Rapport commissie Vollebregt-Alberda van Ekenstein 2017-2021
Tekst van het document
ondernemerschap,
financiering,
innovatiebevordering,
clusterontwikkeling
of
exportbevordering) in de regio actief moeten meewerken aan het realiseren van gezamenlijke projecten. Met elk van de organisaties dienen afspraken te worden gemaakt over capaciteit, diensten, looptijd, financiering en te bereiken resultaten. De uitvoeringsorganisatie bestaat in eerste instantie uit een directeur of een programmamanager. Naast de directeur/programmamanager beschikt de organisatie over een eigen officemanager. Met deze samenstelling beschikt een uitvoeringsorganisatie over een vaste kern en een schil van gedetacheerden die vanuit de uitvoeringsorganisatie kunnen worden ingezet. Ook de makel- en schakelfunctie wordt bij de uitvoeringsorganisatie ondergebracht, waardoor synergie kan ontstaan. De uitvoeringsorganisatie moet de actie agenda feitelijk tot uitvoering brengen en vervult daartoe de volgende rollen en taken: •
Secretariaatsvoering en advisering van de Program Board;
•
Programmamanagement: vitaal houden van de actie agenda, zowel wat betreft inhoud als proces;
•
Het coördineren van de programma- en projectontwikkeling; het afstemmen van de inspanningen van partijen bij de uitvoering;
•
Zorg dragen voor voldoende ontwikkel- en implementatiekracht;
•
Positionering en communicatie; het creëren van draagvlak bij alle geledingen voor de gezamenlijke koers;
•
Netwerkonderhoud;
•
Aanjagen van projectinitiatieven;
•
Ondersteuning bieden bij de organisatie en ontwikkeling van kansrijke businesscases;
•
Verwerven van (publieke) financiële middelen (zoals subsidies en risicokapitaal uit fondsen).
Als aanjager van ontwikkelingen die de economische structuur versterken, is het programmamanagement het vliegwiel voor de uitvoering van het actieplan en de economische samenwerking in de regio. Het verbinden van partijen en initiatieven is een kerntaak. De uitvoering van projecten dient plaats te vinden door en gedragen te worden door stakeholders zelf. De programmaorganisatie zal zelf geen projecten trekken. De organisatie moet verleiden en krachten in de regio VvW bundelen, opdat projecten gaan
49
ontstaan vanuit de regionale community zelf. Projecten zijn bij voorkeur zelfdragend en worden onder verantwoording van de drie O’s en door de partners uitgevoerd.
50
7 Indicatie inzet en middelen De Commissie raamt de kosten voor de uitvoering van de door haar geadviseerde acties op € 65 miljoen. Dit zijn publieke middelen ter duurzame versterking van de regionale economie die wat de commissie betreft door de vier gemeenten, de provincie(s) en het Rijk dienen te worden opgebracht. De cofinanciering is afkomstig van het bedrijfsleven en de onderwijsinstellingen. Het bedrag van € 65 miljoen voor de uitvoering van de acties is als volgt opgebouwd. Programmaonderdeel
Geschatte kosten in mln. €
In mln. €
Toelichting
Speerpunt 1 1.1
4
1.2
-
1.3
2
1.4
30
1.5
2
1.6
5
Subtotaal
Ondersteuning van vier clusters met een bijdrage van 1mln per cluster voor de looptijd van het programma. Digitaal VvW platform. Ondersteuning hidden champions: capaciteit, planontwikkeling, inhuur business development. Inzet commissie uitgaande van besteding geheel programma. Aanstellen van twee innovatieadviseurs voor een periode van vijf jaar. (Budget geeft ruimte voor nog twee specialisten). De overige cofinanciering moet van elders komen, zoals vanuit EFRO proeftuinenregeling. 43
Speerpunt 2 2.1
7
O.b.v. input onderwijsinstelling.
2.2
3
2.3
-
Het gaat vooral om het maken van nieuwe arrangementen. Regulier werk van onderwijsinstellingen wordt niet uit het programma betaald. Bij toepassing onderzoek naar ombuigen sectorplanmiddelen. Geen budget voor opgenomen.
Subtotaal
10
Speerpunt 3 3.1
3
Planontwikkeling en regiomarketing.
3.2
2
Extra acquisitie inspanningen voor een periode van vijf jaar en de ontwikkeling van een strategie plus uitwerking van elementen.
Subtotaal
5
Speerpunt 4 4.1
-
Geen budget voor opgenomen.
4.2
1
4.3
2
Visieontwikkelingen om kleinere projecten uit te betalen die moeten bijdragen aan de attractiviteit van de centra. Programmering en afstemming gedurende vijf jaar.
Subtotaal
3
Speerpunt 5 5.1
1,5
5.2
-
Subtotaal Uitvoering & Organisatie
Agendaontwikkeling en een bijdrage van 250k per jaar handgeld voor activiteiten. Wordt bekostigd door de leading coalitions. 1,5
2,5
500k per jaar voor bemensing van het bureau. Uitvoeringcapaciteit voor specifieke speerpunten is ondergebracht bij die speerpunten.
Subtotaal
2,5
Totaal
65
51
Bijlage 1 Samenvattend actieoverzicht Acties
Speerpunt Ondernemen met ambitie 1.1: Clusteren van bedrijven rond kennis, innovatie en markten. 1.2: Richt een digitaal VvW platform in. 1.3: Maak dedicated ondersteuningscapaciteit vrij voor hidden champions. 1.4: Stel een stimuleringsbudget bedrijfsontwikkeling in. 1.5: Richt capaciteit in voor een makel- en schakelfunctie. 1.6: Ontwikkel businesscases voor marktgedreven fieldlabs.
Speerpunt Opleiding en kennis 2.1: Verbetering doorlopende leerlijn techniek. 2.2: Aanpak voor kort-cyclisch onderwijs. 2.3: Convenanten aangaan met andere kennisregio’s.
Speerpunt Profiel, Imago, Cultuur ‘AAA’ 3.1: Opstellen regionaal profiel, uitwerken marketingplan. 3.2: Opstellen regionale acquisitiestrategie.
Speerpunt Wonen, Omgeving, Infrastructuur 4.1: Opstellen regionale agenda infrastructuur. 4.2: Regionale visie op centrumontwikkeling. 4.3: Zorg voor overkoepelend cultureel, toeristisch en sportief VvW programma.
Speerpunt Professionele samenwerking 5.1: Creëer een heldere netwerkstructuur en heldere governance. 5.2: Doorontwikkeling van de ontwikkelagenda’s en het programma VvW.
52
Bijlage 2 Verantwoording en gesprekspartners De commissie heeft bij het opstellen van haar rapport dankbaar gebruik gemaakt van de vele documenten die beschikbaar zijn over de economie van de regio VvW en specifieke aspecten daarvan. Er is onder meer gebruik gemaakt van: - Actieplan Vierkant voor Werk; - Collegeprogramma’s gemeenten Vierkant voor Werk, 2014-2018; - Collegeprogramma’s provincies Drenthe en Overijssel, 2015-2019; - Economische beleidsnotities gemeenten en provincies; - Notitie Vierkant voor Werk (bureau Lysias); - Notitie Vierkant voor Innovatie (bureau Lysias); - Rapport “Van chemiecluster naar Drents innovatie ecosysteem” (bureau K+V); - Noordelijke innovatieagenda 2015-2019; Daarnaast zijn meer dan 70 oriënterende en verdiepende gesprekken gevoerd en is door de commissie een reeks bijeenkomsten belegd met: - Circa 35 bedrijven (actief in HTSM, chemie/BBE, olie & gas en logistiek); - Stenden Hogeschool, Alfa-college, Drenthe College; - Gemeenten Coevorden, Emmen, Hoogeveen en Hardenberg; - Provincies Drenthe, Friesland, Groningen en Overijssel; - RUG en UT; - VNO-NCW Noord, NOM en diverse ondernemersverenigingen.
Verder heeft de commissie informatie benut uit: - Eerste aanzetten voor ontwikkelagenda’s vanuit de sectoren HTSM, olie & gas, chemie/BBE en logistiek (tijdens bijeenkomsten hebben bedrijven de voor hun meest relevante thema’s en acties benoemd); - Notities van bureau ERAC ten aanzien van de thema’s Doorlopende leerlijn Techniek, Levenlang leren, fieldlabs en Stimuleringsbudget bedrijfsontwikkeling; - Notitie van bureau Berenschot over ecosysteem ontwikkeling composieten; - Uitwerkingen voor dit programma van CAB Onderzoek en Advies. De commissie heeft vervolgens op basis van al deze informatie, suggesties, ideeën en concrete voorstellen haar eigen conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan. Deze zijn nader uitgewerkt in een voorstel voor acties, een uitvoeringsorganisatie en een op basis daarvan geraamde begroting.
53
Bijlage 3 De gesprekspartners De commissie heeft de volgende personen gesproken: Apollo BV Bakker Groep Cumapol FMC Technologies Forbo Novilon Indufinish Intergas Kip Caravan Landes High End Machining Manter International Plantronics Ruma Rubber Sit Controls Sunoil Wagenborg Foxdrill, Remerij, WFR Oilfield Services Fokker Aerostructures Masevon Itter Rollepaal Graaco Euroterminal Emmen-CoevordenHardenberg Bentheimer Eisenbahn AG VolkerWessels VPB Emmen Ondernemersvereniging Borger Odoorn Hoogeveens Ondernemers Collectief Werk & Vakmanschap Lysias Rabobank Vaart en Vechtstreek Brink XL Saxenburghgroep Fresenius Chezz Partners Business Creation Investments NOM
C.S. van den Pol H. Meijer F. Hagel M. Brons L. Schaaf D. Brouwer D. Glancy H. Kleijn P. Cool H. Gunnink O. Sikking H. Koning H. Wehkamp P. Lenferink T. Uildriks H. Harms R. Seyger A. Tuinstra W. Hadders G. Nijhoving H.J. Grijze J. Engbertsen R. Goossens H. Kieft H. Wiersma R. Spekreijse B. Blog J. Koop J. Berends A. Vos J. Dokter J. Schippers G. Koele M. Jacobse P. van der Velden M. Sturm J. Broeknellis H. Brink P. Terwijk J. Dijkstra C. Frankena A. Jansen G. van der Sluys S. Jansen
54
VNO-NCW Noord Greenpac Drenthe College Stenden
Alfa-college
De Nieuwe Veste Hondsrug college Roelof van Echten college RUG UT Provincie Overijssel Provincie Drenthe Provincie Groningen Provincie Friesland Gemeente Zwolle Gemeente Hardenberg Gemeente Emmen Gemeente Coevorden Gemeente Hoogeveen
G. Buiter S. Oosterhof H. Praat L. Zwiers A. Welink R. Voncken A.B. Slot A. Dijkstra K.W. van der Hoek P. Bemelmans H. van Geffen R. Delger C. de Graaff J.B. van der Wijk K. Bakker K. Berends T. Al K. Versteeg A. Weishaupt E. Sterken E. Brinksma E. van Hijum H. Brink J. Tichelaar P. Brouns S. de Rouwe R. de Heer P. Snijders D. Prinsse B. Arends C. Bijl J. Zwiers B. Bouwmeester A.W. Hiemstra K. Loohuis
55