TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat - Motivering
Tekst van het document
Uit de kencijfers wordt de (maximale) toename als volgt: Woningen
Kencijfer verkeer (verkeersbewegingen per etmaal)
Hoeveelheid
Totale verkeersgeneratie
Huur, huis, sociale huur
5,2
2
10,4
Huur, appartement, sociale huur, <75 m2
3,7
2
7,4
Huur, huis, vrije sector
6,8
2
13,6
Huur, appartement, vrije sector, <75 m2
3,8
2
7,6
Koop, huis, tussen/hoek
7,8
2
15,6
Koop, appartement, <75 m2
6,0
2
12,0 66,6
Sloop, huur, huis, sociale huur
5,2
-4
Totale verwachte toename verkeer
- 20,8 45,8
Er is bij de kencijfers gebruik gemaakt van de maximaal geschatte waarde. De grote parkeerplaats met 18 parkeervakken zal er naar verwachting toe leiden dat de verkeersintensiteit meer toeneemt op de Hoofdweg dan op de Klijnstraat (8 parkeervakken). Deze verkeersbewegingen worden verdeeld over de Klijnstraat en Hoofdweg, waarbij er een toename van 66,6 verkeersbewegingen per etmaal verwacht wordt. Echter, er worden ook een viertal woningen gesloopt (-20,8). Netto zal er dus een totale toename van 45,8 verkeersbewegingen per etmaal zijn. De asymmetrische verdeling van deze toename sluit aan op het verschil in grootte tussen de Hoofdweg en
30
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
de Klijnstraat. Aan de Hoofdweg wordt het grootste deel van de toename verwacht, terwijl de Klijnstraat een kleinere toename zal verwerken zoals hierboven beschreven. In de participatie is er een zorg geuit over de verkeers- en parkeersituatie, met name aan de Klijnstraat. Ook is de toename aan bezoekers genoemd als zorg. De parkeerkoffer is daarom ook voorzien aan de Hoofdweg. Er is een busverbinding aan de Hoofdweg ter hoogte van de noordzijde van het werkingsgebied en het gebied is goed bereikbaar per fiets. Gezien de capaciteit van de bestaande wegen en de genomen maatregelen wordt de toename aan verkeersbewegingen aanvaardbaar geacht. Parkeren Ten aanzien van parkeren worden ook de kencijfers van het CROW gebruikt. Sinds 2024 zijn de parkeerkencijfers voor bezoekers 'opgeknipt' van de parkeerkencijfers van de bewoners. Voor een niet-stedelijk gebied, in de resterende bebouwde kom geldt 0,2 parkeervoorzieningen per woning. Dit moet opgeteld worden bij de parkeervoorzieningen hieronder. De maximale toename in parkeerbehoefte is als volgt: Woningen
Kencijfer Hoeveelheid parkeervoorzieninge n
Totale parkeervoorzieningen
Huur, huis, sociale huur
1,5
2
3,0
Huur, appartement, sociale huur, <75 m2
1,2
2
2,4
Huur, huis, vrije sector
1,8
2
3,6
Huur, appartement, vrije sector, <75 m2
1,3
2
2,6
Koop, huis, tussen/hoek
2,2
2
4,4
Koop, appartement, <75 m2
1,7
2
3,4
Sloop, huur, huis, sociale huur
1,5
-4
-6
Bezoekers
0,2
8
1,6
Totale verwachte toename parkeerbehoefte
15,0
De totale verwachte toename in parkeerbehoefte is 15,0 parkeerplaatsen, inclusief de bezoekersparkeerplaatsen en rekening houdend met de te slopen woningen. Er is bij de kencijfers gebruik gemaakt van de maximaal geschatte waarde. Ter plaatse van het werkingsgebied worden 18 nieuwe parkeerplaatsen aangelegd met een ontsluiting aan de Hoofdweg. Zoals eerder vermeld is de ontsluiting in afstemming met omwonenden herzien. Dit aantal overstijgt de berekende behoefte, waardoor ruimschoots wordt voldaan aan de parkeervraag voor de nieuwe ontwikkeling. Naast de nieuwe parkeerplaatsen blijven de 8 bestaande openbare parkeervakken in het oosten van het werkingsgebied gehandhaafd. Hoewel deze vakken momenteel al in gebruik zijn, dragen ze bij aan de totale parkeercapaciteit in het gebied. Ontsluiting De ontsluiting zal plaatsvinden aan de Hoofdweg en de Klijnstraat. Op basis van het Gemeentelijk vervoersplan Borger-Odoorn 2019-2029 is de Hoofdweg een zogenoemde 'erftoegangsweg type A'. Het maakt onderdeel uit van de verbinding Odoorn - N34 Zuid, met als hoofdfunctie het ontsluiten van Odoorn van en naar de N34 en gebiedsontsluitingswegen netwerk (GOW). Op basis van het gemeentelijk vervoersplan worden uitritten toegestaan voor deze categorie toegangsweg. De ontsluiting wordt uitgevoerd met de landelijke (CROW) richtlijnen voor het wegontwerp.
Deze is te zien in het inrichtingsplan (Bijlage 1).
31
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
4.6.3
Conclusie
De aspecten verkeer en parkeren vormen geen belemmeringen voor het voornemen. Hiermee is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft verkeer en parkeren.
4.7
Natuur
4.7.1
Wettelijk kader
In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn diverse regels ter bescherming van de natuur opgenomen. Deze regels komen grotendeels overeen met de regels die zijn opgenomen in de voormalige Wet natuurbescherming. Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming van plant- en diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG). Gebiedsbescherming De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermt Natura 2000-gebieden. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wijst de Natura 2000-gebieden aan. Op grond van artikel 2.43 Omgevingswet legt hij ook de instandhoudingsdoelstellingen vast. Dit gebeurt in een aanwijzingsbesluit. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze bij de voorbereiding van een omgevingsplan in kaart te worden gebracht en beoordeeld.
Natura 2000-gebieden hebben een externe werking, zodat ook ingrepen die buiten deze gebieden plaatsvinden en verstoring kunnen veroorzaken, moeten worden getoetst op het effect van de ingreep op soorten en habitats. Een omgevingsplan dat significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied kan alleen worden vastgesteld indien uit een passende beoordeling de zekerheid is verkregen dat het plan de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten. Indien deze zekerheid niet is verkregen, kan het plan worden vastgesteld, indien wordt voldaan aan de volgende drie voorwaarden: 1. 2. 3.
Alternatieve oplossingen zijn niet voorhanden; Het plan is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard; en De noodzakelijke compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk bewaard blijft.
In afdeling 8.6 Bkl staat het beoordelingskader voor de omgevingsvergunning voor Natura 2000-activiteiten. Stikstof Stikstofdepositie is geregeld in artikel 22.20 van de Omgevingswet (Ow). De regels van artikel 5.5a van de Wet natuurbescherming (Wnb) blijven gelden tot een bij koninklijk besluit te bepalen datum. Hier vindt, vooralsnog, dus geen verandering plaats ten opzichte van oorspronkelijke wet- en regelgeving. Na een nader te bepalen datum dient stikstof te worden gemonitord als omgevingswaarde. Soortenbescherming Onder de Ow zijn veel dier- en plantsoorten beschermd. De bescherming richt zich op soorten van Europees belang, die onder de reikwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijn vallen, als om bepaalde soorten van nationaal belang. Soortenbescherming vindt plaats binnen en buiten het Natuurnetwerk Nederland. Dit vorm krijgen in wet- en regelgeving, maar in fysieke maatregelen die bescherming, vestiging of uitbreiding van een soortenpopulatie stimuleren. Op grond van artikel 2.18 lid 1 sub f Ow zijn in beginsel de provincies hiervoor verantwoordelijk. Echter, ook decentrale overheden kunnen hiervoor actief beleid voeren. Gedacht kan worden aan het vaststellen van bijvoorbeeld een programma voor soortenbescherming.
