Plantoelichting HCE
Tekst van het document
Voor inrichtingen binnen het bestemmingsplan gelden echter geen specifieke grenswaarden ten aanzien van de indirecte hinder, anders dan een algemene zorgplicht. Derhalve behoeven deze niet, niet anders dan in het kader van een goede ruimtelijke ordening, apart getoetst en beoordeeld te worden. In het kader van de goede ruimtelijke ordening moet gerealiseerd worden dat het houden van dergelijke activiteiten leidt tot een bepaalde verkeersaantrekkende werking op de openbare weg, waarmee een aantal dagen per jaar de richtwaarde
B+O STEDENBOUW B.V.
vergelijkbare activiteiten niet is gebleken dat sprake is van ‘duidelijk hoorbaar’ muziekgeluid moet dit wel geborgd worden. Ook dit zal speciale maatregelen en/of afstemming vragen voor de situatie in de avondperiode tussen 19:00 en 21:00 uur. Ook hier geldt weer dat gebruik van de rijhal niet relevant is voor wat betreft het muziekgeluidsniveau op de woningen. In afstemming met de ODD wordt daarom voor muziekgeluid een maatwerkvoorschrift gehanteerd.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
4.2.1 Industrielawaai In het kader van het vooroverleg is het voorontwerp bestemmingsplan aan de GGD Drenthe en Omgevingsdienst Drenthe (ODD) voorgelegd en beoordeeld. Zij concludeert dat vanwege de schaalvergroting, de toename aan evenementen en het bijbehorende verkeer er geluidshinder voor de omgeving kan ontstaan. Om te beoordelen wat de geluidsniveaus op de woningen in de omgeving zijn is daarom een akoestisch onderzoek industrielawaai uitgevoerd. In het onderzoek wordt onderscheid gemaakt tussen een ‘Langtijdgemiddeld beoordelingsniveau’ en ‘Indirecte hinder’ die wordt veroorzaakt door activiteiten en evenementen van het HCE.
23
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
24
van 50 dB wordt overschreden. Daarbij wordt voldaan aan de toegestane grenswaarde van 65 dB. Het treffen van maatregelen aan woningen voor deze situaties is gezien het incidentele karakter niet aan de orde. 4.2.2 Wegverkeerlawaai De verkeersstromen van de niet-hippische evenementen zijn gelijk te stellen aan die voor hippische evenementen zijn vanwege het vergelijkbare aantal bezoekers en leidt niet tot een grotere geluidsbelasting voor de omgeving. Daar komt bij dat de gemeente Borger-Odoorn inmiddels op de gehele Valtherweg een maximumsnelheid van 60 km/u heeft ingevoerd. Het effect van dit voornemen is middels een berekening vastgesteld. Uit de resultaten blijkt dat de geluidbelasting vanwege verkeer over de gehele breedte afneemt. Educatieve voorzieningen De toe te voegen voorzieningen voor educatief en recreatief gebruik zijn in de Wet geluidhinder niet aangemerkt als geluidsgevoelige objecten en sluiten aan op het huidige gebruik. Deze functies kunnen daarnaast niet worden aangemerkt als geluidsbron. Derhalve kan een akoestisch onderzoek voor deze functies achterwege blijven. Studentenhuisvesting en bedrijfswoningen De studentenhuisvesting en de bedrijfswoningen worden wel aangemerkt als geluidsgevoelig objecten. Ten aanzien van wegverkeer is de Wet geluidhinder van toepassing binnen geluidzones
langs zoneringsplichtige wegen, zoals de Valtherweg. Tussen de publicatie van het ontwerp bestemmingsplan en de vaststelling van het bestemmingsplan heeft de gemeente BorgerOdoorn op de Valtherweg een nieuwe asfaltlaag aangebracht (dicht asfalt beton) en is de maximumsnelheid van 80 in 60 km/uur gewijzigd. Er is daarom door de Geluidmeesters een herrijking van het akoestisch onderzoek gedaan, die uitgaat van de nieuwe maximum snelheid en waarin de studentenhuisvesting ook is meegenomen. Uit de rekenresultaten blijkt dat de geluidbelasting op de Studentenhuisvesting, als gevolg van beide wegen, voldoet aan de voorkeurswaarde van 48 dB Lden. Voor het realiseren van de Studentenhuisvesting zijn er dan ook met betrekking tot het aspect wegverkeerslawaai geen knelpunten geconstateerd. Op de beide (bedrijfs)woningen wordt, uitsluitend als gevolg van het verkeer op de Valtherweg, de voorkeurswaarde overschreden. Wel wordt voldaan aan de maximale ontheffingswaarde van 53 dB Lden. Redelijkerwijs zijn er geen doelmatige en/ of effectieve maatregelen in de vorm van bron en overdracht mogelijk om de geluidbelasting te reduceren tot de voorkeurswaarde. Het bevoegd gezag heeft daarom besloten hogere waarde voor (bedrijfs)woning A van 52 dB Lden en voor (bedrijfs) woning B van 53 dB Lden vast te stellen.
4.3 Luchtkwaliteit Om een goede luchtkwaliteit in Europa te garanderen heeft de Europese unie een viertal kaderrichtlijnen opgesteld. De hiervan afgeleide Nederlandse wetgeving is vastgelegd in hoofdstuk 5, titel 2 van de Wet milieubeheer. Deze wetgeving staat ook bekend als de Wet luchtkwaliteit. In de Wet luchtkwaliteit staan onder meer de grenswaarden voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen. Onderdeel van de Wet luchtkwaliteit zijn de volgende Besluiten en Regelingen: ■ Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen); ■ Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen); Gelet op de aard en omvang van het toekomstige gebruik van het plangebied in vergelijking met Wet Milieubeheer beschreven categorieën, kan worden aangenomen dat het project ‘niet in betekenende mate bijdraagt’ aan de luchtverontreiniging ten opzichte van het huidige gebruik. Daarnaast bevat voorgenomen ontwikkeling geen objecten zoals beschreven in Besluit gevoelige bestemmingen. Het aspect luchtkwaliteit vormt geen obstakel voor de uitvoerbaarheid van voorgenomen ontwikkeling. Wel heeft de GGD Drenthe in het kader van het vooroverleg advies uitgebracht. Zij geeft aan dat er veel gezondheidswinst is te behalen door in te zetten op het verbeteren van de luchtkwaliteit. De advieswaarden voor luchtkwaliteit zijn recent door de WHO fors aangescherpt5.
De WHO jaargemiddelde
De GGD adviseert daarom om na te denken over mogelijkheden om te werken aan het verbeteren van de luchtkwaliteit, bijvoorbeeld door, zoals ook eerder al genoemd, maximaal in te zetten op emissiereductie en door actief vervoer te stimuleren. 4.4 Geur De gemeente Borger-Odoorn heeft geen gemeentelijk geurbeleid vastgesteld. Er moet daarom worden voldaan aan de wet geurhinder en veehouderij. Op grond van de Wet geurhinder en veehouderij moet de afstand vanuit het dierenverblijf tot aan een geurgevoelig object buiten de bebouwde kom minimaal 50 meter zijn. Deze afstand wordt gemeten vanuit het emissiepunt van het dierenverblijf. Als een paardenstal open ramen en deuren heeft, wordt vanaf dat punt gemeten. Een buitenbak of uitloop voor paarden is niet het dierenverblijf. In de huidige en in de beoogde situatie zal worden voldaan aan de minimum afstand tot gevoelige bestemmingen in de omgeving van het Hippisch centrum. Gezondheidskundig gezien is het streven
In het kader van het vooroverleg adviseert de GGD Drenthe maximale inspanning om emissies, waaronder geur emissie, zo laag mogelijk te houden. Het aspect geur vormt geen belemmering voor de uitvoering van voorgenomen ontwikkeling. 4.5 Bedrijven en milieuzonering Om inzichtelijk te maken welke ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar op het plangebied hebben worden de milieubelastende activiteiten in de directe omgeving van het plangebied inzichtelijk gemaakt. Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt de VNGuitgave ‘Bedrijven en Milieuzonering’ uit 2009
gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies. De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie en daarmee ook voor de uiteindelijke richtafstand. De richtafstandenlijst gaat uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet zullen worden uitgeoefend, kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting, in plaats van de richtafstanden. De afstanden worden gemeten tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het bestemmingsplan mogelijk is. In de nabije omgeving van het plangebied bevinden zich geen bedrijven. Het hippisch centrum zelf heeft een richtafstand van 50 meter. De woning ten noorden van het plangebied is gelegen op 35 meter van de enkelbestemming Sport, met de aanduiding manege. Dit betreft een bestaande situatie en zal niet wijzigen met voorgenomen ontwikkeling. Overige woningen zijn op een afstand groter dan 50 meter gelegen.
