CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Libau-Jaarverslag 2020

RAAD: Lijst ingekomen stukken 2 maart 2022, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: De jaarlijks terug kerende evaluatie van het welstandsbeleid aan de hand van het jaarverslag van Libau16.262 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

3

archeologische sporen. Er moest dus een opgraving

sporen. Er is bijna een compleet dorp aangetroffen.

De ‘oogst’ van een groot archeologisch onderzoek

worden uitgevoerd.

De afgravingen zijn nu natuurlijk weer afgedekt, de

in de wijk Daalkampen in Borger was bijzonder:

Archeologisch bureau RAAP presenteerde vondsten

sporen in kaart gebracht en de vondsten onderzocht op

14 plattegronden van woonstalhuizen, waarbij de

die dateren uit de late bronstijd tot de late ijzertijd

leeftijd en ondergebracht in het depot. Er zijn binnen

stal en het woonhuis onder hetzelfde dak waren

(vanaf 1200 v.Chr. tot het begin van de jaartelling).

de gemeente ideeën om het grote veld met daarin de

gebracht, enkele bijgebouwen en meer dan 50

Ze maken deel uit van het uitgestrekte prehistorische

archeologische rijkdom ergens weer zichtbaar maken.

spiekers (graanschuurtjes). Binnen en buiten de

nederzettingscomplex van meer dan 10 hectare dat ooit

Hoe? Dat weten we nog niet. Misschien in de vorm van

boerderijen lagen voorraad- en afvalkuilen. In één van

op de plek van de wijk Daalkampen lag. Omdat de wijk

een kunstwerk of iets dergelijks of door middel van een

de boerderijen werd een bijzondere kuil gevonden

nog niet helemaal af is, zullen de komende jaren in het

link met het Hunebedcentrum.”

die veel brokken verbrande leem bevatte. Bij nadere

noordelijk deel nog meer opgravingen volgen.

Van der Meij vervolgt: “Op het eind van de opgraving

bestudering bleek het om een oven te gaan.

LIBAU 34

GEMEENTE BORGER-ODOORN: OPGRAVING WIJK DAALKAMPEN

werd een open dag georganiseerd die veel publiek trok.

Een zeldzame vondst.

Compleet dorp

Niet alleen de inwoners uit de wijk kwamen hierop af,

Opgetogen archeologen dus vanwege de opmerkelijke

Projectleider Jan van der Meij van de gemeente

maar ook kinderen van diverse scholen in Borger. Dat

vondsten. Maar ook een tevreden gemeente

Borger-Odoorn blikt terug op de opgravingen. ”Het is

geeft wel aan dat het leeft onder de mensen.”

Borger-Odoorn, omdat de opgravingen voorspoedig

altijd een spannende periode voor een gemeente. Je

verliepen en geen vertragingen voor de woningbouw-

weet immers niet wat er wordt aangetroffen. Worden

Gastlessen archeologie

plannen veroorzaakten.

er interessante zaken gevonden, dan is het leuk om

De bouwplannen van de gemeente Borger-Odoorn

daar wat mee te doen in het kader van het toerisme

zijn nog niet afgerond. Jan en Marjo zullen elkaar

Archeologische sporen

bijvoorbeeld. Aan de andere kant is het natuurlijk zo

nog vaak treffen. Het voelt alsof ze collega’s zijn

Voordat je aan dergelijke opgravingen begint, moet de

dat dit soort onderzoeken veel geld kosten. Het kan

doordat ze zo vaak samenwerken. Van der Meij: ”In

gemeente eerst een zorgvuldige procedure doorlopen.

gevolgen hebben voor de plannen die er zijn. Om te

de gemeente hebben we vaak te maken met dit soort

De gemeente Borger-Odoorn maakt hiervoor al

voorkomen dat er vertraging ontstaat, beginnen we

onderzoeken. Het is fijn én efficiënt om dan een vast en

jaren gebruik van de kennis en kunde van adviseur

als gemeente altijd op tijd met dit soort processen.

kundig contactpersoon te hebben waarmee je dit kunt

archeologie Marjo Montforts van Libau. Zij ondersteunt

Dat geldt vooral voor dit gebied, omdat we al de

organiseren. Aan beide kanten weten we wat er nodig

de gemeente niet alleen bij de uitvoering van wettelijke

verwachting hadden dat er veel interessante vondsten

is en hoe we werken en zo verloopt de samenwerking

taken op gebied van archeologie, maar regelt en

zouden worden gedaan.”

soepel.”

begeleidt zo nodig ook archeologisch onderzoek in

De projectleider volgt de onderzoeken niet alleen

Lachend: “Bovendien draait Marjo haar hand ook niet

opdracht van de gemeente. In 2020 was dat het geval

beroepshalve. “Ik vind het interessant om te weten dat

om voor het mede-organiseren van gastlessen over de

bij de opgraving in de wijk Daalkampen in Borger. Een

dit het gebied is waar Borger ooit is ontstaan. Het zijn

opgraving voor diverse scholen in Borger. Dit doet ze

gebied van circa drie hectare werd ontwikkeld voor

voor mij meer dan alleen verkleuringen in de grond.

samen met het Hunebedcentrum. Dat zijn waardevolle

woningbouw. Het was bekend dat het terrein vol zat met

Dit deel op de Hondsrug is rijk aan archeologische

zaken, die gekoesterd moeten worden.”

35

LIBAU

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

Archeologisch verhaal wordt zichtbaar in Borger

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

INTERVIEW

ontwikkelen samenhangend archeologiebeleid

Libau heeft de afgelopen jaren meegewerkt aan het opstellen van nieuw archeologiebeleid. Binnen de fusiegemeente moest het beleid van de drie gemeenten op elkaar worden afgestemd en bijgewerkt naar de nieuwste stand van zaken. In 2017 zijn in aanloop naar de herindeling alvast de archeologische waarden geïnventariseerd voor de toenmalige gemeente inventarisaties van Hoogezand-Sappemeer en

COMMISIEWERK IN CORONATIJD

Slochteren volgens dezelfde methoden aangevuld en

Libau faciliteert voor gemeenten in de provincies

Menterwolde. In 2018 zijn de archeologische

geactualiseerd. Het resultaat was een archeologische

Groningen en Drenthe commissies voor welstands- en

waarden- en verwachtingenkaart waarop alle bekende en

monumentenzorg. In Groningen betreft het twee aparte

te verwachten archeologische waarden in de gemeente

commissies, in Drenthe is de geïntegreerde Commissie

Midden-Groningen zijn weergegeven. Ook is op deze

Ruimtelijke Kwaliteit en Cultuurhistorie actief. Deze

kaart aangegeven waar vanwege bodemverstoring of een

commissies werken aan het bevorderen van de

ongunstige ligging in het verleden geen archeologische waarden te verwachten zijn. Vervolgens heeft Libau de gemeente ondersteund bij het maken van een beleidsnota archeologie en een archeologische beleidskaart. Hierin is vastgelegd hoe de gemeente wil omgaan met de archeologische (verwachtings-)waarden en wanneer archeologisch onderzoek nodig is. Op dit moment wordt het archeologiebeleid in een nieuw bestemmingsplan vertaald. Libau begeleidt de gemeente bij deze vertaling. Zo zorgen wij er samen voor dat het ondergrondse erfgoed voor de toekomst behouden blijft.