32
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
Door strikte formulering van een flora- en fauna-activiteit moet bij vrijwel alle activiteiten in de fysieke leefomgeving nagegaan worden of: er soorten aanwezig zijn; en welke soorten dat zijn. In hoofdstuk 11 van het Besluit activiteiten leefomgeving wordt bepaald wanneer een vergunning nodig is. 4.7.2
Toetsing
Stikstof De depositie van stikstof is berekend gebruik makend van de AERIUS-calculator. Het onderzoek is uitgevoerd in oktober 2025. Hierbij is rekening gehouden met de bouw en gebruiksfase. Als gevolg van het voornemen is de depositie niet meer dan 0,00 mol N/ha/jaar. In Bijlage 5 is het volledige rapport raadpleegbaar. Ecologie Voor dit plan is op 30 mei 2024 een veldbezoek uitgevoerd en daarnaast zijn verspreidingsgegevens van beschermde soorten in en om het plangebied uit de NDFF geraadpleegd. Op basis van het veldbezoek in de verspreidingsgegevens kan worden geconcludeerd dat nader onderzoek naar vleermuizen, huismus en gierzwaluw nodig is. Het nader onderzoek is uitgevoerd en hieronder beschreven. Het plan heeft geen negatieve effecten op provinciaal beschermde natuurgebieden. Zie hiervoor ook Bijlage 6 waarin het rapport is opgenomen. Soortenbescherming De aanwezigheid van jaarrond beschermde nesten van huismus, gierzwaluw en vleermuisverblijf-plaatsen in de bestaande woningen kan niet op voorhand worden uitgesloten. Om te kunnen bepalen of een omgevingsvergunning flora- en fauna activiteit nodig is nader onderzoek uitgevoerd naar jaarrond beschermde nesten van huismus, gierzwaluw en verblijfplaatsen van vleermuizen (gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger).
Verstoring van vleermuizen wordt voorkomen door in de realisatie- en gebruiksfase gebruik te maken van naar beneden gerichte lichtarmaturen die geen lichtuitstraling veroorzaken op de omringende bomen. Negatieve effecten op broedende vogels worden bij voorkeur voorkomen door buiten het broedseizoen te werken, dus buiten de periode (half februari) half maart tot half juli (eind september). Het is ook mogelijk voor het broedseizoen te starten met de werkzaamheden en continu door te werken. Dan is het waarschijnlijk dat vogels niet in het plangebied gaan broeden vanwege de continue verstoring. Is de wens om de werkzaamheden in het broedseizoen te starten, dan is het nodig het plangebied voorafgaand aan de start te laten inventariseren op broedgevallen door een broedvogeldeskundige. Zijn er op dat moment vogels aan het broeden, dan kunnen de werkzaamheden pas starten als de jongen zijn uitgevlogen. Zorgplichtmaatregelen Voor andere beschermde soorten is geen omgevingsvergunning nodig, mits bij uitvoering van de werkzaamheden de zorgplichten van de Omgevingswet in acht wordt genomen. Dit kan door ten minste één week voorafgaand aan grondwerkzaamheden het grasveld kort te maaien. Op die manier hebben amfibieën en grondgebonden zoogdiersoorten voldoende tijd zich te verplaatsen naar een locatie buiten de invloedsfeer van de werkzaamheden.
Negatieve effecten op rode lijstsoorten van korstmossen, mossen en paddenstoelen kunnen worden verzacht of verminderd, door materialen van verwijderde bomen en begroeiing elders in of direct aangrenzend aan het plangebied terug te plaatsen. Gebiedsbescherming Negatieve effecten ten aanzien van in het kader van beschermde stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden
33
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
kunnen worden uitgesloten. Het plan is niet in strijd met het provinciaal ruimtelijk natuurbeleid. Houtopstanden Het plan leidt niet tot aantasting van beschermde houtopstanden. Het indienen van een kapmelding bij de provincie Drenthe vanwege beschermde houtopstanden is niet nodig. Nader onderzoek Uit het nader onderzoek (Bijlage 7) blijkt dat er in de woningen geen nestlocaties van huismus en gierzwaluw zijn vastgesteld. Door de geplande sloopwerkzaamheden worden ter plaatse van de nieuwbouwlocatie geen nestplaatsen van huismus of gierzwaluw vernield en kunnen zo ook geen individuen worden verstoord of gedood. In één van de woningen in het plangebied is één nestlocatie van spreeuw vastgesteld. Door de geplande sloopwerkzaamheden worden ter plaatse van de plangebieden nestplaatsen van spreeuw vernield en kunnen zo ook individuen worden verstoord of gedood. Bovenstaande leidt niet tot een overtreding van verbodsbepalingen artikel 11.37, lid 1 van het Besluit activiteiten leefomgeving. Maatregelen en het aanvragen van een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit in het kader van de Omgevingswet zijn voor spreeuw noodzakelijk.
Uit het onderzoek is gebleken dat er ter plaatse één zomerverblijfplaats en twee paar-/winterverblijfplaatsen van gewone dwergvleermuis aanwezig zijn in de woningen van het plangebied Door de geplande sloopwerkzaamheden worden deze verblijfplaatsen vernield en kunnen individuen worden verstoord, verwond of gedood. Bovenstaande leidt tot een overtreding van verbodsbepalingen artikel 11.46, lid 1 van het Besluit activiteiten leefomgeving. Maatregelen en het aanvragen van een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit is voor gewone dwergvleermuis noodzakelijk. Hiervoor dient een activiteitenplan opgesteld te worden voor gewone dwergvleermuis waarin de te nemen mitigerende en/of compenserende maatregelen, alternatievenafweging en de toelichting op het wettelijk belang zijn uitgewerkt. Uit het onderzoek is gebleken dat de bomenlanen te oosten en westen van het plangebied gebruikt worden als vaste en daarmee essentiële vliegroute voor vleermuizen. Deze vliegroute wordt met de voorgenomen werkzaamheden niet aangetast. Om negatieve effecten en overtreding van verbodsbepalingen artikel 11.46, lid 1 van het Besluit activiteiten leefomgeving te voorkomen dienen deze vliegroutes tussen zonsondergang en zonsopkomst niet te worden aangelicht.
Tijdens het onderzoek naar vleermuizen zijn geen waarnemingen gedaan die duiden op een verblijfplaats van gewone grootoorvleermuis, laatvlieger, ruige dwergvleermuis of kleine dwergvleermuis. Daarmee zijn verblijfplaatsen van deze soorten uitgesloten. Een omgevingsvergunning of maatregelen zijn voor deze soorten niet nodig. Tijdens het onderzoek naar huismus is één broedgeval van de kauw vastgesteld. Voorafgaand aan werkzaamheden in de broedperiode van de meeste te verwachten soorten (spreeuw en kauw) (globaal half maart-half augustus) dient een broedvogelcontrole uitgevoerd te worden. Als tijdens de controle blijkt dat een broedgeval aanwezig is, dient een verstoringsvrije zone rond het nest bepaald te worden door een ter zake kundige ecoloog. In deze zone mag niet gewerkt worden totdat het nest weer verlaten is. 4.7.3
Conclusie
Stikstof Er treedt door de stikstofdepositie geen negatief effect op in het kader van de door de Omgevingswet beschermde Natura 2000-gebieden.
34
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
Ecologie Nader onderzoek naar vleermuizen, huismus en gierzwaluw is uitgevoerd. Hieruit blijkt dat voor spreeuw en de gewone dwergvleermuis een omgevingsvergunning nodig is. Deze omgevingsvergunning is verkregen op 27 augustus 2025 (Bijlage 8). Met inachtneming van de overige hierboven beschreven maatregelen en het afgeven van de vergunning is het plan uitvoerbaar.