De te realiseren nieuwbouw is
B+O STEDENBOUW B.V.
dat er geen geurhinder optreedt. Voor een gezondheidskundig aanvaardbare situatie is de richtwaarde maximaal 12% hinder en minder dan 3% ernstige hinder bij woonfuncties. Dit komt overeen met 2 OUE/m3 (voorgrondbelasting). Voor buitengebied zijn hogere percentages denkbaar met als bovenwaarde 5 OUE/m3 (20% gehinderden) 3,4. Geur heeft als direct effect hinder. Daarnaast hangt blootstelling aan geur samen met lichamelijke klachten en verstoring van gedrag en activiteiten. De mate waarin dit gebeurt is afhankelijk van de aard van de geur (kwaliteit, intensiteit) en persoonlijke factoren (associaties, gevoeligheid). Regelmatige geuroverlast kan gedrag en activiteiten verstoren en kan leiden tot stress-gerelateerde klachten zoals hoofdpijn, benauwdheid en misselijkheid.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
advieswaarde voor PM10 is 15 μg/m3 en voor PM2,5 is dit 5 μg/m3. De WHO concludeert verder dat iedere afname van luchtverontreiniging leidt tot gezondheidswinst, zelfs op plekken met relatief schone lucht.
25
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
26
verder van milieugevoelige objecten gelegen dan bijbehorende richtafstand van 50 meter. Daarnaast zijn er geen bedrijven die belemmering kunnen ondervinden door voorgenomen ontwikkeling. Gesteld kan worden dat voorgenomen ontwikkeling geen invloed heeft op het acceptabele woon- en leefkwaliteit van omliggende bebouwing. Daarmee vormt het aspect bedrijven en milieuzonering geen belemmering voor de uitvoering van voorgenomen ontwikkeling. 4.6 Externe veiligheid Externe veiligheid is een beleidsveld dat is gericht op het beheersen van risico’s die ontstaan voor de omgeving bij de productie, de opslag, de verlading, het gebruik en het transport van gevaarlijke stoffen. Bij nieuwe ontwikkelingen moet worden voldaan aan strikte risicogrenzen. Een en ander brengt met zich mee dat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moeten worden getoetst aan wet- en regelgeving op het gebied van externe veiligheid. Concreet gaat het om risicovolle bedrijven, vervoer gevaarlijke stoffen per weg, spoor en water en transport gevaarlijke stoffen via buisleidingen. Het doel van wetgeving op het gebied van externe veiligheid is risico’s waaraan burgers in hun leefomgeving worden blootgesteld vanwege risicovolle inrichtingen en activiteiten tot een aanvaardbaar minimum te beperken. Het is noodzakelijk inzicht te hebben in de kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten en het plaatsgebonden
en het groepsrisico. Aan hand van de Risicokaart is een inventarisatie verricht van risicobronnen in en rond het plangebied. Op de Risicokaart staan meerdere soorten risico’s, zoals ongevallen met brandbare, explosieve en giftige stoffen, grote branden of verstoring van de openbare orde. In totaal worden op de Risicokaart dertien soorten rampen weergegeven. Op circa 2,1 km van het plangebied bevindt zich een buisleiding. De GasUnie komt in het kader van het vooroverleg tot de conclusie dat het plangebied buiten de 1% letaliteitgrens van zijn dichtst bij gelegen leiding valt. Daarmee staat vast dat deze leiding geen invloed heeft op de verdere planontwikkeling. Op circa 1,5 km bevindt zich een Chloorbleekopslag. Beiden liggen ruim buiten de risicogrenzen van het plangebied. Derhalve bevinden zich in de directe omgeving geen risicobronnen van het plangebied. Daarnaast brengt voorgenomen ontwikkeling geen externe veiligheidsrisico’s met zich mee. In het kader van vooroverleg heeft ook de Veiligheidsregio Drenthe een advies uitgebracht. Het plangebied is getoetst op de volgende onderdelen; ■ Bevi-inrichtingen binnen het plangebied ■ Bevi-inrichtingen buiten het plangebied ■ Bevt en route gevaarlijke stoffen ■ Buisleidingen ■ Plaatsgebonden risico ■ Groepsrisico
■ ■ ■ ■ ■ ■
Hoogspanningslijnen Bluswatervoorziening Waarschuwings- en alarmeringssysteem Bereikbaarheid Opkomsttijd Groepsrisico
In de bijlage is een toelichting op de onderdelen die van toepassing zijn opgenomen. Op basis van de verrichte analyse adviseert de Veiligheidsregio Drenthe om bluswatervoorziening aan te brengen in overleg met de Veiligheidsregio Drenthe. Een en ander brengt met zich mee dat het project in overeenstemming is met wet- en regelgeving ter zake van externe veiligheid.
Uit de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart blijkt dat het plangebied hoge of middelhoge verwachting heeft voor archeologische vondsten voor middeleeuwen en nieuwe tijd bij cultuurhistorisch element of in dorpskern. Er dient onderzoek te worden verricht bij ingrepen met een oppervlakte van minimaal 500 m2. Aangezien het voorgestelde binnen deze voorwaarden valt is het uitvoeren van een archeologisch onderzoek noodzakelijk. Dit is uitgevoerd door Laagland Archeologie. De uitkomsten van het onderzoek zijn hier samengevat. Voor een volledige toelichting wordt verwezen naar de bijlage. Laagland Archeologie heeft in oktober 2021 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek Afbeelding 4.1: Uitsnede gemeentelijke archeologische verwachtingskaart (Bron: Gemeente Borger-Odoorn)
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
4.7 Archeologie en cultuurhistorie 4.7.1 Archeologie Op grond van de Erfgoedwet dient er in ruimtelijke plannen rekening gehouden te worden met archeologische waarden. In de Erfgoedwet is bepaald dat gemeenten een archeologische zorgplicht hebben en dat initiatiefnemers van projecten waarbij de bodem wordt verstoord, verplicht zijn rekening te houden met de archeologische relicten die in het plangebied aanwezig (kunnen) zijn. De gemeente BorgerOdoorn kent een archeologische verwachtingskaart. Een uitsnede van deze kaart, met daarin weergegeven de locatie van het plangebied, is opgenomen in afbeelding 4.1.
