uitgevoerd op basis van de richtlijnen uit CROW-publicatie 744. De berekeningen zijn terug te vinden in bijlage 3. Daarbij is gekeken naar het benodigde aantal parkeerplaatsen voor verschillende woningtypen en gebruiksscenario’s. Parkeercapaciteit op eigen terrein en in openbaar gebied In het plan worden 12 parkeerplaatsen per woning op eigen terrein gerealiseerd (1 parkeerplaats per woning). Daarnaast worden 12 openbare parkeerplaatsen aangelegd. De resterende parkeerbehoefte moet aanvullend worden opgevangen. Toepassing parkeernormen Afhankelijk van het woningtype gelden de volgende parkeernormen (inclusief bezoekers) conform de CROW-publicatie 744 (uitgaande van de maximale bandbreedte) : 2,6 parkeerplaatsen per vrijstaande koopwoningen. 2,5 parkeerplaatsen per wee-onder-een-kap koopwoning. 2,4 parkeerplaatsen per rijwoningen Aan de hand van deze normen zijn verschillende scenario’s doorgerekend.
Scenario 1: Zonder rekening houdend met met aanwezigheidspercentages of dubbelgebruik (bewoners, bezoekers en Esdal) Wanneer ervan wordt uitgegaan dat de maximale parkeerbehoefte van bewoners en bezoekers tegelijk optreedt, komt de benodigde parkeercapaciteit uit op 30 parkeerplaatsen. Scenario 2: Rekening houdend met aanwezigheidspercentages/dubbelgebruik van bewoners en bezoekers, maar zonder het Esdal In de praktijk valt de piek van bewoners niet samen met die van bezoekers. Als hiermee rekening wordt gehouden, valt de grootste parkeerbehoefte tijdens een werkdagnacht. In dat geval is de benodigde capaciteit 28 parkeerplaatsen, mits minimaal 3 daarvan (2,4 afgerond) openbaar toegankelijk zijn voor bezoekers. Scenario 3: Rekening houdend met aanwezigheidspercentages/dubbelgebruik van bewoners, bezoekers en het Esdal College Naast het CPO-plan ligt het parkeerterrein van het Esdal College. Dit terrein met 18 parkeerplaatsen is tijdens werkdag- en vrijdagmiddagen volledig bezet. De rest van de week is het terrein grotendeels leeg. Er wordt van uitgegaan dat deze 18 plaatsen uitsluitend voor het Esdal nodig zijn. Wanneer ook dit gebruik wordt meegenomen in de berekening, blijkt dat de grootste parkeerdruk op vrijdagmiddag optreedt. De benodigde parkeercapaciteit komt dan uit op 21 parkeerplaatsen, waarvan ten minste 3 openbaar toegankelijk moeten zijn
34/59
voor bezoekers van de woningen. Indien gebuik kan worden gemaakt van het parkeerterrein van het Esdalcollege kan het plan voorzien in de parkeerbehoefte. Doelgroepbenadering In de praktijk zal de werkelijke parkeerbehoefte bovendien lager uitvallen dan op basis van de maximale CROW-normen is berekend. Het woningprogramma is namelijk gericht op de doelgroep senioren, die gemiddeld genomen minder auto's per huishouden bezitten en minder bezoekers met de auto ontvangen dan andere doelgroepen. Dit draagt bij aan een lagere parkeerdruk binnen het plangebied. 5.3.3 Conclusie Het plan resulteert in een toename van circa 110 verkeersbewegingen op een gemiddelde werkdag. Gezien de goede ontsluiting zal verkeer geen belemmering vormen voor het plan. In het plangebied worden 24 parkeerplaatsen geraliseerd. Er zijn 28 extra parkeerplaatsen nodig indien géén gebruik kan worden gemaakt van het parkeerterrein van het Esdal College. Indien het parkeerterrein van het Esdal beschikbaar is voor medegebruik, daalt de benodigde parkeerbehoefte naar 21 extra parkeerplaatsen. In dat geval kan het plan voorzien in de parkeerboefte. Om te kunnen voorzien in de parkeerbehoefte die ontstaat door het initiatief is het noodzakelijk een parkeerregeling op te nemen in het omgevingsplan.
Deze regeling houdt in dat de realisatie van voldoende parkeerplaatsen een voorwaarde is voor het verlenen van een vergunning voor een bouwplan. Door deze voorwaarde op te nemen wordt geborgd dat het plan uitvoerbaar is.
5.4
Natuur
5.4.1 Wettelijk kader Ter bescherming van de natuur zijn in het Bkl diverse regels opgenomen. Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming van te beschermen planten diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG). Gebiedsbescherming De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermt Natura 2000-gebieden. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur wijst de Natura 2000-gebieden aan. In de Omgevingswet legt hij ook de instandhoudingsdoelstellingen vast. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze bij de voorbereiding van een omgevingsplan in kaart te worden gebracht en beoordeeld. Natura 2000-gebieden hebben een externe werking, zodat ook ingrepen die buiten deze gebieden plaatsvinden en verstoring kunnen veroorzaken, moeten worden getoetst op het effect van de ingreep op soorten en habitats.
35/59
Verder zijn er nog Natuurnetwerk Nederland-gebieden en andere bijzondere natuurgebieden en landschappen. Hiermee moet bij ruimtelijke ontwikkelingen rekening worden gehouden. B Natura 2000-gebieden De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermt Natura 2000-gebieden. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) wijst de Natura 2000-gebieden aan. Hiervoor gelden instandhoudingsdoelstellingen die ook door De Minister zijn vastgelegd. De instandhouding moet zijn gericht op behoud. Het gaat ook om herstel dat moet worden nagestreefd om een habitattype of -soort weer in een gunstige staat te brengen. Nederland kent 162 Natura 2000-gebieden. Natuurnetwerk Nederland-gebieden (NNN-gebieden) Het NNN is een samenhangend landelijk ecologisch netwerk. Het is gericht op de bescherming, de instandhouding en zo nodig het herstel van een gunstige staat van instandhouding van: aanwezige dier- en plantensoorten; typen natuurlijke habitats; leefgebieden van soorten die van nature in Nederland voorkomen. Bijna alle aangewezen Natura 2000-gebieden zijn onderdeel van het NNN. De provincie heeft in omgevingsverordening de NNN-gebieden opgenomen.
de
Bijzondere natuurgebieden en landschappen Naast de Natura 2000-gebieden kan de minister van LNV bijzondere nationale natuurgebieden aanwijzen. De provincie kan in de omgevingsverordening bijzondere provinciale natuurgebieden en bijzondere provinciale landschappen aanwijzen. De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermt Natura 2000-gebieden. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wijst de Natura 2000-gebieden aan. Op grond van artikel 2.43 Ow legt hij ook de instandhoudingsdoelstellingen vast. Dit gebeurt in een aanwijzingsbesluit. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze bij de voorbereiding van een omgevingsplan in kaart te worden gebracht en beoordeeld. Natura 2000-gebieden hebben een externe werking, zodat ook ingrepen die buiten deze gebieden plaatsvinden en verstoring kunnen veroorzaken, moeten worden getoetst op het effect van de ingreep op soorten en habitats. In afdeling 8.6 Bkl staat het beoordelingskader voor de omgevingsvergunning voor Natura 2000-activiteiten. Dit is door middel van het aanvullingsspoor Natuur gebeurd. Soortenbescherming Onder de Omgevingswet zijn veel dier- en plantsoorten beschermd.