4.8
Luchtkwaliteit
4.8.1
Wettelijk kader
In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn instructieregels opgenomen voor luchtkwaliteit. Deze regels zijn gesteld ter bescherming van de gezondheid. In paragraaf 5.1.4.1 Bkl zijn omgevingswaarden voor onder andere stikstofdioxide (NO2 ) en fijnstof (PM10 ) opgenomen. Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; het project draagt niet in betekenende mate (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging. Uit artikel 5.53 en 5.54 Bkl volgt dat een project niet in betekende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 ug/m3 . Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project binnen de NIBM-grens blijft: 1.
2.
Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorie blijft. Onder deze 'standaardgevallen NIBM' vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 Bkl. Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de gestelde grenzen, dan is het mogelijk om alsnog via detailberekeningen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve berekening voldoende zijn. Soms kan de zogeheten NIBM-tool gebruikt worden, eventueel aangevuld met detailberekeningen.
In artikel 5.51 lid 2 Bkl zijn aandachtsgebieden aangewezen. Dit zijn locaties met hoge concentraties stikstofdioxide (NO2 ) en/of fijnstof (PM10 ). De gemeente is niet aangewezen als concentratiegebied. 4.8.2
Toetsing
In het werkingsgebied worden 12 nieuwe woningen toegevoegd, en vier woningen gesloopt. Zoals eerder aangegeven gaat het om vier huurwoningen, vier koopwoningen en vier sociale huurwoningen. Dit gebied wordt door het CBS beschouwd als niet stedelijk en ligt in de rest van de bebouwde kom. Zoals eerder bepaald wordt de maximale verkeersgeneratie verwacht op 45,8 verkeersbewegingen per etmaal. Onderzoek NIBM-tool Voor kleinere ruimtelijke en verkeersplannen die effect kunnen hebben op de luchtkwaliteit heeft het ministerie van Infrastructuur en Milieu in samenwerking met Kenniscentrum InfoMil de nibm-tool 2022 ontwikkeld. Daarmee kan op een eenvoudige en snelle manier worden bepaald of een plan niet in betekenende mate bijdraagt aan luchtverontreiniging. Met behulp van deze rekentool is de toename van de stoffen NO2 en PM10 bepaald.
35
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
Figuur 4.1: Nibm-tool uitsnede Uit de berekeningen met de nibm-tool blijkt dat het plan de grens van 3% (een toename van 1,2 µg/m3 NO2 en PM10 ) niet overschrijdt. Het voornemen kan derhalve worden beschouwd als een nibm-project. Nader onderzoek naar de luchtkwaliteit vanwege de toename van het verkeer en de afstand tot een aandachtsgebied is niet noodzakelijk. Onderzoek achtergrondniveau Hoewel geconstateerd is dat het project een zogenaamd nibm-project betreft, dient ook te worden bezien of de luchtkwaliteit in het projectgebied niet zodanig is dat de normen voor een goed woonklimaat worden overschreden. Daartoe is gebruik gemaakt van de Grootschalige Concentratiekaarten Nederland 2022, welke in maart 2022 zijn gepubliceerd. De kaarten geven een beeld van de luchtkwaliteit in Nederland en betreffen zowel recente als toekomstige jaren. Per kilometervak worden de concentraties voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen weergegeven waarvoor Europese regelgeving bestaat. De kaarten op deze website hebben een juridisch-formele status. De meest relevante luchtkwaliteitseisen voor ruimtelijke plannen betreffen stikstofdioxide (NO2 ) en fijn stof (PM2.5 en PM10 ). De grenswaarden voor stikstofdioxide (NO2 ) en fijn stof (PM2.5 en PM10 ) uit de wet zijn opgenomen in de volgende tabel. Luchtconcentratie
Norm
NO2
jaargemiddelde concentratie
40 µg/m3
PM2.5
jaargemiddelde concentratie
25 µg/m3
PM10
jaargemiddelde concentratie
40 µg/m3
Figuur 4.2: Grenswaarden luchtconcentraties NO2 , PM2.5 en PM10 Uit de Grootschalige Concentratiekaarten blijkt dat in het projectgebied de gemeten en berekende achtergrondniveaus ruim onder de wettelijke normen blijven.
36
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
4.8.3
Conclusie
Het project kan worden beschouwd als een nibm-project. Daarnaast is de luchtkwaliteit in en rond het projectgebied zodanig dat de normen voor een goed leefklimaat worden gewaarborgd. Nader onderzoek naar de luchtkwaliteit kan daarom achterwege blijven. Hiermee is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft luchtkwaliteit.
4.9
Geluid
4.9.1
Wettelijk kader
In de Bruidsschat (BS) is het onderdeel 'geluid' geregeld in paragraaf 22.3.4. Daarin staan regels over geluid door een activiteit op of in een geluidgevoelig gebouw die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit. In de Bruidsschat zijn waarden bepaald (zie artikel 22.56 Bruidsschat waar waarden gelden). Daarbij is onderscheid gemaakt in geluid door de volgende activiteiten: Activiteiten anders dan door windturbines en windparken en civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen (par. 22.3.4.2 BS); Geluid door windturbines en windparken (par. 22.3.4.3 BS); Geluid door civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen (par. 22.3.4.4 BS). De instructieregels uit afdeling 3.5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn van toepassing op de beheersing van geluid door een weg, spoorweg of industrieterrein (artikel 3.18 lid 1 Bkl). De wetgever maakt onderscheid tussen geluidsbronnen met een geluidproductieplafond als omgevingswaarde (gpp) en bronnen met een basisgeluidemissie (bge). Geluid afkomstig van wegen, spoorwegen en industrieterreinen heeft invloed op de omgeving. Het bevoegd gezag beoordeelt geluid van deze bronnen bij geluidgevoelige gebouwen (artikel 3.20 Bkl). Het rijk stelt voor een aantal gebouwen specifieke regels.
Deze instructieregels van het Bkl voor geluid zijn gericht op aangewezen geluidgevoelige gebouwen (artikel 3.20 Bkl) en stiltegebieden (artikel 7.11 Bkl). In de aanwijzing van geluidgevoelige gebouwen is de functie (zoals wonen, onderwijs of zorg) bepalend (artikel 3.20 Bkl). Voor andere gebouwen of locaties bepaalt de gemeente zelf de mate van bescherming tegen geluid. Dat doet de gemeente vanuit haar taak 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties'. De VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) heeft besloten dat de VNG-handreiking 'Bedrijven en milieuzonering' uit 2009 niet meer goed past bij het integrale karakter van de Omgevingswet (en het omgevingsplan). In deze VNG-handreiking stonden geaccepteerde richtafstanden per bedrijfsactiviteit opgenomen. Bij milieuzonering wordt rekening gehouden met hindergevoelige bebouwing enerzijds, en milieuhinderlijke activiteiten anderzijds. De thema's geluid en geur zijn hierbij maatgevend. Het gaat om activiteiten en hinder door bedrijfsactiviteiten, en niet om bijvoorbeeld hinder door wegverkeer. Er wordt hiernavolgens alleen gekeken naar geluidhinder, geurhinder is in dit geval niet relevant (zie 4.10 Geur).