27
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
28
- verkennende fase uitgevoerd op een terrein aan de Valtherweg 27a te Exloo. Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. Het plangebied ligt in een zone met smeltwaterafzettingen, afkomstig van de wat westelijker gelegen Hondsrug. Bodemkundig zijn in het westelijke deel veldpodzolbodems aanwezig, in oostelijke richting verschijnen vervolgens gooreerdgronden en moerige eerdgronden. Op basis van het AHN kan aangenomen worden dat grote delen van het plangebied geëgaliseerd zijn. Uit archeologisch onderzoek in het zuiden van het plangebied blijkt dat ondanks de egalisatie die in het plangebied heeft plaatsgevonden de podzolgronden niet aangetast hoeven zijn. Verder zijn er in en om het plangebied meerdere vondsten gedaan die dateren uit deze periode Op basis van het bureauonderzoek geldt een hoge verwachting voor resten uit de periode Laat-Paleolithicum tot en met Vroeg-Neolithicum. Resten uit deze periode zijn meestal op kleine dekzandkopjes nabij bronnen van vers, zoet
water te vinden. Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zo nodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen. Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de bodem tot in de C-horizont is verstoord. De kans dat het gebied nog archeologische resten met een intacte archeologische context bevat wordt daarom laag geacht. Op basis van de resultaten van het veldonderzoek wordt geadviseerd geen archeologisch vervolgonderzoek in het plangebied uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor het aspect archeologie. De implementatie van dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Borger-Odoorn. Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed). 4.7.2 Cultuurhistorie Onder cultuurhistorische waarden worden alle structuren, elementen en gebieden bedoeld die cultuurhistorisch van belang zijn. Zij vertellen iets
over de ontstaansgeschiedenis van het Nederlandse cultuurlandschap. Vaak is er een sterke relatie tussen aardkundige aspecten en cultuurhistorische aspecten. Het plangebied bevindt zich in gebied aangemerkt als ‘generiek beleid: respecteren’. Respecteren geldt voor alle onderdelen van de cultuurhistorische hoofdstructuur. De cultuurhistorische samenhang, zoals die in de hoofdstructuur is verwoord en verbeeld, is van provinciaal belang. De provincie wil die cultuurhistorische samenhang veiligstellen voor de toekomst. De categorie is vooral van toepassing in gebieden waar de ontwikkelingen meer kleinschalig zijn en in een laag tempo zich voltrekken. Bij ontwikkelingen ligt de inzet bij het waarborgen van de cultuurhistorische samenhang voor de toekomst. Voor een nadere toetsing van voorgenomen ontwikkeling op het aspect cultuurhistorie wordt verwezen naar paragraaf 3.2.2. 4.8 Ecologie Bescherming in het kader van de natuur weten regelgeving is op te delen in gebieds- en soortenbescherming. Bij gebiedsbescherming heeft men te maken met de Natuurbeschermingswet en het Nederlands Natuurnetwerk (voorheen EHS). Soortenbescherming gaat uit van de bescherming van dier- en plantensoorten. Sinds 1 januari 2017 is het wettelijk kader ten aanzien van gebieds- en soortenbescherming vastgelegd in de Wet natuurbescherming. In het kader van
4.8.1 Gebiedsbescherming Sinds 1 januari 2017 is het wettelijk kader ten aanzien van gebieds- en soortenbescherming vastgelegd in de Wet natuurbescherming. Nederland zal aan de hand van een vergunningenstelsel de zorgvuldige afweging waarborgen rond projecten die gevolgen kunnen hebben voor Natura 2000-gebieden. Provincies zijn verantwoordelijk voor de veiligstelling en ontwikkeling van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het ruimtelijk beleid voor het NNN is gericht op ‘behoud, herstel en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN’ waarbij tevens zoveel mogelijk rekening gehouden dient te worden met de andere belangen die in het gebied aanwezig zijn. De kernkwaliteiten binnen het NNN zijn natuurkwaliteit, landschappelijke kwaliteiten en beleving van rust. Voor ontwikkelingen die niet passen binnen de doelstelling van het NNN is geen ruimte, tenzij er sprake is van een zwaarwegend maatschappelijk belang waar niet op een andere manier aan kan worden voldaan. Daarbij worden de zogenaamde NNN-spelregels gehanteerd: herbegrenzing van het NNN, saldering
Om te beoordelen of het plan in relatie tot gebiedsbescherming uitvoerbaar is dienen onder andere de wettelijke consequenties op het gebied van gebiedsbescherming, specifiek Natura2000, in beeld gebracht te worden. Vanwege de regionale invloedsfeer van de emissie van NOx, is een beoordeling naar het effect van de emissie van NOx, als gevolg van de voorgenomen activiteiten, noodzakelijk. De Natuurbank Overijssel heeft daarom een Aerius-calculatie uitgevoerd. De uitkomsten zijn hier samengevat. Voor de volledige rapportage betreffende het stikstofdepositieonderzoek wordt verwezen naar de bijlage. Per 1 juli 2021 is de wet stikstofreductie en natuurherstel van kracht. Dat houdt in dat er een partiële vrijstelling geld van de natuurvergunningplicht voor de bouwsector. Deze vrijstelling geldt voor de ontwikkelfase. De uitbreiding van het aantal evenementen, de nieuwe activiteiten op het HCE en het bewonen van de nieuwe bedrijfswoningen leidt in de gebruiksfase tot een NOx-emissie van 85,0 kg/jaar en een NH3emissie van 2,5 kg/jaar. De activiteiten leiden echter niet tot een toename van stikstofdepositie in Natura 2000-gebied. Er hoeft dan ook geen Wet natuurbescherming-vergunning aangevraagd te worden.
4.8.2 Soortenbescherming Wat betreft de soortbescherming is de Wet natuurbescherming van toepassing. Hierin wordt onder andere de bescherming van dieren plantensoorten geregeld. Bij ruimtelijke ontwikkelingen dient te worden getoetst of er sprake is van negatieve effecten op de aanwezige natuurwaarden. Als hiervan sprake is, moet ontheffing of vrijstelling worden gevraagd. De voorgenomen activiteiten worden gezien als ‘ruimtelijke ontwikkeling’. Voor een aantal algemeen voorkomende en talrijke faunasoorten geldt in Drenthe een vrijstelling van de verbodsbepaling ‘het opzettelijk beschadigen en vernielen van rust- en voortplantingsplaats’, als gevolg van werkzaamheden die in het kader van een ruimtelijke ontwikkeling worden uitgevoerd. Voor beschermde soorten die niet op deze vrijstellingslijst staan, is een ontheffing vereist om ze te mogen verstoren en om opzettelijk de vaste rust- en voortplantingsplaats te mogen beschadigen en te vernielen. Voor het doden van beschermde diersoorten geldt geen vrijstelling van de verbodsbepalingen. Afhankelijk van de status van de beschermde soorten, kan soms ook gewerkt worden conform een door de Minister goedgekeurde, en op de situatie toepasbare, gedragscode.
In het kader van de zorgplicht moet rekening worden gehouden met alle in het plangebied aanwezige planten en dieren en moet er gekozen worden voor een werkmethode en/of planning in de tijd, waardoor planten en dieren zo min mogelijk schade
B+O STEDENBOUW B.V.
van negatieve effecten en toepassing van het compensatiebeginsel.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
voorgenomen ontwikkeling zal een Quickscan Natuurwaardenonderzoek worden uitgevoerd. De conclusies uit deze rapportage zullen hier worden beschreven. De gehele rapportage wordt als onderdeel van de bijlagen in dit bestemmingsplan opgenomen.
29
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
30
ondervinden als gevolg van de voorgenomen activiteiten. Om de feitelijk situatie in kaart te brengen is door de Natuurbank Overijssel een ecologische quickscan uitgevoerd. De conclusies uit deze rapportage zullen hier worden beschreven. De gehele rapportage wordt als onderdeel van de bijlagen in dit bestemmingsplan opgenomen. De inrichting en het gevoerde beheer maken het plangebied niet tot een geschikte groeiplaats voor beschermde plantensoorten, maar wel tot geschikt functioneel leefgebied voor verschillende beschermde dieren. Beschermde diersoorten benutten het plangebied hoofdzakelijk als foerageergebied, maar mogelijk nestelen er vogels. Amfibieën, grondgebonden zoogdieren en vleermuizen bezetten geen vaste rust- of voortplantingsplaats in het plangebied maar gebruiken het wel als foerageergebied. Van de in het plangebied nestelende vogelsoorten, is uitsluitend het bezette nest beschermd, niet het oude nest of de nestplaats. Bezette vogelnesten zijn beschermd en mogen niet beschadigd of vernield worden. Gelet op de aard van de werkzaamheden kan geen ontheffing verkregen worden voor het beschadigen of vernielen van bezette vogelnesten. Indien de beplanting verwijderd wordt tijdens de voortplantingsperiode, wordt geadviseerd vooraf een broedvogelscan uit te voeren om de aanwezigheid van een bezet vogelnest uit te kunnen sluiten.