GEMEENTE MIDDEN-GRONINGEN:

kwaliteit van onze leefomgeving en de behoedzame 1200 andere gebouwen planologisch beschermd tegen

doorontwikkeling van het erfgoed.

sloop. De gemeente besloot bovendien om de 120

Sinds maart 2020 vergadert de commissie vanwege de

trots op gemeentelijke monumenten

meest waardevolle van deze gebouwen aan te wijzen

pandemie online. Dit heeft als voordeel dat het voor

als gemeentelijk monument. Deze monumentenstatus

betrokkenen nog gemakkelijker wordt om de

De gemeente Midden-Groningen is net als haar

biedt een uitgebreidere bescherming dan

bespreking van hun plan bij te wonen. Van deze

inwoners trots op haar geschiedenis en wil het

een karakteristieke status. De eigenaar kan

mogelijkheid wordt dan ook volop gebruik gemaakt.

gebouwde erfgoed zo goed mogelijk beschermen.

bovendien verzoeken om naast de buitenkant ook

De nieuwe mogelijkheden die de Coronatijd ons heeft

Zeker ook in het licht van de schades en de

interieurelementen mee te nemen in de bescherming.

opgeleverd, zullen we blijven inzetten; ook als de

versterkingsnoodzaak als gevolg van de gaswinning.

Wanneer er versterkt moet worden, wordt in de plannen

commissie straks weer fysiek bij elkaar komt,

Naast de rijksmonumenten zijn inmiddels ruim

behoedzaam omgegaan met deze waarden.

zullen we het digitaal bijwonen blijven faciliteren.

37

LIBAU

LIBAU JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

GEMEENTE MIDDEN-GRONINGEN:

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

36

VOORBEELDEN

LIBAU

mogelijk behouden blijven. De commissie had grote waardering voor deze aanpak. Aan de buitenkant blijven de ingrepen beperkt tot een opening in het dak aan de achterzijde ten behoeve van de woonruimtes direct onder de kap. Op advies van de commissie zijn de afmetingen van deze ingreep qua afmetingen passender gemaakt.

GEMEENTE EMMEN:

GEMEENTE GRONINGEN:

eind goed, al goed: restauratie en comfortverbetering rijksmonument

nauwe samenwerking met het Erfgoedloket Groningen

Aan de Heirweg in Emmen staat de oudste boerderij

Het Erfgoedloket Groningen werkt in de gemeente

binnen het beschermd dorpsgezicht van Westenesch.

Groningen intensief samen met het eigen team van

Dit boerderijcomplex met de status van rijksmonument

Erfgoed Groningen. Waar de gemeente naar haar

heeft een grootscheepse verbouwing ondergaan.

bewoners vooral bereikbaar en zichtbaar is op het

Begin 2018 constateerde de gemeente dat de

gebied van bijvoorbeeld vergunningen, staan wij

werkzaamheden te zeer afweken van de verleende

eigenaren bij in aardbeving gerelateerde vragen.

vergunning. De werkzaamheden werden stilgelegd.

Die kunnen gaan over schadeherstel of subsidies, maar ook over bijvoorbeeld herbestemming

Vervolgens werd Annemarie de Groot van Libau door

38

of verduurzaming.

de gemeente ingevlogen. Zij heeft de begeleiding

GEMEENTE AA EN HUNZE:

geslaagde herbestemming gemeentehuis Rolde

De herbestemming van het voormalige gemeentehuis in Rolde is besproken in de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Cultuurhistorie (CRKC). De commissie adviseert de gemeente Aa en Hunze op het gebied van monumenten. In het rijksmonument uit 1918 worden vier appartementen ondergebracht. Aan het begin van de planvorming is een bouwhistorische verkenning uitgevoerd en zijn de bouwgeschiedenis en de monumentwaarden in beeld gebracht. Hierdoor konden onderbouwde keuzes worden gemaakt. Zo is de oorspronkelijke plattegrond het uitgangspunt

van het project op zich genomen. Bovendien werd

Dit betekent dat we meer en meer samen optrekken:

een monumentendeskundige aangetrokken om de

bij huisbezoeken en in het delen van dossierkennis.

aannemer terzijde te staan. Op advies van beide

Ook zorgen we voor een goede overdracht waarbij we

professionals werkten de architecten een inhoudelijk

zelf contact opnemen met de gemeente Groningen

bestek, werktekeningen en details uit. Hierdoor konden de werkzaamheden verder gaan, met inachtneming van de monumentale waarden. Gaandeweg het proces kwamen de partijen nader tot elkaar. Ook de eigenaren schaarden zich achter de nieuwe aanpak. Daarnaast is het zeker ook aan de kennis en kunde van de betrokken uitvoerder en de ambachtelijke specialisten te danken dat de verbouwing is geslaagd: voegwerk, rietdekkerswerk, loodwerk en stukadoorswerk zijn met zorg en deskundigheid uitgevoerd. Het boerderijcomplex staat er weer in volle glorie bij.

GEMEENTE HOOGEVEEN:

sanitair en een pantry met uitgifte. De commissie heeft

eigentijdse voorzieningen in de Grote Kerk te Hoogeveen

meegedacht over de manier waarop deze nieuwe

De wijziging van het interieur in de Grote Kerk te

Bij de entree en onder het orgel was onvoldoende

Hoogeveen is besproken in de Commissie Ruimtelijke

ruimte voor alle nieuwe functies. Vanwege de

Kwaliteit en Cultuurhistorie (CRKC). De commissie

symmetrie van het kerkinterieur is ervoor gekozen om

adviseert de gemeente Hoogeveen op het gebied van

de voorzieningen onder te brengen in twee ‘blokken’.

monumenten en welstand. De Nederlands Hervormde

Deze blokken respecteren de kenmerkende, driedelige

kerk stamt uit de 17de eeuw en is later vergroot tot

structuur en staan los op de vloer waardoor ze zo nodig

driebeukige hallenkerk. Het gebruik van de ruime

eenvoudig weer te verwijderen zijn. De commissie is

kerk is de laatste jaren veranderd. Dit maakt dat er

positief over deze zorgvuldige inpassing van de nieuwe

behoefte is aan voorzieningen zoals een garderobe,

functies in het historische kerkinterieur.

functies een plek kunnen krijgen en adviseerde ook een interieurarchitect te betrekken.

of zij met ons en wij dan direct contact opnemen met de eigenaar. Zo ervaren eigenaren dat er nauw wordt samengewerkt om hen zo goed mogelijk bij te staan.

