Plantoelichting HCE
Tekst van het document
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo B+O STEDENBOUW B.V. 7 mei 2025
1
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
2
Plan: Plantype: Status: IMRO-idn:
Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo Bestemmingsplan Vastgesteld NL.IMRO.1681.00BP0077-VG01
4
5. Planbeschrijving
37
1.1 Aanleiding
4
6. Juridische vormgeving
43
1.2 Plangebied
4
6.1 Algemeen
43
1.3 Vigerende planologische situatie
4
6.2 Opbouw regels
43
1.4 Strijdigheid vigerend bestemmingsplan
7
6.3 Bouwregels
44
2. Beschrijving plangebied
8
6.4 Gebruiksregels
44
3. Beleidskader
10
7. Uitvoerbaarheid
45
3.1 Rijksbeleid
10
7.1 Economische uitvoerbaarheid
45
3.2 Provinciaal beleid
11
7.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid
45
3.3 Gemeentelijk beleid
19
7.3 Burgerparticipatie
45
3.4 Conclusie overheidsbeleid m.b.t. initiatief
21
7.4 Vooroverleg
45
4. Uitvoerbaarheidsaspecten
22
4.1 Bodem
22
4.2 Geluid
22
4.3 Luchtkwaliteit
24
4.4 Geur
25
4.5 Bedrijven en milieuzonering
25
4.6 Externe veiligheid
26
4.7 Archeologie en cultuurhistorie
27
4.8 Ecologie
28
4.9 Verkeer en parkeren
30
4.10 Water
33
Bijlagen47
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
1. Inleiding
B+O STEDENBOUW B.V.
INHOUDSOPGAVE
3
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
4
1. INLEIDING 1.1 Aanleiding Het Hippisch Centrum Exloo (HCE) heeft zichzelf ten doelen gesteld om zich te ontwikkelen tot integraal topsport- en opleidingscentrum voor de hippische sport in Noord-Nederland. Om dit te bereiken is men voornemens om alle aanwezige accommodaties op te waarderen en van een kwaliteitsverbetering te voorzien. Daarnaast wordt er geïnvesteerd in diverse opleidings- en trainingsfaciliteiten. De nieuwe faciliteiten bestaan onder meer uit een accommodatie voor internationale topsporters en talenten. Daarnaast wordt een educatiecentrum gerealiseerd met daarbij voldoende verblijfseenheden voor studenten om intern te overnachten. De kernactiviteiten blijven gericht op de hippische sport, aangevuld met een educatief opleidingsprogramma. De accommodaties worden zo ingericht dat ze naast de educatieve doeleinden ook kunnen worden gebruikt ten behoeve van recreatief medegebruik voor hippische recreanten. Zo kunnen jongeren en kinderen met interesse voor de hippische sport er bijvoorbeeld terecht voor zomerkampen of weekend activiteiten. Het vigerende bestemmingsplan dateert uit 2012 en voorziet niet in de gewenste mogelijkheden. Om de gewenste ontwikkeling van het hippisch centrum mogelijk te maken, dient het bestemmingsplan te worden herzien.
Het aangrenzende Golfpark heeft daarnaast de behoefte aan een uitbreiding van het clubhuis wegens het toenemende aantal bezoekers. Daarnaast wil men graag een aantal voorzieningen ten behoeve van de opslag van materialen en
trainingsdoeleinden. Omdat het Hippisch centrum en Golfpark onderdeel zijn van hetzelfde vigerende bestemmingsplan worden beide ontwikkelingen opnieuw binnen hetzelfde bestemmingsplan gevat. Ten behoeve daarvan is dit bestemmingsplan Hippisch centrum en Golfpark Exloo opgesteld, waarvan dit de toelichting betreft.
van het bestaande hippische centrum is er de functieaanduiding ‘manege’ toegekend. Het golfterrein is voorzien van de functieaanduiding ‘golfbaan’ en het parkeerterrein van de functieaanduiding ‘parkeerterrein’. Tot slot zijn de manege en golfbaan voorzien van een bouwvlak, daar waar de bestaande bebouwing is gesitueerd.
1.2 Plangebied Het plangebied betreft een drietal percelen ten zuidoosten van Exloo, in de gemeente BorgerOdoorn, met adres Valtherweg 27A. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Odoorn, sectie N, nummers 1310, 2679, 2680, 2821, 2822 en sectie R, nummer 676. De ligging van het plangebied ten opzichte van Exloo en de Valtherweg is weergegeven in afbeelding 1.1.
In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding behorende bij het geldende bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is daarbij indicatief weergegeven met de magenta kaders. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding.
1.3 Vigerende planologische situatie Het “bestemmingsplan manege en Golfpark Exloo” bestaat uit de volgende stukken: ■ verbeelding en renvooi ■ regels (met bijbehorende bijlagen) ■ toelichting (met bijbehorende bijlagen) 1.3.1 Huidige planologische regiem Het plangebied is gelegen binnen de huidige begrenzing van het bestemmingsplan “Bestemmingsplan manege en Golfpark Exloo”. Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 28 juni 2012 door de gemeenteraad van BorgerOdoorn. In dit bestemmingsplan is het plangebied bestemd tot groen, sport en verkeer. Ter plaatse
1.3.2 Beschrijving bestemmingen en aanduidingen ‘Groen’ De voor ‘groen’ aangewezen gronden zijn ondermeer bestemd voor: ■ groenvoorzieningen en opgaande beplantingen; ■ voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding. In de bestemming is gedeeltelijk medegebruik ten behoeve van de golfbaan begrepen. Voor deze bestemming geldt dat geen gebouwen mogen worden gebouwd. Voor het bouwen van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, geldt dat de hoogte van de bouwwerken ten hoogste 2 m bedraagt.
B+O STEDENBOUW B.V. Afbeelding 1.1: Ligging van het plangebied ten opzichte van Exloo en de Valtherweg (Bron: PDOK)
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
Exloo
5
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
6
Afbeelding 1.2: Uitsnede verbeelding geldende bestemmingsplan (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Voor het bouwen van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, geldt dat de hoogte van de bouwwerken ten hoogste 8 m bedraagt, met dien verstande dat de hoogte van de perceel- en erfafscheiding ten hoogste 2 m bedraagt. Bij een omgevingsvergunning kan worden afgeweken van het bepaalde voor het houden van kleinschalige dagevenementen uitsluitend binnen de gebouwen voor ten hoogste vier keer per jaar, waarbij gezamenlijk per evenement ten hoogste 1.000 bezoekers per evenement zijn toegestaan.
Ook zal er sprake zijn van onderwijs en studentenhuisvesting op de locatie, een functie welke nu niet is toegestaan.
Voor deze bestemming geldt dat geen gebouwen mogen worden gebouwd. Voor het bouwen van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, geldt dat de hoogte van de bouwwerken ten hoogste 8 m bedraagt, met dien verstande dat: ■ de hoogte van antennemasten ten behoeve van communicatiedoeleinden ten hoogste 20 m bedraagt; ■ de hoogte van de perceel- en erfafscheiding ten hoogste 2 m bedraagt.
1.4.1 Leeswijzer Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie van het plangebied gegeven. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van rijk, provincie en de gemeente Borger-Odoorn beschreven. In hoofdstuk 4 worden alle relevante milieu- en omgevingsaspecten behandeld. Hoofdstuk 5 bevat de planbeschrijving. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de juridische vormgeving van het bestemmingsplan. Hoofdstuk 7 gaat in op de economische uitvoerbaarheid van het project, inspraakmogelijkheden en het vooroverleg.
1.4 Strijdigheid vigerend bestemmingsplan Het voornemen is om binnen de aangegeven percelen diverse nieuwe gebouwen en uitbreidingen te realiseren, anders dan de huidige bebouwingsmogelijkheden.