Door uitvoering van de voorgenomen activiteiten wordt de betekenis van het plangebied als foerageergebied voor sommige foeragerende diersoorten aangetast. Dit leidt echter niet tot wettelijke consequenties. 4.9 Verkeer en parkeren 4.9.1 Verkeer Het plangebied is gelegen aan de Valtherweg tussen Exloo en Valthe. Deze doorgaande weg maakt de voorzieningen goed bereikbaar. De gemeente Borger-Odoorn is voornemens het profiel van de Valtherweg te wijzigen en de maximum snelheid naar 60-km/uur te verlagen. In de planvorming van de herininrichting van de weg wordt reeds rekening gehouden met de herontwikkeling van het hippisch centrum en golfpark Exloo. Zowel het hippisch centrum als het golfpark worden in de huidige situatie ontsloten vanaf de Zoersedijk. Deze weg vormt de hoofdontsluiting van het gehele plangebied. Bij de herinrichting van de Valtherweg wordt bij de aansluiting met de Zoersedijk een verbreding in de weg aangebracht en een middenberm. De verbreding accentueert de inrit naar het plangebied en benadrukt dat er op- en afdraaiend verkeer is. De middenberm maakt het veiliger en eenvoudiger voor voetgangers, fietsers en menners om over te steken. De Zoersedijk zelf splitst het plangebied in tweeën, waarbij de parkeerterreinen van het hippisch centrum en het golfpark beiden ten zuiden ervan gelegen zijn. Het clubhuis van het golfpark is aan dezelfde kant
gelegen, terwijl de voorzieningen van het hippisch centrum ten noorden van de Zoersedijk gelegen zijn. Dit maakt dat er diverse verkeersstromen op en over de Zoersedijk zijn. Gezien het smalle profiel van de weg levert dit, ondanks de lage gemiddelde snelheid, soms gevaarlijke situaties op. Met het oog op de toekomst is het daarom wenselijk om de Zoersedijk te verbreden. Dit zodat het verkeer ook met de toenemende bezoekersaantallen veilig kan kan passeren. Op kosten van de initiatiefnemers zal hier een strook met graskeien aan weerszijden van de Zoersedijk worden aangelegd. Met de realisatie van de nieuwe voorzieningen van het hippisch centrum zal ook het aantal verkeersbewegingen toenemen. Om deze verkeersbewegingen te spreiden bestaat de wens voor een nieuwe tweede ontsluiting. Deze inrit zal met name worden ingezet ten behoeve van evenementen. Voor de ruimtelijke inpassing zijn twee scenario’s onderzocht. Scenario I gaat uit van een nieuwe inrit aan de Valtherweg, aangrenzend aan de bedrijswoning. Ten tijde van evenementen zullen verkeersregelaars de in- en uitgaande verkeersbewegingen begeleiden. Scenario II gaat uit van een nieuwe inrit via de Zuidveensdijk en het terrein van het Golfpark, achter de woonhuizen aan de Valtherweg 19 - 27 langs.
Vanwege eigendomsposities en reeds gedane investeringen in het Golfterrein behoort een verplaatsing van de inrit naar de Zuidveensdijk echter niet tot de mogelijkheden. De keuze is daarom gevallen op scenario I, welke is meegenomen in de verdere planvorming.
B+O STEDENBOUW B.V. laden/lossen
2e entree
parkeerterrein
personeel hoofdentree
evenementen parkeren
Afbeelding 4.2: Parkeervoorzieningen (B+O Stedenbouw B.V.)
schaal 1:2500
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
personeel
evenementen parkeren
parkeren golfpark
31
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
32
In het kader van het vooroverleg adviseert de GGD Drenthe vanwege gezondheidsoverwegingen om in de beoogde situatie in te zetten op goede aansluiting op openbaar vervoer. Daarnaast adviseert men om actief vervoer, zoals wandelen en fietsen, te stimuleren. Denk hierbij aan goede wandel en fietspaden van en naar het voorgenomen initiatief. Op het terrein is voldoende ruimte voor de stalling van fietsen. Ten tijde van evenementen wordt vindt het stallen van fietsen aan de overzijde van de Valtherweg plaats.
slot biedt het bestemmingsplan de mogelijkheid om tot 12x per jaar een meerdaags evenement van andere aard te organiseren, tot 2.500 bezoekers per evenement.
Daarnaast adviseert de GGD prettige en veilige routes vanuit de nabijgelegen woonkernen. Actief vervoer kan verder gestimuleerd worden door bijvoorbeeld voldoende fietsparkeergelegenheden te bieden en bankjes te plaatsen op routes vanuit woongebieden naar het plangebied. Inzetten op actief vervoer stimuleert bewegen, draagt bij aan een betere luchtkwaliteit en helpt daarmee om gezondheid van inwoners te versterken. Een en ander zal in de verdere uitwerking van het plan en de benodigde vergunningsaanvragen worden meegenomen.
regulier gebruik Doordeweeks zullen met name studenten, topsporters en werknemers in het hippisch centrum aanwezig zijn. Studenten zullen overwegend met het openbaar vervoer of eigen auto naar het hippisch centrum komen. Zij zullen gebruik maken van het parkeerterrein aan het zuidelijke deel van het terrein. Hier wordt voorzien in parkeergelegenheid voor ca. 90 auto’s.
4.9.2 Parkeren In het hippisch centrum vinden zeer uiteenlopende activiteiten plaats. Doordeweeks zullen er opleidingen en trainingen worden gegeven voor studenten en topsporters. Daarnaast vinden er doordeweeks kleine (trainings-) evenementen plaats. In de weekeinden worden regelmatig wedstrijden of ander soortige evenementen georganiseerd. Tot
Deze verschillende activiteiten komen elk met een geheel eigen parkeerbehoefte. Daarom is ervoor gekozen om afhankelijk van de activiteit het parkeren vorm te geven, hiervoor zijn volgende scenario’s leidend. Ter verduidelijking is een en ander in afbeelding 4.2 aangeduid.
De topsporters zullen voornamelijk met eigen auto, al dan niet met trailer, komen. Ook zij kunnen gebruik maken van het parkeerterrein aan de zuidelijke deel van het terrein. Werknemers van het hippisch centrum zullen ook overwegend met eigen auto komen. Voor hen is er aan de zuid- en westzijde van de manege parkeergelegenheid. hippische evenementen Ten tijde van hippische evenementen zullen ook veel paardentrailers of vrachtwagens op het terrein worden geparkeerd. Daarnaast komen op
deze evenementen bezoekers en VIP’s af. Het parkeerterrein op het zuidelijke deel voorziet in een groot deel van de parkeerbehoefte. Daarnaast zal het noordelijke deel van het manege terrein worden gebruikt ten behoeve van trailers en vrachtwagens tijdens trainingen en (indoor) evenementen. Omdat veel van deze evenementen meerdere dagen zijn, zijn deze trailers en vrachtwagens vaak voorzien van een overnachtingsmogelijkheid. Ten tijde van hippische evenementen kan op dit terrein dan ook worden overnacht. Middels een specifieke afwijking van de gebruiksregels kan ontheffing worden aangevraagd voor het incidenteel toestaan van overnachtingen op het terrein, uitsluitend buiten de gebouwen. meerdaagse evenementen Voor de meerdaagse evenementen wordt uitgeweken naar evenementenparkeren op het terrein aan de overzijde van de Valtherweg. Indien van toepassing zal voor het betreffende evenement een vergunning worden aangevraagd. Ten tijde van evenementen zal de verkeerssituatie rondom de Valtherweg worden begeleidt door verkeersregelaars. Afhankelijk van het evenement kan het parkeerterrein aan het zuidelijke deel van het terrein worden gebruikt ten behoeve van VIP’s en werknemers. Mogelijke aanvullende parkeergelegenheid is er op het noordelijke terrein.