De systematiek uit de VNG handreiking 'Bedrijven en milieuzonering' (hierna VNG-2009) is bij de totstandkoming van bestemmingsplannen (die nu deel uitmaken van het tijdelijk deel omgevingsplan van rechtswege) in acht genomen. Zolang die bestemmingsplannen nog van kracht zijn wordt deze systematiek nog toegepast. De nieuwe handreiking 'Activiteiten en milieuzonering' is uitgekomen in oktober 2024. De handreiking vernieuwd het stelsel van milieuzonering en het inpassen van bedrijven en hindergevoelige bebouwing. Het is vooral bruikbaar bij bedrijventerreinen, en het verwerken van deze gebieden in het omgevingsplan. De nieuwe handreiking geeft ook handvatten voor gebruik bij activiteiten nabij woningen. De richtafstanden
37
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
uit de publicatie van 2009 zijn in de handreiking van 2024 vervangen door 'posities'. Elke activiteit heeft een bepaalde positie in de indicatieve lijst met activiteiten met inschatting geluid en geur (bijlage A5 van de nieuwe handreiking). De posities zijn bedoeld als hulpmiddel om te bepalen of het aannemelijk is of er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en een goede woon- en leefklimaat. Om de posities uit te drukken in afstanden op basis waarvan gemeten kan worden, wordt gebruik gemaakt van onderstaande tabel. Daarnaast wordt er onderscheid gemaakt tussen een rustig woongebied en een gemengd gebied met wonen. Bij functiemenging wordt de activiteit geschikt geacht om te mengen met hindergevoelige functies zoals wonen, in een gemengd gebied met wonen.
Figuur 4.3: Uitsnede transponeringstabel VNG-2024 naar VNG-2009 (bron: VNG) Gezien er hier sprake is van een geldend bestemmingsplan welke met toepassing van de VNG-2009 tot stand is gekomen wordt in dit geval deze systematiek toegepast. 4.9.2
Toetsing
Wegverkeer Het planvoornemen betreft de realisatie van geluidgevoelige gebouwen in het geluidaandachtsgebied van de Hoofdweg en de Melkweg. Een akoestisch onderzoek is daarom noodzakelijk. Dit onderzoek is uitgevoerd door BügelHajema Adviseurs en is als Bijlage 9 bij deze motivering gevoegd. Uit het onderzoek blijkt dat de te realiseren woningen niet voldoen aan de standaardwaarde die de instructieregels van het Bkl stellen aan geluidgevoelige bebouwing. De overschrijding van de standaardwaarde van 53 dB bedraagt maximaal 4 dB vanwege verkeer op de Hoofdweg. De grenswaarde wordt niet overschreden. Onder de Omgevingswet is het aan de gemeente zelf om af te wegen of een overschrijding van de standaardwaarde acceptabel is. Het gemeentebestuur heeft wel een motiveringsplicht als zij besluit een geluidbelasting boven de standaardwaarde toe te laten. Overwegingen behorende bij de motivering zijn de volgende: het toepassen van een wegdek met een hogere geluidreducerende werking op de Hoofdweg is geen doeltreffende maatregel is; het verleggen van verkeersstromen behoort niet tot de mogelijkheden; het verder vergroten van de afstand tussen woningen en de Hoofdweg is niet wenselijk vanwege opmerkingen over privacy van omwonenden aan de Klijnstraat, en vanuit stedenbouwkundig oogpunt; het oprichten van schermen en/of wallen langs de Hoofdweg is niet wenselijk vanwege het straatbeeld.
In het eerder genoemde onderzoek is de overschrijding van de standaardwaarde nader toegelicht.
38
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
De Hoofdweg in Klijndijk staat in het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan gecategoriseerd als erftoegangsweg. Dat betekent dat in de toekomst de gemeente de weg uitvoert als 30 km/u weg. Hiertoe is op het moment van schrijven nog geen budget voor de benodigde reconstructie beschikbaar. Voor het onderzoek dient uit te worden gegaan van de huidige wettelijke snelheidslimiet. Echter, betekent dit dat in de toekomst de geluidbelasting aanzienlijk lager is dan met het huidig onderzoek berekend. Omdat maatregelen aan de bron of in het overdrachtsgebied niet mogelijk of wenselijk zijn, worden geluidwerende gevelmaatregelen noodzakelijk geacht. Daarbij wordt voldaan aan de binnenwaarde van 33 dB conform het Bbl. Bij alle woningen is sprake van gevels met een geluidsbelasting onder de standaardwaarde. Ook bevindt zich bij elk van de woningen in ieder geval één gevel met een Lden onder 50 dB(A) zoals geadviseerd door de GGD. Daarmee is er sprake van voldoende geluidluwe gevels. Een aanvaardbaar woon- en leefklimaat wordt gewaarborgd. Op basis van de bovenstaande wordt de overschrijding van de standaardwaarde bij dit project acceptabel geacht.
Activiteiten In de omgeving van het plangebied bevinden zich enkele bestaande activiteiten die mogelijk invloed kunnen hebben op het woon- en leefklimaat van de nieuwe woningen, en vice versa kunnen de nieuwe woningen invloed hebben op de bedrijfsmogelijkheden van deze objecten. Deze zijn als volgt beoordeeld: Luchtalarm Er bevindt zich een luchtalarm op circa 20 meter afstand van het plangebied. Het geluid van het luchtalarm is sporadisch van aard, namelijk 2 minuten per maand tijdens de maandelijkse test. Er zijn geen wettelijke kaders die een minimale afstand voorschrijven tussen woningen en een luchtalarm. Gezien het incidentele karakter van het geluid wordt de afstand als voldoende beschouwd. De komst van de woningen heeft geen invloed op de functie van het luchtalarm. Bedrijfsverzamelgebouw Ten noorden van het plangebied bevindt zich een bedrijfsverzamelgebouw. Voor de beoordeling van de milieueffecten wordt uitgegaan van de zwaarste milieucategorie die in het gebouw is toegestaan, namelijk categorie 2 volgens de VNG-brochure 'Bedrijven en milieuzonering'. Zoals eerder genoemd onder het wettelijk kader werd deze systematiek bij de totstandkoming van bestemmingsplannen (die nu deel uitmaken van het tijdelijk deel omgevingsplan van rechtswege) in acht genomen. Zolang die bestemmingsplannen nog van kracht zijn wordt deze systematiek nog toegepast.
Voor deze categorie geldt een richtafstand van 30 meter voor het aspect geluid. Aangezien er sprake is van een gemengd gebied, kan deze afstand met één stap worden verlaagd naar 10 meter. De daadwerkelijke afstand tussen het bedrijfsverzamelgebouw en de nieuwe woningen bedraagt circa 20 meter. Deze afstand voldoet ruimschoots aan de richtafstand voor een gemengd gebied. Daarnaast bevinden zich op ongeveer 7 meter bestaande woningen. Dit wordt gezien als de maatgevende afstand voor eventuele geluidshinder. Het voornemen bevindt zich zoals gezegd op circa 20 meter. Er zijn in de huidige situatie geen klachten gemeld vanwege het huidige gebruik (dansschool) ofwel bij de participatie naar voren gekomen. Gezien er bestaande gebouwen op kortere afstand van het bedrijfsverzamelgebouw bevinden, en er wordt voldaan aan de richtafstand in gemengd gebied vanuit milieuzonering, kan worden gesteld dat er sprake is
39
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor de nieuwe woningen. Anderzijds worden de bedrijfsactiviteiten in het bedrijfsverzamelgebouw niet onevenredig beperkt door de komst van de woningen. De bestaande bedrijven kunnen hun activiteiten voortzetten binnen de kaders van hun huidige milieuruimte. Geconcludeerd kan worden dat de aanwezige activiteiten in de omgeving geen belemmering vormen voor de realisatie van de woningen in het plangebied, en dat de nieuwe woningen geen onevenredige beperking opleveren voor de bestaande bedrijfsactiviteiten. Er is sprake van een aanvaardbare wederzijdse inpasbaarheid van wonen en bedrijvigheid wat betreft geluid. Cumulatie Cumulatie is niet aan de orde, gezien er geen sprake is van meerdere relevante geluidsbronnen. Een nadere beschouwing omtrent het gecumuleerde en gezamenlijke geluid is derhalve niet nodig. 4.9.3
Conclusie
Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft het aspect geluid.