De bescherming richt zich op soorten van Europees belang, die onder de reikwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijn vallen, en om bepaalde soorten van nationaal belang. Soortenbescherming vindt plaats binnen en buiten het natuurnetwerk Nederland. Het kan de vorm hebben van wet- en regelgeving, maar ook van fysieke maatregelen die bescherming, vestiging of uitbreiding van een soortenpopulatie stimuleren. in de Omgevingswet is geregeld dat in beginsel de provincies hiervoor verantwoordelijk zijn.
36/59
5.4.2 Toetsing 5.4.2.1 Gebiedsbescherming Natuurnetwerk Nederland (NNN) Het plangebied ligt in een binnenstedelijk gebied en maakt zodoende geen deel uit van beschermde natuurgebieden. Onderstaande afbeelding toont de projectlocatie en de omliggende NNN-gebieden. Het dichtstbijzijnde NNN gebied ligt op een afstand van circa 900 meter van het plangebied. Directe effecten zoals areaalverlies en versnippering kunnen hierdoor worden uitgesloten. Gezien de afstand tot natuurgebieden en de locatie van het plangebied (stedelijke omgeving) kunnen ook verstoring en verandering van de waterhuishouding worden uitgesloten.
Figuur 5.1.
Overzicht Natuurnetwerk Nederland(bron: Provincie Drenthe)
Stikstof De afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied met stikstofgevoelige habitats of leefgebieden van soorten betreft Drouwenerzand gelegen op circa 4,1 kilometer. Voor de ontwikkeling is een stikstofonderzoek uitgevoerd. Het stikstofonderzoek is terug te vinden in bijlage 5. De bijdrage aan de stikstofdepositie van de bouw van 12 seniorenwoningen is berekend met de vigerende versie van het rekeninstrument AERIUS Calculator (versie 2024.1.2). Door middel van een AERIUS-berekening is inzichtelijk gemaakt of er sprake is van depositie van stikstof op omliggende Natura-2000 gebieden en in welke mate. Uit deze berekening blijkt dat nergens sprake is van een depositie die hoger is dan 0,00 m/ha/jaar is. De kwaliteit van de natuurlijke habitats of de habitats van soorten verslechtert niet. Het project heeft geen significant verstorend effect. Daarmee zijn er geen negatieve effecten te verwachten op stikstofgevoelige natuur in Natura 2000-gebieden ten gevolge van het project. Voor het aspect stikstofdepositie is er geen sprake
37/59
van een vergunningplicht voor het project in het kader van natuurbescherming. Het omgevingsaspect ecologie gebiedsbescherming zal de voorgenomen ontwikkeling niet belemmeren. 5.4.2.2 Soortenbescherming Ten behoeve van dit project is een Natuurtoets uitgevoerd waarin onderzoek is gedaan naar de consequenties van de geldende natuurwet- en regelgeving voor het realiseren van de nieuwe woningen. De Natuurtoets is opgenomen in bijlage 4. De beoogde ontwikkeling kan alleen doorgaan als deze niet in strijd is met de natuurwet- en regelgeving, of als de benodigde vergunningen en/of ontheffingen kunnen worden verleend. Uit het onderzoek blijkt dat er rekening moet worden gehouden met beschermde soorten, namelijk de algemene broedvogels. Onderstaande voorzorgsmaatregelen voorkomen dat er negatieve gevolgen zijn voor de beschermde soorten. Door deze voorzorgsmaatregelen zal er geen sprake zijn van een flora- en fauna- activiteit en is een vergunning niet nodig. Algemene broedvogels Voorafgaand aan de werkzaamheden is het van belang om contact op te nemen met een ter zake kundig ecoloog om te bepalen of een broedvogelcontrole noodzakelijk is. Het broedseizoen loopt over het algemeen van maart tot en met augustus. Buiten deze periode is de kans dat er een broedvogelcontrole uitgevoerd dient te worden een stuk kleiner.
Er wordt geadviseerd om een werkprotocol op te stellen met regels over het broedseizoen, nestelende vogels en verlichting. Mochten de werkzaamheden uitgevoerd worden gedurende het broedseizoen van vogels, dan bestaat een kans op vertraging vanwege de kans op verstoring van broedende vogels in en rondom het plangebied. Het is mogelijk nodig om een verstoringsvrije zone in te richten rondom een actief nest van een broedende vogel. Binnen deze zone mogen geen tot zeer bepekt werkzaamheden worden uitgevoerd. 5.4.3 Conclusie De voorgenomen ontwikkeling is onderzocht op het aspect natuur, voor zowel gebiedsbescherming als soortenbescherming. Beide vormen geen belemmering voor het realisern van de ontwikkeling. Er is de mogelijkheid voorzorgsmaatregelen uit te voeren, waardoor de uitvoerbaarheid van het projectvoornemen niet in het geding komt. Vanuit het aspect natuur is er geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
5.5
Luchtkwaliteit
5.5.1 Wettelijk kader In het Bkl zijn instructieregels opgenomen voor luchtkwaliteit. Deze regels zijn gesteld ter bescherming van de gezondheid. In paragraaf 5.1.4.1 Bkl zijn omgevingswaarden voor onder andere stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10) opgenomen. Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; het project draagt niet in betekenende mate (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging. Uit artikel 5.53 en 5.54 Bkl volgt dat een project niet in betekende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de
38/59
toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 ug/m3. Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project binnen de NIBM-grens blijft: 1. Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorie blijft. Onder deze 'standaardgevallen NIBM' vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 Bkl. Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de gestelde grenzen, dan is het mogelijk om alsnog via detailberekeningen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden. 2. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve berekening voldoende zijn. Soms kan de zogeheten NIBM-tool gebruikt worden, eventueel aangevuld met detailberekeningen. In artikel 5.51 lid 2 Bkl zijn aandachtsgebieden aangewezen. Dit zijn locaties met hoge concentraties stikstofdioxide (NO2) en/of fijnstof (PM10). De gemeente Borger Odoorn is niet aangewezen als concentratiegebied. 5.5.2 Toetsing Het plangebied bevindt zich niet in één van de in artikel 5.51 (van het Bkl) vermeldde aandachtsgebieden voor stikstofdioxide en fijnstof. In totaal betreft het initiatief de realisatie van maximaal 12 woningen.