4.10 Water 1 Algemeen Waterschappen zijn verantwoordelijk voor het waarborgen van waterveiligheid en het voorkomen van wateroverlast en watertekort (waterkwantiteit). Daarnaast zorgen waterschappen voor het verbeteren van de waterkwaliteit van het oppervlaktewater, zowel chemisch als ecologisch. Het is van belang dat deze taken zowel nu als in de toekomst gewaarborgd blijven. Om dit te kunnen doen worden ruimtelijke plannen en ontwikkelingen getoetst op hun impact op het goed blijven functioneren van het watersysteem. Waterschap Hunze en Aa’s streeft ernaar om de impact van dergelijke plannen en ontwikkelingen zoveel mogelijk waterneutraal te houden en waar mogelijk positieve ontwikkelingen te stimuleren.
In deze waterparagraaf is het belang van het waterbeheer afgegeven advies verwoord. De verdere opbouw van dit document bestaat uit 5 thema`s; waterveiligheid, waterkwantiteit, waterkwaliteit, aanvullende belangen waterschap en
gerelateerde belangen van derden. Per thema is voor dit plan relevante informatie opgenomen en zijn uitgangspunten opgesteld. Ten slotte is de verdere gewenste betrokkenheid van het waterschap bij het vervolg van het planproces beschreven.
B+O STEDENBOUW B.V.
(vooroverleg) kan het aspect water integraal in de planvorming worden verwerkt.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
Conclusie De activiteiten die op het terrein plaatsvinden komen elk met een eigen parkeerbehoefte. Gelet op voorgaande wordt geconcludeerd dat de aspecten verkeer en parkeren geen belemmering vormen voor voorgenomen ontwikkeling.
Op grond van het Besluit Ruimtelijke Ordening (Art.12), moeten ruimtelijke plannen zijn voorzien van een waterparagraaf. Om deze waterparagraaf te kunnen opstellen is de waterbeheerder geraadpleegd door middel van de Watertoets. Door vroegtijdige betrokkenheid, meedenken, informeren, adviseren en het afwegen van belangen Afbeelding 4.3: Uitsnede waterschapskaart (Bron: Waterschap Hunze en Aa’s)
33
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
34
2 Waterveiligheid Waterveiligheid betreft het voorkomen, zo mogelijk uitsluiten, van levensbedreigende overstromingsrisico’s voor mens en dier en het voorkomen van schade aan have en goed. Risico’s die met name zullen optreden bij het doorbreken van een zeekering (primaire kering) of boezemkade (secundaire kering). Binnen dit thema zijn binnen het plangebied geen belangen van toepassing.
3 Waterkwantiteit Het waterschap heeft als taak de zorg voor voldoende water in droge perioden als de afvoer in perioden van overvloed. Een vergrote kans op wateroverlast of watertekort dient dus voorkomen te worden. Binnen dit thema zijn, indien van toepassing, de voor dit plan gerelateerde belangen beschreven die in meer of mindere mate de waterkwantiteit beïnvloeden. Wateroverlast vanuit het oppervlaktewater moet in ieder geval zoveel mogelijk voorkomen worden. Overtollig grond- en hemelwater dat tot afvoer komt volgt de trits ; ‘’vasthouden, bergen, afvoeren’’. Verhardingstoename / Compenserende waterberging Neemt het verharde oppervlak toe van het ingediende plan boven de compensatiedrempel; voor stedelijk gebied of kassengebieden met meer dan 150 m2 of in het buitengebied met meer dan 1500 m2 (Keur Waterschap Hunze en Aa’s). Omdat deze verhardingstoename ervoor zorgt dat hemelwater versneld tot afstroming komt, kan dit tot overlast
en schade leiden verderop in het watersysteem (peilgebied). Dit vergroot de kans op inundatie, zeker bij piekbuien, waardoor de landelijke werknormen (landbouwkundige afvoer)voor de inundatiekans overschreden kunnen worden. De totale oppervlakte aan verharding neemt met ca. 3.852 m2 toe. Dit is ca. 1,1% van het gehele plangebied. Vanwege het groene karakter van de niet bebouwde delen van het terrein en de zeer beperkte toename van verhard oppervlakte worden compenserende waterberging niet noodzakelijk geacht. Desondanks wordt in de erfinrichting de hoeveelheid erfverharding zoveel mogelijk beperkt en wordt daar waar mogelijk halfverharding toegepast. Dit om water zoveel mogelijk binnen het plangebied vast te houden en te infiltreren. Dit is ook als zodanig in het beeldkwaliteitsplan omgeschreven. Slecht doorlatende lagen (sdl) Zijn er in het plangebied slecht doorlatende bodemlagen aanwezig. De diepte en dikte waarop deze lagen onder het maaiveld aanwezig zijn en beginnen kunnen verschillend zijn. Dit beperkt de mogelijkheden voor het toepassen van infiltratiemaatregelen.
Hoofdwatergang Binnen het plangebied zijn hoofdwatergangen van het waterschap aanwezig. Aan weerszijden van alle hoofdwatergangen ligt een beschermingszone van 5 meter breed, gerekend vanaf de insteek talud. Een zone van 4 meter vanaf de insteek langs hoofdwatergangen moet vrij blijven (onderhoudspad/ maaipad) van ieder obstakel, zoals: heggen, afrastering, bomen, schuttingen, opstallen en/of verharde paden. Zoals is vastgesteld in de Keur van het waterschap, geldt voor maatregelen binnen deze beschermingszone (en voor maatregelen in de hoofdwatergang zelf) een meldingsplicht (Algemene Regels) en is veelal een watervergunning vereist. Voorgenomen ontwikkeling is niet van invloed op de hoofdwatergangen binnen het plangebied. Schouwsloten Binnen het plangebied liggen schouwsloten. Schouwsloten zijn sloten die niet in eigendom zijn van het waterschap, maar een belangrijke lokale functie vervullen voor de afwatering van een groter gebied, meerdere eigenaren en/of belangen van derden. Vanwege deze afwateringsfunctie is het van belang dat een schouwsloot goed onderhoud heeft. De eigenaren van schouwsloten zijn verplicht het benodigde doorstroomprofiel jaarlijks schoon te houden en het waterschap ziet hierop toe via de schouw. Het profiel van een schouwsloot mag niet zonder toestemming van het waterschap gewijzigd worden (Keur Waterschap Hunze en Aa’s).
Voorgenomen ontwikkeling is niet van invloed op de schouwsloten binnen het plangebied.