4.10 Geur 4.10.1
Wettelijk kader
In het omgevingsplan moet rekening worden gehouden met geur door activiteiten op geurgevoelige gebouwen. Dit volgt uit artikel 5.92 lid 1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Rekening houden met geur werkt twee kanten op: bij het mogelijk maken van het verrichten van activiteiten in de buurt van gevoelige gebouwen; bij het toelaten van geurgevoelige gebouwen in de buurt van bestaande geurveroorzakende bedrijven. Er moet dus overwogen worden wat de beste locatie is voor een geurveroorzakende activiteit. Of de beste locatie voor een geurgevoelig gebouw. De geur van een activiteit op een geurgevoelig gebouw moet aanvaardbaar zijn (artikel 5.92 lid 2 Bkl). Dit betekent dat beoordeeld moet worden of waarden, afstanden en gebruiksregels in het omgevingsplan leiden tot een aanvaardbaar hinderniveau. De gemeente heeft beleidsvrijheid om te bepalen welke mate van geurhinder aanvaardbaar is. Bij het bepalen of geurregels in het omgevingsplan worden vastgelegd, spelen de volgende aspecten een rol: bestaande toetsingskaders, zoals lokaal geurbeleid; geurbelasting ter plaatse van geurgevoelige gebouwen en locaties; aard, omvang en waardering van de geur die vrijkomt van de activiteit; historie van het bedrijf en het klachtenpatroon; bestaande en verwachte geurhinder van die activiteit; kosten en baten van technische voorzieningen en gedragsregels.
Er moet ook rekening worden gehouden met mogelijke cumulatie van geur door meerdere activiteiten. Voor een aantal activiteiten moet de gemeente geurregels opnemen in het omgevingsplan. Hiervoor staan instructieregels in het Bkl. Dit geldt voor rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi's), het houden van landbouwhuisdieren en andere agrarische activiteiten. Voor andere geurveroorzakende activiteiten kan de gemeente kiezen welke geurregels ze in het omgevingsplan geurregels stelt. De locatiekeuze bepaalt welke regels moeten gelden. Als in het omgevingsplan regels over geur vanwege rwzi's of agrarische activiteiten zijn opgenomen, dan moet er ook een bebouwingscontour geur worden vastgelegd. Binnen de bebouwingscontour geldt een 'hoge bescherming', daarbuiten een 'lage bescherming' (artikel 5.97 Bkl). De gemeente wijst in ieder geval een bebouwingscontour aan rond het stedenbouwkundig samenstel van bebouwing. Het gaat hierbij om bebouwing voor: wonen;
40
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
dienstverlening; bedrijvigheid; detailhandel; horeca. Ook de openbare of sociaal-culturele voorzieningen en infrastructuur die bij deze bebouwing horen, vallen onder dit samenstel. Zolang het tijdelijke omgevingsplan geldt, zijn voor 'geur' de regels uit de Bruidsschat (BS) van toepassing. En dus ook de regels over de bebouwde kom (paragraaf 22.3.6 BS), in plaats van een bebouwingscontour geur. De Bruidsschat bevat regels over: Geur door het houden van landbouwhuisdieren en paarden en pony's voor het berijden in een dierenverblijf (par. 22.3.6.2 BS); Geur door het houden van fokteven van nertsen (par. 22.3.6.3 BS); Geur door andere agrarische activiteiten, zoals o.a. het opslaan van vaste mest, champost of dikke fractie en het composteren of opslaan van groenafval (par. 22.3.6.4 BS); Geur door het exploiteren van zuiveringstechnische werken (par. 22.3.6.5 BS). Voor een aantal milieubelastende activiteiten geldt een vergunningplicht op basis van hoofdstuk 3 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). In afdeling 8.5 'Omgevingsvergunning milieubelastende activiteit' van het (Bkl) staan beoordelingsregels. Het bevoegd gezag gebruikt deze beoordelingsregels bij het beoordelen van de vergunningaanvraag. In het Bkl staan algemene beoordelingsregels en specifieke beoordelingsregels voor geur (par. 8.5.1). 4.10.2
Toetsing
Woningen worden op basis van de instructieregels van het Bkl aangemerkt als geurgevoelige objecten. Het voornemen bevindt zich buiten de concentratiegebieden voor geurhinder en veehouderij. Voor geurgevoelige objecten binnen de bebouwde kom en buiten een concentratiegebied geurhinder en veehouderij geldt een maximumwaarde van 2,0 odour units per kubieke meter (OU/m3). Het dichtstbijzijnde agrarisch bedrijf ligt op meer dan 600 meter afstand van de geplande woningen. Gezien deze afstand is het onwaarschijnlijk dat de grenswaarde van 2,0 OU/m3 wordt overschreden. Op basis van deze gegevens kan worden geconcludeerd dat verder onderzoek naar geurhinder niet noodzakelijk is. Het aspect geur vormt geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.10.3
Conclusie
Er zijn geen geurbronnen in de buurt van het werkingsgebied. Verdere onderzoek kan daarom achterwege blijven. Hiermee is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft geur.
4.11 Omgevingsveiligheid 4.11.1
Wettelijk kader
Omgevingsveiligheid beschrijft de risico's die ontstaan als gevolg van opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in paragraaf 5.1.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). De paragrafen 5.1.2.2 tot en met 5.1.2.6 van het Bkl gaan over het toelaten van beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in verband met het externe veiligheidsrisico van een activiteit die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Plaatsgebonden risico Grenswaarden en standaardwaarden voor het Plaatsgebonden Risico (PR) ten aanzien van (zeer) (beperkt) kwetsbare gebouwen en (beperkt) kwetsbare locaties zijn opgenomen in artikel 5.6 tot en met artikel 5.11a van het Bkl. Grenswaarden voor kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties (art. 5.7 lid
41
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
1 Bkl) worden in een omgevingsplan in acht genomen. Dat geldt ook voor standaardwaarden voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties (art. 5.11 Bkl). Voor het plaatsgebonden risico gelden, afhankelijk van de activiteit, vastgestelde afstanden of te berekenen afstanden (bijlage VII Bkl). Groepsrisico Bij groepsrisico is sprake van 'aandachtsgebieden'. Risicovolle activiteiten hebben van rechtswege aandachtsgebieden (art. 5.12 Bkl). Het opnemen van aandachtsgebieden in een omgevingsplan is niet verplicht. Aandachtsgebieden zijn gebieden rond activiteiten met gevaarlijke stoffen die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen onvoldoende beschermd zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Het gaat om ongevallen vanwege brand, explosie en een gifwolk. Afhankelijk van het type activiteit met gevaarlijke stoffen, zijn voor het aandachtsgebied in de regelgeving vaste afstanden vastgesteld of zijn deze afstanden rekenkundig te bepalen (bijlage VII Bkl). Aandachtsgebieden worden zichtbaar gemaakt in het Register externe veiligheidsrisico's (REV). Binnen een aandachtsgebied kan sprake zijn van een voorschriftengebied. Een gemeente kan in het omgevingsplan afzien van aanwijzing van een brand- of explosievoorschriftengebied of een kleiner brandof explosievoorschriftengebied aanwijzen (art. 5.14 Bkl).