Daarnaast zullen in de toekomstige situatie op jaarbasis maximaal 12 meerdaagse evenementen worden georganiseerd, met maximaal 2.500 bezoekers per evenement. In het huidige bestemmingsplan zijn dit maximaal 4 evenementen met maximaal 1.000 bezoekers per evenement. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in benodigde juridische planologische kaders om voorgenomen ontwikkelingen mogelijk te maken.
B+O STEDENBOUW B.V.
‘Verkeer’ De voor ‘verkeer – verblijf’ aangewezen gronden zijn bestemd voor: ■ wegen met een functie voor de ontsluiting van aanliggende gronden, met daarbij inbegrepen paden, bermen, bushaltes, parkeervoorzieningen en dergelijke; ■ groenvoorzieningen; ■ openbare nutsvoorzieningen; ■ voorzieningen ten behoeve van de waterhuishouding; ■ parkeerterrein, ter plaatse van de aanduiding ‘parkeerterrein’. Het aantal rijstroken bedraagt ten hoogste twee.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
‘Sport’ De voor ‘sport’ aangewezen gronden zijn ondermeer bestemd voor manege, golfbaan en horeca categorie II en categorie III als ondergeschikte bedrijfsactiviteit en uitsluitend in relatie tot de manege en in relatie tot de golfbaan. Voor het bouwen van gebouwen gelden de volgende regels: ■ de gebouwen mogen uitsluitend binnen het bouwvlak worden gebouwd; ■ de goot- en bouwhoogte van de gebouwen ten behoeve van de manege bedragen niet meer dan respectievelijk 4,5 m en 9 m; ■ de goot- en bouwhoogte van het gebouw ten behoeve van de golfbaan bedragen ten hoogste respectievelijk 3,5 m en 6 m en de maximale oppervlakte bedraagt 300 m2; ■ de dakhelling van de gebouwen bedraagt ten minste 30˚.
7
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
8
2. BESCHRIJVING PLANGEBIED Het plangebied ligt tegen de Hondsrug in het gebied van het voormalige beekdal van de Hunze, aansluitend aan de rand van een es. In dit gebied is veel natuurontwikkeling tot stand gekomen. Zo zijn er veel kleine stukken bos aangelegd en grenzend aan de oostzijde van het plangebied is het natuurgebied de Kwabse Koelen ontwikkeld. Door de beplanting is het geheel vanaf de Hondsrug niet opvallend aanwezig. Anders is dat vanuit het veengebied. Aan de zuid- en oostzijde grenst het plangebied aan het natuurgebied De Zoersche Landen. De noordelijke grens wordt deels gevormd door de Zuidveensdijk en deels door een perceel waarop een agrarisch bedrijf is gevestigd. In de bestaande situatie zijn in het plangebied een hippisch centrum en een golfclub gevestigd. Het plangebied is gelegen aan de Valtherweg. Deze weg loopt in noordelijke richting naar Exloo en in zuidelijke richting naar Valthe. Het plangebied wordt ongeveer halverwege doorsneden door de Zoersedijk. In westelijke richting sluit deze weg aan op de Valtherweg. In oostelijke richting sluit de Zoersedijk aan op de Boermastreek. Ten zuiden van de Zoersedijk ligt een parkeerterrein. Het parkeerterrein is opgedeeld in twee delen, een westelijk deel voor de manege en het oostelijke deel voor het golfpark. Het westelijke deel is onverhard en de ondergrond bestaat uit zand.
Het oostelijke deel ten behoeve van het golfpark is wel verhard.
Ten noorden van de Zoersedijk staat het huidige Hippisch Centrum Exloo (HCE). Het hippisch centrum wordt gebruikt door diverse, voornamelijk aan de paardensport gelieerde, verenigingen. Het terrein van het hippisch centrum wordt globaal begrensd door de Valtherweg, de Lindenlaan en de Zoersedijk. Ten noorden van de Zoersedijk ligt de driving range van de naastgelegen golfclub en ten noorden van deze driving range liggen de holes 2 tot en met 11. De overige holes (1 en 12 tot en met 18) liggen ten zuiden van de Zoersedijk. Het HCE bestaat uit twee grote met elkaar verbonden gebouwen. Beide gebouwen bestaan uit één bouwlaag met een kap. In deze gebouwen vinden de binnenactiviteiten van het hippisch centrum plaats. Het gebouw biedt ondermeer plaats aan twee binnenrijbakken en diverse paardenboxen. In het hart van het gebouw, tussen beide bouwdelen gelegen, is tevens een ruimte ingericht die voor horecadoeleinden wordt gebruikt. Dit is overeenkomstig het geldende bestemmingsplan en de ruimte voldoet voor de paardensport. Ten noorden van de gebouwen van het hippisch centrum liggen de buitenrijbakken en de dressuurvelden. Ten oosten van het hippisch centrum staan nog een aantal kleine bouwwerken ten behoeve van de golfclub, zoals een tuinhuis, twee containers die worden gebruikt voor de opslag van materiaal en een deels overdekte oefenafslagruimte.
Aan de westzijde van de Valtherweg bevinden zich een perceel die deels in gebruik is ten behoeve van een agrarisch bedrijf. Het totale plangebied bestaat voor een groot gedeelte uit een golfbaan. Aangezien een dergelijke baan bestaat uit gras, bunkers en waterpartijen zijn in het plangebied diverse groen- en waterstructuren aangelegd. Daarnaast is tussen een aantal van de holes nog beplanting aangelegd. Langs de Valtherweg ligt eveneens beplanting, een bomenhaag met onderbegroeiing. Ook langs de noordelijke rand van het plangebied staat een bomenhaag. Langs de zuidelijke rand van het plangebied is een brede groenstrook aangelegd. Ten slotte staat rond de gebouwen en het buitenterrein van het hippisch centrum, langs de Zoersedijk, rond de driving range en rond het parkeerterrein beplanting.
B+O STEDENBOUW B.V.
nsdijk
Valtherweg
Afbeelding 2.1: Luchtfoto van het plangebied en directe omgeving (Bron: PDOK)
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
Zoersedijk
Zuidvee
Hippisch centrum Exloo
clubhuis golfbaan
9
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
10
3. BELEIDSKADER Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. 3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte vastgesteld. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en heeft de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de Mobiliteits Aanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving vervangen. Tevens vervangt het een aantal ruimtelijke doelen en uitspraken in onder andere de Agenda Landschap en de Agenda Vitaal Platteland. Daarmee wordt de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. Daar streeft het Rijk naar met een krachtige aanpak die gaat voor een excellent internationaal vestigingsklimaat, ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen scherp prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. Dit doet het Rijk samen met andere overheden en met een Europese en mondiale blik.
Bij deze aanpak hanteert het Rijk een filosofie die uitgaat van vertrouwen, heldere
verantwoordelijkheden, eenvoudige regels en een selectieve rijksbetrokkenheid. Zo ontstaat er ruimte voor maatwerk en keuzes van burgers en bedrijven.
■
De verschillende beleidsnota’s op het gebied van ruimte en mobiliteit zijn gedateerd door nieuwe politieke accenten en veranderende (wereldwijde) omstandigheden zoals de economische crisis, klimaatverandering en toenemende regionale verschillen die onder andere ontstaan omdat groei, stagnatie en krimp gelijktijdig plaatsvinden.
■
Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij dient de behoefte aan een stedelijke ontwikkeling te worden aangetoond. De ladder kent drie treden die achter elkaar worden doorlopen en waar aan dient te worden getoetst. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘stedelijke ontwikkeling’, ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘andere stedelijke voorzieningen’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor deze begrippen:
■
stedelijke ontwikkeling: ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. bestaand stedelijk gebied: bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. andere stedelijke voorzieningen: gaat het hier om accommodaties voor onderwijs, zorg, bestuur en indoor sport en leisure.