Het hemelwater wordt daar waar mogelijk geïnfiltreerd binnen het plangebied, om te voorkomen dat wateroverlast veroorzaakt wordt. De
4 Waterkwaliteit Om de waterkwaliteit te waarborgen heeft het waterschap de zorg voor het realiseren van schoon en ecologisch gezond water, waarin systeemspecifieke dieren en planten voorkomen. In de eerste plaats is dit van belang voor de grotere beken, kanalen en meren waarvoor binnen de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) doelen en maatregelen zijn opgesteld voor aangewezen waterlichamen. Daarnaast is een goede waterkwaliteit van belang voor het recreatief medegebruik als zwemmen en kanoën en voor het stelsel van kleinere watergangen voor water aan- en afvoer. In dit thema zijn, indien van toepassing, alle voor dit plan specifieke belangen beschreven die impact hebben op de waterkwaliteit. Vervuiling van het oppervlaktewater moet in ieder geval zoveel mogelijk voorkomen worden. Om deze reden vraagt het waterschap op de toepassing van uitlogende materialen zoveel mogelijk te beperken en om vervuiling door bedrijfsmatige activiteiten te voorkomen. Afstromend hemelwater dat vervuilt is geraakt moet zo veel mogelijk gescheiden worden afgevoerd, of moet worden gezuiverd. Dit volgt de trits ; ‘’schoonhouden, scheiden, zuiveren’’. Kaderrichtlijn water (KRW) Via de Europese Kaderrichtlijn Water is het
waterschap verantwoordelijk voor de chemische en ecologische waterkwaliteit. Voor een aantal waterlichamen, de zogenaamde KRWWaterlichamen, zijn doelen vastgesteld voor de waterkwaliteit en zijn maatregelen opgesteld om deze te bereiken. Ruimtelijke ingrepen en activiteiten die de waterkwaliteit in de KRW-waterlichamen (kunnen) verslechteren of ingezette verbetering kunnen laten stagneren, zijn niet toegestaan. Binnen en/of langs het plangebied ligt een aangewezen KRW-waterlichaam. De gebouwen zullen conform het bouwstoffenbesluit niet worden voorzien van uitlogende materialen. De lozing en infiltratie van hemelwater vormt daarmee geen gevaar voor waterkwaliteitsdoelstellingen of bescherming van de bodem. Mest-, en/of biomassaopslag In het hart van het plangebied is een mestopslag aanwezig. Lekkage van mest naar het oppervlaktewatersysteem heeft zeer grote gevolgen voor de waterkwaliteit. In het geval van lekkage zal het waterschap zo snel mogelijk maatregelen treffen die ervoor zorgen dat verder contact naar het oppervlaktewater wordt voorkomen. De kosten worden op de eigenaar van de opslag verhaald. Bij het ontwerpen van de opslag adviseert het waterschap de kans op lekkage naar oppervlaktewater te minimaliseren. Bijvoorbeeld, een silo is kwetsbaarder voor (ernstige) lekkage, dan een verdiepte opslag in een mest-zak met een grondlichaam als bescherming.
B+O STEDENBOUW B.V.
bestaande oppervlaktewater voorzieningen dienen als overstort, in het geval van hevige regenbuien. Hiervoor is binnen het bestaande systeem van het Golfpark voldoende capaciteit beschikbaar.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
Scheiden schoon hemelwater en vuilwater In grote delen van het beheergebied zijn nog gemengde rioolsystemen aanwezig. In dergelijke systemen wordt het relatief schone hemelwater vermengd met vuilwater en wordt het vervolgens naar de rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI) van het waterschap gebracht. Na zuivering wordt het water geloosd op het oppervlaktewatersysteem. Het transport van schoon hemelwater via het gemeentelijk rioolstelsel en het behandelen via een RWZI is niet duurzaam. Om deze reden zal hemelwater alleen op het vuilwaterriool kunnen worden geloosd als het hemelwater; niet kan worden hergebruikt (opvang) en/ of kan afvoeren via de bodem, het openbaar regenwaterstelsel, een oppervlaktewaterlichaam zonder een specifieke functie, of via een kwetsbaar oppervlaktewaterlichaam. Wijzigingen in de behandeling van het hemelwater en vuilwater kunnen echter voor overlast zorgen als mogelijke ongewenste gevolgen onvoldoende bekend zijn en waar nodig zijn verholpen. Rechtstreekse afkoppeling van hemelwater (via een hemelwaterriool) naar het oppervlaktewater (vijvers en sloten) kan wateroverlast veroorzaken, als het ontvangende oppervlaktewater niet hiervoor de capaciteit heeft en/of aanwezige kunstwerken (o.a. duikers, stuwen en inlaatwerken) het aangeboden water niet kan verwerken.
35
B+O STEDENBOUW B.V.
Als verdere preventiemaatregel adviseert het waterschap om de silo zo te plaatsen dat vrijkomende mest niet direct af kan stromen op het oppervlaktewatersysteem, mocht onverhoopt toch lekkage optreden.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
De omvang en positie van de mestopslag blijft gelijk aan de huidige situatie. De huidige capaciteit is in de toekomst ook meer dan afdoende omdat deze na afloop van elk evenement wordt geleegd. Omdat de mestopslag maar beperkt in gebruik is, is het risico op vervuiling van het oppervlaktewater daarmee beperkt.
36
5 Verdere betrokkenheid waterschap Voor alle voor dit plan relevante water gerelateerde onderwerpen zijn in deze standaard waterparagraaf opgenomen. Voor de verdere procedurele afhandeling van het ruimtelijk plan (ontwerp), is het van belang om het waterschap te blijven informeren bij aanpassingen in het plan. Het ontwerp bestemmingsplan zal in dat kader met het waterschap worden gedeeld.
Het bestaande hippisch centrum heeft reeds diverse faciliteiten die de hippische topsport bedienen. Zo is de buitenpiste voorzien van een zeer hoogwaardige bodem en drainagesysteem. Wedstrijden vinden er veelvuldig plaats, waarbij vanuit het deelnemersveld met regelmaat uitvragen worden gedaan over opleidingsmogelijkheden in Exloo. Een allround opleidingscentrum dat voorziet een combinatie van sport en educatie biedt een antwoord op een duidelijke vraag vanuit de markt. Het hippisch centrum zou met de ontwikkeling een regionale, zo niet (inter-) nationale rol vervullen in het opleiden van ruiters, verzorgende, organisatorische en faciliterende professionals. Om de gewenste doorontwikkeling mogelijk te maken vindt er een wijziging van het bestemmingsplan plaats. Dit zodat er een brug geslagen wordt tussen theorie en praktijk. Door studenten in aanraking te laten komen met internationale toptalenten en professionals uit het veld worden ze gestimuleerd en geënthousiasmeerd. De ontwikkeling van talent wordt daarmee
bespoedigt en er vindt een wisselwerking plaats in kennisoverdracht. Om de gewenste transformatie naar opleidingscentrum te faciliteren zal een aantal voorzieningen gerealiseerd worden. Dit betreffen een opleidingscentrum, topsportcentrum, VIP-voorziening en twee bedrijfswoningen. Ook wordt er een derde rijhal gerealiseerd. Deze kan flexibel worden ingezet ter ondersteuning van trainingen en evenementen. Voor het plan is een beeldkwaliteitsplan opgesteld dat als Bijlage 1 bij de toelichting is opgenomen. Het beeldkwaliteitsplan wordt afzonderlijk vastgesteld en gaat daarmee gelden als aanvulling op de welstandsnota. Het vormt dan het toetsingskader voor ontwikkelingen in het plangebied. Opleidingscentrum De wijziging van het bestemmingsplan van het hippisch centrum is er mede erop gericht de mogelijkheden als opleidingscentrum uit te breiden. Het opleidingscentrum voorziet in een opleidingsprogramma van drie jaar, waarin studenten gespecialiseerd worden opgeleid in hippisch aanverwante beroepen. De studenten zullen in deze drie jaar onder meer worden opgeleid tot ruiters, verzorgende, organisatorische en faciliterende professionals.