39

LIBAU

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

en kan de monumentale interieurafwerking zo veel

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

geweest bij de nieuwe indeling met appartementen

LIBAU

herbestemming en verbouw iconische watertoren

Plafond B&B Rc = 6,0 m2K/W

Gevel Rc = 4,5 m2K/W

6.02 woonkamer / keuken

6.03 slaapkamer

6.01 verkeersruimte openbaar (onverwarmd)

Vloer B&B Rc = 3,5 m2K/W

38700+ (b.k. bestaande vloer)

Eén van de meest bijzondere plannen die het afgelopen jaar in de provincie breed opererende monumentencommissie is besproken, betreft de

5.01 vat (onverwarmd)

watertoren in Stadskanaal. Dit iconische rijksmonument is gebouwd in 1935/1936 in opdracht van de Waterleidingmaatschappij voor de provincie Groningen (WAPROG). Het monument staat al lange tijd leeg.

27600+ (b.k. bestaande vloer)

Een plan voor het onderbrengen van een kleinschalige

40

horecavoorziening, kantoorruimte, een woning

4.01 transitieruimte (onverwarmd)

Plafond woning Rc = 4,5 m2K/W

GEMEENTE APPINGEDAM:

kalkoven in ere hersteld

3.03 hal (onverwarmd)

17700+ (b.k. bestaande vloer)

van de eigenaren om de watertoren op deze wijze te

Plafond woning Rc = 2,25 m2K/W

Plafond woning Rc = 4,5 m2K/W

revitaliseren, waarbij het monument bovendien voor een breed publiek toegankelijk wordt.

2.05 hal (onverwarmd)

11700+ (b.k. bestaande vloer)

2.02 woonkeuken

In het vindingrijke ontwerp zijn duidelijke keuzes

2.06 'buitenruimte' (onverwarmd)

2.02 woonkeuken

gemaakt. Er is lof voor de aanpak van de ingewikkelde

vloer woning Rc = 3,5 m2K/W

vloer woning Rc = 3,5 m2K/W

verkeerssituatie en de wijze waarop enkele nieuwe

bekommerd over een rijksmonumentale kalkoven die

Plafond paviljoen Rc = 4,5 m2K/W

al jaren leegstond. Uitgangspunt bij de zorgvuldige restauratie is dat het patina en de gebruikssporen

initiatief en bewondering voor het moedige besluit

3.02 'buitenruimte' (onverwarmd)

2.06 slaapkamer

van het Damsterdiep van oudsher veel bedrijvigheid en Cultureel Erfgoed Stad Appingedam heeft zich

leven. De commissie heeft veel waardering voor het

3.01 woonkamer

Vloer woning Rc = 2,25 m2K/W

Vanwege de goede bereikbaarheid was aan de oevers gevestigd. De Stichting tot Behoud van het Industrieel

vensters in het massieve muurwerk zijn opgenomen.

5700+ (b.k. bestaande vloer)

Vloer paviljoen Rc = 3,5 m2K/W

voor museale, educatieve en toeristische functies. Voor

0.01 theeschenkerij (onverwarmd)

PEIL (b.k. bestaande vloer)

42

kan worden als woonhuis. De nieuwbouw naast het

monument en de uitbreiding. Dit heeft geresulteerd in

koetshuis heeft dezelfde hoofdvorm als het koetshuis

een transparant bouwdeel tussen het koetshuis en de

en sluit ook in het ritme van de gevels aan op het

uitbreiding. Doordat dit tussenlid lager wordt uitgevoerd,

Het plan voor uitbreiding van het koetshuis van

monument. Wel onderscheidt de nieuwbouw zich door

blijft het binnen de contouren van het monument.

landgoed Bosch en Vaart in Vries is besproken in de

de eigentijdse vormgeving en de toepassing van koper

De aansluiting aan het monument zal zodanig worden

Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Cultuurhistorie.

en hardsteen.

uitgevoerd dat het eventueel in de toekomst weer

GRONINGERSTRAAT 32, VRIES | URBAN CLIMATE ARCHITECTS |

De commissie adviseert de gemeente Tynaarlo

bezoekers is straks de oorspronkelijke werking van dit 3480 (o.k. constructie)

Project:

(WAS) Watertoren Stadskanaal

Tekening:

Doorsnede B-B

Tek.nr.:

OV 02-02

A

bijzondere industriële erfgoed weer ten volle te beleven.

koetshuis in Vries wordt woonhuis

uitstraling van dit bijzondere monument in de Veenkoloniën optimaal behouden.

het vullen van de oven, wordt gereconstrueerd. Door

GEMEENTE TYNAARLO:

Zo blijven de expressieve architectuur en de industriële

1.02 geisoleerd paviljoen

behouden blijven. De jacobsladder, gebruikt voor minimale ingrepen wordt de kalkoven geschikt gemaakt

41

en erfgoedlogies geeft de watertoren een tweede

22700+ (b.k. bestaande vloer)

Opdrachtgever:

Simone La Brijn & Sander van Wees

Schaal: 1:100 (A2)

Status: Omgevingsvergunning

Datum: 14-09-2020

Gewijzigd: 21–12-2020

zonder veel schade verwijderd kan worden.

op het gebied van monumenten en welstand. Het

De commissie heeft met de ontwerpers meegedacht

rijksmonument wordt uitgebreid zodat het gebruikt

en geadviseerd over de verbinding tussen het

Het koetshuis zelf wordt zo in zijn waarde gelaten.

LIBAU

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

41700+ (b.k. bestaande dak)

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

GEMEENTE STADSKANAAL:

42250+ (b.k. dakrand)

Ook in 2020 heeft het Erfgoedloket Groningen weer honderden eigenaren van monumentale panden in Groninger aardbevingsgemeenten op weg geholpen bij beantwoording van hun vragen. Waar de vragen sinds de start van het Erfgoedloket in 2018 vooral schade gerelateerd waren, worden de vragen nu steeds breder en gaan meer over het tonen van ‘goed eigenaarschap’. Daarmee bedoelen we dat eigenaren zelf de regie nemen bij diverse ingrepen rakend aan onderhoud, verduurzaming, renovatie en

LIBAU 42

verhoging van het gebruikscomfort. Ook signaleren we een toename van vragen over de versterkingsaanpak, voortkomend uit het feit dat meer monumentale panden op de lijst voor versterking kwamen te staan. Het Erfgoedloket Groningen schrijft ieder jaar een eigen uitgebreid jaarverslag met een trendanalyse en aanbevelingen. Het is terug te vinden op de website van het Erfgoedloket (www.erfgoedloketgroningen.nl) onder publicaties.

COÖRDINATOR EEFJE VAN DUIN VAN HET STEUNPUNT CULTUREEL ERFGOED

“ZELFS VANUIT LIMBURG BELLEN ZE NAAR ONS STEUNPUNT”

Naast ondersteuning op het gebied van monumentenzorg kunnen gemeenten er ook terecht voor ondersteuning met betrekking tot cultuurhistorie in het algemeen en archeologie in het bijzonder. De gemeenten worden door het steunpunt ondersteund via een platform- en facilitaire functie.

“Mijn hart gaat sneller kloppen als ik een bijdrage kan leveren aan behoud en duurzame doorontwikkeling van

Het platform heeft als doel te zorgen voor

de kwaliteit van onze leefomgeving. In het bijzonder

bewustwording op het gebied van cultureel erfgoed

als het om cultureel erfgoed gaat.” Vanuit deze passie

en is voornamelijk gericht op het uitwisselen

vervult Eefje van Duin de rol van coördinator van het

van kennis, informatie en initiatieven tussen de

Steunpunt Cultureel Erfgoed.

Groninger gemeenten, de provincie Groningen en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Ook

Ondersteuning aan gemeenten

faciliteert het Steunpunt de kennisuitwisseling tussen

Het steunpunt ontstond toen gemeenten in 1988

erfgoedorganisaties in de vorm van het Erfgoedberaad

verantwoordelijk werden voor de uitvoering van de

Groningen. Een belangrijke taak is het bijstaan van

taken op het gebied van beheer en vergunning-

gemeenten bij de ontwikkeling van hun erfgoedbeleid.

verlening bij rijksmonumenten. Om gemeenten daarbij

Hiertoe worden relevante thema’s aan de orde gesteld,

te ondersteunen, zorgde de rijksoverheid ervoor dat in

zoals leegstand, sloop, herbestemming, verduurzaming,

elke provincie een Steunpunt Monumentenzorg werd

krimp en leefbaarheid of revitalisatie.

opgericht. In Groningen is het steunpunt ondergebracht bij Libau en uitgegroeid tot het Steunpunt Cultureel Erfgoed.

43

LIBAU

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

ERFGOEDLOKET GRONINGEN

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

INTERVIEW

LIBAU

10 jaren van advies en begeleiding, er in 2020 is

zo organiseert het Steunpunt het vooroverleg van

1 contacten via beeldbellen opgevoerd en zijn een

gestart met het project om de vervallen voormalige

concrete bouwplannen voor erfgoed. Daarnaast

periodieke digitale nieuwsbrief gestart voor gemeenten

Jozefschool in Wehe-den Hoorn te redden en er een

worden via de helpdesk door het steunpunt allerlei

en erfgoedorganisaties in Groningen over allerhande

Kunstencentrum voor de Groninger Ploeg in onder te

vragen van gemeenten beantwoord op het gebied

actualiteiten en ontwikkelingen op erfgoedgebied.

brengen. We hebben vanuit het loket daarin op alle

van monumentenzorg en cultuurhistorie, variërend

Corona gerelateerd is bijvoorbeeld de informatie

fronten meegedacht en nu gaat de restauratie van het

van hulpvragen bij bouwplannen of procedures tot

die we hebben verstrekt over de ‘opengestelde

rijksmonument uit 1873 gelukkig van start”.

informatie over subsidiemogelijkheden.

monumentenlening’, aangezien de gebruikelijke openstelling van het monument niet meer mogelijk

Integraal werken

Voorzien in een behoefte

was en eigenaren inkomsten misliepen. En daarna,

“Wat wij heel belangrijk vinden is het integraal werken,

Het Steunpunt Cultureel Erfgoed Groningen werkt

toen openstelling wel weer (beperkt) mogelijk was,

vooral richting gemeenten. Cultureel erfgoed én

nauw samen met het Erfgoedloket Groningen. Dit loket

hebben we het monumentenprotocol gedeeld en een

ruimtelijke kwaliteit horen bij elkaar en zorgen sámen

wordt ook uitgevoerd door Libau en is specifiek gericht

aantal Groninger locaties gekoppeld aan ‘Testen voor

voor omgevingskwaliteit. Daarom zijn wij ook blij dat

op eigenaren van erfgoedpanden in de Groninger

Toegang’. Iets heel anders, maar zeker zo belangrijk,

bij Libau nu ook het provinciale Steunpunt Ruimtelijke

aardbevingsgemeenten. Van Duin is eveneens

is dat we webinars hebben verzorgd over

Kwaliteit is ondergebracht, om mee te denken bij

coördinator van dit Erfgoedloket. Als het aan haar

verduurzaming op onder andere gebiedsniveau,

bijvoorbeeld grote gebieds- en ontwikkelingsopgaves.

ligt, komen er in andere provincies ook dergelijke

over financiële regelingen voor instandhouding,

loketten bij de steunpunten. “Als je kijkt hoeveel vragen

verduurzaming en herbestemming van erfgoed, over

De combinatie van steunpunten en het Erfgoedloket,

wij binnenkrijgen van eigenaren van erfgoed, dan

kerkenvisies en over het inrichten van het proces bij

waarbij de laatste zoals eerder gezegd, gericht is

voorziet dit zó in een behoefte. Dat moet je gewoon

Omgevingswetproof adviseren.”

op erfgoedeigenaren, zorgt voor een waardevolle

ook aanbieden aan inwoners van andere provincies.

wisselwerking en versterkt de kwaliteit van de

Kijk eens naar Drenthe, daar kampen ze ook met

Als het gaat om hoogtepunten in 2020 wordt Van

ondersteuning die we vanuit het Steunpunt Cultureel

mijnbouwschadeproblematiek. Zelfs vanuit Limburg

Duin enthousiast als ze begint te praten over het

Erfgoed kunnen bieden richting gemeenten.

zoeken ze al contact met ons.”

Loket Herbestemming, onderdeel van het steunpunt.

Zo is het cirkeltje weer mooi rond”, lacht Van Duin.

Vanuit dit loket wordt hulp geboden als het gaat om

“Gemeenten krijgen vanuit alle kanten steun om hún

Ook tijdens de Coronaperiode is het steunpunt erin

herbestemming van panden. Hoe financier je het?

erfgoedeigenaren nog beter bij te staan. Laat dat nu

geslaagd om partijen te blijven voorzien van relevante

Welke subsidies zijn er? Zijn er voorbeeldprojecten?

precies de bedoeling zijn.”

informatie. Van Duin: “Juist in die periode was er

Hoe start je op? “Waar ik best trots op ben is dat na

45

LIBAU

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

behoefte aan contact. We hebben dan ook onze 1-op-

JAARVERSLAG 2020 2020 - 3 (BE)LEEFBAAR ERFGOED

44

De facilitaire functie is breed en veelzijdig:

LIBAU

Onze missie is de bevordering en instandhouding van de bouwkundige en landschappelijke schoonheid in de provincies Groningen en Drenthe. Wij adviseren daar waar de samenleving zich organiseert. Een integrale benadering van stedenbouw, landschap, welstand (uiterlijk van bouwwerken), archeologie én cultuurhistorie staat daarbij voorop. Waar mogelijk proactief ontwikkelend en waar wenselijk ook toetsend. Beleidsmatig en planmatig, verbinding zoekend vanuit de eigen expertise en faciliterend bij complexe ruimtelijke vraagstukken.

ensembles en landschappelijke patronen én de

is Libau ook onderdeel van het landelijk Netwerk

ontwikkeling van erfgoedbeleid. Door een personele

Steunpunten Erfgoed. Samen met landelijke partners

unie met de Monumentenwacht Groningen adresseren

zoals de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed,

Libau faciliteert, organiseert en administreert de

we vragen van particulieren adequaat. Wij ontwikkelen

de Erfgoedacademie en het Nationaal Restauratiefonds

uit onafhankelijke externe deskundigen bestaande

bovendien bouwkundige expertise ten behoeve van de

wordt onder meer ingezet op verbreding van de

regionaal georganiseerde, gemeentelijke welstands- en

advisering over monumenten en welstand en herbergen

benodigde kennis bij gemeenten.

monumentencommissies in Groningen en Drenthe.

het Erfgoedloket Groningen en het Erfgoedadviesteam

In Groningen kennen we twee aparte commissies

om vragen van particulieren en overheden te be-

die innig samenwerken en in Drenthe wordt gewerkt

antwoorden. Op het vlak van de steunpunten zijn we blij

met een geïntegreerde Commissie Ruimtelijke

te kunnen melden dat Steunpunt Ruimtelijke Kwaliteit

Eind 2020 nam Libau afscheid van directeur-

Kwaliteit en Cultuurhistorie (CRKC). Deze commissies

(STRK), mogelijk gemaakt door de provincie Groningen,

bestuurder Theo Hoek. Hij ging met pensioen nadat

adviseren binnen de kaders van het door de betrokken

in 2021 operationeel wordt. Groninger gemeenten en

hij zich jarenlang heeft ingezet voor de ruimtelijke

gemeenten vastgesteld beleid. In 2020 zijn samen

de waterschappen kunnen hier terecht voor advies over

kwaliteit in Noord-Nederland vanuit verschillende

met gemeenten weer nieuwe stappen gezet om de

ruimtelijke kwaliteit bij de ontwikkeling en uitvoering

functies. Bij Libau heeft Theo Hoek onder andere

adviescommissies omgevingswetproof te maken.

van ruimte gerelateerd beleid. Daarnaast ontwikkelen

Team Ruimtelijke Kwaliteit opgestart en de integrale

Zo werken we aan een zaaksysteem waarmee

en delen we kennis. Tot slot blijven we onze expertise

benadering doorontwikkeld. In januari 2021 werd Theo

we straks de aansluiting kunnen maken met het

in te zetten in het mijnbouwschadedossier. Zo ver-

Hoek opgevolgd door Dorien Fröling. In een uitgebreid

Digitale Stelstel Omgevingswet (DSO). Verder is een

tegenwoordigen we onder andere het erfgoedveld in

interview blikt Theo Hoek terug. Het complete interview

geografisch informatiesysteem (QGIS) ontwikkeld

het Groninger Gasberaad.

is in een apart, feestelijk vormgegeven boekwerkje bij

waarin al het welstandsbeleid in Groningen en Drenthe met één druk op de knop raadpleegbaar is. Hierdoor kunnen wij maar ook gemeenten makkelijker, sneller en efficiënter adviseren.

AFSCHEID THEO HOEK

dit jaarverslag gevoegd. De komende pagina’s geven

KENNISDELING EN -BUNDELING Libau is onderdeel van het Team Ruimtelijke Kwaliteit Nederland (TRKN) en de Federatie Ruimtelijke

STEUNPUNTEN EN ERFGOEDLOKET VOOR GRONINGEN

Kwaliteit. In TRKN-verband werken wij, samen met

Ook in 2020 mochten wij vanuit het Steunpunt

vakgebied. De federatie denkt en praat mee met het

Cultureel Erfgoed Groningen weer eigenaren,

Rijk over de ontwikkeling van de Omgevingswet en

erfgoedorganisaties en overheden ondersteunen

vertegenwoordigt daarbij niet alleen de provinciale

bij de instandhouding van monumenten, historische

adviesorganisaties, maar ook gemeenten. Tot slot

een indruk van het totale interview.

47

onze zusterorganisaties uit andere provincies, aan de ontwikkeling van onze professionaliteit en het

LIBAU

JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

Libau is dé onafhankelijke adviesorganisatie voor omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed in Groningen en Drenthe. De naam Libau is ontleend aan het gelijknamige pakhuis aan de A in Groningen, waarin we zijn gehuisvest. De organisatie is in 1928 door en voor Groninger gemeenten opgericht als provinciale schoonheidscommissie en in de loop der jaren getransformeerd en verbreed tot de huidige organisatie. We vinden het een eer dat we vanaf 2012 ook mogen werken in - en aan - het prachtige Drenthe.

ADVIESCOMMISSIES OMGEVINGSWETPROOF

JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

46

OVER LIBAU

4

Libau een heel interessante club, omdat daarin, met

vragen: Waar kom je vandaan? Waar sta je? Waar

uitzondering van juristen, eigenlijk alle disciplines actief

wil je naartoe? Dit betekent concreet dat je in beeld

zijn op het vlak van ruimtelijke ordening.

kunt brengen wat de ruimtelijke kwaliteit is vanuit het verleden, je kunt signaleren wat je goed vindt of

Het mooie aan ruimtelijke ordening vind ik dat het

waar kansen liggen. Van daaruit kun je gekoppeld

alle aspecten raakt van de samenleving. Je kunt

aan maatschappelijke ontwikkelingen lijnen uitzetten

Begin 2020 kondigde directeur-bestuurder Theo Hoek

vraagstukken net zo breed en smal maken als je wilt,

naar de toekomst. Langs die lijnen kun je projecten

van Libau aan te willen stoppen. Collega Tim Willems-

mits je je eigen vaardigheden elke keer maar inzet.

en plannen oppakken, zodat je gaandeweg met

Kruize blikte met Theo terug op zijn jaren bij Libau.

Dat is een verrassend zoekproces. Als je een goede

elkaar dezelfde richting opgaat. De invulling van

Het gehele interview vindt u in het bijgesloten

opdrachtgever hebt en je de ruimte krijgt, kun je echt

deze projecten en plannen kan altijd op verschillende

boekwerkje, een samenvatting volgt hieronder.

het verschil maken.”

manieren: van conservatief kopiëren tot toevoegen van

“Het werd een bijzonder laatste jaar, vooral vanwege

Provinciaal bouwmeester

besef van die gewenste richting.”

de uitbraak van het Corona-virus”, aldus Theo. “Voor

Theo Hoek werd in het begin van deze eeuw de eerste

“Ruimtelijke kwaliteit zorgt ervoor dat je leefomgeving

mij persoonlijk, omdat ik pas eind 2020 met pensioen

provinciaal bouwmeester van Nederland. “Daar was

– waar je woont, werkt enzovoorts – een lekkere plek is

ging in plaats van rond de zomer, maar ook voor Libau.

ik trots op. Ook was ik blij dat de provincie Groningen

waar je je thuis voelt. Tegelijkertijd moeten ook je buren

Libau is echter goed door de lockdowns heengetrokken,

de ruimtelijke kwaliteit wilde organiseren en het goed

en dorpsgenoten zich er thuis en prettig kunnen voelen.

omdat we als team goed op elkaar waren ingespeeld.

wilde doen. Ruimtelijke kwaliteit gaat over de ordening

Hiervoor is aandacht nodig. Dit gaat niet vanzelf.

Het was verrassend hoe snel iedereen op Teams, Zoom

van de omgeving met oog voor herkomstwaarde,

Dat betekent ook dat je de juiste expertise inschakelt

en dergelijke was overgeschakeld. Alhoewel digitaal

gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde,

en dat je ervoor zorgt dat je de verschillende

overleg 2-dimensionaal is en je ‘lagen’ mist in de

door alle schaalniveaus heen, van landschap tot

schalen op elkaar betrekt. De architectuur past in de

communicatie, konden we goed doorwerken en onze

architectuur en inrichting. Ruimtelijke kwaliteit zorgt

stedenbouwkundige context. De stedenbouw past in de

gemeenten blijvend van dienst zijn.”

ervoor dat we als mens prettig en gezond kunnen

landschappelijke context en ga zo maar door. Dat klinkt

nieuwe vormgeving en ordening, maar wel altijd met het

LIBAU 48

DIRECTEUR-BESTUURDER THEO HOEK VAN LIBAU NAM IN 2020 AFSCHEID

Hij kijkt al met al dus positief terug op 2020. “Maar

wonen en werken, ons kunnen verplaatsen, kunnen

makkelijk en is het eigenlijk ook als je alle disciplines in

zeker ook op de periode daarvoor. Ik heb mijn werk

recreëren enzovoorts, in harmonie met de planeet.

kunt schakelen, maar bij individuele plannen is het niet

altijd gedaan vanuit mijn bezieling voor de wereld,

Ruimtelijke kwaliteit raakt de samenleving in al haar

vanzelfsprekend dat deze kennis wordt ingebracht.

de maatschappij en hoe ons vakgebied daarin een

facetten en is daarom zo belangrijk. In de benadering

De overheid is hiervoor verantwoordelijk als hoeder van

positieve bijdrage kan leveren. In die zin vind ik

van ruimtelijke opgaven gelden voor mij altijd de

het publiek domein.”

49

LIBAU

JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

“JE MOET JE THUIS VOELEN WAAR JE LEEFT, NET ALS DE BUREN”

JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

INTERVIEW

LIBAU

milieu en energie ook losgelaten. Deze zaken zijn

Net op de valreep in 2020 heeft Hoeks lobby

thema natuurinclusiviteit. Tijdens deze sessie konden

essentieel voor een gezonde en eerlijke samenleving

voor de Groninger gemeenten bij het provinciaal

de gemeenten in Groningen kennisnemen van dit

en we zouden hier allemaal toegang toe moeten

bouwheerschap geleid tot de instelling van het

onderwerp en van instrumenten die zijn ontwikkeld in

hebben zodat iedereen mee kan doen. Dat is in ons

Steunpunt Ruimtelijke Kwaliteit. Dit steunpunt wordt

de voorbeeldgemeenten Groningen en Ede. Bij veel

gemeenschappelijk belang. Over deze items moet

ondergebracht bij Libau. Hij is er blij mee. “Iedereen

Groninger gemeenten staat dit onderwerp wel op de

de gemeenschapsregie terug worden georganiseerd.

worstelt eigenlijk met dezelfde vragen, terwijl je de

agenda, maar beleidsmatig in de kinderschoenen.

Enkele positieve uitzonderingen daargelaten, gaan

kennis die er is eenvoudig kunt vergroten door met

Door het steunpunt kunnen ze nu makkelijk contacten

particulieren en bedrijven uiteindelijk altijd voor hun

elkaar over deze vragen in debat te gaan. Toen ik

leggen met hun collega’s bij andere gemeenten en

eigen, individuele belang en regeert de korte termijn.

provinciaal bouwheer was, heb ik ook de provinciaal

de voorbeeldgemeenten. Bovendien kunnen ze een

Dé plek waar het gemeenschappelijk belang echt ligt,

bouwheerschapexcursie georganiseerd om met

vliegende start maken met het maken van eigen beleid.

is daar waar de samenleving zich organiseert.

bestuurders en ambtenaren elders te kunnen kijken en

Ook kunnen ze bij het maken van beleid en plannen

De overheden zijn hier leidend in. Die moeten

kennis te delen. Dat heb ik bij Libau ook geprobeerd te

gebruik maken van een door het steunpunt gemaakte

vanuit een langetermijnperspectief die rol weer

doen en eigenlijk is zo’n steunpunt een mooie vorm om

gereedschapskist met allemaal maatregelen, die je kunt

pakken en nemen. Dit betekent dat we er met elkaar

dat meer procesmatig voort te zetten.

treffen om de biodiversiteit te versterken.

voor moeten zorgen dat zij de mensen, geld en

Je brengt hiermee de kenniswerkers van de provincie

Kortom, het steunpunt is een interessant platform om

kennis hiervoor krijgen. Helemaal nu we voor grote

samen met die van de gemeenten, waterschappen

vanuit de ruimtelijke ordeningshoek onderwerpen beet

maatschappelijke uitdagingen staan, zoals bijvoorbeeld

en van Libau, die al sinds jaar en dag gewend zijn

te kunnen pakken. Ik hoop dat, omdat er nu wat minder

de klimaatverandering, afname van biodiversiteit en

provincie-breed te werken. Zij kunnen zo hun kennis

gemeenten zijn, we elkaar nog wat makkelijker kunnen

het tekort aan woningen. Meer markt is hiervoor zeker

verknopen, met elkaar sparren en sommige actuele

vinden en de kennis en kunde over-en-weer kan

niet de oplossing, meer regie terug naar de overheid

thema’s eruit lichten om daar verdiepend onderzoek

worden gebruikt.”

wel. Ruimtelijke ordening moet weer op ministerieel,

naar te doen. De uitkomsten van deze onderzoeken

provinciaal en gemeentelijk niveau landen.

kunnen weer terugrollen naar de provincie,

Publieke belang

gemeenten en waterschappen. We hebben nu een

“De laatste decennia hebben we in de Westerse

duurzaamheidscrisis, voedselcrisis, landbouwcrisis,

democratieën het publieke belang steeds meer

we hebben eigenlijk overal een crisis in. Dat betekent

losgelaten en is er steeds meer ingezet op beleid

dat je als overheden moet zoeken naar antwoorden

waarin alles geprivatiseerd is. Daarmee hebben we

op vragen als: hoe pak ik dat nou aan, wat is je rol? Je

de publieke verantwoordelijkheid voor items als zorg,

hebt wel tools, maar hoe zet je die in?

onderwijs, volkshuisvesting, ruimtelijke ordening,

Dat heet beschaving.”

51

LIBAU

JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

Als voorbeeld noem ik het webinar rondom het

JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

50

Steunpunt Ruimtelijke Kwaliteit

Leden monumentencommissie:

Leden commissie ruimtelijke kwaliteit en cultuurhistorie

drs. ir. K.F. Geijzendorffer voorzitter drs. G.P. Karstkarel                       architectuurhistoricus A.W. Siemer restauratiedeskundige ing. J.M. Verkerk                            bouwhistoricus ir. J.R. Pama                                   constructeur aardbevingsbestendig ontwerpen ing. T. Mars                                     architect

ir. L.L.M. Oudenaarde voorzitter T.M. Tel bouwhistoricus ir. M.D.IJ. Dijkstra landschapsarchitect / stedenbouwkundige ir. S. van Seijen                            restauratiearchitect ing. A.T. Zondag architect

drs. B.H.H.M. Giesen-Geurts            adviseur architectuurhistorie / toehoorder Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed drs. H.D. Waterbolk                    

secretaris

Adviezen voor de gemeente Appingedam komen tot stand in samenspraak met de leden van de Damster monumentencommissie. Leden welstandscommissie: F.H.K. Wiersma                               voorzitter A. van der Tuuk                            voorzitter ir. P.IJ. Ziel                                       stedenbouwkundige ir. S.N. Schram                                stedenbouwkundige A. Venema MArch architect A.W. Vogelzang MArch                architect D.J. van Wieren MArch               architect ir. V.H. Ackerman                          rayonarchitect ir. A. de Groot                                rayonarchitect M. Hendriks March                rayonarchitect / secretaris H. Smit March rayonarchitect ir. J. A. Mulder rayonarchitect J. Kloosterhuis

burgerlid Oldambt

drs. W.M.M. van Bers

adviseur architectuurhistorie / toehoorder Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

ir. V.H. Ackerman ir. A. de Groot M. Hendriks MArch drs. S.M. Tillema

rayonarchitect / secretaris welstand rayonarchitect / secretaris welstand rayonarchitect cultuurhistorie / secretaris monumenten

Gemeenten

Burgemeester Veendam (voorzitter) Accountant (penningmeester) Adviseur Wethouder gemeente Noordenveld Directeur gemeente Oldambt Directeur-bestuurder

archeologie

monumenten

huisadviseurschap

maatwerkmehode

projecten

Groningen 1

Eemsdelta **

486

52

50

25

7

1

2

Het Hogeland

473

1

26

15

5

5

3

Groningen (Haren)

156

1

19

X

0

0

4

Midden-Groningen

316

17

*

3

7

1

5

Oldambt

314

14

12

X

1

0

6

Pekela

57

7

*

X

1

0

7

Stadskanaal

196

1

2

X

0

0

8

Veendam

133

4

*

X

4

0

9

Westerkwartier

670

14

18

2

0

1

10

Westerwolde

257

2

5

13

1

2

3058

113

132

58

26

10

welstand

archeologie

monumenten

huisadviseurschap

Raad van Toezicht leden per 31 december 2020 S.B. (Sipke) Swierstra J.N. (Jan Ningo) Dijck K.F. (Karel) Geijzendorffer H. (Henk) Kosters A.H. (Anton) Saman T.J.J. (Theo) Hoek

welstand

Gemeenten

maatwerkmehode

projecten

Drenthe 1

Assen

X

12

X

X

1

0

2

Aa en Hunze

*

32

1

X

1

0

3

Borger Odoorn

222

45

1

X

1

0

4

Coevorden

X

1

X

X

0

0

5

De Wolden

29

17

3

X

1

0

6

Emmen

541

0

11

X

0

0

7

Hoogeveen

115

0

2

X

0

0

8

Midden-Drenthe

*

21

6

X

3

1

9

Meppel

X

0

X

X

0

0

10

Noordenveld

492

15

6

3

1

0

11

Tynaarlo

587

0

10

X

0

0

12

Westerveld

X

0

X

X

0

0

1986

143

40

3

8

1

* eigen commissie | X niet van toepassing | ** Appingedam, Delfzijl, Loppersum

53

LIBAU

LIBAU JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

ADVIESAANVRAGEN GRONINGEN & DRENTHE

JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

52

BEMENSING COMMISSIES & SAMENSTELLING RVT 2020

LIBAU

ACTIVA

STAAT VAN BATEN EN LASTEN 2020

31-12-2020

31-12-2019

Opbrengsten

Jaarrekening 2020

Begroting 2020

Jaarrekening 2019

Begroting 2019

1.576.203

1.675.000

1.673.334

1.710.000

Terreinen en gebouwen

530.601

532.657

Opbrengsten projecten

533.827

528.500

565.487

746.800

Inrichtingskosten

17.875

16.717

Overige opbrengsten

40.534

0

0

0

Kantoorinventaris

7.546

15.493

2.150.564

2.203.500

2.238.821

2.456.800

556.022

564.867 Personeelskosten

905.154

1.052.800

909.455

1.176.800

Huisvestingskosten

35.408

36.000

41.359

40.000

Kantoorkosten

63.285

65.000

65.899

62.000

224.325

Algemene kosten

138.491

158.000

137.196

169.500

Financiële vaste activa Deelneming

LASTEN 10.000

10.000

Vorderingen Debiteuren Belastingen en sociale lasten Overige vorderingen en overlopende activa

74.109 0

4.604

Kosten projecten

935.838

823.500

1.013.066

921.800

142.116

121.372

Afschrijvingen

28.167

32.500

30.032

37.500

216.225

350.301

2.106.343

2.167.800

2.197.007

2.407.600

1.700.026

1.239.123

44.221

35.700

41.814

49.200

1.700.026

1.239.123

2.482.27

2.164.291

839

0

273

1.000

839

0

273

1.000

45.060

35.700

42.087

50.200

Liquide middelen Banken

55

Bedrijfsresultaat

Rente baten en lasten ( )

PASSIVA Eigen vermogen Kapitaal Bestemmingsreserves

1.686.289

1.677.677

132.407

95.959

1.818.696

1.773.636

Kortlopende schulden

Resultaat voor bestemmingsreserves

Mutaties in de reserves Libau

Crediteuren

27.069

21.141

Toevoeging / onttrekking ( ) onderhoudsreserve

40.534

7.500

751

7.500

Belastingen en sociale lasten

120.721

41.808

Toevoeging / onttrekking ( ) Steunpuntreserve

(4.086)

0

(7.175)

0

Overige schulden en overlopende passiva

515.787

327.706

36.448

7.500

(6.424)

7.500

663.577

390.655

2.482.27

2.164.291

8.612

28.200

48.511

42.700

Bij de jaarrekening is een goedkeurende verklaring door de accountant afgegeven.

Resultaat na bestemmingsreserves Libau

LIBAU

JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

Materiële vaste activa

54

BATEN

JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

BALANS PER 31 DECEMBER 2020

LIBAU JAARVERSLAG 2020 2020 - 4 OVER LIBAU

Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening Deze jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving 640 Organisaties zonder winststreven. De waardering van activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van historische kosten. Tenzij de desbetreffende grondslag voor de specifieke balanspost anders wordt vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. De baten en lasten worden toegerekend aan de periode waarop deze betrekking hebben. Baten worden slechts opgenomen voorzover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Financiële instrumenten Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten, zoals vorderingen en schulden, als financiële derivaten verstaan. In de toelichting op de onderscheiden posten van de balans wordt de reële waarde van het betreffende instrument toegelicht als die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet in de balans is opgenomen wordt de informatie over de reële waarde gegeven in de toelichting op de “Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen”.

Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost. Stichting Libau OCE beschikt hoofdzakelijk over primaire financiële instrumenten. Schattingen Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is het nodig dat het bestuur van de Stichting zich over verschillende zaken een oordeel vormt, en dat het bestuur schattingen maakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de betreffende jaarrekeningposten. Grondslagen voor de waardering van activa en passiva Materiële vaste activa: De materiële vaste activa worden geactiveerd op verkrijgingsprijs verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met een eventuele residuwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming.

Financiële vaste activa: Kapitaalbelangen in vennootschappen waarop geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd op kostprijs.

Vorderingen: De vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen. Pensioenen: De stichting heeft één pensioenregeling. Dit betreft een Nederlandse regeling en wordt gefinancierd door afdrachten aan pensioenuitvoerder, te weten het bedrijfstakpensioenfonds ABP. De pensioenverplichting wordt gewaardeerd volgens de “verplichting aan de pensioenuitvoerder benadering”. In deze benadering wordt de aan de pensioenuitvoerder te betalen premie als last in de staat van baten en lasten verantwoord. De stichting heeft geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij het ABP, anders dan het effect van hogere toekomstige premies. De stichting heeft daarom de pensioenregeling verwerkt als een “verplichting aan de pensioenuitvoerder benadering” en heeft alleen de verschuldigde premies tot en met het einde van het boekjaar in de jaarrekening verantwoord. Het ABP had ultimo het boekjaar een beleidsdekkingsgraad van 93,2%.

Overige activa en passiva: Overige activa en passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Grondslagen voor de bepaling van het resultaat Bij de bepaling van het exploitatieresultaat gelden de volgende beginselen: lasten (en baten) zijn toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Opbrengsten: Onder opbrengsten wordt verstaan de aan derden in rekening gebrachte bedragen voor verleende diensten of verkochte goederen, verminderd met verleende kortingen. De subsidies wordt tegen het verrekende bedrag opgenomen. Bedrijfskosten: De bedrijfskosten worden bepaald op basis van historische uitgaafprijzen verminderd met de ontvangen kortingen en worden toegerekend aan de periode waarop ze betrekking hebben. Afschrijvingen: De afschrijvingen op de materiële vaste activa worden berekend door middel van de vaste percentages van de aanschaffingswaarde op basis van de verwachte economische levensduur. Onderhoudskosten: De componenten methode wordt toegepast voor de verwerking van onderhoudskosten.

COLOFON UITGAVE Libau, adviesorganisatie voor ruimtelijke kwaliteit en cultureel erfgoed in Groningen en Drenthe TEKST & INTERVIEWS Annemarie Hommes Libau FOTO’S - Janna Bathoorn - Mieke Wind - Gemeente Veendam - Studio dubbele punt - DE UNIE ARCHITECTEN - F.P. LAHAYE ARCHITEKT AVB. BNA - HJK architecten

KAARTEN Libau VORMGEVING Studio dubbele punt DRUK Zalsman Groningen

- Korfker architecten - Archeologisch bureau RAAP - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Amersfoort - Urban Climate Architects - Kees Westerbeek - architectenbureau Onix - Libau (overig beeld)

OKTOBER 2021

56

WAARDERINGSGRONDSLAGEN 2020

LIBAU Hoge der a 5 9712 AC Groningen Telefoon (050) 312 65 45 www.libau.nl Email: info@libau.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=e49d95eb-ee69-4e63-ae0d-e1c6fbf34071