Stedelijke ontwikkeling Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van die ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. In het voorliggende geval is sprake van een door ontwikkeling van een zogenaamde stedelijke voorziening. Dit wordt gezien als stedelijke ontwikkeling en is daarom ladderplichtig. Bestaand stedelijk gebied De Laddertoets moet alleen worden uitgevoerd wanneer de stedelijke ontwikkeling ‘nieuw’ is. Beoordeeld moet daarom worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte.
3.2 Provinciaal beleid De Wet ruimtelijke ordening (Wro) kent de provincie een scala van instrumenten toe om haar beleid daarnaast meer direct extern te laten doorwerken. Vaststelling van een verordening volgend artikel 4.1 Wro is een van die instrumenten. Drenthe wil zijn visie realiseren op een manier die recht doet aan de provinciale sturingsfilosofie. Hierin gaat de provincie uit van gelijkwaardigheid en samenwerking met haar partners ‘in het veld’. Dit betekent tevens dat de provincie terughoudend omgaat met het neerleggen van provinciale ruimtelijke belangen in een verordening. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de
De provincie Drenthe formuleert de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing van de provincie in het ruimtelijke domein. Voor de sociaal-economische ambities heeft voorgenomen ontwikkeling de meeste raakvlakken met het thema (vrijetijds-) economie. In de volgende paragraaf wordt toegelicht hoe voorgenomen ontwikkeling zich tot deze ambities verhoudt. 3.2.1 (Vrijetijds-) economie Het vestigingsklimaat van Drenthe bepaalt voor een belangrijk deel de aantrekkingskracht op ondernemers en hun mogelijkheden om zich te ontwikkelen. Het vestigingsklimaat wordt beïnvloed door factoren op zowel nationaal, provinciaal als lokaal niveau. De ruimtelijke kwaliteit van de omgeving levert hieraan een aanzienlijke bijdrage. Dat is voor een deel een gegeven en bijvoorbeeld verbonden aan de ligging, de ondergrond en de culturele rijkdom. De provincie streeft naar het faciliteren van ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden, de regionale bereikbaarheid en het scheppen van voorwaarden voor kennisontwikkeling en innovatie. Daarbij richt men zich op voldoende en gevarieerde
vestigingsmogelijkheden voor onder meer het midden- en kleinbedrijf. Daarnaast is de vrijetijdssector is een belangrijke pijler voor de Drentse economie. Drenthe heeft de bezoeker veel te bieden. Het wordt gezien als dé fiets- en vrijetijdsprovincie van Nederland. De kwaliteiten van Drenthe voor de vrijetijdseconomie liggen voornamelijk in een combinatie van natuur, landschap, erfgoed en cultuur. Dit dient te worden behouden en waar mogelijk verder te worden uitgebreid. De provincie zet zich in voor het versterken van de vrijetijdseconomie door het verbinden van de verblijfsrecreatie aan de lokale economie, aan de beleving van ruimtelijke kwaliteit en aan (dag-) attracties. De focus ligt op het vergroten van de aantrekkelijkheid van Drenthe als bestemming voor bezoek en verblijf, zowel recreatief als zakelijk. Voor de binnenlandse markt liggen er kansen voor het verstevigen van de eigen marktpositie door te focussen op hogere bestedingen. Van de buitenlandse markt wordt de meeste groei verwacht en dan met name van de Duitse en Belgische markt in het voor- en naseizoen. Dat levert meer bezoekers, bestedingen en banen op. En daar profiteert de Drentse bevolking van, zowel wat betreft werk en leefbaarheid als ook aantrekkelijkheid van de eigen woonomgeving.
B+O STEDENBOUW B.V.
Omgevingsvisie juridisch geborgd is. Op 3 oktober 2018 is de Omgevingsvisie Drenthe 2018 door Provinciale Staten vastgesteld. De bijbehorende Omgevingsverordening is tevens op 3 oktober 2018 in werking getreden.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
Voorgenomen ontwikkeling vindt plaats binnen een bestaande cluster van bebouwing. De nieuwe bouwmogelijkheden zijn opgenomen op gronden die reeds in gebruik zijn ten behoeve van het hippische centrum en Golfpark. De gehele locatie is reeds voorzien van de enkelbestemmingen sport, verkeer en groen. Binnen de bestemmingen sport zullen enkele bouwmogelijkheden worden toegevoegd. Daarbij sluit de aard en schaal van de bebouwing aan op die van de bestaande bebouwing en is geen nieuw ruimte beslag van landelijk gebied. De ontwikkeling wordt daarom niet aangemerkt als nieuwe ontwikkeling in het landelijke gebied. Voorgenomen ontwikkeling is daarom niet ladderplichtig.
11
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
12
plangebied
Afbeelding 3.1 Visie kaart Actualtisatie Omgevingsvisie Drenthe (Bron: Provincie Drenthe)
Voor een duurzaam economisch perspectief voor bedrijven in de vrijetijdssector is het noodzakelijk dat zij zich kunnen aanpassen aan de vraag van de markt. De vrijetijdssector floreert bij een breed en onderscheidend aanbod van verblijfs- en dag recreatie, horeca en evenementen. De provincie streeft naar een passend en up-to-date aanbod aan dagattracties en evenementen. Dit betreft zowel de aanpassing van bestaande, als de vestiging van nieuwe attracties. Qua evenementen gaat de vraag uit naar een groter en onderscheidend aanbod aan (meerdaagse) culturele evenementen, die bijdragen aan een positief imago van Drenthe en een groot publiek bereiken. De provincie biedt hiervoor onder meer ontwikkelruimte aan de huidige locaties voor dagrecreatie. Men heeft een actief uitnodigend ‘rode loperbeleid’ voor nieuwe ‘elk weer’-dagattracties op daarvoor, qua ruimtebeslag, ontsluiting en omgevingswaarden, geschikte locaties. Toetsing aan (vrijetijds-) economie Met voorgenomen ontwikkeling zal er een directe link worden gelegd tussen recreatie, educatie
Naast de uitbreiding van de faciliteiten met nieuwe functies, zullen ook de bestaande faciliteiten worden opgewaardeerd. Het hippisch centrum wordt daarmee nog beter in de markt gepositioneerd, waardoor het de kernactiviteiten nog beter kan uitvoeren. De marktpositie van het hippisch centrum wordt daarmee verder verstevigd. De ontwikkeling draagt daarmee bij aan het vestigingsklimaat van hippisch gerelateerde bedrijvigheid in de regio en de vrijetijdseconomie van de provincie Drenthe als geheel. Zeker de combinatie van de rustige ligging in het Drentse landschap en de hoogwaardige kwaliteit van de voorzieningen en accommodaties zoals het hippisch centrum, zorgt voor een gestage groei van internationale bezoekers. De ontwikkeling sluit daarmee aan op de ambities van de provincie Drenthe om een aantrekkelijke regio te creëeren.
3.2.2 Kernkwaliteiten Naast de aansluiting op de sociaal-economische ambities van de provincie, dient de ruimtelijke kwaliteit van de ontwikkeling te voldoen aan de ambities voor de fysieke leefomgeving. Ruimtelijk streeft de provincie naar een robuuste ontwikkeling van de ruimtelijke dragers: de sociaal economische structuur, het landbouwsysteem, het watersysteem en het natuursysteem. Een systeem is robuust als het weinig gevoelig is voor verstoringen als gevolg van nieuwe ontwikkelingen. Waar geen dominant systeem aanwijsbaar is, wordt gesproken over ‘multifunctionele gebieden’. Het plangebied is onderdeel van een dergelijk multifunctioneel gebied. Voor de provincie zijn in deze gebieden meerdere functies van belang. Naast water, landbouw en natuur gaat het in de meeste gevallen om recreatie. In de multifunctionele gebieden is geen duidelijke samenhang tussen de genoemde functies en de aanwezige kernkwaliteiten. Het behouden en ontwikkelen van functies en kernkwaliteiten gebeurt hier gebiedsgericht en waar nodig met maatwerk. Uitgangspunt hierbij is dat de van oudsher bestaande en/of dominante functie zo min mogelijk negatieve gevolgen mag ondervinden van de ontwikkeling van nieuwe of andere functies.
B+O STEDENBOUW B.V.
en het bedrijfsleven. Dit sluit rechtstreeks aan op de uitgangspunten en ambities zoals door de provincie Drenthe omschreven voor de (vrijetijds-) economie. Met de ontwikkeling biedt het plan een unieke combinatie aan voorzieningen, waarvoor mensen van over ver naar de regio zullen afreizen om vervolgens in de omgeving te verblijven en recreëren. Hier wordt reeds veelvuldig gehoor aan gegeven door professionals en recreanten van over de gehele wereld en zal met de opwaardering van de voorzieningen verder toenemen.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
Om de attractiewaarde van Drenthe te vergroten, streeft de provincie naar meer bezoekers en een langere verblijfsduur van de toeristen in Drenthe. Hiervoor wordt er een uitnodigend en aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de bedrijven in vrijetijdssector nagestreefd.
13
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
14
Landschap Binnen de kernkwaliteit landschap is de planlocatie aangeduid als onderdeel van het “Esdorpenlandschap”. Het esdorpenlandschap is een agrarisch cultuurlandschap ten voeten uit. Elk onderdeel van het landschap komt voort uit het agrarisch gebruik en is gerelateerd aan het functioneren van de lokale agrarische dorpsgemeenschap. De esdorpen vormen vanouds de ontginningsbasis van het landschap. Rond de dorpen liggen de landschapsonderdelen die vanouds in het landbouwsysteem elk hun eigen functie hadden. Direct aan de rand van het dorp lagen de ‘goorns’: kleinschalige, verkavelde gebieden met hagen en singels, waar onder andere groenten voor menselijke consumptie werden verbouwd. Op de hoger gelegen gronden ontwikkelden zich door de eeuwen heen de essen, omzoomd door bosjes, strubben of soms een ringwal. In het lager gelegen beekdal lagen de graslanden, tot aan het begin van de vorige eeuw onverdeeld, de zogenaamde madelanden. Later zijn de beekdalen sterk verkaveld en hebben ze door de aanleg van houtwallen een kleinschalig, besloten karakter gekregen. Het provinciaal beleid is gericht op behoud van de open ruimte en het versterken van esrandbeplanting. Daarnaast is behoud van het onbebouwde karakter en het versterken van karakteristieke beekdal(rand) beplanting een belangrijk element.
Het plangebied is daarnaast gelegen op de overgang van twee landschapstypen. De provincie duidt dergelijke gebieden in de omgevingsvisie aan als een macrogradiënt. Macro-gradiënten liggen langs de randen van het Drentse Plateau en vormen de overgang van geologische formaties. In het landschap zijn het zichtbare reliëfrijke overgangen. Drenthe kent slechts drie van deze overgangen. De overgang van de veenkoloniale laagte naar de hooggelegen Hondsrug en omgekeerd is buitengewoon. Minder groots maar even zo goed waarneembaar in het landschap zijn de overgangen van het zandlandschap naar de laagveengebieden in de kop van Drenthe en in het zuidwesten van Drenthe. Reliëfrijke overgangen versterken het contrast tussen landschapstypen en vertegenwoordigen landschappelijke diversiteit. Het beleid is er op gericht deze macrogradiënten te behouden en te versterken. In het voorliggende geval betreft het de overgangsgebied van het Drents Plateau naar de lager gelegen Veenkoloniën. De Valtherweg is gelegen op het Drents Plateau en aan de andere zijde wordt het plangebied begrenst door het beekdal. Het hoogteverschil tussen de es en het beekdal ter hoogte van het plangebied is ca. 7 meter. Dit verloop is aan de rand van het plangebied duidelijk zichtbaar en draagt bij aan de beleving van de macrogradiënt.
Daarnaast is er duidelijk verschil in de openheid van het landschap met bosjes en strubben op de rand van de es en de openheid in het veengebied. De provincie stuurt aan op tet behouden en versterken van deze karakteristieke overgang. Toetsing aan de kernkwaliteit ‘Landschap’ Het plangebied is gelegen in het macrogradiënt als overgang van het Drents Plateau naar de lager gelegen veengebieden. Doordat het gehele plangebied omzoomd is door groene bossingels is deze als zelfstandig ensemble in het landschap herkenbaar. Binnen deze singels vindt voorgenomen ontwikkeling plaats. Wel zal, buiten het plangebied, het profiel van de Valtherweg worden veranderd, waarbij mogelijk boom- en beplantingspartijen die nu een zekere afschermende werking hebben worden aangepast. Dit vraagt om de ontwikkelingen in samenhang te bekijken omdat dit mogelijk impact heeft op de bestaande landschappelijke kwaliteit. Daarnaast ligt het plangebied op een bijzondere plek, op de flank met boscomplexen op de Hondsrug in de ‘voortuin’ en Zoersche landen in de ‘achtertuin’. In het vooroverleg heeft de provincie Drenthe aangegeven hier kansen voor de uitstraling van het gebied ten aanzien van onder meer recreatie en biodiversiteit te zien.
Tot slot wordt niet voorzien in het grootschalig afgraven van gronden of het aantasten van het macrogradiënt, zodat er geen aantasting plaatsvindt. Het sterke hoogteverschil van de macrogradiënt blijft zodoende duidelijk herkenbaar. Gelet op voorgaande wordt geconcludeerd dat de ontwikkeling geen afbreuk doet aan de kernwaarden zoals de provincie Drenthe voor het “Esdorpenlandschap” en “macrogradiënt” benoemd. Cultuurhistorie Drenthe kent een voor Nederland uniek cultuurhistorisch landschap en telt veel archeologische en aardkundige waarden. De (pre) historische waarden van de provincie zijn zeer bepalend voor de identiteit en de ruimtelijke kwaliteit van Drenthe. Ze worden daarom ook van grote betekenis als ‘drager’ voor nieuwe ruimtelijke Afbeelding 3.2 Kaart ‘Cultuurhistorie’ uit Omgevingsvisie Drenthe 2018 (Bron: Provincie Drenthe)
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
Om deze kwaliteiten te benoemen en vormen is er een erfinrichtingsplan opgesteld. Er is een voorwaardelijke verplichting in de regels van het bestemmingsplan opgenomen om te borgen dat het erfinrichtingsplan tot uitvoering wordt gebracht. Daarnaast is er een beeldkwaliteitsplan opgesteld waarin de beoogde beeldkwaliteit is vastgelegd. Dit zodat de bebouwing en erfinrichting nauw op elkaar zijn afgestemd. Het beeldkwaliteitsplan wordt door de gemeenteraad vastgesteld als toevoeging op de welstandsnota en is als bijlage van de toelichting in dit bestemmingsplan opgenomen.