In het opleidingsprogramma wordt nadrukkelijk de samenwerking gezocht met de hippische topsport en het bedrijfsleven in Noord-Nederland. Studenten kunnen hierbij internationale topruiters ondersteunen vanuit het hippisch centrum, onder meer door begeleiding bij trainingen, verzorging van paarden en logistieke ondersteuning tijdens wedstrijden en evenementen. Ook kunnen zij praktijkervaring opdoen door stage te lopen bij bedrijven in hippisch aanverwante sectoren, zoals dierenartsenpraktijken, zadelmakers, leveranciers van paardenvoeding, transporteurs en evenementorganisaties. Daarnaast biedt het opleidingscentrum ruimte aan kennisuitwisseling en innovatie. Zo kunnen er clinics, workshops en lezingen worden georganiseerd in samenwerking met vooraanstaande professionals uit de hippische wereld. Ook is er aandacht voor onderzoek en ontwikkeling, bijvoorbeeld op het gebied van paardenwelzijn, sportpsychologie, trainingsmethoden en veterinaire zorg. Studenten kunnen betrokken worden bij praktijkgericht onderzoek of projecten die bijdragen aan duurzame en innovatieve oplossingen binnen de sector. Het hippisch centrum fungeert bovendien als expertisecentrum voor de regio. Zowel sporters, ondernemers als instellingen kunnen een beroep doen op specialistische ondersteuning, bijvoorbeeld op het gebied van trainingsadvies, voeding, revalidatie of bedrijfsvoering.
Er is tevens ruimte voor nascholing en bijscholing van professionals binnen de hippische sector.
B+O STEDENBOUW B.V.
Het Hippisch Centrum Exloo is voornemens zich te ontwikkelen tot het opleidingscentrum voor de hippische topsport in Noord-Nederland. Doel is om een nieuwe, innovatieve vorm van onderwijs aan te bieden dat rechtstreek aansluit op de behoefte van de hippische topsport en het bijbehorende bedrijfsleven. Deze behoefte richt zich met name op de opleiding van kundige ruiters, verzorgende, organisatorische en faciliterende professionals.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
5. PLANBESCHRIJVING
37
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
38
Tot slot kunnen externe partijen gebruik maken van de hoogwaardige faciliteiten van het centrum, waaronder overdekte en buitenrijbanen, trainingsapparatuur, vergaderruimtes en stalling. Daarmee draagt het opleidingscentrum bij aan de versterking van de regionale economie en de verdere professionalisering van de hippische sport en sector. Vanwege de 24-uurs aard van de hippische activiteiten zal een groot deel van de studenten ook op het terrein gehuisvest zijn. Op het zuidelijke deel van het perceel zal een nieuwe voorziening worden gerealiseerd dat in deze huisvesting voorziet. In hetzelfde gebouw worden ook enkele leslokalen en een kantine gerealiseerd. Per jaar zullen er 30 studenten instromen. Deze studenten worden opgeleid in de diverse specialismen. Omdat het opleidingsprogramma drie jaar omvat zullen er in totaal maximaal 90 studenten in het hippisch centrum aanwezig zijn. De omvang van het opleidingscentrum wordt daarom afgestemd op het maximale aantal van 90 studenten. Wanneer er geen studenten in het opleidingscentrum aanwezig zijn kan het opleidingscentrum voorzien in overnachtingsmogelijkheden voor bezoekers van diverse hippische zomerkampen en trainingskampen. Tijdens deze kampen kunnen jongeren of jongvolwassenen die geïnteresseerd zijn in de hippische sport proeven van de opleiding. Ook kunnen zij, met ondersteuning van werknemers van
het hippisch centrum, de zorg voor de paarden in deze periode op zich nemen. Door geïnteresseerden op jonge leeftijd hiermee kennis te laten maken kan een natuurlijke synergie ontstaan, waaruit jongeren vervolgens kunnen doorstromen in het opleidingsprogramma. Topsportcentrum Naast het opleidingsprogramma bestaat er vanuit de internationale markt grote vraag naar hoogwaardige trainings- en opleidingsfaciliteiten. De bestaande rijbakken en stallen voorzien reeds voor een deel in deze behoefte. Om het hippisch centrum als volwaardige voorziening te kunnen profileren dienen verblijfsmogelijkheden te worden toegevoegd voor maximaal 30 toptalenten. Daarnaast vereist de hippische topsport veel vakmatige kennis en ondersteuning. Hieraan is een groot te kort. Studenten uit het opleidingsprogramma kunnen daarom hieraan een bijdrage leveren. Naast dat de topsporters hiermee gefaciliteerd worden heeft dit een positieve doorwerking op de studenten. Door in aanraking te komen met topsporters uit de hippische sport worden zij gestimuleerd zich te verdiepen in specifieke aspecten, waarvoor binnen de opleiding ruimte wordt geboden. Omdat hierin wordt opgetrokken met topsporters en marktpartijen zit met dicht op de praktijk. Als gevolg gaat het gehele opleidingsniveau omhoog, met een hoogwaardig opleidingsprogramma tot gevolg.
VIP voorziening Het hippisch centrum voorziet in een zeer divers aanbod van sport, opleiding en ontwikkeling. Liefhebbers van de hippische sport en bijvoorbeeld eigenaren van de paarden komen vaak tijdens trainingen en evenementen het hippisch centrum bezoeken om de voortgang te ervaren. Centraal in het plangebied zal daarom een voorziening voor VIP’s worden gerealiseerd. De voorziening wordt tussen de buitenpiste en ijslanderbaan ingepast. Bestaande binnenpiste Om de bestaande binnenpiste ook in de toekomst te kunnen laten voldoen aan de eisen en standaarden van de hippische sport, heeft het de voorkeur om deze op termijn met ca. 10 meter te kunnen verlengen, tot een totale lengte van 75 meter. Om dit mogelijk te kunnen maken wordt het bouwvlak van het bestaande hoofdgebouw met 10 meter verbreedt in zuidoostelijke richting. Nieuwe rijhal De bestaande rijhallen voorzien het huidige hippisch centrum van twee binnenpistes. De grote piste is voorzien van een tribune en wordt gebruikt ten behoeve van concoursen en wedstrijden. De tweede piste wordt voornamelijk gebruikt voor trainingen en het inrijden tijdens evenementen. De totale ruimte momenteel daarvoor beschikbaar is beperkt, waardoor er behoefte is aan extra ruimte. Doordat met de herontwikkeling ook de activiteiten van het hippisch centrum worden uitgebreid, ontstaat daarmee nog meer behoefte aan ruimte.
opslag en stallingsruimte Golfpark
rijhal, piste, boxen horeca logies (5x)
toptalencentrum uitbreiding clubhuis Golfpark
opleidingscentrum bedrijfswoning
Afbeelding 5.1: Gewenste situatie (B+O Stedenbouw B.V.)
B+O STEDENBOUW B.V.
bedrijfswoning
VIP-voorziening
schaal 1:2500
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
permanente stallen
39
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
40
Het bestemmingsplan maakt het daarom mogelijk om een nieuwe rijhal te realiseren ten oosten van het bestaande gebouw. De bestaande pistes zullen worden behouden en worden gebruikt ten behoeve van evenementen. De nieuwe rijhal voorziet in extra ruimte voor trainingen en het inrijden bij evenementen. Permanente stallen Het hippisch centrum heeft als kernactiviteit het organiseren van hippische evenementen. Het betreft bijvoorbeeld trainings- en wedstrijdconcoursen maar ook andersoortige wedstrijden. Tijdens deze evenementen is er grote behoefte aan gedegen stalling van paarden. Omdat hiervoor geen voorzieningen aanwezig zijn worden hiervoor per evenement een tijdelijke voorzieningen opgebouwd op het noordelijke deel van het plangebied. Aangezien deze tijdelijke voorzieningen met enige regelmaat worden opgebouwd en afgebroken is het voor de omgeving, maar ook vanuit het gebruiksperspectief, wenselijk om daarvoor in de plaats een permanente voorziening te realiseren. Daarom wordt op het noordelijke deel van het plangebied ruimte gereserveerd ten behoeve van de realisatie van permanente stallen. Dit geeft minder overlast aan omwonenden van het plangebied omdat er niet steeds op- en afgebouwd hoeft te worden. Daarnaast neemt het gebruiksgemak tijdens de evenementen toe, zodat de deelnemers beter kunnen worden gefaciliteerd.