Als het initiatief ligt in een voorschriftengebied, dan gelden voor nieuwbouw aanvullende bouweisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (art. 4.90 tot en met 4.96 Bbl.) Voor zeer kwetsbare gebouwen, zoals scholen, kinderdagopvang, en verzorgingshuizen, geldt altijd een voorschriftengebied, en gelden dus aanvullende bouweisen bij nieuwbouw (art. 5.14 Bkl). Los van een eventueel voorschriftengebied kan de gemeente aanvullende eisen stellen, bijvoorbeeld aan vluchtroutes en de bereikbaarheid van het gebied door hulpdiensten. Dergelijke eisen worden dan opgenomen in de omgevingsvergunning. Een berekening van het groepsrisico is onder de Omgevingswet optioneel; het is niet meer verplicht om het groepsrisico te bepalen, maar een gemeente mag hier nog wel om vragen (via een voorschrift) om de toelaatbaarheid van de situatie te beoordelen. Overige bepalingen Naast bovengenoemde regels over veelvoorkomende situaties zijn voor een aantal specifieke situaties nog de volgende delen van het Bkl van belang: Beperkingen in het belemmeringengebied (voormalige belemmeringenstrook in de huidige regelgeving) van buisleidingen: par. 5.1.2.3 Bkl; Veiligheid rond opslaan, herverpakken en bewerken van vuurwerk en pyrotechnische artikelen voor theatergebruik: par 5.1.2.4 Bkl; Veiligheid rond het bewerken en opslaan van ontplofbare stoffen voor civiel gebruik en op militaire objecten: par.
5.1.2.5 Bkl; Veiligheid rond luchthavens: par. 5.1.2.6 Bkl. 4.11.2
Toetsing
Kwetsbare gebouwen zijn alle gebouwen met een woonfunctie (niet verspreid liggende bebouwing) en locaties bestemd voor grote evenementen of voor recreatief nachtverblijf voor meer dan 50 personen. Gebouwen en locaties zijn ook kwetsbaar als er veel personen een groot deel van de dag aanwezig zijn. Het voornemen betreft de realisatie van 12 woningen. In dit kader is de risicokaart geraadpleegd om te onderzoeken of in de nabijheid van het werkingsgebied activiteiten zijn gelegen die een risico voor de omgevingsveiligheid kunnen veroorzaken. Op onderstaande afbeelding is een uitsnede van de risicokaart weergeven.
42
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
Figuur 4.4: Omgevingsveiligheid in de omgeving van het werkingsgebied (globale ligging rode contour, bron: Atlasleefomgeving.nl geraadpleegd 1 juli 2025) Ten zuiden van het werkingsgebied bevindt zich een buisleiding met een plaatsgebonden risico contour (PR-contour) van 10-8 en een brandaandachtsgebied. Het werkingsgebied bevindt zich deels binnen de brandaandachtsgebied of PR-contour. Er worden echter geen kwetsbare gebouwen of locaties mogelijk gemaakt binnen het aandachtsgebied of PR-contour. Nader onderzoek naar omgevingsveiligheid is daarom niet aan de orde voor de buisleiding. Verder zijn er geen voor de omgevingsveiligheid relevante activiteiten binnen of direct nabij het werkingsgebied. 4.11.3
Conclusie
Met het voornemen worden geen kwetsbare gebouwen en/of locaties mogelijk gemaakt binnen aandachtsgebieden of PR-contouren van risicovolle activiteiten. Andersom maakt het voornemen geen risicovolle activiteiten mogelijk. Verdere onderzoek kan daarom achterwege blijven. Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft omgevingsveiligheid.
4.12 Trilling 4.12.1
Wettelijk kader
Het aspect 'trillingen' is geregeld in paragraaf 22.3.5 van de Bruidsschat (BS). Daarin worden regels gesteld aan trillingen in een frequentie van 1 tot 80 Hz door een activiteit in een trillinggevoelige ruimte van een trillinggevoelig gebouw, die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit. Er gelden maximale waarden voor continue trillingen en voor herhaald voorkomende trillingen. De maximale waarden zijn opgenomen in de tabellen in artikel 22.87 en 5.87a BS. In het algemeen moet binnen een afstand van 100 meter van het spoor het risico op trillingshinder worden beoordeeld. In sommige gevallen kan het zelfs nodig zijn om het onderzoeksgebied tot 250 meter aan weerszijden van het spoor uit te breiden. De afwegingen daarvoor zijn in de Handreiking Nieuwbouw en Spoortrillingen opgenomen. Met behulp van deze handreiking kunnen plannen worden gemaakt voor een gezonde fysieke leefomgeving.
43
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
4.12.2
Toetsing
De Atlas Leefomgeving (d.d. 26 juni 2024) is geraadpleegd om na te gaan of er permanente bronnen van trilling in de omgeving zijn. Dit kunnen spoorwegen of bepaalde type industrie zijn. Er zijn geen bronnen van trillingen in de omgeving van het werkingsgebied. Verder onderzoek naar trillingen is daarmee overbodig. 4.12.3
Conclusie
Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wat betreft trillingen.
4.13 Welstand 4.13.1
Wettelijk kader
Welstand gaat over hoe de uiterlijke kenmerken van een bouwwerk in de omgeving passen. Denk hierbij aan vorm, kleur of gebruik van materialen. De redelijke eisen van welstand zijn uitgewerkt in de welstandsnota van de gemeente. In de Bruidsschat (BS) zijn regels opgenomen met betrekking tot repressief welstandstoezicht (art. 22.6 BS), oftewel de excessenregeling en de beoordeling van een aanvraag om een omgevingsvergunning met betrekking tot een bouwactiviteit en het in stand houden en gebruiken van het te bouwen bouwwerk (art. 22.28 BS). Artikel 22.28 lid 1 onder b BS bepaalt dat een omgevingsvergunning met betrekking tot een bouwactiviteit en het in stand houden en gebruiken van het te bouwen bouwwerken alleen wordt verleend als het uiterlijk of de plaatsing van het bouwwerk niet in strijd is met de redelijke eisen van welstand, beoordeeld volgens de criteria van de welstandsnota. Tijdelijke bouwwerken, niet zijnde seizoensgebonden werken zijn uitgesloten van deze welstandstoets. De excessenregeling ziet erop toe dat de gemeente een eigenaar kan verplichten om aanpassingen aan het bouwwerk te verrichten waarmee de ernstige strijd met redelijke eisen van welstand wordt opgeheven. Onder de Omgevingswet gebeurt dit middels een maatwerkvoorschrift (art. 22.4 BS). 4.13.2
Toetsing
Zoals eerder genoemd bij paragraaf 3.3.3.1 wordt het verkavelingsplan getoetst aan de gemeentelijke welstandsnota, welke op afzienbare termijn als afwegingskader in het omgevingsplan wordt opgenomen. Het geheel biedt vervolgens het toetsingskader voor de bebouwing en de inrichting van de openbare ruimte. In het kader van de welstandsnota is gekeken naar de ligging van het werkingsgebied. Het plangebied bevindt zich in Klijndijk, een ontginningsdorp dat deel uitmaakt van het gebied 'esdorpenlandschap'. De welstandsnota geeft ten aanzien van het deelgebied 'esdorpenlandschap' aan dat bij nieuwbouw of verbouwingen de kenmerken van het bouwplan afgestemd moeten worden op de karakteristiek van de aanwezige belendende gebouwen en/of het straatbeeld. Dit is bij onderhavig planvoornemen het geval, zie hiervoor ook de betreffende paragraaf 2.2 en paragraaf 2.3 en onderstaande beschrijving. Daarbij zijn de volgende zaken eveneens van belang: Ligging Hoofdgebouwen op de weg oriënteren Detaillering en gevelindeling Bestaande geleding respecteren Kleur- en materiaalgebruik dakbedekking van pannen in gedekte kleur of riet;
44
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
bij vervanging of wijziging moet in stijl, materialisering, detaillering en kleurgebruik worden aangesloten op de omliggende bebouwing. Het plan sluit aan bij de bestaande ruimtelijke structuur en verkaveling ter plaatse. De hoofdgebouwen worden (tweezijdig) op de wegen georiënteerd. Er is gekozen voor een sobere architectuur met zadeldaken, wat past bij de traditionele bebouwing in het gebied. Het materiaalgebruik, met toepassing van baksteen en hout, sluit aan bij de lokale bouwtraditie. De gekozen kleuren in bruin-rode tinten en donkere daken passen bij het kleurenpalet van de omgeving. Het ontwerp voor de nieuwe woningen betreft twee bouwlagen en een kap, passend bij de schaal van de directe omgeving. De (verticale) geleding van de gevels, zoals voorgeschreven in de welstandsnota, is in het ontwerp terug te zien, met horizontale accenten door onder andere de gootlijsten. Uit bovenstaande blijkt dat het planvoornemen aan de relevante welstandscriteria kan voldoen. Daarnaast komen ze overeen met de uitgangspunten die in het provinciale beleid worden gehanteerd voor het behoud en de versterking van de kernkwaliteit landschap. Voor een beschrijving van de toetsing aan de kernkwaliteit landschap wordt verwezen naar paragraaf 3.2.1, waar de provinciale Omgevingsvisie waarin de benoemde kernkwaliteiten worden behandeld.
Het verkavelingsplan vormt daarmee een waarborg dat de ontwikkeling voldoet aan redelijke eisen van welstand en past binnen de karakteristieken van het esdorpenlandschap en specifiek het ontginningsdorp Klijndijk. 4.13.3
Conclusie
Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies wat betreft welstand.
4.14 Archeologie, cultuurhistorie en landschap 4.14.1
Wettelijk kader
In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn ter bescherming van archeologische en cultuurhistorische waarden een aantal beginselen geformuleerd (art. 5.130 Bkl). Deze beginselen richten zich op de omgang met monumenten die op grond van het omgevingsplan zijn beschermd, archeologische monumenten, (voorbeschermde) rijksmonumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten en beschermde cultuurlandschappen. Daarnaast zijn in afdeling 8.8 Bkl regels gesteld voor de beoordeling van rijksmonumentenactiviteit en het verplaatsen van gebouwde monumenten. Het gemeentelijk beleid over archeologie en cultuurhistorie is vooruitlopend op de Omgevingswet opgenomen op de archeologische beleidskaart en de cultuurhistorische waardenkaart. Deze archeologische waarden en verwachtingen en de cultuurhistorische waarden zijn veelal doorvertaald in respectievelijk archeologische dubbelbestemmingen en cultuurhistorische dubbelbestemmingen opgenomen in het (tijdelijk) omgevingsplan of activiteitgericht in het gemeentebrede omgevingsplan. Indien het initiatief in deze (werkings)gebieden is gelegen, wordt hieraan getoetst. 4.14.2
Toetsing
Archeologie Het plangebied heeft volgens de archeologische beleidsadvieskaart en de landschaps- en archeologische verwachtingskaart grotendeels een hoge of middelhoge archeologische verwachting. De geplande ingreep is groter dan 500 m2. Dit vereist een verkennend archeologisch onderzoek. De Steekproef bv heeft dit onderzoek uitgevoerd, opgenomen als Bijlage 10. Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek en een veldonderzoek met zes boringen. Het bureauonderzoek bevestigde de hoge verwachting vanwege de ligging op de Hondsrug en bekende vondsten in de omgeving. Het veldonderzoek toonde echter aan dat de bodem tot 60-70 cm diep verstoord is. Er zijn geen intacte archeologische lagen of vondsten aangetroffen. Op basis hiervan adviseert De Steekproef bv het plangebied vrij te geven voor ontwikkeling. De gemeente
45
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
Borger-Odoorn heeft op 14 augustus 2024 hiermee ingestemd. Daarmee is het plangebied vrijgegeven voor het aspect archeologie. Cultuurhistorie en landschap Het plangebied bevindt zich binnen het bestaand stedelijk gebied, namelijk de kern Klijndijk. Het plangebied ligt ingesloten tussen de Hoofdweg en de rest van de bestaande bebouwing van Klijndijk. Daardoor is de impact op de landschappelijke waarden behorend bij de Hondsrug gering. Vanuit provinciaal beleid wordt gestuurd op het behouden van de karakteristiek van het esdorpenlandschap en het vasthouden van de ruimtelijke opzet van esdorpen. Klijndijk is echter een ontginningsdorp, waardoor de karakteristiek van het esdorpenlandschap binnen de bebouwde kom niet aanwezig is. Het plangebied maakt geen deel uit van de zichtbare ruimtelijke samenhang tussen esdorp en es die kenmerkend is voor de Hondsrug. Daarnaast wordt vanuit provinciaal beleid gestuurd op het benadrukken van het lineaire patroon van prehistorische relicten op de Hondsrug. Binnen het plangebied en de directe omgeving zijn geen zichtbare of bekende prehistorische relicten aanwezig die onderdeel uitmaken van dit patroon. De nieuwe bebouwing sluit qua schaal en positionering aan bij de bestaande bebouwingsstructuur van Klijndijk.
Het open landschap en het wegpanorama vanaf de N34 worden niet aangetast, aangezien het plangebied binnen de bestaande bebouwingscontour ligt. De bestaande beplanting wordt grotendeels behouden en nieuwe bomen en heesters worden toegevoegd, wat bijdraagt aan de groene uitstraling. Gezien bovenstaande punten doet het voornemen geen afbreuk aan de cultuurhistorische en landschappelijke waarden zoals benoemd in het provinciaal beleid. Het plan past binnen de bestaande stedelijke structuur van Klijndijk en respecteert de grotere landschappelijke context van de Hondsrug. 4.14.3
Conclusie
De aspecten archeologie, cultuurhistorie en landschap vormen geen belemmering voor het voornemen.
4.15 Bodem 4.15.1
Wettelijk kader
Ter bescherming van de gezondheid en het milieu zijn voor het aspect bodem instructieregels in het Bkl opgenomen. De inhoud van deze regels is via het Aanvullingsbesluit bodem Omgevingswet (AbO) opgenomen in paragraaf 5.1.4.5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Het AbO bepaalt voor welke activiteiten kan worden volstaan met een melding. Er worden drie basisvormen van bodemgebruik onderscheiden: landbouw/natuur, wonen en industrie. De kaders die de Omgevingswet voor deze vormen van gebruik stelt, zijn gebaseerd op de risicogrenswaarden die voor de betreffende situaties zijn afgeleid. De algemene doelstelling van het bodembeleid is het waarborgen van de gebruikswaarde van de bodem en het faciliteren van het duurzaam gebruik van de functionele eigenschappen van de bodem, door: het beschermen van de bodem tegen nieuwe verontreinigen en aantastingen; een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, rekening houdend met de kwaliteiten van de bodem; het duurzaam en doelmatig beheren van de resterende historische verontreinigingen en aantastingen. Artikel 5.89i Bkl bepaalt dat waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie, opgenomen worden in het definitieve omgevingsplan. Deze waarden kunnen per gebied of per gebruiksfunctie verschillen.
Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde (zie art. 5.89i Bkl) is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als de in het omgevingsplan voorgeschreven sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen (art. 5.89K Bkl, art. IIIa onder 2 AbO). Daarnaast zijn er specifieke regels over bodem opgenomen in het AbO en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal): Regels over nazorg van de bodem na saneren op grond van het Bal, het omgevingsplan, een
46
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
omgevingsvergunning of een maatwerkvoorschrift (artikel IIIa, paragraaf 2.3.6a.2 AbO); Regels over graven in de bodem (paragraaf 3.2.21 AbO en 3.2.22 Bal); Regels over activiteiten op een locatie met historische bodemverontreiniging zonder onaanvaardbaar risico (paragraaf 2.3.6a.4 AbO). Bij wijzigingen van activiteiten geldt dat de bodem geschikt moet zijn voor het beoogde gebruik. Dit kan betekenen dat een onderzoek moet worden verricht naar de bodem- en grondwaterkwaliteit. 4.15.2
Toetsing
In augustus 2024 is door Sigma Bouw & Milieu een verkennend milieukundig bodemonderzoek gedaan naar de staat van het plangebied. Deze is opgenomen als Bijlage 11. Op basis van de resultaten van het verkennend bodemonderzoek blijkt dat de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem voldoet aan de toelaatbare bodemkwaliteit voor het beoogde bodemgebruik wonen. Echter, er zijn aanbevelingen gedaan naar aanleiding van asbestverdachte dakplaten ter plaatse, welke betrekking hebben op de sloop. Hiertoe wordt voorafgaand aan de sloop van bestaande bebouwing nader onderzoek met bijbehorende asbestinventarisatie verricht. Vooralsnog is de verwachting dat dit niet tot onevenredige kosten of milieuhinder leidt welke realisatie van het planvoornemen onmogelijk maakt. 4.15.3
Conclusie
Het aspect bodem vormt geen belemmering voor het voornemen.
4.16 Water 4.16.1
Wettelijk kader
Artikel 5.37 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) stelt dat in een omgevingsplan rekening wordt gehouden met de gevolgen voor het beheer van watersystemen. Naast de specifieke regels als gesteld in paragraaf 5.1.3 Bkl over onderdelen van het watersysteem in het omgevingsplan, worden voor een duiding van de gevolgen voor het beheer van het watersysteem, de opvattingen van het bestuursorgaan dat is belast met het beheer van die watersystemen betrokken. Denk bijvoorbeeld aan (instructie)regels uit de provinciale omgevingsverordening en de waterschapsverordening. Daarnaast bevatten de artikelen 5.38 t/m 5.49 Bkl regels met betrekking tot: het voorkomen van belemmeringen voor primaire waterkeringen; het bouwen binnen kustfundamenten buiten stedelijk gebied; en het ontplooien van activiteiten in en nabij grote rivieren en het IJsselmeergebied. Het is aan het bevoegd gezag om te bepalen hoe andere bestuursorganen bij de besluitvorming worden betrokken bij de weging van het waterbelang. Zodoende is de oorspronkelijke watertoets niet langer voorgeschreven en is de gemeente vrij om hier zelf invulling aan te geven. Ten slotte zijn de regels van art. 5.165 Bkl en paragraaf 22.3.8 uit de Bruidsschat van belang met betrekking tot het lozen van (industrieel) afvalwater in het openbaar vuilwaterriool.
Artikel 5.165 Bkl schrijft voor in welke gevallen het omgevingsplan lozingen van industrieel afvalwater mag toestaan. Gemeenten kunnen voor sommige lozingen specifieke regels stellen. In het algemeen is de specifieke zorgplicht voor milieubelastende activiteiten die in de Bruidsschat zijn opgenomen voldoende. Met de bevoegdheid tot het stellen van maatwerkvoorschriften kan de gemeente voor specifieke bedrijven zo nodig aanvullende eisen stellen die passen bij de bedrijfssituatie. In onderhavig geval is met name de waterschapsverordening van belang. Hierover is met het betreffende waterschap gesproken. Dit komt hieronder aan de orde.
47
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
4.16.2
Toetsing
In het kader van het waterbelang is het initiatief voorgelegd bij het waterschap de Vechtstromen. Deze afstemming heeft plaatsgevonden op 15 juli 2024. Hieruit is een aantal uitgangspunten naar voren gekomen welke worden meegenomen in de afweging van het waterbelang van dit voornemen (zie Bijlage 12). Uitgangspunten van het Waterschap Als er meer verharding dan 1.500 m2 wordt toegevoegd is er sprake van de normale procedure. Bij een grotere toename van verharding van 1.500 m2 is watercompensatie noodzakelijk. Leg zo mogelijk gescheiden riolering aan. Onderzoek welke ondergrond het gebied heeft en welk effect dit heeft op de infiltratiecapaciteit. Gebruik hoogtekaarten en de klimaatatlas om het risico op wateroverlast inzichtelijk te maken. Zorg voor een minimale hoogte tussen de begane grondvloer en de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) van meer dan 80 cm. Zorg voor een minimale hoogte tussen de weg en bovenzijde van de begane grondvloer van meer dan 30 cm. Hieronder komen puntsgewijs de zaken van de watertoetsprocedure aan de orde: 1.
Algemeen
Er is in deze situatie sprake van een zelfstandig plan. 2.
Beheer en onderhoud
Ten aanzien van het beheer en onderhoud kan worden opgemerkt dat er in het projectgebied geen sprake is van een watergang. Daarnaast wordt er geen nieuwe watergang aangelegd. 3.
Veiligheid
In of nabij het plangebied ligt geen waterkering (primaire waterkering, regionale waterkering, overige kering of kade). Ook is het gebied niet in een overstromingsgevoelig gebied of winterbed van een rivier gesitueerd. 4.
Klimaatadaptatie (wateroverlast)
Het plan bevat in totaal 1.385 m2 aan (nieuw) verhard oppervlak. Dit is als volgt opgebouwd: Verharding
Oppervlakte i
Parkeerplaatsen (op de kop van de Klijnstraat)
95
Woonblokken (incl. bergingen)
585
(Voet)paden
243
Parkeerkoffer (incl. toegangsweg)
462
Daarbij wordt de kanttekening gemaakt dat er sprake is van bestaande bebouwing (ongeveer 790 m2 ) en bestaande parkeerplaatsen aan de kop van de Klijnstraat. Vanaf 1.500 m2 is watercompensatie verplicht. Er is daarmee geen verplichting tot het compenseren van de verharding. Aangezien er geen sprake is van een waterbergingsgebied, laaggelegen gebied of beekdal en er geen sprake is (geweest) van wateroverlast is aanvullende watercompensatie niet nodig. Dit blijkt ook uit onderstaande kaarten:
48
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
Figuur 4.5: Mogelijk wateroverlast in het plangebied, globaal aangegeven in donkerblauw (bron: Laatunietverrassen.nl) Bovenstaande kaart laat een combinatie zien van twee effecten: hevige stortbuien en langdurige regenval. Bij hevige stortbuien kan de riolering het water niet snel genoeg verwerken waardoor er water op straat staat. Bij langdurige regenval kunnen sloten en kanalen het water niet verwerken, waardoor ze overstromen Op de kaart is te zien waar water op het maaiveld (alle grondoppervlakken zoals: wegen, tuinen, akkers, pleinen) wordt verwacht als het extreem hard regent in kort tijd (een bui van 90 mm/uur) of als kanalen en rivieren buiten hun oevers treden door langdurige neerslag. In de donkere gebieden is kans op meer dan 40 cm water op het maaiveld. De kans dat zo’n bui valt is nu 1 op 500. Door klimaatverandering verdubbelt deze kans naar 1 op 250. Zoals te zien is er weinig tot geen kans op wateroverlast in het plangebied. Wanneer het water bij hevige neerslag niet meer kan infiltreren kan er wateroverlast ontstaan in het plangebied en omliggend terrein. Bij het aantonen van het risico op wateroverlast is de Actuele Hoogtekaart Nederland (AHN) en laatunietverrassen.nl aanvullend geraadpleegd. Hieronder is een uitsnede van de AHN te zien, hierbij is een hoogteprofiel getrokken langs het plangebied om aan te tonen hoe het verloop in hoogte is.
49
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22g Klijndijk, Klijnstraat
Figuur 4.6: Hoogteprofiel ter plaatse van het plangebied (grof aangegeven in het blauw, bron: AHN) Uit het hoogteprofiel is af te leiden dat het plangebied zich ruim boven het omliggende terrein bevindt (ongeveer 40 cm). Door de hogere ligging van het plangebied is in het geval van hevige regenval daardoor een kleinere kans op wateroverlast. 5.
Waterkwaliteit
Nabij het gebied is geen oppervlaktewater aanwezig of gepland. Eveneens zijn er geen gebieden met een speciale functie (zoals KRW, EVZ, N2000, natte landnatuur, zwemwater). 6.