TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22l Borger-West - CPO seniorenwoningen Bijlagen bij motivering
Tekst van het document
TAM-omgevingsplan
TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22l Borger-West - CPO seniorenwoningen Borger-Odoorn
DATUM IMRO IDN
26-06-2025 NL.IMRO.1681.TAMH22l-OW01
PROJECT PROJECTLEIDER
J. Posthumus
OPDRACHTGEVER PROJECTNUMMER
Gemeente Borger Odoorn 20240153.001
AUTEUR STATUS
J.C. Busscher, N. van 't Noordende, A. Flapper ontwerp
Inhoudsopgave
Bijlagen toelichting
5
Bijlage 1
Beeldkwaliteitsplan CPO Daalkampen 3B Borger
7
Bijlage 2
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
19
Bijlage 3
Parkeerberekening
39
Bijlage 4
Natuurtoets
41
Bijlage 5
Stikstofonderzoek
61
Bijlage 6
Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai
91
Bijlage 7
Archeologisch onderzoek
163
Bijlage 8
Verkennend bodemonderzoek
181
Bijlage 9
Watertoets
271
Bijlage 10
Memo watertoets Daalkampen
277
3/279
4/279
Bijlagen toelichting
5/279
6/279
Bijlage 1
7/279
Beeldkwaliteitsplan CPO Daalkampen 3B Borger
Concept Beeldkwaliteitsplan
CPO Daalkampen 3B Borger
24 april 2025 1
Inleiding Aan de noordzijde van de wijk Daalkampen in Borger is ruimte voor twee initiatieven vanuit collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO). Voor locatie 1 gaat het om een collectief van senioren. Voor locatie 2 gaat het om een collectief van jongeren. Dit beeldkwaliteitsplan heeft alleen betrekking op locatie 1.
Borger - Koesteeg
N374 Esdal college
1 Daalkampen
2
Beide initiatieven zijn de laatste fase van de nieuwbouw in de wijk Daalkampen. Recent is het Esdal college in dit gebied gerealiseerd en zijn ca. 20 bouwkavels voor vrijstaande woningen uitgegeven. Beide CPO initiatieven staan in een groene, parkachtige setting rondom het Esdal college en de N374. Daarmee zijn het twee bijzondere woonvormen in een bijzondere context tussen de vrijstaande woningen aan de Haardplaats en de N374. In dit beeldkwaliteitsplan staan, vanuit deze stedenbouwkundige inpassing, beeldkwaliteitseisen voor de bebouwing en voor de overgang tussen openbaar en privé terrein van locatie 1. De eisen voor beeldkwaliteit zijn beschreven als welstandscriteria. Beeldkwaliteit werkt op verschillende niveaus en de criteria zijn daarom onderverdeeld in situering, bouwmassa en gevelindeling en kleur- en materiaalgebruik. Dit beeldkwaliteitsplan maakt, vanaf het moment van vaststelling door de gemeenteraad, integraal onderdeel uit van het welstandsbeleid.
2
Ruimtelijke context Rondom het Esdal college ontstaat een groene, parkachtige omgeving waarin beide CPO initiatieven een plek krijgen. Door het omlaag brengen van de snelheid op de N374 is woningbouw dichterbij de weg mogelijk waardoor de N374 een groene dorpsstraat wordt. Het bestaande groen wordt daarbij zo veel mogelijk behouden waardoor het groene karakter van de weg behouden blijft. Door het groene gebied ligt een vrijliggend fietspad dat doorgaande fietsstructuren met het Esdal college en de wijk verbindt. De bestaande auto ontsluiEikenlaan
ting voor de wijk aan de IJzertijdstraat gaat vervallen en daardoor kan de groenzone en de fietsstructuur ononderbroken blijven. De brandweer behoudt wel haar uitrit. De IJzertijdstraat wordt een fietsstraat. De beide bijzondere woonvormen kunnen zich, net als het Esdal College, als bijzondere bebouwing in de groene setting presenteren. De aansluiting van de privé terreinen op het groene, parkachtige gebied verdient daarbij extra aandacht. 3
Ruimtelijke context Langs de westzijde van Daalkampen fase 2 / 3, evenwijdig aan de Poolse Bevrijderslaan, staat een rij van negen patiowoningen. Hiervan zijn er inmiddels zes gerealiseerd, zie foto hiernaast. Er worden nog drie patiowoningen aan de noordzijde gerealiseerd conform het huidige omgevings- en beeldkwaliteitsplan. De patiowoningen profiteren van een fraai uitzicht over het water en het landschap.
patiowoningen langs de Poolse Bevrijderslaan met zicht op het landschap
nieuwbouw Esdal College geinspireerd door strrekeigen elementen
4
De locatie voor de CPO senioren grenst aan deze rij patiowoningen en vormt daarmee de overgang van deze rij naar de N374. Vanwege de grote schaal en ritmiek van de 9 patiowoningen is het noodzakelijk om de locatie voor de CPO senioren kleinschaliger en dorpser te maken. De locatie ligt ook aan de historische structuur van het Nuisveen en kan daar verbinding mee zoeken.
Locatie CPO senioren Aan de noordwestzijde van de wijk Daalkampen in Borger is ruimte voor een collectief van 11 of 12 seniorenwoningen rondom een collectieve ruimte met collectieve voorzieningen. Samen wonen en omzien naar elkaar zijn daarbij belangrijke thema’s. Deze locatie is goed zichtbaar vanuit het aangrenzende open landschap van het beekdal en moet daarom met extra zorg ingepast worden. Daarnaast maakt deze locatie onderdeel uit van de oude structuur van het Nuisveen. Langs het Nuisveen, ten noorden van de N374, bevinden zich diverse groene erfkamers aan het lint. Nieuwe bebouwing aan het lint van het Nuisveen moet zich voegen in deze structuur van groene erfkamers. De noordwestelijke hoek van deze locatie is daarbij het zichtbaarst. Deze moet dus zowel vanuit het beekdallandschap als vanuit de gedachte van de groene erfkamers vorm geven aan de plek. Zowel de situering als de bouwmassa, met aansprekende architectuur, moet bijdragen aan het vormgeven van deze entree van Borger. Het samenwonen met gemeenschappelijke voorzieningen, zoals een moestuin of boomgaard, kan als een Drentse brink worden vormgegeven. Hiernaast een idee hoe geschakelde, levensloopbestendige woningen een groter bouwvolume maken refererend aan boerderijvolumes aan een brink. Losjes van opzet en met verbinding met het landschap.
Als referentiebeeld het brinkwonen in Schoonoord ontworpen door AAS architecten Eikenlaan
5
Beeldkwaliteit Vanuit de ruimtelijke context zijn beeldkwaliteitseisen als welstandscriteria geformuleerd. De criteria zijn onderverdeeld in situering, hoofdvorm, gevelontwerp, materiaal- en kleurgebruik en erfafscheidingen. Vervolgens worden nog enkele aandachtspunten voor het ontwerp meegegeven.
Brinkwonen in Schoonoord, diverse bouwvolumes losjes gesitueerd rondom een brink
Locatie CPO senioren Beeldkwaliteitseisen situering • Diverse bouwvolumes met levensloopbestendige woningen, losjes gesitueerd rondom een collectieve Drentse brink. • Op die brink is een collectief gebouw voor ontmoeting, ontspanning mogelijk of een gezamenlijke schuur / werkplaats. • De woningen zijn overwegend op de collectieve brink georiënteerd, met uitzondering van het noordwestelijke bouwvolume dat zich op het landschap oriënteert. Beeldkwaliteitseisen hoofdvorm
geschakelde woningen die samen één bouwvolume vormen
6Eikenlaan
• Rechthoekige, eenduidige bouwvolumes geïnspireerd door Drentse esdorp bebouwing, waarbij elk bouwvolume (bestaand uit maximaal 3 geschakelde levensloopbestendige woningen) een andere richting heeft. • De woningen hebben een zadeldak, Drentse wolfseinden zijn als variatie op het zadeldak mogelijk.