De stallen zijn ingepast nabij de nieuwe entree van het plangebied en worden vanuit gebruiksoogpunt opgedeeld in 4 kleinere volumes. Ze zijn hier goed bereikbaar en eenvoudig te vinden, wat bijdraagt aan het gebruiksgemak. De beeldkwaliteit van de stallen (B3) is geënt op de agrarische bebouwingstype met gedekte kleurstelling en overwegend gebruik van hout. Praktisch zijn de buitenpiste en rijhallen vanuit de stallen eenvoudig te bereiken. Deelnemers of trainers hoeven niet met hun paarden de Zoersedijk over te steken om de trainings- of wedstrijdpiste te betreden, wat bijdraagt aan de algehele veiligheid en gebruiksgemak. Om het toezicht op de stallen te kunnen garanderen zijn ze naast een van de twee bedrijfswoningen gesitueerd. Bedrijfswoningen Vanwege de aard van de bedrijvigheid van het hippisch centrum is het van belang dat ten alle tijden twee beheerders op het terrein aanwezig zijn. Omdat er sprake is van een 24-uurs belasting, is het noodzaak om de taak te verdelen over twee beheerders. Om hen te huisvesten worden twee bedrijfswoningen op het terrein gerealiseerd. Hieraan liggen de volgende overwegingen ten grondslag; ■ vanwege het dierenwelzijn is het van belang om ten alle tijden een beheerder op het terrein en dicht bij de paardenstallen aanwezig te hebben. Vanuit veterinair oogpunt is toezicht op de paarden noodzakelijk.
Dagelijks vinden er vier controle rondes plaats om het welzijn van de paarden te controleren. De laatste ronde is elke dag om 23.00 uur. Een dergelijke belasting, in
■
■
■
■
combinatie met alle overige activiteiten, kan niet door een enkele beheerder worden gedragen; daarnaast vertegenwoordigt een deel van de paarden een grote economische waarde. Het is daarom van belang om deze niet onbeheerd op het terrein achter te laten. Ook is het (directe) toezicht noodzakelijk in verband met eventuele calamiteiten als stroomuitval of brand; met de realisatie van het topsport- en opleidingscentrum zullen er in de praktijk 24 uur per dag mensen op het terrein aanwezig zijn. Dit varieert van studenten en werknemers tot deelnemers en bezoekers. Om direct toezicht te kunnen houden is hiervoor een tweede beheerder noodzakelijk; ook het runnen van de manege, de (meerdaagse) evenementen, het coördineren van lessen, het begeleiden en sturen van de leden, het onderhoud, de inkoop en het toezicht op de naleving van de veiligheidsregels vragen om beheerders die de gehele dag op het hippisch centrum aanwezig is; de bedrijfsvoering van het hippisch centrum wordt mede door een groot deel van vrijwilligers ondersteund. Voor hen is het belangrijk dat er ten alle tijden een coördinator aanwezig is, waarop kan worden terug gevallen.
De ene bedrijfswoning wordt op het zuidelijke deel van het terrein gerealiseerd. Hier zal deze een ensemble vormen met de topsportvoorziening en het opleidingscentrum. In deze beide voorzieningen zullen veelvuldig mensen aanwezig zijn. Door hier
Clubhuis golfvereniging Van oorsprong was het clubhuis van de golfvereniging gevestigd in de accommodatie van het hippisch centrum. In 2012 is middels de vaststelling van het vigerende bestemmingsplan een zelfstandig clubhuis van de golfvereniging mogelijk gemaakt. Gezien het groeiende bezoekersaantal en de verwachting dat deze groei in de toekomst doorzet, wordt in het nieuwe bestemmingsplan ook een uitbreidingsmogelijkheid voor het clubhuis van de golfvereniging mogelijk gemaakt. Aan de noordzijde van de Zoersedijk wordt daarnaast een nieuw bouwvlak opgenomen ten
Het nieuwe bestemmingsplan faciliteert daarmee deze groei en maakt het mogelijk dat men met de horecafunctie, greenkeeperfunctie, magazijn/opslag, stallingsruimte, golfschool en sponsor-, trainings- en examenruimten mee kunnen groeien. Omgeving De ontwikkeling van het hippisch centrum betekent ook veel voor zijn directe omgeving en het dorp Exloo. Zo zijn voorzieningen in zijn algemeenheid bepalend voor de leefkwaliteit. Het Hippisch Centrum Exloo (HCE) is één van deze voorzieningen. De toekomstbestendigheid van het HCE is in grote mate afhankelijk van de mogelijkheden zich door te ontwikkelen en professionaliseren. Met dit bestemmingsplan wordt het mogelijk de faciliteiten van het HCE te upgraden waardoor deze in de toekomst ook geschikt en attractief blijven om evenementen te organiseren. Onderdeel daarvan is een integrale aanpak voor de hippische sector waarin alle deelsectoren een plek krijgen en aan elkaar verbonden worden. Naast dat het Hippisch Centrum Exloo zelf als voorziening in de gemeente Borger-Odoorn gevestigd is, draagt het als bijeffect ook positief bij aan de bevolkingssamenstelling en daarmee de leefbaarheid. De leefbaarheid van de gemeente
Borger-Odoorn komt onder andere aan bod in de woonvisie 2022+ Borger-Odoorn. Dit document voorziet in een beschouwing van de actuele stand van zaken en opgaven voor de woon- en levenskwaliteit in de gemeente Borger-Odoorn en benoemt de ambities die daaruit voortvloeien. In het algemeen wordt in de woonvisie geconcludeerd dat het aandeel vijftigplussers in de gemeente BorgerOdoorn groter is dan gemiddeld. Ook zijn er relatief weinig jongvolwassenen. Er is sprake van een sterke vergrijzing en het is de verwachting dat deze trend voorlopig aanhoudt. Een evenwichtige verhouding in de leeftijdscategorieën is echter van belang om allerlei voorzieningen te kunnen behouden. De gemeente Borger-Odoorn heeft daarom de ambitie uitgesproken om nadrukkelijk de aandacht te geven aan het behouden van jongeren in de regio. Het Hippisch Centrum Exloo richt zich op educatie en zoekt daarbij de verbinding met de hippisch gerelateerde bedrijvigheid in de regio. Studenten zullen daarom, naast hun activiteiten op het complex, een netwerk opbouwen in het lokale bedrijfsleven. De synergie tussen het HCE en het bedrijfsleven stimuleert de binding voor studenten met de regio. De hoogwaardige kwaliteit en topsportklimaat maakt het HCE als knooppunt voor de hippische sport en heeft een aantrekkende werking voor jonge professionals.
Het is daarom de verwachting dat een significant deel van de studenten na afronding van de opleiding in het gebied woonachtig zal blijven.
B+O STEDENBOUW B.V.
De tweede bedrijfswoning wordt op het terrein van de manege gerealiseerd. De woning wordt ingepast als ware het de portierswoning van het landgoed waarop het hippisch centrum gevestigd is. De woning wordt naast de permanente stallen gepositioneerd. Hier heeft men (direct) toezicht op de stallen en kan het dierenwelzijn geborgd worden. Doordat de bedrijfswoning naast de entree van het plangebied aan de Valtherweg wordt gerealiseerd, heeft men ook vanuit de woning controle op het inkomende en uitgaande verkeer van het hippisch centrum.
behoeve van de realisatie van een permanente opslag voor materialen en stallingsruimte (o.a. buggy’s voor golfers met een beperking).
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
een beheerderswoning naast te realiseren kan men (direct) toezicht houden op de activiteiten die er plaatsvinden. Ook is het daarmee mogelijk toezicht te houden op het parkeerterrein.
41
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo