TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22l Borger-West - CPO seniorenwoningen Bijlagen bij motivering
Tekst van het document
3.5
Literatuuronderzoek
Tabel 3.2 geeft een overzicht van alle beschermde soorten die op basis van verspreidingsgegevens en biotoop mogelijk in (de omgeving van) het plangebied voorkomen. Tabel 3.2 Beschermde soorten die op basis van verspreidingsgegeven en habitat mogelijk in (de omgeving van) het plangebied voorkomen Soortgroep
Mogelijk aanwezige beschermde soorten
Flora
Kluwenklokje (artikel 3.10)
Grondgebonden
Bever en wolf (artikel 3.5)
zoogdieren
Boommarter, das, eekhoorn, grote bosmuis, otter en steenmarter (artikel 3.10)
Vleermuizen
Baardvleermuis, franjestaart, gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, kleine dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger, meervleermuis, rosse vleermuis, tweekleurige vleermuis, watervleermuis (artikel 3.5)
Vogels - jaarrond
Huismus, ooievaar, gierzwaluw, roek, kerkuil, ransuil, steenuil, sperwer,
beschermde nesten
slechtvalk, grote gele kwikstaart, havik, wespendief, boomvalk, bosuil, zwarte wouw, huiszwaluw, raaf, ringmus, rode wouw, zwarte specht (artikel 3.1)
Vogels - jaarrond
Onder andere boerenzwaluw, boomkruiper, bonte vliegenvanger, buizerd,
beschermd: afhankelijk
koolmees, pimpelmees, spreeuw, zwarte roodstaart, torenvalk, ekster, grote
van ecologische
bonte specht, groene specht, grauwe vliegenvanger (artikel 3.1)
factoren Vogels – in gebruik
Algemene soorten zoals merel, scholekster en houtduif (artikel 3.1)
zijnde nesten Amfibieën
Alpenwatersalamander (artikel 3.10), heikikker, poelkikker (artikel 3.5)
Reptielen
Adder, levendbarende hagedis, zandhagedis (artikel 3.10)
Vissen
-
Vlinders
Grote vos, grote weerschijnvlinder (artikel 3.10)
Libellen
Gevlekte witsnuitlibel (artikel 3.5)
Overige ongewervelden
-
11/19
Kenmerk
3.6
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Toetsing beschermde soorten
In de volgende paragrafen zijn de effecten van de beoogde ontwikkeling op de in tabel 3.2 genoemde soorten beschreven. Veel soorten stellen specifieke eisen stellen aan hun habitat. Het plangebied betreft een braakliggend terrein met zwarte grond. Er is vrijwel geen vegetatie aanwezig, met uitzondering van lokale hergroei sinds het bouwrijp maken, en het ontbreekt aan natuurlijk biotoop. De 8 aanwezige bomen zijn eerder al eens verplant en zijn smal en bevatten geen holtes of nesten. Ook biedt het plangebied geen beschutting in de vorm van struwelen, ruigtes of bouwwerken. Er zijn ook geen woningen of gebouwen aanwezig waar gebouwbewonende soorten een vaste rust- of voortplantingsplaats kunnen hebben. . Dit betekent dat effecten op in de omgeving voorkomende beschermde soorten: bever, boommarter, das, steenmarter, wolf, otter, grote bosmuis, huismus, huiszwaluw, gierzwaluw, ringmus, grote gele kwikstaart, slechtvalk, zwarte specht, amfibieën, reptielen, vissen, vlinders, libellen en overige ongewervelden op voorhand uitgesloten kunnen worden. Deze soortgroepen worden om die reden niet verder behandeld in deze rapportage. Rond het plangebied zijn binnen een straal van 100 meter geen nesten of holen waargenomen die door boomvalk, ransuil, roek, wespendief, havik, sperwer, rode wouw, zwarte wouw, raaf en bosuil in gebruik kunnen zijn als nestlocatie.
Het voorkomen van essentieel leefgebied van deze soorten in en direct rondom het plangebied is uitgesloten. 3.6.1
Flora
Binnen het plangebied is een braakliggend terrein aanwezig. Enkele maanden geleden is het terrein bouwrijp gemaakt ten behoeve van woningbouw. In de huidige situatie is sprake van een open terrein. Het ontbreekt aan bosschages, struwelen, of natuurlijk biotoop. Het merendeel van het terrein is onbegroeid. Slechts lokaal is sprake van hergroei van kruidenrijke vegetaties. Vrijwel alle onder de Wnb beschermde soorten vaatplanten zijn voor het ontkiemen en voortbestaan afhankelijk van een (half)natuurlijk biotoop met schrale bodemomstandigheden. De bodem binnen het plangebied heeft een relatief voedselrijk karakter. Het voorkomen van beschermde flora is daarom uit te sluiten. Ten aanzien van beschermde flora zijn geen vervolgstappen nodig in de vorm van nader onderzoek of een Wnb ontheffing. 3.6.2 Grondgebonden zoogdieren Eekhoorns komen voor in bomen in of in de nabijheid van bos, maar komen soms ook voor in tuinen binnen bebouwd gebied. Eekhoorns leven individueel en hebben een eigen leefgebied waarbinnen gefoerageerd wordt. De soort maakt een nest van bladeren en twijgen hoog in de boom, of gebruikt een boomholte als verblijfplaats. Een eekhoornnest kan een doorsnede hebben van 30 tot 50 centimeter en wordt minstens 5 meter boven de grond gebouwd. Naast het grotere ‘hoofdnest’ heeft eekhoorn vaak 5 á 6 reservenesten in gebruik.
12/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Tijdens het veldbezoek zijn geen eekhoornnesten of voor de soort geschikte boomholtes gevonden in de enkele aanwezige bomen in het plangebied of de directe omgeving hiervan. Tevens is er geen voorkeurshabitat in de vorm van bos of park in de directe omgeving. Het voorkomen van, en effecten op eekhoorn in het plangebied zijn uitgesloten. Er is geen aanvullend onderzoek of ontheffing nodig. 3.6.3
Vleermuizen
Hoewel vleermuizen zoogdieren zijn, worden deze vanwege hun afwijkende eigenschappen als afzonderlijke groep behandeld. Er zijn drie typen leefgebied van vleermuizen te onderscheiden, namelijk: verblijfplaatsen, foerageergebied en vliegroutes. Deze worden hieronder per type leefgebied beschreven. Verblijfplaatsen van vleermuizen zijn te allen tijde wettelijk beschermd. Indien foerageergebied en/of vliegroutes een essentieel onderdeel van het leefgebied van vleermuizen vormen, zijn deze functies eveneens wettelijk beschermd. Er wordt daarom onderscheid gemaakt in essentiële foerageergebieden en vliegroutes en niet-essentiële foerageergebieden en vliegroutes. 3.6.3.1 Verblijfplaatsen Verblijfplaatsen van vleermuizen bevinden zich, afhankelijk van de soort, in woningen en andere bouwwerken zoals kerken, kantoorpanden en bunkers, in grotten, in boomholtes of achter schors en in kieren van bomen. Globaal kan daarbij onderscheid gemaakt worden tussen in gebouwen verblijvende vleermuissoorten en in bomen verblijvende vleermuissoorten. Omdat vleermuizen een duidelijke jaarcyclus kennen, maken we onderscheid tussen verschillende typen verblijfplaatsen, namelijk zomer-, kraam-, paar- en winterverblijfplaatsen. Het voornemen heeft geen direct effect op bomen in het plangebied of de omgeving en er zijn ook geen gebouwen of bouwwerken in het plangebied.
Mogelijk voorkomende soorten in bomen zijn ruige dwergvleermuis, gewone dwergvleermuis, kleine dwergvleermuis, rosse vleermuis, gewone grootoorvleermuis, watervleermuis, baardvleermuis en franjestaart. 3.6.3.2 Foerageergebieden en vliegroutes Foerageergebieden en vliegroutes van vleermuizen zijn onder andere (lijnvormige) groen- of waterstructuren zoals struweel, bomenrijen, andere opgaande begroeiing en watergangen. Aangezien er werkzaamheden gaan plaatsvinden in een gebied dat grotendeels uit braakliggende grond bestaat, verdwijnen er geen groenstructuren die kunnen dienen als onderdeel van het foerageergebied of vliegroute. Het is hiermee uitgesloten dat foerageergebieden en/of vliegroutes verloren gaan die essentieel zijn voor het behoud van lokale vleermuispopulaties. Het plangebied bestaat uit een braakliggend terrein met een open en donker karakter. Het is niet uitgesloten dat bepaalde soorten vleermuizen het plangebied gebruiken als foerageergebied. De beoogde ontwikkeling zal tot op zekere hoogte afbreuk doen aan het donkere karakter binnen het plangebied. Er is in de nabije omgeving echter voldoende open en donker gebied van gelijkwaardige kwaliteit aanwezig. De beoogde ontwikkeling leidt niet tot aantasting van een mogelijk foerageergebied dat essentieel is voor lokale vleermuispopulaties.
13/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Ook zijn er binnen het plangebied geen lijnvormige landschapselementen zoals kanalen of bomenrijen aanwezig die door vleermuizen gebruikt kunnen worden als vliegroute. De beoogde ontwikkeling leidt niet tot aantasting van een (essentiële) vliegroute voor vleermuizen. Ten aanzien van vleermuizen is geen nader onderzoek of een Wnb ontheffing nodig. 3.6.4 Vogels 3.6.4.1 Vogels – jaarrond beschermd: afhankelijk van ecologische factoren Bij vogelsoorten uit deze categorie gaat het om vogels die vaak elk jaar terugkeren naar de omgeving waar ze gebroed hebben, maar die wel flexibel zijn om een nieuw nest te maken of zich elders te vestigen. Het gaat dus om de bescherming van het functionele leefgebied en dit is alleen aan de orde als de betreffende soort voor zijn voortplanting uitsluitend afhankelijk is van dat functionele leefgebied en er geen alternatieven of uitwijkmogelijkheden in de omgeving zijn. Een omgevingsscan is nodig om per soort te bepalen of het nest en het functionele leefgebied bij dit voornemen jaarrond beschermd zijn. Daarbij spelen de landelijke staat van instandhouding (die voortkomt uit o.a. verspreiding, populatie en trend), het belang van de in en nabij het plangebied aanwezige populatie en alternatief leefgebied in de directe omgeving een belangrijke rol.
Boerenzwaluw, bonte vliegenvanger, boomklever, boomkruiper, brilduiker, groene specht, grote bonte specht, ijsvogel, kleine bonte specht, koolmees, kortsnavelboomkruiper, oeverzwaluw, pimpelmees, zwarte kraai en zwarte roodstaart hebben allemaal een gunstige staat van instandhouding (SOVON, 2021). Maatregelen ten gunste van deze soorten worden daarom niet nodig geacht. Nesten van deze vogels zijn wel beschermd tijdens het broedseizoen. Gekraagde roodstaart, glanskop, grauwe vliegenvanger, hop, huiszwaluw, spreeuw en torenvalk hebben allemaal een matig ongunstige staat van instandhouding (SOVON, 2020). Eider, ekster en tapuit hebben een ongunstige staat van instandhouding (SOVON, 2021). Het plangebied bestaat uit een braakliggend terrein zonder struwelen, bosschages of houtopstanden. Er staan 8 verplante bomen in een hoek van het plangebied, maar het betreft geen nestbomen. Het is uitgesloten dat de voorgenomen werkzaamheden leiden tot aantasting van nestlocaties. Echter kunnen de werkzaamheden wel een verstorend effect hebben op nesten buiten de plangrenzen. Gezien ten noordoosten van het plangebied een kleine strook van bosschages ligt is het niet uit te sluiten dat er vogelsoorten broeden rond het plangebied. Men dient rekening te houden met het reguliere broedseizoen en eventuele verstoring van vogels met nestlocaties buiten het plangebied. 3.6.4.2
Vogels – in gebruik zijnde nesten
De nesten van alle inheemse vogelsoorten zijn beschermd wanneer ze als broedlocatie in gebruik zijn. Bij het veldbezoek zijn geschikte nestlocaties van broedvogels aangetroffen, zoals het bosperceel ten noorden van het plangebied. De bomen en struiken in het bosje kunnen mogelijke nestlocaties/broedbiotoop bieden voor diverse soorten bos- en struweel broedvogels.
14/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Tijdens het veldbezoek op 16 november 2023 zijn geen nesten of holtes waargenomen in bomen in de directe omgeving van het plangebied. Negatieve effecten zijn uitgesloten zolang er niet wordt gewerkt tijdens het broedseizoen. Vogels kunnen gedurende het gehele jaar gaan broeden. De kans op een broedgeval is het grootst in de periode maart tot en met augustus. Ook buiten deze periode zijn broedende vogels mogelijk aanwezig en beschermd. Het is daarom belangrijk om hier voorafgaand aan de werkzaamheden rekening mee te houden. Het is noodzakelijk om voorafgaand aan de werkzaamheden contact op te nemen met een ecoloog om te bepalen of een controle op nesten van broedvogels noodzakelijk is (een broedvogelcontrole). Indien een broedende vogel aanwezig is, kan het nodig zijn om de werkzaamheden uit te stellen totdat de jongen zijn uitgevlogen en niet meer afhankelijk zijn van het nest. Mogelijk kan een deel van de werkzaamheden wel uitgevoerd worden door het aanhouden van een door een ecoloog vastgestelde verstoringsvrije zone. Binnen deze verstoringsvrije zone mogen geen tot zeer beperkt werkzaamheden worden uitgevoerd.
4 Conclusies en aanbevelingen 4.1
Aanleiding en doel
In opdracht van Gemeente Borger-Odoorn heeft TAUW onderzoek gedaan naar de consequenties van de geldende natuurwet- en regelgeving voor het realiseren van nieuwe starterswoningen en levensbestendige woningen in de wijk Daalkampen in Borger. De beoogde ontwikkeling kan alleen doorgaan als deze niet in strijd is met de natuurwet- en regelgeving, of als de benodigde vergunningen en/of ontheffingen kunnen worden verleend.
4.2
Relevante natuurwet- en regelgeving
Voor de toetsing van het voornemen is de volgende natuurwet- en regelgeving van toepassing: Wet natuurbescherming – onderdelen:
Gebiedsbescherming - Natura 2000 Soortenbescherming Provinciaal beschermde gebieden : -
Natuurnetwerk Nederland (NNN) Bijzonder provinciaal natuurgebied of landschap, Nationaal Park Drentse Aa, Beekdal en bergingsgebied en ganzenrustgebied
Effecten op beschermde houtopstanden en provinciaal beschermde gebieden (NNN, ganzenrustgebied, nationale parken en dergelijke) zijn op voorhand uitgesloten. Significante effecten op Natura 2000-gebieden als gevolg van stikstof worden niet verwacht maar zijn niet op voorhand uit te sluiten. Zekerheid omtrent stikstofdepositie kan uitsluitend worden verkregen middels een AERIUS-berekening. Het bevoegd gezag kan hier altijd om vragen.
15/19
Kenmerk
4.3
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Conclusies toetsing soortbescherming
4.3.1 Soortenbescherming De beoogde ontwikkeling heeft mogelijk negatieve effecten op door de Wnb beschermde soorten, namelijk algemene broedvogels. Algemene broedvogels Voorafgaand aan de werkzaamheden is het van belang om contact op te nemen met een ter zake kundig ecoloog om te bepalen of een broedvogelcontrole noodzakelijk is. Het broedseizoen loopt over het algemeen van maart tot en met augustus. Buiten deze periode is de kans dat er een broedvogelcontrole uitgevoerd dient te worden een stuk kleiner. Er wordt geadviseerd om een werkprotocol op te stellen met regels over het broedseizoen, nestelende vogels en verlichting.
4.4
Consequenties planvorming en uitvoering
Op dit moment is het uitgesloten dat verbodsbepalingen uit de Wnb worden overtreden door het voornemen. Nader onderzoek naar de aan- of afwezigheid van beschermde soorten is niet nodig. Het is niet uitgesloten dat binnen het plangebied sprake is van leefgebiedsfuncties voor vleermuizen in de vorm van foerageergebieden. Er is echter geen sprake van mogelijke leefgebiedsfuncties voor vleermuizen die essentieel zijn. In verband met mogelijke leefgebiedsfuncties van vleermuizen dient men rekening te houden met lichtuitstoot. Zowel tijdens de realisatie als permanente situatie van het voornemen. Omliggende bomen, bosschages en gebouwen mogen niet direct aangelicht worden. Mochten de werkzaamheden uitgevoerd worden gedurende het broedseizoen van vogels, dan bestaat een kans op vertraging vanwege de kans op verstoring van broedende vogels in en rondom het plangebied. Het is mogelijk nodig om een verstoringsvrije zone in te richten rondom een actief nest van een broedende vogel. Binnen deze zone mogen geen tot zeer bepekt werkzaamheden worden uitgevoerd.
16/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Tabel 4.1 Samenvatting van de resultaten van de toetsing van effecten op beschermde soorten Soortgroep
Overtreding
Nader onderzoek
Te nemen maatregelen
Nee
Nee
-
Nee
Nee
Omliggende bomen, bosschages en
Wnb Grondgebonden zoogdieren Vleermuizen
gebouwen niet direct aanlichten in zowel realisatie als permanente situatie Vogels -
Nee
Nee
-
Nee
Nee
Rekening houden met het
jaarrond beschermde nesten Vogels functioneel
broedseizoen
leefgebied nest beschermd Vogels -
Mogelijk
broedvogels
Voor start van de werkzaamheden
Uitslag broedvogelcontrole:
een ter zake kundige ecoloog
Bijvoorbeeld
raadplegen om te bepalen of een
het afschermen van eventuele
broedvogelcontrole noodzakelijk is.
nestlocaties of het uitstellen van
Tijdens de controle dient men
werkzaamheden door het inrichten van
vooral de noordwestelijke hoek van
een verstoringsvrije zone (in een deel
het plangebied goed te inspecteren
van het plangebied)
gezien hier enkele boompjes aanwezig zijn en wat meer vegetatie aan de rand van het plangebied aanwezig is
4.5
Aanbevelingen en kansen biodiversiteit
TAUW gelooft dat we samen de achteruitgang van biodiversiteit in Nederland kunnen stoppen. TAUW is aangesloten bij het Deltaplan Biodiversiteitsherstel waarin overheden, marktpartijen en maatschappelijke organisaties samenwerken aan biodiversiteit als kerndoel voor de openbare ruimte. Vanuit deze ambitie kijken we met onze opdrachtgevers naar concrete en realistische mogelijkheden voor biodiversiteitsherstel in onze projecten. Kansen in dit project De ecologen van TAUW kijken verder dan de aanwezigheid van strikt beschermde soorten. Vanuit het motto ‘meer biodiversiteit achterlaten dan je aantreft’ signaleren we kansen voor dit project om bij te dragen aan het herstel van biodiversiteit. Hieronder geven we op beknopte wijze enkele kansen aan. Wij bespreken deze voorstellen graag met u en werken desgewenst de praktische aspecten verder uit. Voor dit project liggen er mogelijkheden voor biodiversiteitsherstel door:
17/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Het opstellen van een concreet ecologisch beheer- en/of inrichtingsplan, bijvoorbeeld gericht op verhoging van de bloemrijkdom voor bijen. Hierbij sluiten we zo veel mogelijk aan op de (toekomstige) situatie in uw projectgebied, gemeentelijk natuurbeleid en regionale doelsoorten en potenties. Biodiversiteit vraagt om maatwerk en ieder project is anders. In een plan nemen we de best passende maatregelen op. Voorbeelden van potentiële maatregelen zijn: Het vergroten van de diversiteit aan leefgebied voor planten en dieren door via aanplant of beheer te zorgen voor verschillende biotooptypen (water, oevers, kruidenvegetatie, -
struweel, bomen, bos) en geleidelijke overgangen hiertussen Het versterken van populaties door te voorzien in nestkasten en/of verblijfplaatsen (bijvoorbeeld vogels en vleermuizen), wanneer blijkt dat nestgelegenheid een beperkende factor is Het beperken van verstoring door bijvoorbeeld verlichting of geluid Het versterken van leefgebied en migratiezones door het aanbrengen van natuurlijke elementen als takkenrillen, dood hout, of stenige elementen Het realiseren van een groen en/of bruin dak aan de bebouwing, ten behoeve van diverse soorten vogels en insecten
Het opstellen van een integraal duurzaamheidsadvies. Herstel van biodiversiteit heeft raakvlakken met andere opgaven zoals energietransitie, circulaire economie, klimaatadaptatie en verstedelijkingsvraagstukken. TAUW is gewend projecten integraal te benaderen. Ecologen werken daarvoor vaak samen met andere experts. Ook voor uw project kunnen kansen voor biodiversiteit worden gekoppeld aan andere duurzaamheidsopgaven
5 Literatuur Broekhuizen S., K. Spoelstra, J.B.M. Thissen, K.J. Canters, J.C. Buys, 2016. Atlas van de Nederlandse zoogdieren. KNNV Uitgeverij, Utrecht. Creemers, R.C.M. & J.J.C.W. van Delft, 2009. De amfibieën en reptielen van Nederland. Nederlandse Fauna 9. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, KNNV Uitgeverij & European Invertebrate Survey - Nederland, Leiden. Herder J.E., A. van Diepenbeek & R.C.M. Creemers, 2013. Verspreidingsonderzoek reptielen en amfibieën 2013. Rapport 2013-010. Stichting RAVON, Nijmegen. Provincie Drenthe, 2018. Provinciale Omgevingsverordening 2018, d.d. 3 oktober 2018 van Dijk A.J. & Boele A. 2011. Handleiding SOVON Broedvogelonderzoek. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Bureaus, Zoogdiervereniging en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Vleermuisprotocol 2021.
18/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Geraadpleegde internetwebsites: www.floron.nl www.ravon.nl www.sovon.nl www.verspreidingsatlas.nl www.zoogdiervereniging.nl www.ndff.nl
19/19
Bijlage 5
61/279
Stikstofonderzoek
Stikstofdepositie-onderzoek seniorenwoningen Daalkampen Borger Voortoets 10 maart 2025
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
Verantwoording Titel
Stikstofdepositie-onderzoek seniorenwoningen Daalkampen Borger
Opdrachtgever
Gemeente Borger-Odoorn
Projectleider
Henk Klaassens
Auteur(s)
Bram Leemeijer - Belderbos
Tweede lezer
Luc Verhees
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
Aantal pagina’s
11 (exclusief bijlagen)
Datum
10 maart 2025
Handtekening
Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.
Colofon TAUW bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 57 06 99 91 1 E info.deventer@tauw.com
2/11
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
Inhoud 1
Inleiding ..................................................................................................................................... 4
2
Stikstofeffecten en wettelijk kader ............................................................................................. 5
3
Opzet onderzoek ....................................................................................................................... 6
4
Uitgangspunten aanlegfase ....................................................................................................... 7
5
6
4.1
(mobiele) werktuigen .......................................................................................................... 7
4.2
Bouwverkeer ...................................................................................................................... 8
Uitgangspunten gebruiksfase .................................................................................................... 9 5.1
Woningen ........................................................................................................................... 9
5.2
Verkeersgeneratie .............................................................................................................. 9
Resultaten en conclusie .......................................................................................................... 11
Bijlage 1
Methodiek kentallen woningbouw
Bijlage 2
AERIUS uitvoer aanlegfase
Bijlage 3
AERIUS uitvoer gebruiksfase
3/11
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
1 Inleiding De gemeente Borger-Odoorn is voornemens om 12 seniorenwoningen te realiseren aan de noordwestzijde van de wijk Daalkampen. Onderliggend onderzoek betreft het stikstofdepositieonderzoek in het kader de Omgevingswet / Natura 2000-activiteit. Figuur 1.1 toont de ligging van projectgebied en de Natura 2000-gebieden in de omgeving. De meest nabije stikstofgevoelige habitats of leefgebieden van soorten zijn gelegen op 4,2 km van het projectgebied in Natura 2000-gebied ‘Drouwenerzand’.
Figuur 1.1 Projectlocatie en omliggende Natura 2000-gebieden (mosterdgeel) en stikstofgevoelige habitats en leefgebieden (licht en donkerpaars)
Hoofdstuk 2 geeft een korte uitleg over stikstofeffecten en het wettelijk kader. Hoofdstuk 3 schetst de onderzoeksopzet. In hoofdstuk 4 en 5 worden alle emissieberekeningen en uitgangspunten voor de modellering gegeven voor de aanlegfase en de gebruiksfase. Hoofdstuk 6 geeft de resultaten en de conclusie.
4/11
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
2 Stikstofeffecten en wettelijk kader Bronnen en effecten van stikstofdepositie Projecten kunnen bronnen omvatten die stikstofoxiden (NOX) en/of ammoniak (NH3) emitteren naar de lucht. Het kunnen bronnen zijn tijdens het realiseren van het project (bouw- of aanlegfase) of tijdens het in werking zijn van het project (gebruiksfase). De NOX en NH3 in de lucht komen uiteindelijk weer op de grond terecht. Dit heet stikstofdepositie. Vooral in natuurgebieden kan stikstofdepositie een probleem zijn, omdat hierdoor de bodem rijk wordt aan voedingsstoffen waardoor de biodiversiteit af kan nemen. In Nederland zijn ruim 160 Natura 2000-gebieden aangewezen met een Europese beschermingsstatus. Vergunningplicht voor een Natura 2000-activiteit Het is verboden zonder vergunning ingevolge de Omgevingswet een Natura 2000-activiteit te verrichten. Een Natura 2000-activiteit betreft ‘een activiteit, inhoudende het realiseren van een project als bedoeld in artikel 6 lid 3 van de habitatrichtlijn dat (…) afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied’. De ‘voortoets’ Alleen als op basis van objectieve gegevens wordt uitgesloten dat het project op zichzelf of in combinatie met andere plannen/projecten geen significante gevolgen heeft voor Natura 2000gebieden is er geen sprake van een (natuur)vergunningplicht.
Het betreft daarbij de beoordeling van de gevolgen van het project op zichzelf na uitbreiding of wijziging, maar exclusief de bestaande vergunde situatie (referentiesituatie). Intern salderen mag in de beoordeling in deze zogenoemde voortoets niet worden toegepast. Een project met een stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden van meer dan 0,00 mol/ha/jaar op een of meerdere voor stikstofdepositie gevoelige hexagonen1 in een (naderend) overbelaste situatie2 heeft in potentie een significant effect. Passende beoordeling In een passende beoordeling wordt onderzocht of de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000gebieden niet worden aangetast, rekening houdend met de instandhoudingsdoelstellingen voor de gebieden waarop een toename in stikstofdepositie wordt berekend. Alleen dan wordt de vergunning verleend. Het effect van de bestaande vergunde situatie (intern salderen met referentiesituatie) mag als mitigerende maatregel worden betrokken in de beoordeling. In de passende beoordeling mag voorts het effect van extern salderen worden betrokken. Een voorwaarde hiervoor is dat voldaan moet worden aan het additionaliteitsvereiste: salderen mag alleen ingezet worden als de maatregel (de afname van emissies ten opzichte van de referentiesituatie) niet nodig is om natuur te behouden, herstellen of verslechtering te voorkomen.
1
Rekeninstrument AERIUS berekent de depositie op ‘hexagoon’ niveau (een zeshoek met een oppervlak van 1 ha). Indien de achtergronddepositie in een Natura 2000-gebied hoger is dan de kritische depositiewaarde (KDW) dan bevindt de natuur (habitats of leefgebieden van soorten) zich in een overbelaste situatie. Bij toestemmingsverlening van projecten wordt een veiligheidsmarge van 70 mol/ha/jaar aangehouden. Hexagonen zijn naderend overbelast als de depositie hoger is dan de KDW minus deze veiligheidsmarge. Hexagonen met een depositie lager dan deze waarde zijn gedefinieerd als niet overbelast. 2
5/11
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
Referentiesituatie De referentiesituatie voor een bestaand project is de situatie waarvoor in het verleden voor de activiteit een natuurtoestemming is verleend, of bij het ontbreken daarvan een milieutoestemming daterend van voor de referentiedatum, tenzij nadien een milieutoestemming is verleend die leidt tot een lagere stikstofdepositie. In dat geval geldt die latere milieutoestemming als referentiesituatie3. De referentiedatum is de datum waarop het Natura 2000-gebied als vogelrichtlijngebied is aangewezen of als habitatrichtlijngebied door de Europese Commissie op de lijst van gebieden van communautair belang werd geplaatst. In het geval van bijvoorbeeld woningen, waarvoor geen natuur- of milieutoestemming nodig was, kan worden uitgegaan van het bestaand gebruik op de referentiedatum voor zover deze sinds de referentiesituatie altijd aanwezig zijn geweest.
3 Opzet onderzoek Voor het berekenen van de stikstofdepositiebijdrage is gebruik gemaakt van de vigerende versie van het rekenmodel AERIUS Calculator (versie 2024.1.2). In de berekeningen is onderscheid gemaakt tussen de aanlegfase en de gebruiksfase en zijn de NOX- en NH3-emissies van alle relevante bronnen meegenomen. Het gaat hierbij om: Mobiele werktuigen in de aanlegfase Bouwverkeer, inclusief koude start, in de aanlegfase
Verkeer, inclusief koude start, van en naar de locatie in de beoogde situatie
Er zijn in dit onderzoek 2 berekeningen uitgevoerd om de stikstofdepositiebijdrage van het project op de Natura 2000-gebieden in kaart te brengen: Berekening stikstofdepositiebijdrage ten gevolge van de aanlegfase Berekening stikstofdepositiebijdrage ten gevolge van de gebruiksfase (de beoogde situatie) De referentiesituatie en intern salderen is in de berekeningen niet meegenomen. Voorliggend onderzoek betreft dan ook een voortoets.
3
Zie onder andere ABRvS 24 augustus 2022, ECLI:NL:RVS:2022:2448, r.o. 4 e.v.
6/11
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
4 Uitgangspunten aanlegfase De werkzaamheden in de aanlegfase bestaan uit: Bouwrijp maken van kavels
Bouw van 12 seniorenwoningen
De bouw van de woningen zal plaatsvinden in het jaar 2025. Als rekenjaar voor de aanlegfase is in AERIUS dan ook het jaar 2025 aangehouden. Al het in te zetten materieel met een verbrandingsmotor (diesel-, benzine- of LPG aangedreven) zorgt voor emissie van stikstofoxiden (NOX) en een beperkte emissie van ammoniak (NH3). Dit kan resulteren in niet verwaarloosbare stikstofdepositiebijdrage op omliggende Natura 2000gebieden. Naast de inzet van mobiele werktuigen worden vrachtwagens ingezet voor de aan- en afvoer van materiaal en personenauto’s en busjes voor de arbeiders / het personeel. Ook dit bouwverkeer emitteert NOX en NH3.
4.1
(mobiele) werktuigen
Bij aanvang van voorliggend stikstofdepositie-onderzoek was bij de opdrachtgever niet bekend welke diesel-, benzine of lpg aangedreven (mobiele) werktuigen in de aanlegfase ingezet zullen worden. Daarmee is ook over dieselverbruik, bedrijfstijden, bouwjaar en vermogen van de werktuigen geen specifieke informatie beschikbaar. De hoeveelheid NOX-en NH3-emissies die vrijkomen bij de bouwwerkzaamheden zijn bepaald gebruik makend van kentallen opgesteld door adviesbureaus TAUW en De Roever. De kentallen zijn gebaseerd op de werkelijke inzet van mobiele werktuigen en vrachtverkeer bij een groot aantal woningbouwprojecten. Voor de omrekening van inzet van mobiele werktuigen naar emissies is de AUB-rekenmethode (AdBlue4, Uren, Brandstof) van TNO aangehouden. Dit is sinds AERIUS-versie 2021 de voorgeschreven rekenmethode voor de berekening van emissies van mobiele werktuigen. Bijlage 1 geeft meer informatie over de gehanteerde kentallen en methodiek. Voor de bouw van grondgebonden woningen en appartementen zijn de volgende kentallen beschikbaar:
2,6 kg NOX en 0,1 kg NH3 per woning 1,7 kg NOX en 0,1 kg NH3 per appartement
Dit geeft een totale hoeveelheid emissie die vrijkomt bij de realisatie van het project ‘Daalkampen Borger’ met 12 woningen van 31,17 kg NOX en 1,30 kg NH3 voor de gehele bouwfase.
4
In vrijwel alle moderne (mobiele) werktuigen is tegenwoordig een SCR-katalysator ingebouwd. AdBlue is een oplossing van ureum in gedemineraliseerd water. Door AdBlue in te spuiten vlak voor de uitlaat richting de SCR-katalysator wordt de hoeveelheid NOX emissie fors gereduceerd
7/11
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
De bouw van de seniorenwoningen vergt waarschijnlijk minder inspanning, en komen er waarschijnlijk minder emissies vrij dan bij de bouw van de ‘gemiddelde woning’. Door hier uit te rekenen met de kentallen voor een ‘gemiddelde woning’ wordt dus conservatief/worst-case gerekend. Modellering mobiele werktuigen De mobiele werktuigen zullen actief zijn op de bouwlocatie en daar rondrijden. Daarom zijn de emissies gemodelleerd als vlakbron gelijk aan de projectlocatie. De vlakbron is in AERIUS gemodelleerd als bron van de sectorgroep ‘Anders’. Voor de uittreehoogte en spreiding is respectievelijk 2,5 m en 1,3 m ingevuld en voor de warmte-inhoud 0,035 MW. De temporele variatie is ‘standaard profiel industrie’. Dit zijn de waarden voor mobiele werktuigen voor de bouw en industrie5.
4.2
Bouwverkeer
De emissies afkomstig van het bouwverkeer worden door AERIUS berekend en zijn afhankelijk van het voertuigtype6 (personenauto’s, middelzwaar vrachtverkeer of zwaar vrachtverkeer), het aantal bewegingen, het zichtjaar, het wegtype, de rijafstand en de mate van stagnatie. Het aantal benodigde ritten met personenauto’s, bestelbussen en vrachtwagens is een inschatting van adviesbureau TAUW op basis van informatie van vergelijkbare woningbouwprojecten. Het totaal aantal ritten bedraagt: Licht verkeer: 780
Zwaar vrachtverkeer: 600
Het aantal vervoersbewegingen7 is daarmee:
Licht verkeer: 1.560 Zwaar vrachtverkeer: 1.200
Modellering bouwverkeer De vrachtwagenbewegingen zijn in AERIUS worst-case allemaal gemodelleerd als ‘zwaar vrachtverkeer’. Vervoer van personeel van en naar de locatie vindt plaats met bestelbusjes en/of personenauto’s. Deze bewegingen zijn gemodelleerd als ‘licht verkeer’, inclusief koude start. Voor het bouwverkeer op de projectlocatie is wegtype ‘Binnen bebouwde kom (stagnerend)’ aangehouden, waarmee de hogere emissies worden verdisconteerd die het gevolg zijn van het langzaam rijden en manoeuvreren op de bouwlocatie. Voor het wegtype buiten de projectlocatie is aangehouden: ‘binnen bebouwde kom (doorstromend)’. Aangenomen wordt dat vrachtwagens niet langer dan 2 uur met de motor uit op de bouwlocatie aanwezig zijn. Daarom wordt voor vrachtwagens niet gerekend met koude start (zie hoofdstuk 5 voor uitleg over de koude start).
5 6 7
Zie Handboek ‘Werken met AERIUS Calculator 2023’ In AERIUS zijn steeds de meest recente emissiekentallen voor wegverkeer geïmplementeerd, voor de zichtjaren 2020 t/m 2040 Het aantal voertuigbewegingen is het aantal ritten maal twee; een voertuig rijdt heen en terug naar de locatie
8/11
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
De instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator (BIJ12, oktober 2024) geeft aan dat verkeersgeneratie meegenomen dient te worden totdat het verkeer is opgenomen in het heersende verkeersbeeld. Dit is het geval op het moment dat het aan- en afvoerende verkeer zich door zijn snelheid en rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het overige verkeer dat zich op de betrokken weg bevindt. In de regel wordt de verkeersgeneratie meegenomen tot aan het doorgaande wegennet. Met het doorgaande wegennet worden stadsontsluitingswegen, gebiedsontsluitingswegen, autowegen en autosnelwegen bedoeld. Voor het bouwverkeer in de aanlegfase is het verkeer vanaf de projectlocatie meegenomen tot aan de Borgerveldweg (N374). In de bijlagen is te zien tot waar het verkeer is meegenomen.
5 Uitgangspunten gebruiksfase De gebruiksfase is in AERIUS berekend voor het jaar 2026. Dit is het eerste volledige kalenderjaar na realisatie van het project.
5.1
Woningen
De te realiseren nieuwbouw wordt niet op het gasnet aangesloten. Er is daarom geen sprake van NOX-emissies door gasstook voor verwarming en warmwater voorziening.
5.2
Verkeersgeneratie
De emissies ten gevolge van het wegverkeer worden door AERIUS berekend en zijn afhankelijk van het voertuigtype8 (personenauto’s, middelzwaar vrachtverkeer, zwaar vrachtverkeer of bussen), het aantal voertuigbewegingen per etmaal, het wegtype, het rekenjaar, de rijafstand en de mate van stagnatie. Het type woningen is nog niet bekend. Het kunnen vrijstaande, 2-onder-een-kap en 3-onder-een-kap woningen zijn. De verkeersgeneratie bij vrijstaande woningen is het hoogst. Dit is als worst-case scenario aangehouden. Op basis van publicatie 744 van het CROW (‘Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’, 2024) is de verkeersgeneratie bepaald. Hiervoor is woonmilieutype, de mate van stedelijkheid en type woning van belang; waarvoor de volgende keuzes zijn gemaakt: Woonmilieutype: rest bebouwde kom Mate van stedelijkheid: weinig stedelijk Type woning: koop vrijstaand9 De bijbehorende verkeersgeneratie bedraagt 8,6 bewegingen van personenauto’s per gemiddeld etmaal per woning. Dit maakt in totaal 103,2 bewegingen per gemiddeld etmaal.
8
In AERIUS zijn steeds de meest recente emissiekentallen voor wegverkeer geïmplementeerd, voor de zichtjaren 2020 t/m 2040
9
9/11
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
CROW-publicatie 744 geeft daarnaast 0,02 vrachtwagenbewegingen per woning of appartement per werkdag. TAUW hanteert een hoger aantal van 0,04 vrachtwagenbewegingen per woning of appartement per gemiddeld etmaal. Dit geeft voor de gebruiksfase in totaal 0,48 vrachtwagenbewegingen per gemiddeld etmaal. Modellering wegverkeer De instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator (BIJ12, oktober 2024) geeft aan dat voor projecten de verkeersgeneratie meegenomen dient te worden totdat het verkeer is opgenomen in het heersende verkeersbeeld. Dit is het geval op het moment dat het aan- en afvoerende verkeer zich door zijn snelheid en rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het overige verkeer dat zich op de betrokken weg bevindt. Hierbij weegt ook mee hoe de verhouding is tussen de hoeveelheid verkeer dat door de voorgenomen ontwikkeling wordt aangetrokken en het reeds op de weg aanwezige verkeer. In de regel wordt de verkeersgeneratie meegenomen tot aan het doorgaande wegennet. Met het doorgaande wegennet worden stadsontsluitingswegen, gebiedsontsluitingswegen, autowegen en autosnelwegen bedoeld. Voor de 12 seniorenwoningen is het verkeer vanaf de projectlocatie meegenomen tot aan de Borgerveldweg (N374). Op de Borgerveldweg rijden 3.200 voertuigen per etmaal10. In de bijlagen is te zien tot waar het verkeer is meegenomen.
De vrachtwagenbewegingen in de gebruiksfase zijn in AERIUS gemodelleerd als ‘middelzwaar vrachtverkeer’. Voor het wegtype is in de modellering ‘binnen bebouwde kom (doorstromend)’ Koude start De hoeveelheid NOX- en NH3-emissie van wegverkeer is kort na het starten met een koude motor veel hoger dan de emissie tijdens het rijden11. Als definitie van een koude start wordt aangehouden dat de motor 2 uur heeft uitgestaan. De koude start van voertuigen wordt in AERIUS ingevoerd als aparte bron naast het rijdende wegverkeer, waarbij de emissies door AERIUS worden berekend op basis van het aantal voertuigen dat met koude start vertrekt, het voertuigtype en het rekenjaar. Voor de nieuwbouwwoningen in voorliggend onderzoek is worstcase aangenomen dat al het personenverkeer vertrekt met koude start. Voor de geringe hoeveelheid vrachtverkeer is aangehouden dat deze niet met koude start vertrekt. Als locatie waar de koude start plaatsvindt is in AERIUS een vlakbron ingetekend gelijk aan de nieuwbouwlocatie.
10 11
Bron: N374 (Nederland) - Wegenwiki TNO rapportage 2024 R11049, Emissiefactoren wegverkeer 2024
10/11
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
6 Resultaten en conclusie De bijdrage aan de stikstofdepositie van de bouw van 12 seniorenwoningen is berekend met de vigerende versie van het rekeninstrument AERIUS Calculator (versie 2024.1.2). In de bijlage worden de AERIUS pdf-uitvoerbestanden gegeven. Deze pdf-uitvoerbestanden zijn tevens als losse bestand bij de rapportage bijgeleverd. AERIUS Calculator berekent voor zowel de aanlegfase als de beoogde situatie een maximale stikstofdepositiebijdrage op omliggende Natura 2000-gebieden van 0,00 mol/ha/jaar. Daarmee zijn er geen negatieve effecten te verwachten op stikstofgevoelige natuur in Natura 2000-gebieden ten gevolge van het project. Voor het aspect stikstofdepositie is er geen sprake van een vergunningplicht voor het project in het kader van natuurbescherming.
11/11
Kenmerk
Bijlage 1
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
Methodiek kentallen woningbouw
Kenmerk
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
De in dit onderzoek gehanteerde emissiekentallen voor de bouwwerkzaamheden van woningen en appartementen (zie hoofdstuk 4) zijn afgeleid van gedetailleerde gegevens van de werkelijke inzet van mobiele werktuigen en vrachtverkeer bij enkele tientallen woningbouwprojecten. Zowel de realisatie van grondgebonden woningen als van appartementen zijn ruim vertegenwoordigd in deze dataset. Bij sommige projecten werden ook panden gesloopt, daarvoor is een apart emissiekental beschikbaar. Inbegrepen in de kentallen is het bouwrijp maken van het terrein, de aanleg van kabels en leidingen, het bouwen van de woningen en de aanleg van het openbaar gebied (bestrating, groen, etc.). De beschouwde woningbouwprojecten zijn projecten die in het westen van Nederland zijn gerealiseerd. Daarom maken heiwerkzaamheden vaak onderdeel uit van de aanlegfase. Dit maakt de kentallen ‘robuust realistisch’, aangezien heien op hogere (zand)gronden meestal niet nodig is. Uit het type werktuigen, het dieselverbruik en het aantal draaiuren volgen de NOX- en NH3-emissies die vrijkomen bij de bouwwerkzaamheden. Hierbij is de AUB-rekenmethode (AdBlue, Uren, Brandstof) van TNO aangehouden12. Dit is sinds AERIUS-versie 2021 de voorgeschreven rekenmethode voor de berekening van emissies van mobiele werktuigen. De in tabel B1 gegeven kentallen gelden voor woningbouwprojecten van 10 tot 100 woningen.
Voor grotere projecten zal de emissie per woning lager liggen, maar kunnen deze kentallen worstcase wel worden aangehouden. Voor kleine projecten kunnen de kentallen een onderschatting zijn. Veiligheidshalve kan dan een opslagfactor van een factor 2 worden aangehouden. Tabel B.1 Kentallen aanlegfase voor woningen en appartementen Werkzaamheden
Kg NOX per
Kg NH3 per
woning/appartement
woning/appartement
Bouwwerkzaamheden grondgebonden woning
2,60
0,11
Bouwwerkzaamheden appartement
1,72
0,07
Sloopwerkzaamheden nodig voor realisatie van een
0,83
0,03
nieuwbouwwoning / -appartement
Voor het bepalen van de emissiekentallen is uitgegaan van de inzet van diesel aangedreven STAGE IV klasse werktuigen met als bouwjaar 2014. Ook dit is een robuust realistische aanname. In de huidige praktijk zijn de in te zetten werktuigen al regelmatig nieuwer en schoner. Ook worden soms al elektrische werktuigen ingezet welke emissieloos zijn. Conform de AUB-rekenmethode is 6 % AdBlue van het dieselverbruik aangehouden, wat standaard is voor STAGE IV en V-klasse werktuigen met een vermogen tussen 56 en 560 kW.
12
TNO-rapport TNO 2021 R12305 AUB (AdBlue verbruik, Uren, en Brandstofverbruik): een robuuste schatting van NOX en NH3 uitstoot van mobiele werktuigen, 10 december 2021
Kenmerk
Bijlage 2
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
AERIUS uitvoer aanlegfase
Kenmerk
Bijlage 3
R001-1301141LBB-V01-ivl-NL
AERIUS uitvoer gebruiksfase
90/279
Bijlage 6
91/279
Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai
Nieuwbouw woningen plangebied Daalkampen 3B in Borger Akoestisch onderzoek geluid door provinciale wegen en gemeentewegen 30 april 2025
Kenmerk
R001-1301698JHK-V01-ivl-NL
Verantwoording Titel
Nieuwbouw woningen plangebied Daalkampen 3B in Borger
Opdrachtgever
Gemeente Borger-Odoorn
Projectleider
Martijn Jongsma
Auteur(s)
Jo-anne Drost - Kragt
Tweede lezer
Martijn Jongsma
Kenmerk
R001-1301698JHK-V01-ivl-NL
Aantal pagina’s
19 (exclusief bijlagen)
Datum
30 april 2025
Handtekening
Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.
Colofon TAUW bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 57 06 99 91 1 E info.deventer@tauw.com
2/19
Kenmerk
R001-1301698JHK-V01-ivl-NL
Inhoud 1
Inleiding ..................................................................................................................................... 4
2
Beoordelingskader..................................................................................................................... 6
3
4
2.1
Geluid door een geluidbronsoort ........................................................................................ 6
2.2
Provinciale wegen .............................................................................................................. 7
2.3
Gecumuleerd geluid ........................................................................................................... 7
2.4
Gezamenlijk geluid ............................................................................................................. 8
Uitgangspunten ......................................................................................................................... 8 3.1
Documenten, tekeningen en overige data ......................................................................... 8
3.2
Verkeersgegevens ............................................................................................................. 9
3.3
Rekenmethode ................................................................................................................. 12
3.4
Rekenmodel ..................................................................................................................... 12
Resultaten inclusief beoordeling ............................................................................................. 13 4.1
4.1.1
N34 (100 km/uur) ...................................................................................................... 13
4.1.2
N374 (50 km/uur) ...................................................................................................... 13
4.1.3
N857 (50 km/uur) ...................................................................................................... 14
4.2 5
6
Geluid door provinciale wegen ......................................................................................... 13
Geluid door gemeentewegen ........................................................................................... 15
Beschouwing maatregelen, gecumuleerd en gezamenlijk geluid ........................................... 16 5.1
Maatregelen wegverkeerslawaai aan de bron ................................................................. 16
5.2
Maatregelen in de overdracht .......................................................................................... 17
5.3
Gecumuleerd geluid ......................................................................................................... 17
5.4
Gezamenlijk geluid ........................................................................................................... 18
Samenvatting met conclusies .................................................................................................. 18
3/19
Kenmerk
R001-1301698JHK-V01-ivl-NL
1 Inleiding Het voornemen bestaat om ten westen van Borger, binnen het plangebied Daalkampen 3B, 11 of 12 woningen te realiseren. In figuur 1.1 zijn het plangebied en de directe omgeving weergegeven. In figuur 1.2 is de verbeelding uit het TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22a Borger-West – CPO seniorenwoningen weergegeven.
Figuur 1.1 Luchtfoto met indicatieve ligging plangebied (rood omkaderd) en de directe omgeving
De gemeente Borger-Odoorn heeft aan TAUW opdracht verleend een akoestisch onderzoek uit te voeren. Het doel van het akoestisch onderzoek is om de geluidbelasting ten gevolge van de omliggende geluidbronnen inzichtelijk te maken. Omdat er sprake is van nieuwe geluidgevoelige gebouwen in de zin van het Besluit kwaliteit leefomgeving, dient een akoestisch onderzoek naar het geluid op de gevel uitgevoerd te worden. Aangezien de invulling van het deelplangebied Daalkampen 3B met CPO seniorenwoningen nog niet bekend is, zal hiervoor een berekening op bouwvlakniveau worden gedaan. De nieuw te realiseren woningen zijn gelegen in het geluidaandachtsgebied van de provinciale wegen N34, N374 en N857 en de gemeentewegen Nuisveen / Koesteeg, Poolse Bevrijderslaan en IJzertijdstraat. Het deelgebied Daalkampen 3B is op ruim 220 m van de brandweerkazerne en 180 m van de ambulancepost gelegen. Hiermee ligt het deelgebied buiten de richtafstand uit de VNG-publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ en is het geluid van de brandweerkazerne en de ambulancepost niet relevant.
4/19
Kenmerk
R001-1301698JHK-V01-ivl-NL
Deelplangebied Daalkampen 3B
Figuur 1.2 Verbeelding TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22a Borger-West – CPO seniorenwoningen. Het woongebied is weergegeven met geel, groen is groen en verkeer – verblijf is weergegeven met grijs.
Het geluid door de gemeentewegen dient getoetst te worden aan de standaard- en grenswaarden uit het Besluit kwaliteit leefomgeving. Het geluid door provinciale wegen wordt getoetst aan de voorkeursgrenswaarde en de maximaal toelaatbare waarde uit de Wet geluidhinder. Het beoordelingskader is opgenomen in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de uitgangspunten die bij het onderzoek zijn gehanteerd. In hoofdstuk 4 worden de resultaten weergegeven inclusief beoordeling. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de aanvaardbaarheid van het geluid. Tot slot wordt in hoofdstuk 6 een samenvatting met conclusies weergegeven.
5/19
Kenmerk
R001-1301698JHK-V01-ivl-NL
2 Beoordelingskader 2.1
Geluid door een geluidbronsoort
Bij het realiseren van nieuwe geluidgevoelige gebouwen in een geluidaandachtsgebied dient het bevoegd gezag het geluid op geluidgevoelige gebouwen te beoordelen. In het Besluit kwaliteit leefomgeving zijn standaard- en grenswaarden voor geluid door een geluidbronsoort op een geluidgevoelig gebouw opgenomen. Deze waarden zijn van toepassing op het geluid door alle geluidbronnen van een geluidbronsoort. In tabel 2.1 zijn de standaard- en grenswaarden die bij het toelaten van een geluidgevoelig gebouw voor de verschillende geluidbronsoorten gelden weergegeven. Tabel 2.1 Standaard- en grenswaarden op een geluidgevoelig gebouw Geluidbronsoort
Standaardwaarde
Grenswaarde
(tabel 5.78t Bkl)
(tabel 5.78u Bkl)
Rijkswegen, provinciale wegen
50 Lden
60 Lden
Gemeentewegen, waterschapswegen
53 Lden
70 Lden
Hoofdspoorwegen, lokale spoorwegen
55 Lden
65 Lden
Industrieterreinen
50 Lden
55 Lden
Industrieterreinen
40 Lnight
45 Lnight
Wanneer het geluid op een geluidgevoelig gebouw voldoet aan de standaardwaarde, is het geluid aanvaardbaar. Het bevoegd gezag (de gemeente) mag meer geluid dan de standaardwaarde als aanvaardbaar beoordelen. Bij geluid tussen de standaardwaarde en de grenswaarde vindt een bestuurlijke afweging plaats, waarbij een aantal eisen geldt. Het bevoegd gezag kan alleen geluid tot en met de grenswaarde op een geluidgevoelig gebouw toestaan in het geval dat: Er geen geluidbeperkende maatregelen getroffen kunnen worden waarmee aan de standaardwaarde voldaan kan worden (artikel 5.78u, lid 1a Bkl)
De overschrijding van de standaardwaarde zoveel als mogelijk is beperkt door het treffen van geluidbeperkende maatregelen (artikel 5.78u, lid 1 onder b Bkl) Bij bovenstaande eisen geluidbeperkende maatregelen overweegt die financieel doelmatig zijn en tegen het treffen van de betreffende maatregelen geen overwegende bezwaren van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of technische aard bestaan (artikel 5.78u, lid 2 Bkl)
Het gecumuleerde geluid is beoordeeld (artikel 5.78ac Bkl) Het gezamenlijk geluid is bepaald (artikel 5.78ad Bkl) Het belang van het beschermen van de gezondheid door een geluidluwe gevel bij het overwegen van geluidbeperkende maatregelen is betrokken (artikel 5.78ab lid 1 Bkl)
6/19
Kenmerk
2.2
R001-1301698JHK-V01-ivl-NL
Provinciale wegen
Aangezien voor de provinciale wegen nog geen geluidproductieplafonds (GPP’s) zijn vastgesteld, is volgens artikel 3.5, lid 1, onder a, en artikel 3.6, eerste lid, onder a en b van de Aanvullingswet geluid (Overgangsrecht wegen Wet geluidhinder en invoering geluidproductieplafonds langs provinciale wegen) voor provinciale wegen zonder GPP’s nog steeds de Wet geluidhinder van toepassing. De normstelling in de Wet geluidhinder bestaat uit een voorkeursgrenswaarde en een maximale ontheffingswaarde. Als de berekende geluidbelasting lager is dan de voorkeursgrenswaarde dan vormt de bron geen belemmering voor het plangebied. Voor een berekende geluidbelasting die hoger is dan de voorkeursgrenswaarde maar lager dan de maximale ontheffingswaarde is nieuwbouw alleen mogelijk wanneer ontheffing wordt verleend door Burgemeesters en Wethouders van de gemeente. Hierbij dient rekening gehouden te worden met het geluidbeleid van de gemeente. In het geval dat de maximale ontheffingswaarde wordt overschreden dient de betreffende gevel als een dove gevel te worden uitgevoerd. Een dergelijke gevel heeft geen te openen delen in geluidgevoelige ruimtes, waardoor toetsing aan de geluidnormen niet is vereist.
Op basis van artikel 110g Wet geluidhinder en artikel 3.4 van het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012 mag er op de geluidbelasting vanwege een weg, op de gevel van woningen of andere geluidgevoelige bestemmingen, een aftrek worden toegepast in verband met het stiller worden van het verkeer in de toekomst. Voor de verschillende geluidbronnen is de gehanteerde aftrek, voorkeursgrenswaarde en maximaal toelaatbare waarde per bron weergegeven in tabel 3.1. Voor het berekenen van de gecumuleerde geluidbelasting is de aftrek niet toegepast. Tabel 2.2 Overzicht gehanteerde aftrek, voorkeursgrenswaarde en maximaal toelaatbare waarde per bron Bron
Aftrek artikel 110g (dB)
Voorkeursgrenswaarde
Maximaal toelaatbare
Wgh (dB)
waarde Wgh (dB)
N34
2, 3 of 4 dB
48 dB
63 dB
N374
5 dB
48 dB
63 dB
N857
5 dB
48 dB
63 dB
2.3
Gecumuleerd geluid
Het gecumuleerd geluid op de gevel is het geluid van verschillende geluidbronnen tezamen op die gevel. De berekening van het cumuleren van geluid houdt rekening met de verschillen in hinderlijkheid tussen verschillende soorten geluid.
7/19
Kenmerk
R001-1301698JHK-V01-ivl-NL
Het gecumuleerde geluid wordt berekend door eerst het geluid door de geluidbronsoorten en andere geluidbronnen om te rekenen naar het geluid door wegen dat evenveel hinder veroorzaakt. De rekenregels hiervoor zijn: Wegen L*VL = 1,00 LVL + 0,00
Spoorwegen L*RL = 0,0192 LRL2 - 1,3715 LRL + 65,05 Industrieterreinen L*IL = 0,0146 LIL2 - 0,5802 LIL + 45,024 Windturbines L*WT = 0,0388 LWT2 - 2,063 LWT + 67,673
Schietbanen L*SG = 1,00 LSG+ 0,00 Luchtvaart L*LL = - 0,0095 LLL2 + 2,165 LLL - 17,489
In dit geval is alleen sprake van geluid door wegverkeer.
2.4
Gezamenlijk geluid
Het gezamenlijk geluid op de gevel is de geluidbelasting van de verschillende geluidbronnen tezamen op die gevel. Het geluid van de betrokken geluidbronnen wordt ongewogen bij elkaar opgeteld, zonder correcties voor verschillen in hinderlijkheid. Het gezamenlijk geluid is nodig om de benodigde geluidwering van de gevel te bepalen. Dit is nodig om de binnenwaarde van een geluidgevoelig gebouw te borgen.
3 Uitgangspunten In dit hoofdstuk zijn de uitgangspunten voor het uitvoeren van het akoestisch onderzoek omschreven.
3.1
Documenten, tekeningen en overige data
Voor het onderzoek zijn de volgende gegevens toegepast:
Verkeersgegevens provinciale wegen voor het prognosejaar 2035, zoals aangeleverd door de provincie Drenthe op 21 november 2023 Verkeersgegevens gemeentewegen voor het prognosejaar 2030, zoals aangeleverd door de gemeente Borger-Odoorn op 26 oktober 2023 Concept TAM-omgevingsplan Borger-West – CPO seniorenwoningen, d.d. 4 april 2025, met kenmerk NL.IMRO.1681
Handreiking Omgevingslawaai Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) ten behoeve van gebouwen in de directe omgeving
TOP10NL Basisregistratie Topografie (BRT) ten behoeve van bodemgebieden in de directe omgeving Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN3) ten behoeve van de hoogtelijnen in de directe
omgeving
8/19