• De nokrichting en bebouwingsrichting moet niet haaks of evenwijdig aan de omliggende infrastructuur zijn, maar daar juist een verdraaiing naar hebben zodat het beeld van bouwvolumes losjes rondom een brink ontstaat. Maximaal 3 woningen mogen dezelfde nokrichting hebben. Beeldkwaliteitseisen gevelontwerp
voorbeeld waarbij streekeigen kenmerken in de architectuur zijn verwerkt
• Het noordwestelijke bouwvolume is vanaf het landschap en de N374 herkenbaar als de nieuwe dorpsrand van Borger. Dit bouwvolume moet zorgvuldig ontworpen zijn en moet een hoogwaardige architectonische kwaliteit met een hedendaagse interpretatie van streekeigen kenmerken hebben richting het landschap. • Elke woning is anders, maar ze zijn wel familie, er is samenhang in de architectuur van de woningen. • De woningen zijn in samenhang met het inrichtingsplan van de collectieve ruimtes ontworpen. • Kopgevels grenzend aan het openbaar gebied worden ontworpen als voorgevels, voorzien van ramen en eventueel de entree van een woning • Bijgebouwen en overkappingen zijn een consequente afgeleide van de vormgeving van het hoofdgebouw. Beeldkwaliteitseisen materiaal- en kleurgebruik
referentiebeeld waarbij de kopgevel als voorgevel is ontworpen met hoge architectonische kwaliteit
• De bouwvolumes hebben ononderbroken, donkere, matte dakvlakken. Dakkapellen en risalieten zijn niet toegestaan. • De detaillering is een consequente afgeleide van de vormgeving van het gebouw. 7
• Het materiaalgebruik is bij voorkeur sober en natuurlijk, hout. Voor gewichtsbesparing zijn alternatieven mogelijk zoals matte, stalen felsbanen. • Het kleurgebruik is Drents, ingetogen en natuurlijke tinten, en varieert tussen (rood)bruin genuanceerd, grijs en zwart. Lichte en witte kleuren zijn alleen op de begane grond toegestaan. • Boven 3 meter hoogte mogen kozijnen, boeien, deklijsten, dakgoten etc. geen lichte kleur hebben of wit zijn. • Mogelijke kopersopties in gevels worden mee ontworpen en vormen daarmee een integraal onderdeel van het ontwerp. • Installaties zijn mee ontworpen en bij voorkeur geïntegreerd in het bouwvolume, uit het zicht. natuurlijk materiaalgebruik en geen lichte, witte kleuren boven de goothoogte (Daad architecten)
Beeldkwaliteitseisen erfafscheidingen
lage, streekeigen haag aan de achterzijde
8
• Het gemeenschappelijk binnengebied is geïnspireerd door een Drentse brink, met veel groen en weinig verharding en met ruimte voor collectieve voorzieningen zoals een ontmoetingsplek, een werkschuur of een jeux des boules baan. • De tuin ligt rondom het gehele perceel, groen ingericht met moestuin, fruitbomen, streekeigen beplanting en hagen en halfverharde paden. • De erfafscheidingen, voor en achter, zijn natuurlijke, streekeigen hagen van maximaal 1 meter hoog, zoals beuk, meidoorn of sleedoorn. Aansluitend aan de achtergevel van de woning mag in de eerste 3 meter een groene erfafscheiding van maximaal 2 meter hoog geplaatst worden t.b.v. de privacy. Er worden geen houten schuttingen of tuinmuren toegepast.
Ter Inspiratie voor Drents wonen in een groene erfkamer In oude Drentse esdorpen staan de boerderijen schijnbaar willekeurig door elkaar, verscholen in het groen. Klinkerstraatjes lopen vlak langs de grote baanderdeuren. Op de dorpsweitjes grazen paarden en jongvee. De erven gaan bijna ongemerkt in elkaar over. Een heggetje of een houten hek markeert de erfscheiding, soms slechts een rijtje veldkeien Hoe fraai sommige erven ook geworden zijn, soms vormen ze een schril contrast met het omliggende Drentse landschap. Dat landschap vraagt vooral om ingetogenheid, soberheid en dus een groot aanpassingsvermogen. Het is een uitdaging om de eisen die we tegenwoordig aan het buitenleven stellen, te combineren met de oude waarden van het boerenerf. Op elk Drents erf was het aanwezig: een moestuin met een plek voor klein fruit en een fleurige bloemrand met eenjarigen en dahlia’s. En soms nog een klein stukje met wat ‘ouderwetse’ vaste planten en sierheesters. Had het erf geen boomgaard, dan stonden er in elk geval hier en daar wat fruitbomen. Op de meeste erven stonden eiken. Als mooie boom bij het woonhuis koos je voor een linde, een kastanje of een beuk. De hagen op het erf dienden om dieren buiten de perken te houden. In het stookhok naast de boerderij kookte de boerin het varkensvoer en ze deed er ‘s maandags de was.
Het erf was vroeger maar gedeeltelijk verhard met veldkeien of klinkertjes. Het grootste deel was ’s zomers stoffig en ’s winters één grote modderpoel. Bomen zijn beeldbepalend op een boerenerf. Ook al beginnen eik, beuk, linde en kastanje klein, op den duur zullen ze de bebouwing letterlijk en figuurlijk in de schaduw stellen. Op zo’n manier tegen bomen aankijken zorgt voor een verrijking van het landschappelijke beeld. Geef bomen de tijd en de ruimte. Het oude boerenerf kent de kunst van het weglaten. Al sinds jaar en dag gebruiken Drenten een rijtje veldkeien om aan te geven dat ergens een grens loopt. Het openhouden van het erf kan visueel de nodige ruimte scheppen. Het zal boerderij en erf beter doen uitkomen. Een lage haag en een deftig gietijzeren hek passen elk bij de stijl van de boerderij. Ze houden buiten wat niet welkom is en laten zien wat gezien mag worden. Uit: Drentse boerenerven op waarde geschat Van: Werkgroep Boerenerven Drenthe - stichting Het Drentse Landschap
9
10
18/279
Bijlage 2
19/279
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
Versie 1 20-03-2024
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
1
Inhoud Inleiding ...........................................................................................................................................3 Aanleiding/context....................................................................................................................3 Participatie .......................................................................................................................................3 Toelichting traject ......................................................................................................................3 Doelgroepen participatie ..........................................................................................................3 Inwoners Borger-Odoorn ....................................................................................................3 Direct omwonenden Nuisveen/Koesteeg ........................................................................3 Interne doelgroepen (project- en programmateam).........................................................4 Integrale werkwijze projectgroep ............................................................................................4 Participatie-inzet en middelen (in chronologische volgorde) ..............................................5 Werkgroep WoonWensen Borger (2022)
..........................................................................5 Bijeenkomst 15-06-2022 ......................................................................................................5 Woonwensen Borger onderzoek (zomer 2022)................................................................5 Bijeenkomst 11-05-2023 ......................................................................................................5 Bijeenkomst 19-12-2023 ......................................................................................................5 Gebruik Swipocratie (19-12-2023 t/m 12-01-2024) ........................................................6 Jongerensessie: napraten Swipocratie (16-01-2024) .........................................................9 Nieuwsbrieven ontwikkeling Daalkampen II fase 3 ........................................................9 Conclusies participatie ..........................................................................................................9 Denkrichtingen ...............................................................................................................................9 Denkrichtingen ..........................................................................................................................9 Denkrichting 1: Kleurrijk dorp
................................................................................................9 Denkrichting 2: Wonen in het landschap ........................................................................... 10 Denkrichting 3: Wonen op Oergrond ................................................................................. 10 Conclusie denkrichtingen ...................................................................................................... 10 Bijlage 1: Uitkomsten participatiesessie 11-05-2023 .............................................................. 11 Bijlage 2: Uitkomsten participatiesessie 19-12-2023 .............................................................. 14 Opbrengsten ingeleverde folders ......................................................................................... 14 Bijlage 3: Uitkomsten Swipocratie ............................................................................................ 15 Bijlage 4: Verdiepende analyse Swipocratie ............................................................................. 16
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
2
Inleiding Aanleiding/context De gemeente Borger-Odoorn geeft een hoge prioriteit aan het realiseren van de woonopgave. In het totaal moeten er 500 nieuwe woningen gerealiseerd worden in 2030. Ongeveer 40% van deze woningen worden in het dorp Borger gerealiseerd. Onder inwoners van het dorp is een onderzoek uitgevoerd naar voorkeurlocaties en hoe de woningen en woonomgeving eruit moet komen te zien. Waar kan volgens de inwoners het beste gebouwd worden en hoe moet het dorp er over 25 jaar uit zien. Met een respons van 665 heeft deze enquête mooie inzichten gegeven. Inzichten die we in willen zetten bij de realisatie van de woonopgave. Uit de enquête is de voorkeur uitgesproken om nieuwe woningen te bouwen in Daalkampen en de Koesteeglocatie. Deze locaties sluiten goed aan bij de lopende ideeën binnen de gemeente. Daarnaast is de wens vanuit de provincie uitgesproken om de HUB verder te ontwikkelen. Een ontwikkeling die ook binnen de gemeente ook met enthousiasme is ontvangen. Alle ontwikkelingen bij elkaar vragen om een integrale aanpak en een integraal beeld. Niet werken vanuit deelprojecten, maar werken vanuit het geheel. Dit geheel is ook heel belangrijk voor komende participatiesessies met de inwoners en de gesprekken met de provincie.
Participatie Toelichting traject Voor de woningbouwontwikkeling aan de Borger Koesteeglocatie en Daalkampen II fase 3 (Borger-West) is een uitgebreid participatietraject uitgevoerd. Het doel van dit proces was om de betrokkenheid van de gemeenschap te verzekeren bij de ontwikkeling van het nieuwbouwproject en om de input van de inwoners op te nemen in het ontwerpproces. Daarnaast was het doel van de participatie voor Borger West om inwoners van Borger actief te betrekken bij het ontwerpproces van het nieuwbouwproject en hun input te verzamelen. Deze participatie verliep via diverse kanalen, welke hieronder toegelicht worden. Doelgroepen participatie Om de participatie een zo goed mogelijke kans van slagen te geven, is vanaf de start van het project een zo breed mogelijke doelgroep bij de ontwikkelingen en invulling betrokken. Inwoners Borger-Odoorn Het doel was om het gebied te ontwikkelen samen met de inwoners van de gemeente. Om deze reden is deze groep een belangrijke doelgroep, die gedurende het proces veel meegenomen is. Het doel was tevens om binnen deze doelgroep een zo breed mogelijk spectrum aan leeftijden aan te spreken. Direct omwonenden Nuisveen/Koesteeg Naast de gehele gemeente en andere geïnteresseerden, zijn de direct omwonenden van het plangebied een belangrijke doelgroep. Dit omdat er relatief dicht bij hun woningen gebouwd wordt.
Er zijn participatieverslagen van deze bijeenkomst beschikbaar, maar in verband met de privacy van de bewoners worden deze niet gedeeld.
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
3
Interne doelgroepen (project- en programmateam) Het projectteam bevat disciplines met betrekking tot civiel, financiën, woningbouw en participatie. Vanuit het programmateam wordt een breder spectrum aan disciplines omarmd. Ook worden de juiste afdelingen op de juiste momenten aangehaakt om van iedereen de juiste input te krijgen. Afdelingen als communicatie, groen, RO, omgevingswet, REAL en inkoop. Integrale werkwijze projectgroep Door vertegenwoordigers van diverse disciplines aan te haken op de juiste momenten, kon een integrale werkwijze worden gevolgd. Zo konden alle relevante aspecten en belangen worden meegenomen in het nieuwbouwproject. Met als doel een evenwichtige en samenhangende aanpak te waarborgen bij het ontwerp- en besluitvormingsproces. Door het op de juiste momenten inschakelen van de juiste specialisten, door bijvoorbeeld brede werksessies, is ervoor gekozen om niet alle disciplines vast aan de projectgroep toe te voegen. Daarnaast valt het project onder het programma Wonen, van waaruit ook integrale afweging plaatsvond.
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
4
Participatie-inzet en middelen (in chronologische volgorde) Het doel van de participatie is om inwoners van de gemeente Borger-Odoorn actief te betrekken bij het ontwerpproces van het nieuwbouwproject, door hun inzichten, wensen en zorgen te verzamelen en waar mogelijk en van meerwaarde, te integreren in het ontwerp. Door het stimuleren van de betrokkenheid werd beoogd het draagvlak voor het nieuwbouwproject te vergroten. Het participatieproces omvatte verschillende aspecten en acties om de gemeenschap te betrekken bij de ontwikkeling: Werkgroep WoonWensen Borger (2022) De werkgroep WoonWensen Borger bestaande uit inwoners, gemeente en de stichting Dorpsbelangen speelden een belangrijke rol bij het inventariseren van de woonwensen. Ook de jongeren in Borger werd gevraagd naar hun wensen voor de toekomst. De gemeente maakt gebruik van al deze uitkomsten bij de verdere invulling van de bouw- en ontwikkelingsplannen voor Borger. Bijeenkomst 15-06-2022 Tijdens de inwonersbijeenkomst op 15 juni zijn ideeën opgehaald van de inwoners met betrekking tot de ontwikkeling van Borger. Woonwensen Borger onderzoek (zomer 2022) Onder inwoners van het dorp is een onderzoek uitgevoerd naar voorkeurlocaties en hoe de woningen en woonomgeving eruit moet komen te zien. Waar kan volgens de inwoners het beste gebouwd worden en hoe moet het dorp er over 25 jaar uit zien.
Met een respons van 665 heeft deze enquête mooie inzichten gegeven. Inzichten die we in willen zetten bij de realisatie van de woonopgave. In de enquête is de voorkeur uitgesproken om nieuwe woningen te bouwen in Daalkampen en op de Koesteeglocatie. Deze locaties sluiten goed aan bij de lopende ideeën binnen de gemeente. Daarnaast is de wens vanuit de provincie uitgesproken om de HUB verder te ontwikkelen. Een ontwikkeling die ook binnen de gemeente met enthousiasme is ontvangen. Bijeenkomst 11-05-2023 Op 11 mei 2023 is er een participatiesessie gehouden in de kerk in Borger met inwoners om te praten over de ontwikkeling van Borger West. Borger West is het laatste stukje van Daalkampen, rond het nieuwe Esdalcollege en de Koesteeglocatie aan de noordkant van de N374. Tijdens de avond zijn wij in gesprek geweest over de ontwikkelingen tot nu en hebben wij het beeld van de inwoners opgehaald over de onderwerpen: woonvormen, groen, verkeer en bijvoorbeeld recreatie. De input van deze avond is te vinden in bijlage 1. Bijeenkomst 19-12-2023 Op 19 december 2023 is er een participatie-sessie gehouden in de kerk in Borger met inwoners om te praten over de ontwikkeling van Borger West. De input van deze avond is te vinden in bijlage 2. Samengevat: De meeste gemaakte opmerking ging over het belang van betaalbaarheid in de wijk.
Daarnaast wordt positief gereageerd op gemengd bouwen: zowel voor een gemixte populatie (jong/oud) als voor een mix van huizen (duur/goedkoop). Overige opmerkingen die vaak zijn gemaakt hadden vooral betrekking op verkeer/infrastructuur. Zo werd meermaals aangekaart dat de fietstunnel een goed
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
5
idee is, maar dat de fietsroute wel dominant in de denkrichtingen aanwezig is. Verder werd meermaals verwezen naar de geluidshinder aan de N34 en werd de wens voor parkeren aan huis meermaals aangekaart. Gebruik Swipocratie (19-12-2023 t/m 12-01-2024) Om een bredere doelgroep te kunnen betrekken bij het participatietraject is gekozen om Swipocratie te gebruiken. Swipocratie is een app die wordt gebruikt inwoners en vooral jongeren te betrekken bij voorgestelde beleidsopties en dus participatie. Hiervoor is een ‘Tinder’-achtige omgeving gemaakt. Hierbij worden stellingen weergegeven, voorzien van een afbeelding en eventueel een toelichting. Vervolgens kan naar ‘like’ of ‘dislike’ geveegd worden. Door bij de start van de tool een aantal vragen in te vullen zoals leeftijd, woonplaats, doelgroep, worden een aantal kenmerken achterhaald. Ook kunnen dillema's worden voorgelegd zodat mensen een keuze moeten maken. Bijvoorbeeld minder parkeerplaatsen in het woongebied. De uitkomsten van het onderzoek zijn te vinden in bijlage 3. Een aantal opvallende zaken uit de Swipocratie worden hier opgesomd. Er wordt voornamelijk gekeken naar de respondenten die hebben aangegeven ook daadwerkelijk op de Koesteeglocatie te willen wonen. • Bij de stelling ‘Als er een deelauto beschikbaar is, zou ik hem minimaal 2x per maand gebruiken’ geeft 80% van de serieus geïnteresseerden aan dit niet te doen.
Bij alle participanten geeft 79% aan het hier niet mee eens te zijn. • Bij de stelling ‘Als openbaar vervoer dichtbij is, vind ik verder weg parkeren geen probleem’ geeft 65% aan het hier niet mee eens te zijn. Maar 35% van de participanten die in Borger-West willen wonen is bereid om verder weg te parkeren. • 73% van de respondenten geeft aan dat de nieuwe woningen vooral klein en betaalbaar moeten zijn. Van het totaal aantal respondenten is dit 77%. Geconcludeerd kan worden dat er betaalbaar gebouwd moet worden en dat klein bouwen niet erg is. • 80% van de respondenten met serieuze interesse vinden het prima als hun (nieuwe) huis bestaat uit 2e hands bouwmaterialen. Een uitgangspunt wordt dan ook om hier met de bouw rekening mee te houden en dit, waar mogelijk, toe te passen. • 87% van de respondenten die in Borger-West willen gaan wonen geven aan best in een buurt met weinig auto’s te willen wonen zodat kinderen veilig op straat kunnen spelen. Deze uitkomst staat haaks op de andere stellingen met betrekking tot verkeer en parkeren, waaruit blijkt dat respondenten voornamelijk dicht bij huis willen parkeren. Een uitgangspunt wordt dat er een goede combinatie wordt gezocht tussen ruimte voor een auto aan huis, maar ook weinig verkeer in de straten. • De respondenten geven aan liever een centrale speeltuin in de wijk te hebben, dan meerdere losse speeltoestellen.
Hierbij wordt de voorkeur gegeven aan het feit dat kinderen vrij kunnen spelen in de natuur. Een uitgangspunt wordt dan ook om een (of enkele) centrale speeltuinen te realiseren, welke voornamelijk natuurlijk zijn ingericht. Naast de totale output (zichtbaar in bijlage 3) is een verdiepende analyse op de data gedaan. Hierbij is gekeken naar mensen die in de Swipocratie hebben aangegeven graag op de Koesteeglocatie te willen wonen. Deze data is vervolgens opgesplitst in drie
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
6
leeftijdsgroepen: <30 jaar, 30-60 jaar, >60 jaar. De verdiepende analyse is te vinden in bijlage 4. Uit deze analyse kwamen de volgende opvallendheden: • Bij de stelling ‘Ik ben bereid het openbaar groen samen met buurtgenoten te onderhouden’ bleek dat jongeren (<30) hier in mindere mate toe bereid zijn dan andere leeftijdsklassen. Uitgangspunt wordt dan ook om rondom de jongeren/starterswoningen geen (of minder) openbaar groen te realiseren dat door de buurt onderhouden moet worden. • Bij de stelling ‘Ik vind een openbaar voedselbos in mijn wijk een goed idee’ bleek dat jongeren (<30) het hier over het algemeen minder mee eens zijn dan andere leeftijdsgroepen. Een uitgangspunt wordt om bij het (eventueel) plaatsen van een voedselbos, deze niet rondom jongeren/starters woningen te bouwen. • Bij de stelling ‘Liever gemaaid gras [A] of een bloemrijk grasland [B] bleek dat 53% van de jongeren liever gemaaid gras ziet. In tegenstelling tot de andere leeftijdsgroepen, waar overwegend positiever werd gereageerd op een bloemrijk grasland. Een uitgangspunt wordt dan ook voornamelijk in te zetten op een bloemrijk grasland, en rond jongeren/starters woningen dit te combineren met gemaaid gras. • Uit de stellingen omtrent betaalbaarheid blijkt dat voor de leeftijdscategorie 30-60 jaar alle prijsklassen het meest haalbaar zijn. Dit is voornamelijk te zien in de prijsklasse boven de 350k.
Een uitgangspunt wordt dan ook om de woningen boven de 350k voornamelijk te bouwen voor de leeftijdsklasse 30-60 jaar.
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
7
Sfeer kaders Van de participanten die hebben aangegeven in Borger-West te gaan wonen blijkt dat voornamelijk Sfeer 1, 3 en 4 in de smaak vallen. Sfeer 2 scoort de laagste score, wat waarschijnlijk komt door een gebrek aan groen. Verder valt op dat sfeer 4 vooral goed scoort onder de leeftijdsgroepen <30 en 30-60, in relatie tot de leeftijdsgroep >60. Een uitgangspunt wordt om de getoonde sferen, waar mogelijk, te combineren in de wijk. Hierbij wordt sfeer 2 in mindere mate gebruikt, in verband met het gebrek aan groen.
Sfeer 1 0%
20%
40%
60%
80%
100%
80%
Sfeer 1: spreekt dit je aan?
89% 82%
% ja <30 jaar
% ja 30-60 jaar
% ja >60 jaar
Sfeer 2 0%
20%
40%
60%
80%
100%
50% 56% 50%
Sfeer 2: spreekt dit je aan?
% ja <30 jaar
% ja 30-60 jaar
% ja >60 jaar
Sfeer 3 0%
20%
40%
60%
80%
100%
53%
Sfeer 3: spreekt dit je aan?
72% 78%
% ja <30 jaar
% ja 30-60 jaar
% ja >60 jaar
Sfeer 4 0%
20%
40%
60%
80%
100% 90%
Sfeer 4: spreekt dit je aan?
79% 68%
% ja <30 jaar
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
% ja 30-60 jaar
% ja >60 jaar
8
Jongerensessie: napraten Swipocratie (16-01-2024) Aan het einde van de Swipocratie vragenlijst werd gevraagd of jongeren zich wilden opgeven voor een jongerensessie om na te praten over de vragen/stellingen binnen Swipocratie. Hiervoor hebben twee mensen zich aangemeld, welke zijn uitgenodigd voor de sessie op 16 januari. Helaas hebben ze de uitnodiging niet beantwoord en was er geen opkomst op de jongerensessie. Dit kan worden verklaard doordat er al een breed participatietraject is gevoerd en er al veel input momenten zijn geweest. Nieuwsbrieven ontwikkeling Daalkampen II fase 3 De gemeente verstuurt regelmatig een nieuwsbrief naar de huidige inwoners van de wijk Daalkampen om hen te informeren over de voortgang van de nieuwbouw. In maart 2023 is een nieuwsbrief verzonden aan alle inwoners van de wijk om hun onder meer te informeren over de ontwikkeling van het senioren hof en de starterswoningen. Conclusies participatie Binnen het participatietraject zijn veel meningen opgehaald. De conclusies die zijn opgenomen in de uitgangspunten worden voornamelijk gedeeld (bijvoorbeeld veel groen, betaalbaarheid, etc.). Verder lijkt het meest positief gereageerd te worden op aspecten uit denkrichting 3: Wonen op Oergrond. Er wordt voornamelijk positief op het gemengde wonen (zowel arm/rijk, als jong/oud door elkaar). Daarentegen wordt wel anders gekeken naar het centrale parkeren.
Uit het participatietraject blijkt dat parkeren aan huis voor veel mensen een belangrijk punt is.
Denkrichtingen Denkrichtingen Er zijn door de stedenbouwkundig ontwerper drie denkrichtingen uitgewerkt. Deze denkrichtingen zijn binnen het participatietraject aan de inwoners gepresenteerd en hier konden reacties op gegeven worden. Er is bewust gekozen voor het woord “denkrichting” omdat de ontwerpen een richting geven waarin gedacht kan worden. Het zijn geen scenario’s, waarbij een scenario gekozen moet worden. Het beste uit de drie denkrichtingen wordt gecombineerd en zo volgt uiteindelijk het definitieve ontwerp. Denkrichting 1: Kleurrijk dorp • Divers en dorps, elke straat is anders • Maximaal 3 lagen • Dorpse maat en schaal
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
9
Denkrichting 2: Wonen in het landschap • Divers en groen • Zicht op het landschap vanaf de voordeur • Maximaal 3 lagen • Dorpse maat en schaal
Denkrichting 3: Wonen op Oergrond • Wonen in een raatakker • Divers en groen • Familie erven voor meerdere generaties • Maximaal 3 lagen • Dorpse maat en schaal
Conclusie denkrichtingen Tijdens het participatietraject werd voornamelijk positief gereageerd op denkrichting 3: Wonen op Oergrond. Het gemengde wonen in raatakkers (arm/rijk en jong/oud) wordt door veel inwoners als wenselijk gezien. Dit samen met een groene buurt. Wel wordt negatiever gereageerd op het centrale parkeren. Inwoners zien liever parkeren voor de deur, op eigen oprit. Binnen denkrichting 1 en 2 wordt het fietspad als ‘te prominent aanwezig’ ervaren. Binnen denkrichting 3 valt dit met de bocht in het fietspad minder op. De aspecten uit de denkrichtingen waar positief op is gereageerd, worden samengevoegd tot 1 concept: Wonen op Oergrond. Hierbij geldt denkrichting 3 als leidraad.
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
10
Bijlage 1: Uitkomsten participatiesessie 11-05-2023 Input Wonen Type woningen • Laagbouw waar mogelijk • Maximaal 3 woonlagen • Betaalbare woningen voor jongeren • Goedkoop: 200.000 euro en niet 275.000 euro • Klein tuintje/terras bij kleine seniorenwoning • Seniorenwoning 2 slaapkamers • Starterswoningen voor 1 of 2 personen • Ook casco bouw • Woonkamer groter dan 21 vierkante meter en wc apart (niet in badkamer) • Leuk idee: huizen met achterkant tegen elkaar in plaats van in een rijtje • Nieuwe architectuur geïnspireerd door archeologie Doelgroepen • Sociale huur voor jongeren • Gemixte gezinnen: meer variatie bouwen • Meer variatie per straat of per blok, dus senioren en starters door elkaar (jong en oud) • Seniorengezinnen samen Omgeving • Vlakwisseling (woningen in hogere dichtheid aan zijde Koesteeg wisselen met woningen in lagere dichtheid ten zuiden van Koesteeg 15) • Richting landschap lager bouwen • Locatie Koops meenemen in ontwikkeling • Omgeving Klimschuur opknappen Participatie • Opdracht voor jonge architecten of een prijsvraag studenten • Hoe betrekken we jongeren bij dit proces? • Tip: doelgroep met architect mee laten denken (zoals starters) Overig • • • • •
Oude Drent wil aan de grond wonen Erfpacht voor betaalbaar Oude glasblazerij eraf Architectuur Glasblazerij gebruiken bij nieuwbouw Dorps binnen het dorp
Input Verkeer Rond en over de N34 • Geluidswal, of andere oplossing bij grens N34, zodat bewoners geen last hebben van die weg. • Zuidkant N34 ook voor fietsers en wandelaars
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
11
•
Donkere, winderige en gevoelsmatig onveilige oversteek aanpakken
Rond en om de N374 • Brug voor fietsers en wandelaars naar Esdal ten hoogte van N374 • Fietspad langs N374 en oversteekpunt bij rotonde richting Daalkampen ook meenemen in plannen • Fietstunnel (374 Esdal) heel goed en veilig idee • Voorkomen sluipverkeer Koesteeg van en naar Borger Noord • Plekken voor deelauto’s • Blijven er op de N374 vrachtauto’s toegestaan? Deze geven veel overlast Nuisveen en Koesteeg • Kruising Turfmaadsweg/Nuisveen/Rolderstraat gevaarlijk tijdens spits • Afslaand verkeer vanuit Zuidelijke richting neemt vaak de binnenbocht HUB • Geluidswal Hub in combinatie met groen • Hub Borger Oost naar West mooi idee, met groen erbij Ontsluiting nieuwe wijk • Ontsluiting bij brandweer niet Nuisveen • Ontsluiting op oude plek Rolderstraat tegenover brandweer In de nieuwe wijk • Graag ook weer trottoirs • Schanskorf doortrekken richting Koesteeg en geluidswal • Oplaadpunten elektrische auto’s • Plekken voor deelauto’s • Autoluw • Lage parkeernorm • Ondergrondse parkeergarage in Borger West? Overig • Kruisstraat te gevaarlijk voor voetgangers • Poolse Bevrijdingslaan wordt te hard gereden • Goed betonnen wandelpad (breed genoeg) naar centrum voor rollators, scootmobielen, kinderwagens enzovoort • Noordzijde linkerkant oude Esdal college dichthouden • Weg Meidoorn smaller maken of de snelheid omlaag Input Groen • Liever wat meer algemeen groen en wat kleinere tuinen •
Voedselbos of gezamenlijke moestuin • Fruitbomen in plaats van loofbomen • Natuurlijk parkje met wilde bloemen • Koesteeg groen behouden (aanvullen met struiken, zoals meidoorn) • Combinatie ontmoetingsplek en speelplek
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
12
• • • • •
Waar komt het ‘speelgroen’ voor kinderen? Waterfontein uit de grond Vijver met waterfontein op centrale plaats Geluidswallen in combinatie met groen (N34 en N374) Huidige zuidelijk gelegen groenstrook langs N374 behouden
Input Sociaal domein • Woongroepen gemengd (jong en oud in de straat) • Hofje voor jong en oud bij elkaar • Beweegtuin voor jong en oud • Ontmoetingsplek (bijvoorbeeld in het hofje) • Begin Rolderstraat/plek tegenover oude burgemeesterswoning (oude taxicentrale) gebruiken voor ontmoetingsplek met bewegen, moestuin, speelplek enzovoort • Naoberschap-achtige bouw • Pumptrackbaan en andere beweegmogelijkheden rondom Esdal college • Menging jongeren mist bij verenigingen en scholen
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
13
Bijlage 2: Uitkomsten participatiesessie 19-12-2023 Opbrengsten ingeleverde folders Aantal aanwezigen: circa 130 Aantal ingeleverde folders: 46 (7 met alleen e-mailadres, zonder input) In sommige folders werd een voorkeur voor een denkrichting uitgesproken. Denkrichting
Aantal keer benoemd
Wonen op oergrond Wonen in het landschap Kleurrijk dorp
11 3 3
Overige opmerkingen
Aantal keer benoemd
Betaalbaarheid Mix van huizen (duur/goedkoop)/gemengde bouw Parkeren bij huis Gemixte populatie (jong/oud gemengd wonen) Fietstunnel goed idee Geluidhinder N34 Fietsroute te dominant (splitst wijk in 2'en) Meer nadruk op HUB Veel groen/bio based Levensbestendige woningen Hofjes zoals vroeger mooi Geen flexwoningen Meer nadruk op deelauto's Liever grotere kavels Overige opmerkingen Privé tuinen, niet gezamenlijk Borger moet geen yuppen dorp blijven Probeer authentiek Borger te bewaren Idee om ook statushouders erbij te doen? Vierkanten bij oergrond niet té strak maken Zorg dat de jeugd in Borger blijft Denk bij fietsbrug aan hellingspercentage
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
14 7 7 6 5 4 4 2 2 2 1 1 1 1 Aantal keer benoemd 2 1 1 1 1 1 1
14
Bijlage 3: Uitkomsten Swipocratie
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
15
Bijlage 4: Verdiepende analyse Swipocratie Binnen de verdiepende analyse is enkel gekeken naar de respondenten die hebben aangegeven graag op de Koesteeglocatie te willen wonen, of dit serieus te overwegen. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen drie leeftijdsklassen: <30, 30-60 en >60. Het verschil in de antwoorden onder deze leeftijdsklassen wordt zichtbaar in de grafieken in deze bijlage.
Stellingen 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
80%
90% 100%
17% 21% 25%
Als er een deelauto beschikbaar is, zou ik hem minimaal 2x per maand gebruiken Als er veel openbaar groen in de wijk is, vind ik een kleine tuin prima (circa 30 m2)
63% 59%
80%
38% 33% 34%
Als openbaar vervoer dichtbij is, vind ik verder weg parkeren geen probleem Bij mijn nieuwe woning vind ik het belangrijk dat alle kamers op 1 verdieping zijn
70%
6%
88%
36%
De nieuwe woningen op de Koesteeglocatie moeten vooral klein en betaalbaar zijn
65% 68%
81%
Gemengde straten waar jong en oud samenwonen vind ik een goed idee
88%
Gemengde straten waar rijk en arm samenwonen vind ik een goed idee
82%
Ik ben bereid extra te betalen als mijn nieuwe huis bestaat uit natuurlijk en duurzaam materiaal Ik ben bereid het openbaar groen samen met buurtgenoten te onderhouden Ik ben bereid mijn auto op 100 meter te parkeren om in een groene omgeving te kunnen wonen
56% 39%
Ik vind een openbaar voedselbos in mijn wijk een goed idee
45%
% eens 30-60 jaar
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
66% 66% 80% 79% 85% 89% 86% 81%
Ik wil best wonen in een buurt met weinig auto’s zodat kinderen veilig op straat kunnen spelen
% eens >60 jaar
63%
53% 50%
Ik vind het prima als mijn (nieuwe) huis voor een deel bestaat uit 2e hands bouwmaterialen
Met goed openbaar vervoer en een deelauto voor de deur schaf ik geen (extra) auto aan
91% 93%
65%
47% 47%
40%
97% 96%
39% 38%
45%
% eens <30 jaar
16
Het is voor mij belangrijk dat Liever er voldoende pakketbezorg mogelijkhede Met de hele ers aan huis Liever 3 n in mijn wijk Appartement wijk samen [A] OF een Liever een afvalcontainer Kinderen zijn om te Een paar en en meer energie centraal Liever meer laadpaal voor s in je tuin [A] spelen in een bewegen [A] speeltoestelle openbaar opwekken [A] afhaalpunt in hoge bomen Liever de deur [A] OF OF lopen naar aangelegde OF als ik wil n voor de groen [A] OF OF iedereen de wijk en [A] OF meer gemaaid gras een een centrale speeltuin [A] sporten ga ik deur [A] OF rijwoningen eigen minder opbrengst uit [A] OF een gezamenlijk ondergrondse OF vrij spelen naar een een centrale en minder zonnepanelen verkeer in je zonnepanelen bloemrijk laadplein iets afval in de natuur sportschool of speeltuin in openbaar [B] straat [B] [B] grasland [B] verderop [B] container [B] [B] sportclub [B] de wijk [B] groen [B]
0% 10% 20% 30%
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
< 30 jaar
> 60 jaar 30-60
< 30 jaar
> 60 jaar
30-60
< 30 jaar
> 60 jaar
30-60
< 30 jaar
> 60 jaar
30-60
< 30 jaar
> 60 jaar
30-60
< 30 jaar
> 60 jaar
30-60
< 30 jaar
> 60 jaar
30-60
< 30 jaar
> 60 jaar
30-60
< 30 jaar
> 60 jaar
30-60
< 30 jaar
> 60 jaar
30-60
17
Haalbaarheid 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80% 80%
Tot 250k 47%
Tot 300k
58%
100%
89% 88%
64%
37%
Tot 350k
Boven 350k
90%
42% 39%
13% 25% % ja <30 jaar
39%
% ja 30-60 jaar
% ja >60 jaar
Spreekt dit je aan? 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
80%
Sfeer 1: spreekt dit je aan?
82% 50%
Sfeer 2: spreekt dit je aan?
50%
72%
Sfeer 4: spreekt dit je aan?
68% % ja <30 jaar
% ja 30-60 jaar
78% 79%
90%
% ja >60 jaar
Sfeer 1
Sfeer 3
Sfeer 2
Sfeer 4
Participatieverslag Koesteeglocatie en Daalkampen II (fase 3)
89%
56%
53%
Sfeer 3: spreekt dit je aan?
100%
18
38/279
Bijlage 3
39/279
Parkeerberekening
Aantal woningen Vrijstaand 2-onder-1-kap Rijwoning TOTAAL
Parkeernorm bewoners 3 6 3
Aantal parkeerplaatsen 2,4 2,3 2,2
7,2 13,8 6,6
12
Parkeernorm Bezoekers Aantal parkeerplaatsen Totaal parkeerplaatsen 0,2 0,6 7,8 0,2 1,2 15 0,2 0,6 7,2
27,6
2,4
Parkeren Esdal 18
30
Aanwezigheidspercentages Werkdagochtend Werkdagmiddag 60 40 100
60 50 100
Berekening benodigde parkeerplaatsen combi bewoners-bezoekers Werkdagochtend Werkdagmiddag Woningen bewoners 16,56 Woningen bezoekers 0,96
16,56 1,2
24,84 1,8
27,6 0
TOTAAL
17,76
26,64
27,6
Woningen bewoners Woningen bezoekers Dagonderwijs
17,52
Werkdagavond
Werkdagnacht 90 75 0
Werkdagavond
Koopavond 100 0 0
Werkdagnacht
Vrijdagmiddag 70 60 100
Vrijdagavond Zaderdagmiddag Zaterdagavond Zondagmiddag 70 75 80 75 100 100 100 90 0 0 0 0
22,08 1,68
19,32 1,44
Vrijdagavond Zaderdagmiddag Zaterdagavond Zondagmiddag 19,32 20,7 22,08 20,7 2,4 2,4 2,4 2,16
23,76
20,76
80 70 0
Koopavond
Vrijdagmiddag
21,72
23,1
24,48
22,86
Berekening combi bewoners-bezoekers-Esdal Werkdagochtend Werkdagmiddag Woningen bewoners 16,56 Woningen bezoekers 0,96 Dagonderwijs 18
16,56 1,2 18
24,84 1,8 0
27,6 0 0
22,08 1,68 0
19,32 1,44 18
Subtotaal Huidige parkeerplaats Esdal
35,52 18
35,76 18
26,64 18
27,6 18
23,76 18
38,76 18
21,72 18
23,1 18
24,48 18
22,86 18
Extra parkeren nodig bij komst CPO:
17,52
17,76
8,64
9,6
5,76
20,76
3,72
5,1
6,48
4,86
Werkdagavond
Werkdagnacht
Koopavond
Vrijdagmiddag
Vrijdagavond Zaderdagmiddag Zaterdagavond Zondagmiddag 19,32 20,7 22,08 20,7 2,4 2,4 2,4 2,16 0 0 0 0
Bijlage 4
41/279
Natuurtoets
Natuurtoets nieuwbouw Borger-Odoorn Toetsing aan de Wet natuurbescherming 7 december 2023
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Verantwoording Titel
Natuurtoets nieuwbouw Borger-Odoorn
Opdrachtgever
Gemeente Borger-Odoorn
Projectleider
Henk Klaassens
Auteur(s)
Tjebbe Leen
Tweede lezer
Nils Rutjes
Uitvoering meet- en inspectiewerk
Tjebbe Leen
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Aantal pagina’s
18 (exclusief bijlagen)
Datum
7 december 2023
Handtekening
Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.
Colofon TAUW bv W.A. Scholtenstraat 3a Postbus 722 9400 AS Assen T +31 59 23 91 30 0 E info.assen@tauw.com
2/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Inhoud 1
Inleiding ..................................................................................................................................... 4 1.1
Doel .................................................................................................................................... 4
1.2
Wettelijk kader .................................................................................................................... 4
1.3
Te beschouwen natuurwet- en regelgeving ....................................................................... 5
1.3.1 1.4 2
3
4
TAUW en biodiversiteit ....................................................................................................... 6
Huidige situatie en beoogde ontwikkeling ................................................................................. 6 2.1
Huidige situatie ................................................................................................................... 6
2.2
Beoogde ontwikkeling ........................................................................................................ 8
2.3
Uitgangspunten werkzaamheden en toetsing .................................................................... 9
Soortenbescherming ................................................................................................................. 9 3.1
Beschermingsregime en bepalingen .................................................................................. 9
3.2
Vrijstellingen ..................................................................................................................... 10
3.3
Zorgplicht ......................................................................................................................... 10
3.4
Werkwijze ......................................................................................................................... 11
3.5
Literatuuronderzoek ......................................................................................................... 11
3.6
Toetsing beschermde soorten .......................................................................................... 12
3.6.1
Flora .......................................................................................................................... 12
3.6.2
Grondgebonden zoogdieren ..................................................................................... 12
3.6.3
Vleermuizen .............................................................................................................. 13
3.6.4
Vogels ....................................................................................................................... 14
Conclusies en aanbevelingen.................................................................................................. 15 4.1
Aanleiding en doel ............................................................................................................ 15
4.2
Relevante natuurwet- en regelgeving .............................................................................. 15
4.3
Conclusies toetsing soortbescherming ............................................................................ 16
4.3.1
5
Provinciaal beschermde gebieden .............................................................................. 6
Soortenbescherming ................................................................................................. 16
4.4
Consequenties planvorming en uitvoering ....................................................................... 16
4.5
Aanbevelingen en kansen biodiversiteit ........................................................................... 17
Literatuur ................................................................................................................................. 18
3/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
1 Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft het doel van de toetsing, de relevante natuurwet- en regelgeving en de wijze van kwaliteitsborging.
1.1
Doel
In opdracht van Gemeente Borger-Odoorn heeft TAUW onderzoek gedaan naar de consequenties van de geldende natuurwet- en regelgeving voor de bouw van een nieuwe starterswoningen en levensbestendige woningen. De beoogde ontwikkeling kan alleen doorgaan als deze niet in strijd is met de natuurwet- en regelgeving, of als de benodigde vergunningen worden afgegeven en/of ontheffingen kunnen worden verleend. In deze rapportage volgt het antwoord op de volgende vragen: Welke natuurwet- en regelgeving is van belang? In hoeverre is de beoogde ontwikkeling (mogelijk) strijdig met de geldende natuurwet- en
1.2
regelgeving? Zijn maatregelen en/of een vergunning/ontheffing/melding nodig? Wat betekent dit voor de verdere planvorming en uitvoering?
Wettelijk kader
De Wet natuurbescherming (hierna: ‘Wnb’) is het wettelijke stelsel voor bescherming van Natura 2000-gebieden, soorten (flora en fauna) en houtopstanden. Het beschermingsregime gaat uit van het ‘nee, tenzij-principe’. Dit betekent dat de genoemde verbodsbepalingen in de Wnb altijd gelden. Het afwijken hiervan is alleen onder voorwaarden toegestaan. Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Drenthe is het bevoegd gezag voor het verlenen van toestemming door middel van een vergunning of ontheffing. Provinciale Staten (PS) van de provincie Drenthe kunnen bij verordening vrijstelling verlenen van verbodsbepalingen met betrekking tot beschermde soorten. Naast de Wnb geldt vanuit provinciale ruimtelijke beleidsregels ook regelgeving met betrekking tot beschermde gebieden zoals het Natuurnetwerk Nederland (hierna: ‘NNN’). Deze toetsing is opgesteld volgens de kaders die de huidige natuurwetgeving stelt. Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking en komt de Wet natuurbescherming te vervallen. Hoewel artikelnummers en verwijzingen zullen wijzigen, is de uitwerking van de omgevingswet niet wezenlijk anders dan de Wet natuurbescherming als het gaat om natuurwetgeving bij ruimtelijke ontwikkelingen. De conclusies in deze rapportage kunnen dan ook onder de omgevingswet gehandhaafd worden.
4/19
Kenmerk
1.3
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Te beschouwen natuurwet- en regelgeving
Natura 2000-gebieden In Nederland zijn 162 gebieden aangewezen als Natura 2000-gebied, beschermd vanuit de Europese Vogelrichtlijn en/of Habitatrichtlijn; van nog eens drie gebieden is de aanwijzing nog in procedure. De afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied ‘Drouwenerzand’ is circa 3,8 kilometer. Verstoringsfactoren zoals geluid, licht en optische verstoring van de aanlegfase en gebruiksfase zorgen vanwege de afstand en aard van de werkzaamheden met zekerheid niet tot negatieve effecten in Natura 2000-gebieden. Sinds 2 november 2022 is de vrijstelling voor bouw-, sloop- en aanlegfasen zoals opgenomen in de Wet stikstofreductie en natuurverbetering vervallen. Dit betekent dat voor bouwwerkzaamheden onderzocht moet worden of een natuurvergunning nodig is. Het berekenen van de stikstofuitstoot en de impact op Natura 2000-gebieden maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. De afstand tot de dichtstbijzijnde stikstofgevoelige habitat is een gedeelte van het ‘Drouwenerzand’ op circa 4 kilometer. Significante gevolgen op stikstofgevoelige habitattypen van Natura 2000-gebieden als gevolg van stikstofdepositie zijn niet op voorhand uit te sluiten. Zekerheid omtrent de projectbijdrage aan de stikstofdepositie kan uitsluitend worden verkregen middels een AERIUS-berekening. Het bevoegd gezag kan hier altijd om vragen.
Houtopstanden Buiten de bebouwde kom zijn bomenrijen met meer dan 20 bomen en percelen met bomen en of struiken met een oppervlakte groter dan 10 are, op enkele uitzonderingen na, beschermd. Dit heeft als doel het totale bosoppervlak in Nederland te behouden. Toetsing van eventuele effecten op beschermde houtopstanden is niet aan de orde, omdat er geen bomen worden gekapt. Beschermde soorten Onder de Wnb zijn diverse planten- en diersoorten specifiek beschermd en voor alle soorten geldt dat negatieve effecten zoveel mogelijk voorkomen moeten worden. Vanwege het mogelijk voorkomen van (beschermde) flora en fauna in en nabij de plangebieden is een toetsing van eventuele effecten op beschermde soorten noodzakelijk. Voor soortenbescherming is geen volledige zekerheid te geven over de aan- of afwezigheid van beschermde soorten. Dat komt doordat beschermde soorten soms in heel kleine aantallen voorkomen en in sommige jaren zelfs afwezig kunnen zijn. Door inzet van deskundige ecologen en landelijk geaccepteerde onderzoeksmethodes wordt de kwaliteit van het onderzoek zoveel mogelijk gewaarborgd. Mede daarom is TAUW aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus, een samenwerkingsverband van adviesbureaus die ecologisch advies geven en ecologisch onderzoek verrichten.
5/19
Kenmerk
1.3.1
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Provinciaal beschermde gebieden
Natuurnetwerk Nederland (NNN) Veel natuurgebieden in Nederland zijn beschermd als het NNN. Het NNN omvat bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden met als doel deze beter met elkaar en het omliggende gebied te verbinden. Provincies zijn verantwoordelijk voor het aanwijzen van de gebieden. Het plangebied maakt geen deel uit van het NNN. De afstand tot het dichtstbijzijnde NNN-gebied is 0,9 kilometer. Een toetsing van effecten op het NNN als gevolg van ontwikkelingen die daarbuiten plaatsvinden (externe werking) is in provincie Drenthe niet van toepassing (provincie Drenthe, 2022). Provinciaal beschermde gebieden In de provincie Drenthe zijn naast het NNN ook gebieden aangeduid en beschermd als Bijzonder provinciaal natuurgebied of landschap, Nationaal Park Drentsche Aa, Beekdal en bergingsgebied en ganzenrustgebied. Het plangebied maakt geen deel uit van deze provinciaal beschermde gebieden. Een toetsing van effecten vanwege externe werking is voor deze gebieden ook niet noodzakelijk. Een toetsing van effecten op deze gebieden is daarom niet aan de orde.
1.4
TAUW en biodiversiteit
Naast de natuurwet- en regelgeving zijn er in alle projecten kansen om bij te dragen aan het herstel van biodiversiteit. In het hoofdstuk ‘Conclusies en aanbevelingen’ zijn enkele van deze kansen voor dit project beschreven.
2 Huidige situatie en beoogde ontwikkeling Dit hoofdstuk beschrijft de huidige situatie, het plan, de voorgenomen werkzaamheden en de gehanteerde uitgangspunten voor toetsing.
2.1
Huidige situatie
Figuur 2.1 toont de ligging van het plangebied. Het gaat om de ontwikkeling van nieuwe starterswoningen en levensloopbestendige woningen nabij de wijk Daalkampen te Borger, in de provincie Drenthe. Figuur 2.2 geeft een sfeerimpressie van het gebied. Het plangebied bestaat in de huidige situatie uit een braakliggend terrein met zwarte grond en een betegelde straat die dwars door het plangebied loopt. Het gebied is op enig moment in 2023 bouwrijp gemaakt ten behoeve van de beoogde woningbouw. In het zuidelijke gedeelte van het plangebied begint op enkele plekken het gras terug te groeien, maar het merendeel van het terrein bestaat uit kaal zand. Er staan 8 verplante bomen in het noordwestelijke hoek van het plangebied. Het is de intentie om deze bomen te handhaven. Als dit niet mogelijk is, dan worden de bomen wederom verplant. In het noorden van het plangebied ligt een smalle drooggevallen sloot, met hierachter (buiten het plangebied) een strook bosschage. Er is geen wateroppervlakte aanwezig in het plangebied. Ten zuidwesten van het plangebied ligt een wadi/sloot met een vijver die recent is aangelegd. De oevers van de vijver zijn nog erg kaal en nagenoeg vegetatieloos. Ten zuiden van het plangebied ligt nieuwbouwwijk Daalkampen.
6/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Ten oosten ligt de N34 met daarachter het dorp Borger. In het noorden is recent een basisschool gebouwd, met daarachter voornamelijk agrarisch gebied. Ook in het westen ligt voornamelijk agrarisch gebied en een zonnepark.
Figuur 2.1 Ligging van het plangebied (globaal begrensd)
7/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Figuur 2.2 Impressie van het plangebied
2.2
Beoogde ontwikkeling
Figuur 2.2 geeft de beoogde ontwikkeling weer. Het gaat om de ontwikkeling van nieuwe starterswoningen en levensloopbestendige woningen in de wijk Daalkampen in Borger.
8/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Figuur 2.2 De beoogde ontwikkeling (Bron: Gemeente Borger-Odoorn)
2.3
Uitgangspunten werkzaamheden en toetsing
De volgende uitgangspunten worden gehanteerd bij de toetsing in dit rapport: Kap van bomen en struiken is geen onderdeel van de werkzaamheden De sloop of renovatie van woningen is geen onderdeel van de werkzaamheden
Het vergraven of dempen van oppervlaktewater is geen onderdeel van de werkzaamheden
3 Soortenbescherming Dit hoofdstuk beschrijft of het voorgenomen plan of project negatieve effecten heeft op beschermde flora en fauna en of vervolgstappen nodig zijn.
3.1
Beschermingsregime en bepalingen
Het onderdeel soortenbescherming onder de Wnb heeft bepalingen opgenomen voor de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten. Het gaat onder meer om soorten die in Nederland, maar soms ook in Europa in hun voortbestaan worden bedreigd. De Wnb kent 3 beschermingsregimes:
Vogels: Het gaat hier om alle inheemse vogels in hun natuurlijk verspreidingsgebied. Ze zijn Europees beschermd via de Vogelrichtlijn Dieren en planten: Het gaat hier om inheemse dieren en planten, die zijn Europees beschermd via de Habitatrichtlijn en/of de verdragen van Bern en Bonn Nationale soorten: Het gaat hier om soorten, die niet onder de reikwijdte van de Vogel- of Habitatrichtlijn of de verdragen van Bern en Bonn vallen. Deze soorten zijn wel nationaal beschermd
Per beschermingsregime geldt een aantal verbodsbepalingen. Tabel 3.1 geeft een samenvatting van de verbodspalingen. Ze voorzien in de bescherming van verblijfplaatsen en de bescherming tegen verstorende invloeden.
9/19
Kenmerk
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Gedeputeerde Staten van provincie Drenthe kan een ontheffing verlenen van de verboden zoals benoemd in de artikelen 3.1, 3.5 en 3.10. Dit kan alleen wanneer er sprake is van een geldend wettelijk belang, er geen reële alternatieven zijn en er geen effect is op de staat van instandhouding beschermde soorten.
3.2
Vrijstellingen
In de Wnb is een aantal algemene soorten amfibieën en zoogdieren landelijk beschermd onder de categorie ‘Nationale soorten’, zoals gewone pad, bruine kikker en konijn. Gedeputeerde Staten van provincie Drenthe heeft bij verordening deze soorten ‘vrijgesteld’ van de ontheffingsplicht (provincie Drenthe, 2021). Dit betekent dat voor deze soorten geen ontheffing nodig is voor werken gericht op ruimtelijke inrichting en ontwikkeling en beheer en onderhoud. Wel geldt voor deze soorten de zorgplicht. Vrijgestelde soorten zijn niet meegenomen in deze toetsing. Tabel 3.1 Verbodsbepalingen soortenbescherming onder de Wnb. VR = Vogelrichtlijn, HR = Habitatrichtlijn. Cijfers verwijzen naar de wetsartikelen Beschermingsregime
Vogels - VR
Verbodsbepaling
Dieren - HR/ Bonn/Bern
Planten -
Dieren -
Planten -
HR/
nationaal
nationaal
Bonn/Bern Dieren of planten: Doden of vangen
3.1.1
Storen/verstoren
3.1.4 (tenzij
3.5.1
3.10.1.a
3.1.5) Plukken, verzamelen, afsnijden,
3.5.5
3.10.1.c
ontwortelen of vernielen Onder zich hebben of vervoeren
3.2.6
3.6.2
3.6.2
Plaatsen: Vernielen, beschadigen of
3.1.2
wegnemen nesten Beschadigen of vernielen rust-
3.1.2
3.5.4
Vernielen (VR: en beschadigen)
3.1.2
3.5.3
Rapen
3.1.3
3.5.3
Onder zich hebben
3.1.3
3.10.1.b
of voortplantingsplaatsen Eieren:
3.3
Zorgplicht
De zorgplicht (Wnb, artikel 1.11) houdt in dat handelingen, die nadelige gevolgen kunnen hebben voor in het wild levende dieren en planten achterwege worden gelaten. De initiatiefnemer neemt de noodzakelijke maatregelen om negatieve gevolgen te voorkomen of zo veel mogelijk te beperken/ongedaan te maken. Het betreft alle in het wild levende dieren en planten. De zorgplicht dient onder meer als vangnet voor de bescherming van soorten waarvoor op grond van de Wnb geen specifiek verbod geldt. De zorgplicht is overal van toepassing, binnen en buiten beschermde gebieden.
10/19
Kenmerk
3.4
R001-1293447TJL-V01-ssc-NL
Werkwijze
De mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten is bepaald aan de hand van de volgende gegevens: Regionale en landelijke verspreidingsatlassen en -data
Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF), geraadpleegd op 16 november en 1 december 2023 De Ecoviewer van TAUW
Een oriënterend veldbezoek op 16 november 2023
Tijdens het oriënterende veldbezoek is onderzocht of de locatie voldoet aan eisen die soorten aan hun leefomgeving stellen. Ook is gelet op aanwijzingen (zichtwaarnemingen en sporen van terreingebruik, zoals holen, uitwerpselen, haren, prooi- of voedselresten) van de aanwezigheid van beschermde soorten.