15
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
16
ontwikkelingen. Het beleid ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in het Cultuurhistorisch Kompas. Twee doelstellingen staan hierin centraal. Het herkenbaar houden van cultuurhistorie en de ruimtelijke identiteit versterken. Het veiligstellen van cultuurhistorische waarden en het bieden van ruimte voor ontwikkelingen, vraagt om een heldere wijze van sturing. Er wordt hiertoe onderscheid gemaakt in drie sturingsniveau: ■ Respecteren (waarborgen van de cultuurhistorische samenhang voor de toekomst); ■ Voorwaarden stellen (cultuurhistorische samenhang is als randvoorwaarde gesteld); ■ Eisen stellen (ontwikkelingen worden vanuit de cultuurhistorie bezien in de gewenste richting gestuurd). Toetsing aan de kernkwaliteit ‘Cultuurhistorie’ Het plangebied behoort tot de Cultuurhistorische hoofdstructuur, als onderdeel van het gebied aangeduid als ‘Hondsrug’. Voor de planlocatie is het niveau ‘respecteren’ van toepassing. Binnen dit sturingsniveau is er de verantwoordelijkheid om de cultuurhistorische hoofdstructuur als inspiratiebron te benutten. Richtinggevend voor dit deelgebied is het herkenbaar houden van de overgangen en de grenzen tussen de drie parallelle structuren van de Hondsrug, het Hunzedal en het lint van de randveenontginningen.
Het plangebied ligt op de overgang van deze gebieden. Het is hier reeds als zelfstandig ensemble aanwezig en herkenbaar, zie ook kernkwaliteit landschap. Voorgenomen ontwikkeling vindt plaats binnen het bestaande afgekaderde gebied en brengt geen wijzigingen aan in de hoofdstructuur van het gebied. Het ensemble als geheel heeft daarmee geen impact op de cultuurhistorische hoofdstructuur. Binnen het ensemble worden diverse nieuwe gebouwen gerealiseerd. Met het opstellen van een nieuw bestemmingsplan, doet zich ook de mogelijkheid om opnieuw sturing te geven aan de beoogde beeldkwaliteit binnen het plangebied. Om deze ruimtelijke aspecten te borgen in het bestemmingsplan, is een erfinrichtingsplan en beeldkwaliteitsplan opgesteld. Hierin zijn de beoogde beeldkwaliteit van de nieuw te realiseren erfinrichting en bebouwing omschreven en vastgelegd. Vanuit de beoogde en gewenste ruimtelijke kwaliteit, zijn de door de gemeente Borger-Odoorn opgestelde welstandscriteria afkomstig uit de geldende welstandsnota als uitgangspunt genomen en daar waar nodig aangescherpt. Het beeldkwaliteitsplan wordt door de gemeenteraad vastgesteld als toevoeging op de welstandsnota en is als bijlage van dit bestemmingsplan opgenomen. Het agrarische landgebruik vormt de inspiratiebron.
De beoogde beeldkwaliteit hangt nauw samen met de cultuurhistorische kwaliteiten van de plek door het toepassen van landelijke en streekeigen kenmerken en details. De bebouwing heeft bij voorkeur
een enkelvoudige hoofdmassa, waar eventuele bijgebouwen in zijn opgenomen. Gelet op het voorgaande wordt geconstateerd dat de ontwikkeling past binnen de uitgangspunten zoals omschreven voor het aspect cultuurhistorie. Archeologie Archeologie houdt zich bezig met de reconstructie van oude culturen. Het archeologisch erfgoed is de enige bron van informatie over de bewoningsgeschiedenis van de provincie. Het merendeel van het archeologisch erfgoed is onzichtbaar en is daardoor zeer kwetsbaar bij ruimtelijke ontwikkelingen die gepaard gaan met bodemingrepen. Archeologische waarden zijn onvervangbaar en niet te compenseren. Het provinciaal beleid voor de Drentse archeologie is gericht op instandhouding, bescherming, beleven en benutten. Het archeologisch erfgoed behoort tot het ruimtelijk erfgoed en is een belangrijke bouwsteen van de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van Drenthe (kernkwaliteit archeologie). Toetsing aan de kernkwaliteit ‘Archeologie’ Vanwege de ligging van het plangebied aan de rand van een beekdal dient hier de archeologische verwachting getoetst te worden door onderzoek. Als hier archeologische waarden worden aangetroffen, verwacht de provincie dat deze door hun ruimtelijke spreiding, samenhang, zeldzaamheid, tijdsdiepte en/of goede fysieke kwaliteit van provinciaal belang zullen zijn.
Aardkundige waarden Drenthe heeft een eigen karakter, een eigen (ruimtelijke) identiteit, die door inwoners en bezoekers hoog gewaardeerd wordt. Het aardkundige landschap van Drenthe is hiervoor in belangrijke mate bepalend. Het provinciaal aardkundig erfgoed is de enige informatiebron over de natuurlijke ontstaansgeschiedenis van Drenthe. Net als archeologische waarden zijn aardkundige waarden voor het merendeel onzichtbaar en onvervangbaar. Ze zijn kwetsbaar voor ruimtelijke ontwikkelingen die met bodemingrepen gepaard gaan. Aardkundige waarden die bijdragen aan het specifieke Drentse karakter dienen te worden behouden en, waar mogelijk, herstelt. Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteit aardkundige waarden. De provincie wil inhoud geven aan ruimtelijke kwaliteit, om de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe te behouden en te versterken. Het doel van de provincie is de
Toetsing aan de kernkwaliteit ‘Aardkundige waarden’ De planlocatie bevindt zich in een gebied met een hoog beschermingsniveau. In deze gebieden staat de provincie ontwikkelingen alleen toe als aardkundige kwaliteiten en kenmerken worden behouden. Voorgenomen ontwikkeling vindt plaats binnen het bestaande plangebied van het hippisch centrum en golfpark. De gronden binnen het bestaande plangebied hebben in het verleden reeds een functiewijziging ondergaan, waarbij de bodem niet meer intact is. Met de ontwikkeling zal er niet meer bodem worden verstoord dan strikt noodzakelijk. Wel zijn er met de herontwikkeling kansen om de verstoorde beleving van de omgeving te verbeteren. Hiervoor zijn in het erfinrichtingsplan en beeldkwaliteitsplan verschillende elementen opgenomen. Gezien de ligging van het plangebied nabij Exloo en op de rand van de Hondsrug is het Drentse karakter hiervoor leidend geweest. Zo wordt het Hippisch centrum als een erf gezien, waarbij de verschillende bebouwing in verschijningsvorm
en materialisatie een samenhangend geheel vormen. Er wordt een eigentijdse uitwerking van streekeigen kenmerken en details gevraagd, gebruikmakend van landelijke materialen met een natuurlijke uitstraling. De massa’s van het meerendeel van de bouwvolumes zijn gebaseerd op het principe van het ‘Hallenhuis’. Dit is een van oorsprong, op gebintenstructuur gebaseerde, landelijke bebouwingstypologie en is voorzien van een hoofdbeuk met aan weerszijde een zijbeuk. Deze opzet vormt de basis, waarbij gevarieerd kan worden in de mate waarin het volume wordt ingevuld. Daarmee biedt het mogelijkheden om groter of kleiner te bouwen en blijft de typologie van het Hallenhuis altijd herkenbaar. Ook in de erfinrichting worden landschappelijke kwaliteiten en kansen benut. Daar waar structuren worden aangebracht zal gebruik worden gemaakt van streekeigen beplanting. Ook voor de erfverharding worden zoveel mogelijk streekeigen producten en materialen toegepast. Natuurlijke materialen versterken de agrarische en specifieke hippische beleving van het plangebied. Gelet op voorgaande en met in acht neming van de voorwaarden uit het erfinrichtingsplan en beeldkwaliteitsplan kan worden geconcludeerd dat voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de uitgangspunten beschreven voor aardkundige waarden.
B+O STEDENBOUW B.V.
archiefwaarde van de bodem te behouden en de landvormen, die karakteristiek zijn voor het Drentse landschap, te behouden en te versterken, als onderdeel van de kernkwaliteit oorspronkelijkheid. Deze ambitie zijn verwoord en uitgewerkt in de beleidsnota wAARDEvol Drenthe (2013) en de toelichting daarop (2018).
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
Een direct gevolg van deze sturingsrichting is dat vroegtijdig in het planvormingsproces een afstemming dient plaats te vinden tussen de initiatiefnemers en de gemeente betreffende het al dan niet benodigd zijn van een archeologisch onderzoek. Omdat dit het gemeentelijke beleid raakt wordt voor een nadere beschouwing van het aspect archeologie verwezen naar paragraaf 4.7.1.
17
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
18
Beschermingszone Radioastronomie Het Nederlands Instituut voor de Radio Astronomie, ASTRON, heeft vanaf de jaren vijftig van de vorige eeuw een plaats binnen de sociaaleconomische en ruimtelijke context van Drenthe. ASTRON heeft drie grote vestigingen in Drenthe en manifesteert zich ruimtelijk bij Lhee, Dwingeloo, Hooghalen en in Exloo en Buinen. Hier is het centrumgebied van LOFAR gelegen, ook bekend als radiotelescoop Low Frequency Array. Verder zijn er, verspreid over de provincie, kleine LOFAR-buitenstations voor wetenschappelijk onderzoek naar zowel astronomie, geofysica als infrageluid. Vanwege het economische perspectief wil de provincie ruimte bieden aan de verdere ontwikkeling van de radioastronomie in Drenthe. Het streven is om verstoring van activiteiten te voorkomen. Men ondersteunt de ontwikkelingen rondom ASTRON en LOFAR ook met het oog op de ontwikkeling van slimme sensorsystemen, in combinatie met het verzamelen en verwerken van grote hoeveelheden data. Deze slimme sensorsystemen blijken van groot belang te zijn bij innovaties in tal van bedrijven in Drenthe en daarbuiten. Om verstoringen te voorkomen dient voor ontwikkelingen binnen een straal van 2 km van LOFAR vooroverleg gepleegd te worden met ASTRON.
Het plangebied ligt op ca. 3,3 km van LOFAR en is daarmee gelegen in zone II van de LOFAR Core. Derhalve is vooroverleg van toepassing en is het voorontwerp bestemmingsplan met Astron gedeeld. ASTRON heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid een reactie te geven en hebben een aantal aandachtspunten benoemd die hier in het bestemmingsplan zijn opgenomen en ook voor eventuele vergunningsaanvragen relevant zijn; 1) Indien men op termijn, over wil gaan tot het plaatsen van zonnepanelen of kleine windmolens, dan wordt verzocht advies in te winnen bij ASTRON, aangezien voor beide vormen van duurzame energie het plangebied in de rode zone ligt. 2) Het aantal evenementen respectievelijk bezoekers gaat van 4 en 1.000 (dus 4.000 per jaar) naar max 12 en 2.500 (dus 30.000 per jaar). Dit geeft een aanzienlijke toename van het aantal verkeersbewegingen. Zeker nu er steeds meer elektrische auto’s gaan komen, kan deze toename voor ASTRON een zorg worden, bijvoorbeeld als bezoekers in toenemende mate gebruik maken van elektrische auto’s. Op dit moment is niet bekend wat laadpalen aan EMC-straling geven. Zodra er laadpalen in het plangebied worden geplaatst, wordt verzocht om hierover contact op te nemen met ASTRON.
3) Omdat het LOFAR erg gevoelig is voor elektrische lading verzoekt men contact op te nemen indien men LED-lampen wil plaatsen. Indien er sprake is van LED-verlichting van het onjuiste type of onjuiste bevestiging kan er storing optreden. Dit is ongewenst en dient daarom goed te worden afgestemd. 4) Kijkend naar de wettelijke eisen waaraan drones moeten voldoen, de hoogte waarop wordt gevlogen en het gemiddeld vermogen van drones voor particulier gebruik, verwachten wij een stoorstraling die 100 tot 1000 maal helderder is dan de straling van de hemelbronnen die wij nodig hebben om nabije stations te ijken. Daarmee is de negatieve invloed op de LOFAR radiotelescoop voor ASTRON onacceptabel groot, zeker indien dit langer dan 15 minuten per dag zal duren. Om die reden verzoekt LOFAR om een eventueel gebruik van drones niet toe te staan. Indien het incidenteel toch wenselijk is kortdurend gebruik te maken van drones, dan graag alleen na toestemming van ASTRON. 5) ASTRON geeft aan dat er wordt gesproken over het plaatsen van zendmasten voor communicatie. Dit betreft echter een bestaande installatie, die reeds in het vigerende bestemmingsplan is toegestaan. Middels het voorliggende bestemmingsplan worden deze mogelijkheden niet uitgebreid.
Gelet op voorgaande en met in acht neming van de aandachtspunten kan worden geconcludeerd dat voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de uitgangspunten beschreven voor Radioastronomie. 3.2.3 Conclusie provinciaal beleid Geconcludeerd kan worden dat het in deze ruimtelijke onderbouwing besloten plan in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Drenthe 2018 verwoordde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
De basis voor de ruimtelijke ontwikkeling van Borger-Odoorn wordt gevormd door de kenmerken van het landschap. Het landschap van de gemeente Borger-Odoorn kent een driedeling op basis van ontstaansgeschiedenis, en zijn uit te splitsen tot het Zand, Veen en de Hunze. De ontstaansgeschiedenis en de ontwikkeling van het Zand, het Veen en de Hunze is op sommige plaatsen in de gemeente nog goed aan het landschap af te lezen. De kenmerken van het landschap hebben in het verleden de basis gevormd voor de ruimtelijke ontwikkeling van Borger-Odoorn, ruimtelijke ontwikkelingen hebben op hun beurt het landschap gevormd. Het reliëf en de afwisseling op het zand, de ontginningstructuur en de openheid van het veen en de laagtes van het Hunzedal bevatten de kernkwaliteiten waaraan Borger-Odoorn haar prachtige woon- en werkomgeving te danken heeft. Samen vormen de kernkwaliteiten de robuuste laag, een stevig fundament, ontstaan door de eeuwen heen door samenspel van mens en natuur.
Bedrijven en werkgelegenheid zijn belangrijk voor de gemeente. Er dient ruimte te zijn om te ondernemen, waarbij er een evenwichtige balans moet zijn tussen enerzijds Borger-Odoorn als woongemeente en anderzijds Borger-Odoorn als gemeente waar ruimte is voor bedrijvigheid en nieuwe initiatieven. Om deze balans niet te verstoren moet er ruimte geboden worden aan kleinschalige bedrijvigheid op de reeds aanwezige bedrijventerreinen, middels herstructurering en afronding, maar ook binnen de bestaande structuren, zowel binnen– als buiten de bebouwde kom. Aanleg van nieuwe bedrijventerreinen is niet gewenst en binnen de nieuwe Omgevingsvisie van de provincie Drenthe ook niet mogelijk. De SER-ladder zal als denkmodel worden gebruikt bij het inpassen van ruimtebehoefte voor bedrijvigheid. Toerisme en recreatie Het plangebied is gelegen in een gebied waar de recreatieve en/of groene relatie versterkt kan worden. Recreatie en toerisme vormen één van de belangrijkste pijlers van de gemeente BorgerOdoorn. Het gaat hierbij om banen die direct met de toeristische sector verbonden zijn, maar ook om banen in winkels, voorzieningen en de dienstverlening. Borger-Odoorn heeft de toerist veel te bieden, er zijn tal van attracties, evenementen en verblijfsaccommodaties. Er zijn veel routes (met name op het Zand) in het afwisselende landschap waar nog rust, ruimte, stilte en natuur te vinden is.
B+O STEDENBOUW B.V.
3.3 Gemeentelijk beleid 3.3.1 Structuurvisie ‘Borger-Odoorn’ De gemeenteraad van Borger-Odoorn heeft op 9 december 2010 de structuurvisie voor de gemeente Borger-Odoorn vastgesteld. De structuurvisie verbeeldt en beschrijft de strategische ruimtelijke visie op de ontwikkeling van het grondgebied van de gemeente Borger-Odoorn voor de komende 10-20 jaar
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
Toetsing aan ‘Radioastronomie’ Het bestemmingsplan voorziet hoofdzakelijk in een herverdeling van de bouwmogelijkheden op het perceel en een uitbreiding van het aantal evenementen en bezoekers. In dat kader is het van belang de genoemde punten mee te nemen in de bedrijfsvoering van het Hippisch centrum en Golfpark. De initiatiefnemer is van op de gemaakte opmerkingen op de hoogte en heeft aangegeven hier in de bedrijfsvoering rekening mee te houden.
19
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
20
Vrijwel alle verblijfsrecreatieve voorzieningen zijn gelegen op of aan de rand van de Hondsrug. Er zijn kansen om de recreatieve betekenis van de Hondsrug verder te versterken door: ■ Verbinden van cultuurhistorisch plekken en toeristische voorzieningen; ■ Profilering van cultuurhistorisch en geologische waarden langs de Hondsrug; ■ Het Geopark (op de Hondsrug) als recreatiegebied biedt kansen voor de op de Hondsrug gelegen dorpen om zich sterker te profileren als toeristische kernen. Kleinschalige, kwalitatief hoogwaardige, binnen de huidige structuren passende, recreatieve activiteiten en accommodaties passen in dit beeld en worden gestimuleerd op het zand. Ellertshaar en Hunzedal worden aangewezen als recreatieve ontwikkelingsgebieden. De bestaande zandwinningsplas bij Ellertshaar biedt uitstekende mogelijkheden voor natuurontwikkeling in combinatie met recreatie. In principe is dit pas mogelijk vanaf het moment dat de plas niet meer als zandwinningslocatie in gebruik is. Het Hunzedal is gecombineerd met de natuurontwikkelingsopgave geschikt voor recreatie. Kleinschalige voorzieningen om recreatie te faciliteren kunnen binnen de structuur van het randveenontginningslint worden ingepast. Binnen de gemeente is een groot aantal recreatieve voorzieningen aanwezig. De natuurlijke, landschappelijke en cultuurhistorische waarden binnen de gemeente hebben een hoge recreatieve
waarde. De structuurvisie zet in op het fysiek en visueel verbinden van deze waarden, zodat er samenhang ontstaat tussen het toeristische aanbod binnen de gemeente. Het streefbeeld van de provincie bestaat onder meer uit: ■ Vestiging of uitbreiding van bestaande bedrijven langs de rand van de Hunze; ■ Inzet op kwalitatief hoogwaardige, kleinschalige voorzieningen; ■ Investeren in het maken van verbindingen, zowel visueel (landschappelijke verbinding) als fysiek (wandel- en fietspaden); ■ Ontwikkeling Geopark. Toetsing aan structuurvisie ‘Borger-Odoorn’ De gemeente streeft, ten aanzien van recreatie en toerisme, naar de vestiging of uitbreiding van bestaande bedrijven langs de rand van de Hunze. Het hippisch centrum en golfpark zijn bestaande voorzieningen die aan de rand van de Hunze zijn gelegen. Het betreft de uitbreiding van de bestaande voorzieningen, binnen de contouren van het huidige bestemmingsplan. De gewenste realisatie van educatieve en recreatieve voorzieningen sluit daarom rechtstreeks aan op de uitgangspunten zoals geformuleerd in de structuurvisie. De ontwikkeling brengt geen beperking voor het Hunzedal met zich mee. In dat kader is voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming met de structuurvisie van de gemeente Borger-Odoorn.
3.3.2 Omgevingsvisie BuitenGewoon Borger-Odoorn De Omgevingsvisie geeft een toekomstbeeld voor Borger-Odoorn en geeft aan waar de gemeente kansen ziet en met welke opgaven men aan de slag wil. Het toekomstbeeld kijkt ver vooruit én beschrijft de kansen en opgaven als de eerste stappen om ons toekomstbeeld te realiseren. Daarbij maakt men verschil tussen gebieden. Het projectgebied is gelegen aan de rand van het gebied aangeduid als ‘Hart van het Hunzedal’. Van belang in dit gebied is het herstel van het beeksystyeen en het terugbrengen van natuur- en landschapswaarden. Ontwikkelingen zijn hierop gericht en dragen hier aan bij. Samenloop met andere functies past zolang het geen afbreuk doet aan het hoofddoel. Daarnaast zet men in op verduurzaming en energie op basis van lokale initiatieven. De ruimte in dit gebied om te ondernemen is beperkt, maar de ruimte voor bestaande ondernemers blijft. Het hippisch centrum en golfpark zijn bestaande voorzieningen die aan de rand van de Hunze zijn gelegen. Het betreft de uitbreiding van de bestaande voorzieningen, binnen de contouren van het huidige bestemmingsplan. De ontwikkeling brengt geen beperking voor het Hunzedal met zich mee. In dat kader is voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming met de Omgevingsvisie van de gemeente Borger-Odoorn.
Cittaslow ondersteund bij het versterken van de bewustwording bij beleidsmakers, instellingen, ondernemers en inwoners. Het keurmerk stimuleert hen om verantwoordelijkheid te nemen voor de ontwikkeling van de gemeente. In deze tijden van verstedelijking en globalisering is het voor authentieke gebieden belangrijk de lokale identiteit te bewaken, te versterken en verder uit te dragen. De Gemeente Borger-Odoorn was de tweede gemeente in Nederland die het keurmerk mag uitdragen. Het Hippisch Centrum Exloo en Golfpark Exloo dragen hier op eigen wijze aan bij. Beide ondernemingen zijn aangemerkt als supporter van Cittaslow. De kwaliteitsimpuls die met voorgenomen ontwikkeling beoogd is, biedt mogelijkheden om het Cittaslow concept aan nog meer doelgroepen uit te dragen, waaronder jongeren. De activiteiten binnen het plangebied trekken bezoekers uit de regio en ook internationaal aan.
De activiteiten van het hippisch centrum en golfpark, en de wijze waarop deze worden aangeboden, sluiten één op één aan op de ambitie om de plaatselijke cultuur op authentieke wijze te ervaren. Doordat het bezoekers van over de hele wereld aantrekt biedt het een podium voor de regio om zich te profileren. 3.3.4 Conclusie toetsing van het initiatief aan het gemeentelijk beleid. In zowel de structuurvisie als de omgevingsvisie is opgenomen dat de gemeente streeft naar een aanbod van kwalitatief hoogwaardige voorzieningen. De opwaardering van het hippisch centrum en het golfpak sluit rechtstreeks op deze ambitie aan. In zowel de structuurvisie als de omgevingsvisie is het plangebied aangeduid als gelegen aan de rand van het Hunzedal. De gemeente streeft hier, ten aanzien van recreatie en toerisme, naar de vestiging of uitbreiding van bestaande bedrijven langs de rand van de Hunze. Gezien de ligging van het
hippisch centrum en het golfpark past voorgenomen ontwikkeling ook binnen dit uitgangspunt. Daarnaast wordt met voorgenomen ontwikkeling diverse vormen van werkgelegenheid gecreëerd. De gewenste combinatie van educatie, recreatie en bedrijvigheid is uniek en voorziet in een duidelijke behoefte uit het bedrijfsleven. Tijdens de huidige activiteiten en evenementen wordt reeds veelvuldig navraag gedaan naar de mogelijkheden en vorderingen van de plannen van het hippisch centrum. Met name de regionale rol die het centrum kan vervullen heeft toegevoegde waarde voor zowel Exloo als ook voor de regio daaromheen. 3.4 Conclusie overheidsbeleid m.b.t. initiatief Voorgenomen ontwikkeling betreft de uitbreiding en een opwaardering van bestaande voorzieningen en de realisatie van enkele nieuwe voorzieningen. De transformatie heeft ruimtelijk een beperkte invloedssfeer en raakt daarom geen rijksbeleid. De ontwikkeling is in overeenstemming met het provinciale beleid zoals is verwoord in de Omgevingsvisie Drenthe en de daarbij behorende Omgevingsverordening. Ook is voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming met het gemeentelijke beleid zoals beschreven voor de gemeente Borger-Odoorn.
B+O STEDENBOUW B.V.
Voor beide ondernemingen geldt dat de ruimtelijke inpassing in harmonie met de landschappelijke en cultuurhistorische kenmerken van de locatie gebeurt. De ligging blijft identiek en de landschappelijke inpassing met groen blijft behouden. Om de juiste ruimtelijke kwaliteit te waarborgen zijn er een erfinrichtingsplan en beeldkwaliteitsplan opgesteld. Beiden zijn opgenomen in de bijlagen van het bestemmingsplan.
bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
3.3.3 Cittaslow Cittaslow is het internationale keurmerk voor gemeenten met minder dan 50.000 inwoners die op het gebied van leefomgeving, landschap, streekproducten, gastvrijheid, milieu, infrastructuur, cultuurhistorie en behoud van identiteit tot de top behoren. De gecertificeerde gemeenten werken samen om het leefklimaat verder te verbeteren, ervaring en kennis te delen en om ideeën op te doen.
21
B+O STEDENBOUW B.V. bestemmingsplan Buitengebied, Hippisch centrum en Golfpark Exloo
22
4. UITVOERBAARHEIDSASPECTEN Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in een bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieu- en omgevingsaspecten bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieu- en omgevingsaspecten en ruimtelijke ordening.
uitgevoerd om inzicht in de bodem te krijgen, daar waar de gebouwen gerealiseerd gaan worden.
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de thema’s bodem, geluid, luchtkwaliteit, geur, milieuzonering, externe veiligheid, archeologie & cultuurhistorie, ecologie, verkeer en water.
4.2 Geluid De Wet geluidhinder (Wgh) bevat geluidnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan of het nemen van een omgevingsvergunning indien het plan een geluidsgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt.
4.1 Bodem Op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) treedt een omgevingsvergunning voor het bouwen van een bouwwerk niet eerder in werking dan nadat is vastgesteld dat er geen sprake is van een ernstige bodemverontreiniging, ofwel wanneer er saneringsmaatregelen zijn uitgevoerd.
De activiteiten van het hippisch centrum zullen grotendeels worden voortgezet conform het huidige gebruik. De VNG geeft voor maneges een richtafstand van 30 m voor geluid. De afstand tussen het bouwvlaken de dichtstbijzijnde woning, deze ligt ten noordwesten van het plangebied, bedraagt circa 60 m. Hiermee wordt voldaan aan de richtafstanden van de VNG.
Het voorliggende bestemmingsplan voorziet in enkele bouwmogelijkheden die gefaseerd zullen worden uitgevoerd. Op het moment dat het definitieve ontwerp en de situering van de gebouwen bekend zijn, zal in het kader van de omgevingsvergunning een bodemonderzoek worden
Hoewel de VNG voor evenementenhallen een richtafstand van 30 m geeft voor geluid, en daar in onderhavig geval ruimschoots aan wordt voldaan, is het bestemmingsplan op enkele punten aangepast om meer zekerheid te bieden voor de omgeving. De niet-hippische evenementen worden in de
regels van het bestemmingsplan gelimiteerd tot evenementen die passend zijn bij de landelijke/ hippische cultuur, maar die niet te scharen zijn onder hippische activiteit. Voorbeelden hiervan zijn een fair, schapen drijven, tuinbeurs, historische tractorbeurs, oude ambachten. Ook is sportief medegebruik toegestaan, zoals een startplaats voor ATB-activiteiten, beginnerslessen voor fietscrossers, ruimte voor fitnessactiviteiten, beachvolleybal en touwtrekwedstrijden. Muziekconcerten en danceevenementen of vergelijkbare evenementen waarbij versterkte muziek de overhand heeft zijn in de regels expliciet uitgesloten. Daarnaast is er de aanvulling opgenomen dat niet-hippische evenementen uitsluitend binnen de gebouwen zijn toegestaan en dus niet buiten de gebouwen, zodat de activiteit te toetsen is aan de activiteit voor evenementenhallen van de VNG. Paardensport gerelateerde evenementen zijn, zoals dit in de huidige situatie ook het geval is, wel buiten de gebouwen toegestaan. Voor het houden van kleinschalige meerdaagse evenementen, tot maximaal 12x per jaar, dient een omgevingsvergunning te worden aangevraagd, om aan te tonen dat deze evenementen voldoen aan de richtafstanden en milieusituatie zoals vastgelegd in het bestemmingsplan.
Langtijdgemiddeld beoordelingsniveau De activiteiten van het Hippisch Centrum te Exloo veroorzaken in de verschillende scenario’s bij de omliggende woningen van derden geluidsniveaus tot 40 dB(A). Daarmee wordt voldaan aan de grenswaarde van 50 en 45 dB(A) voor respectievelijk de dag- en avondperiode. Daarbij wordt wel aangetekend dat specifiek in de avondperiode met muziekgeluid op de buitenpiste, dit niet ‘duidelijk hoorbaar’ mag zijn op de woningen. In het scenario 4 met meerdaagse wedstrijden worden bij de omliggende woningen geluidsniveaus berekend tot 46 dB. Hiermee wordt voor één woning in de avondperiode niet voldaan aan de grenswaarde. Hoewel uit handhavingsmetingen bij
overschreden in specifiek de avondperiode. Met de meerdaagse wedstrijden wordt met het vertrekken van alle bezoekers en een deel van de deelnemers in de avondperiode met meer dan 300 voertuigen in de avondperiode een geluidsniveau berekend tot 51 dB(A). Hiermee wordt met name voor de woningen op kortere afstand tot de wegas niet voldaan aan de grenswaarden, de grenswaarden worden tot 6 dB overschreden. Dit geldt overigens alleen voor de avondperiode.
In scenario 4 met niet-hippische evenementen wordt voldaan aan de grenswaarden.
Met de berekende waarden voor scenario 5 met de niet-hippische evenementen worden bij de omliggende woningen geluidsniveaus berekend tot 52 dB(A) in de dag- en avondperiode. Als gevolg van het komen en gaan van 1.180 voertuigen wordt de grenswaarde tot 7 dB overschreden. Dit komt een beperkt aantal dagen per jaar voor.
Behoudens de avondperiode tijdens enkele meerdaagse wedstrijden per jaar waar het muziekgeluid niet ‘duidelijk hoorbaar’ mag zijn voldoen de activiteiten aan de geldende richtwaarden voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau en is planinpassing met een goede ruimtelijke ordening mogelijk. In afstemming met de ODD wordt voor muziekgeluid een maatwerkvoorschrift gehanteerd. Indirecte hinder Voor de scenario’s 1 en 2 wordt voldaan aan de grenswaarde voor de indirecte hinder. In de scenario’s 3 en 4 met wedstrijden in het weekeinde en meerdaagse wedstrijden worden de richtwaarden van 50 en 45 dB(A) voor respectievelijk de dag- en avondperiode voor indirecte hinder