Door het geringe aantal woningen valt het initiatief onder de standaardgevallen 'niet in betekenende mate luchtkwaliteit'. Met betrekking tot het aspect luchtkwaliteit is de beoogde ontwikkeling in overeenstemming met de instructieregels van het Bkl. Naast een beoordeling van de bijdrage aan de luchtkwaliteit door de activiteit zelf is het ook nodig om te beoordelen of de nieuwe functie aan de betreffende locatie kan worden toegewezen gelet op de achtergrondconcentratie van luchtverontreinigende stoffen. Dit kan worden beoordeeld met behulp van het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK). Uit de kaart blijkt dat in 2022 de jaargemiddelde concentraties stikstofdioxide en fijn stof in de plangebieden ruimschoots onder de omgevingswaarden (genoemd in Artikel 2.4 en Artikel 2.5 van het Bkl) lagen. De luchtkwaliteit ter plaatse is aanvaardbaar. 5.5.3 Conclusie Vanuit het aspect luchtkwaliteit is er geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
5.6
Geluid
5.6.1
Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen
5.6.1.1 Wettelijk kader Bij het toelaten van een geluidgevoelig gebouw (woningen) in een geluidaandachtsgebied van wegen, spoorwegen en/of industrieterreinen dient de geluidbelasting te worden beoordeeld. De instructieregels in het Bkl bevatten waarden en eisen voor het beoordelen van geluid.
39/59
5.6.1.2 Toetsing De nieuw te realiseren woningen zijn gelegen in het geluidaandachtsgebied van de provinciale wegen N34, N347 en N857 en de gemeentewegen Nuisveen / Koesteeg, Poolse Bevrijderslaan en IJzertijdstraat. Omdat er sprake is van nieuwe geluidgevoelige gebouwen is een akoestisch onderzoek naar het geluid op de gevels van de nieuw te realiseren woningen uitgevoerd. Het akoestisch onderzoek is terug te vinden in bijlage 6. Het geluid door de gemeentewegen is getoetst aan de standaard- en grenswaarden uit het Besluit kwaliteit leefomgeving. Het geluid door provinciale wegen is getoetst aan de voorkeursgrenswaarde en de maximaal toelaatbare waarde uit de Wet geluidhinder (overgangsrecht) Hieronder worden de resultaten van het akoestisch onderzoek samengevat. Geluid door provinciale wegen Uit de resultaten volgt het volgende: N34: De geluidbelasting ten gevolge van het verkeer op de N34 voldoet met 41 dB incl. aftrek aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Het geluid vanwege de N34 is daarmee aanvaardbaar N374: De geluidbelasting ten gevolge van het verkeer op de N374 bedraagt ten hoogste 54 dB incl. aftrek. Dit is hoger dan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB, maar lager dan de maximale toelaatbare waarde van 63 dB. Aangezien de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden, dienen hogere waarden te worden vastgesteld.
N857: De geluidbelasting ten gevolge van het verkeer op de N857 is inclusief aftrek op alle toetspunten lager dan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. De geluidbelasting vanwege het verkeer op de N857 vormt geen belemmering voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat . Geluid door gemeentewegen Uit de resultaten volgt dat het geluid door gemeentewegen op de grens van het bouwvlak ten hoogste 47 dB bedraagt. Hiermee wordt de standaardwaarde van 53 dB nergens overschreden. Het geluid door gemeentewegen is in deze situatie aanvaardbaar. Gecumuleerd geluid Het gecumuleerde geluid wordt veroorzaakt door het geluid door provinciale wegen en gemeentewegen en bedraagt ten laagste 48 dB ten hoogste 55 dB. Het geluid wordt daarmee gekwalificeerd als goed tot redelijk. Gezamenlijk geluid Omdat geluid door wegen de enige relevante geluidbronsoort is voor dit project is het gecumuleerde geluid en het gezamenlijk geluid gelijk aan elkaar. Er kan worden voldaan aan de instructieregels van het Bkl en daarmee wordt het geluid van wegen als aanvaardbaar beoordeeld. Wel is het nodig om in de wijziging van het omgevingsplan regels op te nemen voor geluid die zich richten op: De geluidwering dient te worden bepaald op basis van het gezamenlijk geluid. Ter overweging wordt meegegeven om één generieke waarde voor het gezamenlijk geluid vast te leggen.
40/59
5.6.1.3 Conclusie Er kan worden voldaan aan de instructieregels van het Bkl en daarmee wordt het geluid van wegen als aanvaardbaar beoordeeld. Het gezamenlijk geluid (55 dB) dient te worden vastgelegd in de regels van het te wijzigen omgevingsplan. De geluidwering dient te worden bepaald op basis van het gezamenlijk geluid. Daarnaast dienen hogere waarden te worden vastgesteld (overgangsrecht) van ten hoogste 54 dB als gevolg van wegverkeerslawaai afkomstig van de provinciale weg N374. 5.6.2
Geluid door activiteiten
5.6.2.1 Wettelijk kader In een omgevingsplan wordt rekening gehouden met het geluid door activiteiten op geluidgevoelige gebouwen en wordt erin voorzien dat het geluid door een activiteit aanvaardbaar is. De instructieregels in het Bkl bevatten waarden en eisen voor het beoordelen van geluid. 5.6.2.2 Toetsing Aan de oostzijde van het plangebied ligt de brandweerkazerne op ongeveer 220 meter afstand. Het plan ligt daarmee buiten de richtafstand van 50 meter uit de VNG-publicatie 'Bedrijven en milieuzonering. Aan de IJzertijdstraat 2 ligt het Esdal College Borger. De gronden van het Esdal College Borger liggen op ongeveer 30 meter ten van het plangebied. Het plan ligt daarmee buiten de richtafstand van 30 meter uit de VNG-publicatie 'Bedrijven en milieuzonering. In het akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai (bijlage 6) worden deze activiteiten ook beschreven. In het onderzoek worden de activiteiten gezien de afstanden beschouwd als akoestisch niet relevant. 5.6.2.3 Conclusie Gezien de afstand van het plan tot de brandweerkazerne en de school kan het geluid door activiteiten worden beschouwd als niet akoestisch niet relevant. Vanuit het aspect geluid door activiteiten is er geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
5.7
Geur
5.7.1 Wettelijk kader In het kader van het beschermen van de gezondheid en het milieu dient op grond van het Bkl rekening te worden gehouden met de geur door activiteiten op gebouwen. Rekening houden met geur werkt twee kanten op: bij het mogelijk maken van het verrichten van activiteiten in de buurt van gevoelige gebouwen; bij het toelaten van geurgevoelige gebouwen in de buurt van bestaande geurveroorzakende bedrijven. In het Bkl staan algemene beoordelingsregels en specifieke beoordelingsregels voor geur. De algemene regels met betrekking tot geur zijn van toepassing op het toelaten:
41/59
op een locatie van een activiteit, anders dan het wonen, die geur veroorzaakt op een geurgevoelig gebouw; van een geurgevoelig gebouw waarop geur wordt veroorzaakt door een (bestaande) activiteit, anders dan het wonen. In het Bkl is vastgelegd welke gebouwen in ieder geval als geurgevoelig worden beschouwd (woonfuncties, onderwijsfuncties, gezondheidsfuncties met bedgebied, bijeenkomstfuncties voor kinderopvang met bedgebied en nevengebruiksfuncties van voorgenoemde functies). Naast de hiervoor genoemde functies, kan het omgevingsplan andere geurgevoelige gebouwen of gedeelten van gebouwen aanwijzen, mits er hoofdzakelijk sprake is van verblijf van mensen. Ook biedt het Bkl de mogelijkheid om in het omgevingsplan niet alleen gebouwen aan te wijzen als geurgevoelig, maar ook locaties waarbij hoofdzakelijk sprake is van verblijf van mensen. 5.7.2 Toetsing De nieuwe woningen betreffen geurgevoelige gebouwen. Er bevinden zich echter geen geurveroorzakende bedrijven in de omgeving. Het aspect geur vormt zodoende geen belemmering voor het project. 5.7.3 Conclusie Vanuit het aspect geur is er geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
5.8
Omgevingsveiligheid
5.8.1 Wettelijk kader Bij een ruimtelijke ontwikkeling moet rekening worden gehouden met het belang van een veilige leefomgeving. Het gaat daarbij om: de bescherming van personen in gebouwen en op locaties in de omgeving van een risicovolle activiteit, en het beperken van schade aan de fysieke leefomgeving in bredere zin (schade aan gebouwen en het milieu) bij een ongeval bij een risicovolle activiteit. Activiteiten met externe veiligheidsrisico's zijn risicobronnen. Deze risicobronnen zijn van belang voor de regels over het plaatsgebonden risico en de aandachtsgebieden en hiermee moet rekening worden gehouden. Het gaat om de volgende soorten activiteiten: activiteiten met gevaarlijke stoffen bij bedrijven (dit zijn verschillende milieubelastende activiteiten uit het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal); het Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen (weg, water en spoor); buisleidingen met gevaarlijke stoffen die zijn aangewezen als milieubelastende activiteit in het Bal; windturbines die zijn aangewezen als milieubelastende activiteit in het Bal; Er zijn 3 categorieën gebouwen en locaties die worden beschermd: zeer kwetsbaar (alleen gebouwen), kwetsbaar (gebouwen en locaties) en beperkt kwetsbaar (gebouwen en locaties). Zeer kwetsbare gebouwen Een gebouw is 'zeer kwetsbaar' als het een gebouw is voor mensen die zichzelf niet op tijd in veiligheid kunnen brengen.
Het gaat daarbij onder meer om de volgende gebouwen: woonfunctie voor 24-uurszorg, basisscholen
42/59
en kinderopvang. Kwetsbare gebouwen en locaties Kwetsbare gebouwen zijn alle gebouwen met een woonfunctie (niet verspreid liggende bebouwing) en locaties bestemd voor grote evenementen of voor recreatief nachtverblijf voor meer dan 50 personen. Gebouwen en locaties zijn ook kwetsbaar als er veel personen een groot deel van de dag aanwezig zijn. Het gaat bijvoorbeeld om: een woonfunctie, bijeenkomstfunctie, kantoorfunctie en sportfunctie. Beperkt kwetsbare gebouwen en locaties De overige gebouwen en locaties zijn beperkt kwetsbaar. De nadruk ligt op de bescherming van de kwetsbare gebruiksfunctie van een gebouw. Gebouwen worden alleen beschermd voor de gebruiksfunctie van dat gebouw. 5.8.2 Toetsing Met de beoogde ontwikkeling worden kwetsbare gebouwen en locaties mogelijk gemaakt. Op basis van de gegevens uit de EV Signaleringskaart in de omgeving bepaald. De uitsnede van deze kaart is op onderstaande figuur weergegeven. De blauwe punt toont het plangebied. Het plangebied ligt buiten een branden explosieaandachtgebied. Ook maakt dit project geen nieuwe risicovolle activiteiten mogelijk.
Figuur 5.2.
Omgevingsveiligheid (bron: EV Signaliseringskaart)
5.8.3 Conclusie Vanuit het aspect omgevingsveiligheid is er geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
43/59
5.9
Trilling
5.9.1 Wettelijk kader Op grond van artikel 5.83 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) moet bij het wijzigen van een omgevingsplan rekening worden gehouden met trillingen door activiteiten in trillingsgevoelige ruimten van trillingsgevoelige gebouwen; het plan moet erin voorzien dat deze trillingen aanvaardbaar zijn. Het toepassingsbereik van deze instructieregel omvat alle activiteiten die met het omgevingsplan zijn toegestaan, met uitzondering van de activiteit wonen. In artikel 5.86 van het Bkl is aangegeven dat hieraan wordt voldaan als aan het omgevingsplan standaardwaarden voor continue trillingen en herhaald voorkomende trillingen worden verbonden. In § 5.1.4.4 van het Bkl zijn de instructieregels met betrekking tot trillingen opgenomen. Daarbij gaat het onder andere om het toelaten van een trillinggevoelig gebouw waarop trillingen in een frequentie van 1 tot 80 Hz worden veroorzaakt door een activiteit. Deze instructieregels gelden niet voor trillingen door doorgaand verkeer op wegen, vaarwegen en spoorwegen. Gemeenten kunnen in die gevallen zelf bepalen of en zo ja, welke regels zij voor trillingen van activiteiten in het omgevingsplan opnemen in het kader van de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Voor de beoordeling van trillingen kan bijvoorbeeld de SBR-richtlijn en de Handreiking Nieuwbouw en Spoortrillingen worden gebruikt.
De instructieregels van het Bkl zijn overigens wel van toepassing als in het omgevingsplan een trillingaandachtsgebied langs het spoor is vastgelegd. Daarvan is vooralsnog nog geen sprake. 5.9.2 Toetsing De nieuw te realiseren woningen betreffen trillinggevoelige gebouwen conform artikel 5.80 Bkl. Er vinden in de omgeving geen trillingen plaats door activiteiten. Het plangebied bevindt zich niet in een trillingsaandachtgebied van een spoor. Het plangebied bevindt zich wel in de nabijheid van gemeentewegen en de provinciale wegen N374 en N34. Met name over de N374 en de N34 rijden zware voertuigen zoals vrachtwagens en bussen die trillingen kunnen laten ontstaan met een kortdurend karakter. De aard van deze trilling is afhankelijk van het type voertuig en de belading, de rijsnelheid en de vorm van de oneffenheden. De N374 kent in de nabijheid van de projectlocatie geen oneffenheden zoals brugdelen die trillingen kunnen doen veroorzaken. Trillingen zullen derhalve geen belemmering vormen voor het project. 5.9.3 Conclusie Vanuit het aspect trillingen is er geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
5.10 Slagschaduw en windhinder 5.10.1 Wettelijk kader Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties te worden aangetoond dat geen sprake is van onaanvaardbare gevolgen voor het windklimaat in de directe omgeving en de bezonningssituatie ter plaatse van eventueel aanwezige bestaande woningen. De rijksoverheid heeft voor dit aspect van de fysieke leefomgeving geen instructieregels opgesteld. Daarom heeft de gemeente de vrijheid om deze zelf in te vullen.
44/59
5.10.2 Toetsing Dit milieuaspect speelt vooral bij hoogbouw. De nieuwe woningen hebben een maximale hoogte van 8 meter. Gezien de bouwhoogte en de afstand tot de omliggende bebouwing zal het omgevingsaspect schaduwhinder en windhinder geen belemmeringen opleveren. 5.10.3 Conclusie Vanuit het aspect schaduw- en windhinder is er geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
5.11 Cultureel erfgoed 5.11.1 Wettelijk kader Wat onder cultureel erfgoed wordt verstaan is opgenomen in bijlage A (begrippen) van de Omgevingswet. Het gaat hierbij om monumenten, archeologische monumenten, stads- en dorpsgezichten, cultuurlandschappen en ander cultureel erfgoed als bedoeld in artikel 1.1 van de Erfgoedwet. De Erfgoedwet bevat de wet- en regelgeving voor behoud en beheer van het cultureel erfgoed en archeologie in Nederland. Het is op basis hiervan verplicht om de facetten historische (steden)bouwkunde en historische geografie mee te nemen in de belangenafweging. Hierbij gaat het om zowel beschermde als niet formeel beschermde objecten en structuren. Voor de bescherming van het landschap geldt voor Nederland het Europees landschapsverdrag. Dit verdrag erkent dat landschappen een onderdeel zijn van de fysieke leefomgeving. In artikel 1.2 lid 1 sub g Omgevingswet worden 'landschappen' als onderdeel van de fysieke leefomgeving aangemerkt. Het landschapsbeleid kan door Rijk, provincie of gemeente in een omgevingsvisie zijn vastgelegd. Deels zijn landschapswaarden in instructieregels van het Bkl verankerd. 5.11.2 Toetsing Archeologie Binnen het plangebied geldt binnen de hiervoor geldende planologische regeling de dubbelbestemming 'Waarde- Archeologie 1' en 'Waarde - Archeologie 3'.
De voor 'Waarde - Archeologie 1' aangewezen gronden zijn mede bestemd voor behoud van archeologische waarden, voor zover het gronden betreft met een archeologische waarde, een hoge archeologische waarde of een zeer hoge archeologische waarde. Bij bodemingrepen dieper dan 0,3 meter dient archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. Op grond van de Omgevingsverordening Drenthe 2023 geldt de 'Waarde - Archeologie 3'. Deze bestemming is overgenomen in deze wijziging van het omgevingsplan. Een onderzoeksplicht geldt hier vnaaf 1.000 m² (zie voor een uiteenzetting paragraaf 4.2). Voor het plangebied is een archeologisch onderzoek uitgevoerd. Het archeologisch onderzoek is terug te vinden in bijlage 7. Het onderzoek sluit aan op de onderzoeken die vanaf 2020 door RAAP te Borger-Daalkampen zijn uitgevoerd, en vormt een aanvulling op zowel deze onderzoeken als op de eerder binnen Borger-Daalkampen uitgevoerde onderzoeken. Het voorgaande proefsleuvenonderzoek heeft aangetoond dat in de ondergrond een behoudenswaardige archeologische vindplaats aanwezig is (Hielkema & De Wit, 2005). Omdat het niet mogelijk is om deze vindplaats
45/59
duurzaam in de ondergrond te behouden, is door de bevoegde overheid besloten dat de aanwezige archeologische resten dienen te worden opgegraven. Het veldwerk is uitgevoerd tussen 11 en 19 maart 2024. Tijdens het onderzoek zijn 12 monsters genomen en 61 vondsten gedaan. Daarnaast zijn er 28 sporen gevonden. Het vondst- en monstermateriaal (in de context met grondsporen) heeft een hoge informatie- en ensemblewaarde. Een nadere analyse en uitwerking van de sporen, vondsten en monsters is noodzakelijk. In het rapport worden vervolgstappen beschreven voor de nadere analyse. Met de uitvoering van het archeologisch onderzoek is voldaan aan de onderzoeksplicht. Cultuurhistorie De provinciale cultuurhistorische waardenkaart is geraadpleegd en bekeken in samenhang met de Kernkwaliteit cultuurhistorie. Op de waardenkaart maakt het plangebied deel uit van de waarden aangegeven in paragraaf 4.2.2. In deze paragraaf heeft de beoordeling reeds plaatsgevonden. Landschap Het plangebied kent bijzondere landschappelijke waarden waarmee bij de planontwikkeling rekening moet worden gehouden. Het plangebied maakt deel uit van het esdorpenlandschap en wegpanoram. In paragraaf 4.2.1 is hier op ingegaan. 5.11.3 Conclusie Vanuit de aspecten archeologie, cultuurhistorie en landschap zijn er geen belemmeringen voor de beoogde ontwikkeling.
5.12 Bodem 5.12.1 Wettelijk kader Waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie worden opgenomen in het omgevingsplan. Deze waarden kunnen per gebied of per gebruiksfunctie verschillen. Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als de in het omgevingsplan voorgeschreven sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen. Een bodemgevoelig gebouw is: a. een gebouw of een gedeelte van een gebouw dat de bodem raakt, voor zover aannemelijk is dat personen meer dan twee uur per dag aaneengesloten aanwezig zullen zijn; of b. een woonschip of woonwagen. Daarnaast zijn er specifieke regels over bodem opgenomen in het Aanvullingsbesluit Bodem en de activiteiten opgenomen in het Bal, waaronder regels over nazorg van de bodem na saneren, regels over graven in de bodem en regels over activiteiten op een locatie met historische bodemverontreiniging zonder onaanvaardbaar risico.
46/59
5.12.2 Toetsing Bij wijzigingen van activiteiten geldt dat de bodem geschikt moet zijn voor het beoogde gebruik. Woningen worden als bodemgevoelig gebouw aangemerkt. Voor het plan is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. Het bodemonderzoek is opgenomen in bijlage 8 Het doel van het verkennend bodemonderzoek is aan te tonen dat op de onderzoekslocatie geen verontreinigde stoffen aanwezig zijn in de grond. Daarnaast geeft het onderzoek een indicatie van de aard en de gehalten concentraties van mogelijk aanwezige verontreinigende stoffen in de grond en het grondwater. In het uitgevoerde bodemonderzoek zijn de volgende conclusies getrokken: In zowel de boven- als ondergrond zijn geen van de onderzochte parameters in een verhoogd gehalte aangetoond; Zowel de boven- als de ondergrond valt indicatief in de kwaliteitsklasse “Altijd toepasbaar” volgens het besluit bodemkwaliteit; In het grondwater ter plaatse van vier van de vijf peilbuizen zijn uitsluitend licht verhoogde concentraties aan cis + trans-1,2-Dichlooretheen en tetrachlooretheen (peilbuis 02), cadmium en zink (peilbuis 04) en barium (peilbuis 03, 04 en 05) aangetoond. De aangetoonde concentraties vormen geen aanleiding voor de uitvoering van een nader onderzoek. 5.12.3 Conclusie De ontwikkeling vormt voor het milieuaspect bodem geen belemmeringen.
Uit de uitgevoerde bodemonderzoeken blijkt dat de bodem grotendeels geschikt is voor de functies die met deze wijziging van het omgevingsplan mogelijk worden gemaakt.
5.13 Water 5.13.1 Wettelijk kader Bij nieuwe ontwikkelingen wordt rekening gehouden met de gevolgen voor het beheer van watersystemen. Daarbij moet het verantwoordelijke Waterschap Hunze en Aa's worden betrokken. Het waterschap is verantwoordelijk voor waterkwantiteits- en waterkwaliteitsbeheer. Bij ontwikkelingen moet 'weging van het waterbelang' plaatsvinden. De 'weging van het waterbelang' heeft met ingang van de Omgevingswet de watertoets vervangen. De digitale watertoets wordt nog wel gebruikt. De 'weging van het waterbelang' zorgt ervoor dat bij alle ruimtelijke projecten in een vroeg stadium aandacht wordt besteed aan veiligheid, kwaliteit en kwantiteit van het water. Gezien het belang van het water wordt het wateraspect ook sturender bij ontwikkelingen. 5.13.2 Toetsing Voor de ontwikkeling van de seniorenwoningen is de watertoets uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn opgenomen in bijlage 9. Hieruit blijkt dat de normale procedure moet worden gevolgd. Dit houdt in dat de aanwezige wateraspecten van invloed zijn op het plan. Voor de normale procedure verstrekt het waterschap standaard een wateradvies. Dit wateradvies geeft handvatten om de uitkomsten en aandachtspunten van de watertoetsaanvraag mee te nemen in het opstellen van het ruimtelijke plan of besluit.
47/59
Veilig Uit de watertoets blijkt dat er geen laag met primaire waterkeringen, regionale en/of lokale waterkeringen, hoofdwateren, rioolwaterpersleidingen, Grondwaterbeschermingsgebied, vrij voor de boezem en een waterzuiveringsobject worden geraakt. Waterkwantiteit Door de realisatie van de seniorenwoningen neemt het aandeel verhard oppervlak toe. Verhardingstoename door uitbreiding van een bebouwing en/of bestrating zorgt ervoor dat hemelwater versneld afvoert. Dit kan ervoor zorgen dat het oppervlaktewatersysteem zwaarder belast wordt, waardoor overlast kan ontstaan. Om dit te voorkomen zal het nodig zijn om compenserende waterberging en/of vertraagde afvoer van hemelwater te realiseren. Bij de ontwikkeling van de woonwijk Daalkampen is het uitgangspunt gehanteerd dat (schoon) hemelwater zoveel mogelijk wordt geïnfiltreerd. Hiervoor is onder meer aan de westkant van de wijk een infiltrerende waterpartij als berging aangelegd. In de plannen die er eerder voor dit plangebied zijn gemaakt, werden op deze locatie woningen geprojecteerd. In overleg met het waterschap dient te worden bepaald hoeveel water er naar aanleiding van de voorgenomen ontwikkeling nog dient te worden gecompenseerd. Voor het project kunnen wijzigingen in het oppervlaktewatersysteem nodig zijn.
In de meeste gevallen moeten wijzigingen worden gemeld of moet een watervergunning worden aangevraagd, om ongewenste gevolgen voor het watersysteem te voorkomen en/of te beperken. Het bergend vermogen in het watersysteem mag niet afnemen (bijvoorbeeld door een (gedeeltelijke) demping) op locaties waar dit tot wateroverlast kan leiden en de doorstroomprofiel van het watersysteem mag niet worden gehinderd. In de Keur van het waterschap en in de Algemene Regels staan aangegeven onder welke voorwaarden fysieke aanpassingen aan het watersysteem plaats mogen vinden. Er is onderzoek gegaan naar het watersysteem van de wijk Daalkampen. Het watersysteem van de wijk is getoetst op hydraulisch functioneren bij extreme neerslag (bijlage 10). In Daalkampen hebben mensen vanuit de koopovereenkomst de verplichting om het regenwater op eigen terrein de infiltreren. Lukt dat niet, dan wordt het regenwater via de wijk geïnfilteerd. Al het regenwater kan op 3 plekken in de wijk verzameld worden in wadi's. Aan de noordoostkant ligt een wadi met een bergend vermogen van rond de 3.250 m3, in de zuidoosthoek van het plan ligt een wadi met een bergend vermogen van ca. 2.250 m3 en in het midden van het plan aan de oostkant ligt nog een klein wadi van ca. 200 m3.
Uit de berekeningen blijkt dat het stelsel voldoet aan de hedendaagse ontwerp criteria voor hemelwaterriolering (standaardbui 9) en de wijk Daalkampen goed is voorbereid op klimaatsverandering, mits er bij de realisatie van de komende uitbreidingen voldoende terrein wordt opgehoogd. Uit het onderzoek blijkt dat het ontworpen stelsel robuust genoeg is en voorbereid op de klimaatsverandering. Waterkwaliteit Om de waterkwaliteit te waarborgen heeft het waterschap de zorg voor het realiseren van schoon en ecologisch gezond water, waarin systeem-specifieke dieren en planten voorkomen. In de eerste plaats is dit van belang
48/59
voor de grotere beken, kanalen en meren waarvoor binnen de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) doelen en maatregelen zijn opgesteld voor aangewezen waterlichamen. Daarnaast is een goede waterkwaliteit van belang voor het recreatief medegebruik als zwemmen en kanoën en voor het stelsel van kleinere watergangen voor water aan- en afvoer. In dit thema zijn, indien van toepassing, alle voor dit plan specifieke waterschapsbelangen beschreven die impact hebben op de waterkwaliteit. Vervuiling van het oppervlaktewater moet in ieder geval zoveel mogelijk voorkomen worden. Om deze reden vraagt het waterschap op de toepassing van uitlogende materialen zoveel mogelijk te beperken en om vervuiling te voorkomen. Afstromend hemelwater dat vervuild is geraakt moet zo veel mogelijk gescheiden worden afgevoerd, of moet worden gezuiverd. Voor de verdere uitwerking van het plangebied zal aandacht worden besteed aan een zo duurzaam mogelijk ontwerp. Dit past binnen de wens voor de realisatie van duurzame woningen en een toekomst bestendige woonwijk. Waterveiligheid Waterveiligheid betreft het voorkomen, zo mogelijk uitsluiten, van levensbedreigende overstromingsrisico's voor mens en dier en het voorkomen van schade aan have en goed. Risico's die met name zullen optreden bij het doorbreken van een zeekering (primaire kering) of boezemkade (secundaire kering).
Binnen dit thema zijn, indien van toepassing, alle waterschapsbelangen beschreven die vanwege de waterveiligheid extra bescherming genieten of anderzijds van belang zijn voor de waterveiligheid. Voor de woningen is geen advies afgegeven op deze op voldoende hoogte aan te leggen. Dit thema vormt geen probleem voor de voorgenomen ontwikkeling. 5.13.3 Conclusie Vanuit het aspect water is er geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
5.14 Duurzaamheid 5.14.1 Wettelijk kader De Omgevingswet biedt geen specifiek toetsingskader voor duurzaamheid. Wel is duurzaamheid een belangrijk thema waar gemeenten bij het opstellen van hun omgevingsplan rekening mee moeten houden. Duurzaamheid is een breed begrip dat verschillende aspecten omvat, zoals de energietransitie, mobiliteit en hergebruik van materialen. Voor klimaatadaptatie gelden de nationale afspraken, met als doel dat Nederland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is. Nieuwe ontwikkelingen kunnen bijdragen aan dit doel. 5.14.2 Toetsing De te realiseren woningen worden ontwikkeld met duurzaamheid als leidend principe. Allereerst wordt bij de bouw van deze woningen sterk ingezet op isolatie, waardoor een hoge energie-efficiëntie wordt bereikt. Dit draagt niet alleen bij aan het comfort voor de bewoners, maar ook aan een aanzienlijke vermindering van het energieverbruik en daarmee de CO2-uitstoot. Bovendien worden de woningen gebouwd zonder gasaansluiting, waardoor ze toekomst bestendig zijn en bijdragen aan de transitie naar duurzame energiebronnen. Daarnaast wordt binnen het plangebied ruimte gecreëerd voor groen, wat bijdraagt aan klimaatadaptatie en het
49/59
behoud en de bevordering van lokale ecosystemen. Door voldoende groenvoorzieningen wordt de biodiversiteit bevorderd en ontstaat er een aangename leefomgeving. De groene elementen dragen bovendien bij aan het verminderen van hittestress en het opvangen van overtollig regenwater, wat essentieel is in het kader van klimaatadaptatie. 5.14.3 Conclusie Er is rekening gehouden met het thema duurzaamheid.
5.15 Gezondheid 5.15.1 Wettelijk kader Doel van de Ow is ook het beschermen van de gezondheid (artikel 2.1, lid 3, onder b). In lid 4 benadrukt de wet dat bij het stellen van regels met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in ieder geval rekening wordt gehouden met het belang van het beschermen van de gezondheid. 5.15.2 Toetsing De beoogde woningbouwontwikkeling is van relatief kleine schaal en maakt deel uit van de grotere gebiedsontwikkeling van de wijk Daalkampen. Het aspect gezondheid wordt in deze paragraaf naar aard en omvang van het project behandeld. Hoewel dit specifieke projectplan kleinschalig is, maakt het deel uit van een bredere gebiedsontwikkeling waarin gezondheid een belangrijk aspect is. De gemeente streeft ernaar om bij grotere projecten het aspect gezondheid meer nadruk te geven en een groter platform te bieden. Het plangebied zal een groene inrichting krijgen, overeenkomstig met de stedenbouwkundige opzet van Daalkampen I en II. Wonen in een groene omgeving heeft positieve effecten op de gezondheid, zoals het verminderen van stress, stimuleren van fysieke activiteit en verbeteren van de luchtkwaliteit. Levensloopbestendige woningen in het project zorgen ervoor dat senioren langer zelfstandig kunnen blijven wonen, wat bijdraagt aan zowel hun mentale als fysieke gezondheid.
Deze woningen zijn ontworpen voor toegankelijkheid en veiligheid, wat valincidenten kan verminderen en een veilige leefomgeving bevordert. Bovendien zal de wijk goed aansluiten op de wandel- en fietsroutes in de omgeving, waardoor bewoners gemakkelijk toegang hebben tot recreatieve en actieve vervoersmogelijkheden, wat een positieve invloed heeft op hun algehele gezondheid. 5.15.3 Conclusie In het project wordt rekening gehouden met het belang van het beschermen en bevorderen van de gezondheid van de mens. Ondanks de kleinschaligheid, draagt het bij aan de bredere gezondheidsdoelstellingen van de gebiedsontwikkeling van de wijk Daalkampen. De combinatie van een groene omgeving, (levensloopbestendige) seniorenwoningen, en goede fiets- en wandelroutes zorgt ervoor dat dit nieuwbouwproject een positieve bijdrage levert aan de fysieke en mentale gezondheid van de toekomstige bewoners.
50/59
5.16 Gebruik gewasbeschermingsmiddelen 5.16.1 Wettelijk kader Op agrarische percelen kan sprake zijn van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) beoordeelt of gewasbeschermingsmiddelen en biociden veilig zijn voor mens, dier en milieu voordat ze worden toegelaten. Dat betekent echter niet dat nadelige gezondheidseffecten voor omwonenden volledig kunnen worden uitgesloten. Er zijn nog veel onduidelijkheden over de mogelijke relatie tussen blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en de kans op gezondheidsschade. Op grond van het Bkl gelden weliswaar geen specifieke instructieregels, maar bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties moet in elk geval rekening worden gehouden met het belang van de volksgezondheid. In dat kader dienen ook de mogelijke gezondheidsgevolgen door het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te worden beoordeeld. Uit vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State volgt dat een afstand van 50 meter tussen gevoelige functies (zoals woningen) en agrarische gronden waar gewasbeschermingsmiddelen kunnen worden gebruikt, niet onredelijk wordt geacht. Uit diezelfde jurisprudentie volgt dat het mogelijk is om deze afstand te verkleinen indien daaraan een deugdelijke, locatiespecifieke motivering ten grondslag ligt.
Bij deze locatiespecifieke beoordeling dient niet alleen te worden gekeken naar het bestaande, feitelijke gebruik van de agrarische gronden. Uitgangspunt vormen de maximale mogelijkheden (rekening houdend met eventuele omschakeling naar andere teeltvormen en intensivering van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen). 5.16.2 Toetsing Ten westen van het plangebied zijn aan de overzijde van de Poolse Bevrijderslaan agrarische gronden met bijbehorende bestemming 'Agrarisch' gelegen. De afstand van de grens van de agrarische gronden tot de beoogde seniorenwoningen is kleiner dan 50 meter. Gemeten vanaf de grens van het bestemmingsvlak van de bestemming 'Woongebied' bedraagt de minimale afstand circa 40 meter vanaf grens woongebied naar de agrarische bestemming. De ter plaatse geldende agrarische bestemming van de agrarische gronden biedt in algemene zin ruimte voor grondgebonden agrarische bedrijven. In de huidige situatie is sprake van akkerbouw met wisselende teelten van niet-opgaande gewassen. Omschakeling van akkerbouw naar nieuwe boom- en fruitteelt, met uitzondering van teelt van niet-opgaande gewassen en houtteelt en bosbouw zijn op grond van deze bestemming niet toegestaan. Voor de beoordeling van de potentiële gezondheidseffecten is van belang dat alleen sprake kan zijn van lage teelten.
Over het algemeen is de kans op drift / verspreiding van gewasbeschermingsmiddelen bij lage teelten kleiner dan bij hoge teelten. De afstand van 50 meter die volgt uit de jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is gebaseerd op het beleid van de provincie Gelderland uit de jaren negentig voor de toelating van nieuwe gevoelige functies nabij boomgaarden en boomteeltpercelen. In die periode waren gewasbeschermingsmiddelen toegelaten die inmiddels niet meer zijn toegestaan en vervangen door alternatieven met een beperktere potentiële schadelijkheid. Bovendien zijn ook de eisen voor het gebruik
51/59
van gewasbeschermingsmiddelen waar het gaat om de toe te passen driftreducerende maatregelen aangescherpt. In het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) is vastgelegd dat bij gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bij de teelt van gewassen in de open lucht een driftreducerende techniek moet worden gebruikt. De spuittechniek moet de drift met ten minste met 75% reduceren ten opzichte van een vastgestelde referentietechniek. Vanwege de aanscherping van de eisen wordt de afstand van 50 meter in de praktijk vaak gehalveerd (25 meter) en in sommige gevallen nogmaals gehalveerd (12.5 meter) wanneer uitsluitend sprake is van neerwaartse gewasbehandeling. Verder is van belang dat in de omgeving van watergangen rekening dient te worden gehouden met bufferzones waarbinnen geen gewasbeschermingsmiddelen mogen worden gebruikt. Dat geldt alleen voor sloten en greppels die tussen 1 april en 1 oktober (spuitseizoen) water bevatten. De omvang van de bufferzone is afhankelijk van het specifieke gewas en blijft beperkt tot hooguit enkele meters. Ter hoogte van de aansluiting van de Poolse Bevrijderslaan op de N374 zijn bermsloten gelegen waarlangs beperkingen voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen gelden.
De geldende eisen uit het Bal in combinatie met het feit dat op de agrarische gronden nabij het plangebied alleen sprake kan zijn van lage teelten, biedt ruimte om een kleinere afstand aan te houden dan de vuistregel van 50 meter die volgt uit jurisprudentie. Met een minimale afstand van circa 40 meter is de afstand tussen de nieuwe woningen en de agrarische gronden nog steeds aanzienlijk. Om mogelijke nadelige gezondheidseffecten te voorkomen wordt bovendien extra beplanting gerealiseerd tussen de agrarische gronden en de beoogde woningen. De windhaag bestaat uit verschillende elementen met daartussen zeer beperkte openingen vanwege de inpassing van het aanwezige fietspad en de gewenste zichtlijnen. De locatie van deze windhaag is vastgelegd op de verbeelding en de realisatie (en het in stand houden) is met een voorwaardelijke verplichting geborgd in de regels van het omgevingsplan. Deze borging is in lijn met jurisprudentie van de Afdeling waaruit blijkt in dat een kleinere afstand aanvaardbaar kan zijn wanneer driftreducerende maatregelen worden getroffen, bijvoorbeeld ARRvS 2 november 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3160.
In deze uitspraak heeft de Afdeling overwogen dat, in het geval het agrarische perceel direct gelegen is naast het perceel met de gevoelige functie, door het plaatsen en in stand houden van een struweelhaag voldoende is onderbouwd dat een kortere afstand van 50 meter kan worden aangehouden. Onderhoud en instandhouding van een dergelijke haag dient daarbij te worden verzekerd middels een vergunningvoorschrift of een (voorwaardelijke) instandhoudingsverplichting. Naast deze voorgeschreven windhaag is tot slot van belang dat langs de Poolse Bevrijderslaan ook reeds bestaande beplanting aanwezig is, die de maximale drift in enige mate zal beperken. 5.16.3 Conclusie Op basis van het voorgaande wordt geconcludeerd dat het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op de agrarische gronden in de omgeving van het plangebied niet zal leiden tot onaanvaardbare gezondheidseffecten voor de toekomstige bewoners.
52/59
Hoofdstuk 6 6.1
Juridische vormgeving
Toepassingsbereik
Met deze wijziging van het omgevingsplan worden de bestaande juridisch planologische mogelijkheden en de regels uit het het Omgevingsplan gemeente Borger-Odoorn vervangen door deze wijziging van het omgevingsplan. Deze wijziging voldoet aan de Omgevingswet, de instructies vanuit het Rijk en van de provincie Drenthe. In het toepassingsbereik, zoals opgenomen in artikel 2 van de planregels, is opgenomen welke regels worden gewijzigd met dit wijzigingsbesluit om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Deze wijziging van het omgevingsplan vervangt niet alle regels die onderdeel uitmaken van het Omgevingsplan gemeente Borger - Odoorn zoals dat op 1 januari 2024 geldt. De bruidsschat (inclusief vangnetregeling) en de gemeentelijke verordeningen die onderdeel uitmaken van het tijdelijk omgevingsplan worden niet gewijzigd. Vergunningplichten voor bouwactiviteiten voor het bouwen van een bouwwerk en het bouwwerken in stand te houden en te gebruiken zijn in deze wijziging niet opgenomen, dit is al geregeld in de bruidsschat. Sommige regels uit de bruidsschat zijn alleen van toepassing op het tijdelijk deel van omgevingsplan en om ze ook op deze wijziging van het tijdelijk van toepassing te laten zijn, zijn ze hier ook opgenomen. De bruidsschat (dus het tijdelijke deel van het omgevingsplan voor dit deel) zelf wordt hiermee dus niet gewijzigd.
Het is deels een verplichting om bepaalde regels uit de bruidsschat ook voor deze wijziging en locatie te laten gelden, en voor zover het geen verplichting is, geldt de regeling ook voor deze wijziging van het omgevingsplan om uniformiteit in de regeling te behouden voor de gemeente. Dit geldt voor: aanvraagvereisten voor de lactiviteit: uitvoeren van een werk, niet zijnde bouwwerk, of werkzaamheid (artikel 22.284 van de bruidsschat), geen verplichting, maar ook bij deze wijziging opgenomen; de vrijstelling van archeologisch onderzoek voor activiteiten met een oppervlakte van minder dan 100 m² (artikel 22.22 van de bruidsschat), wel een verplichting; De gemeente moet projecten kleiner dan 100 m2 in beginsel vrijstellen van de archeologische onderzoeksplicht (artikel 5.130 lid 4 Bkl). Maar de gemeente kan in een omgevingsplan een grotere of kleinere vrijstellingsgrens vastleggen. Bij de dubbelbestemming 'Waarde archeologie - 1' is de vrijstellingsgrens op 0 gelegd conform de bestaande regeling. Voor de bestemming 'Waarde - archeologie 3' is gekozen voor een grotere vrijgestelde oppervlakte van 1.000 m² zoals deze vanuit de provinciale omgevingsverordening geldt (geldt ook op basis van gemeentelijke beleidsadvieskaart). De mate van vrijstelling is dus afhankelijk van de archeologische verwachtingswaarde van een gebied.
53/59
6.2
Begrippen
De begripsbepalingen uit de bijlage van de Omgevingswet zijn van rechtswege van toepassing op het wijzigingsbesluit en hoeven dus niet bij de begrippen te worden opgenomen. Dit geldt onder meer voor de begrippen gebouw, bouwwerken en bouwen deze zijn opgenomen in de begripsbepalingen bij de Ow. De begripsbepalingen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en de Omgevingsregeling zijn niet van rechtswege van toepassing op het TAM-omgevingsplan. Daarom is in de begrippen hierop aangesloten door deze van toepassing te verklaren. Tevens zijn de aanvullende begrippen opgenomen die nodig zijn voor dit TAM-omgevingsplan. In de begripsbepalingen hoeven daarom bijvoorbeeld geen begrippen meer opgenomen voor bijbehorend bouwwerk, hoofdgebouw, achtererfgebied en gebouwerf te worden opgenomen. Deze begrippen komen terug in het Bbl. Voor de leesbaarheid van het plan zijn deze begrippen, omdat ze vaak in de regeling voorkomen, wel opgenomen.
6.3
Algemeen verbod
In het algemene verbod is opgenomen dat alle niet genoemde functies en activiteiten die in strijd zijn met dit TAM-omgevingsplan, verboden zijn. Er is echter een uitzondering voor binnenplanse omgevingsplanactiviteiten waarvoor een omgevingsvergunning kan worden verleend, en voor bestaande funcies en activiteiten. Dt betekent dat als een activiteiten niet in het plan staat, deze niet is toegestaan, tenzij het een binnenplanse actviteit is die vergunningplichtig is, of als het een bestaande situatie betreft. Het begrip bestaand is opgenomen in de begripsbepalingen, waarbij het gaat om legale situaties ten tijde van het inwerking treden van dit TAM-omgevingsplan.