CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025

RAAD: Raadsvergadering 25 juni 2026, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Jaarstukken 202523.371 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

83

Speeltuinen Beleidskader In de nota speelruimtebeleid Ruimte voor jou zijn de hoofdlijnen bepaald voor het spelen en ontmoeten. Om uitvoering te kunnen geven aan de nota is het uitvoeringsplan Ruimte voor jou 2010-2017 opgesteld en vastgesteld in 2010. Kengetallen Omschrijving

Aantal 2025

Speeltoestellen

335 incl. zwembaden

Locaties, beheer verenigingen

39 excl. Zwembaden

Locaties, beheer gemeente

14 excl. Zwembaden

Beheer en onderhoud Nieuwe en bestaande speeltuinen moeten voldoen aan het Warenwetbesluit Attractie en Speeltoestellen (WAS). Beheer en onderhoud wordt zoveel mogelijk door bewoners op eigen kracht uitgevoerd. Vanaf 2021 maakt men gebruik van een nieuw beheersysteem om de logboekregistraties in bij te houden. Daarnaast worden alle toestellen twee keer per jaar door een externe inspecteur beoordeeld. Het algehele beeld is dat de speeltuinen veilig zijn en er geen acuut gevaarlijke situaties aanwezig zijn. In 2025 waren 30 speeltuinverenigingen actief. Onderhoud en renovatie Bij speeltuinen is in beperkte mate achterstallig onderhoud geconstateerd. Dit leidt niet tot gevaarlijke situaties, maar behoeft wel de aandacht. Vervanging van toestellen en speeltuinvernieuwing wordt door de beheerders in overleg met de gemeente uitgevoerd. De gemeente stelt voor de vervanging van speeltoestellen een subsidie beschikbaar. In de speeltuinen Florapark (Nieuw-Buinen), Veldakkers (Borger), Noorderesch (Exloo) en Kijlhoukie (2e Exloërmond) lopen nog initiatieven om de speeltuinen (deels) te vernieuwen. De speeltuinen Kindervreugd (Nieuw-Buinen), Rondom 60 (Valthermond) zijn in 2025 vernieuwd. Er is één nieuwe speelplek bijgekomen aan de Raatakkers in Borger-West. Financiën Het totale structurele budget voor speeltuinen bedraagt € 68.927.

Dit budget is op dit moment voldoende om de toestellen goed te onderhouden en veiligheid te garanderen. Er moeten de komende jaren veel toestellen vervangen worden gezien de leeftijd. Er was vanuit het uitvoeringsplan jaarlijks € 20.000 beschikbaar gesteld voor nieuwe initiatieven. Dit budget is er vanaf 2016 niet meer. Dit betekent dat er geen financiële ruimte is voor nieuwe speellocaties behalve in uitbreidingsplannen. Daarvoor is budget in de exploitatieopzet meegenomen. Voor het onderhoud van nieuwe speellocaties is geen structureel budget gereserveerd.

84

Riolering Beleidskader Een goed functionerende riolering is essentieel voor de inzameling en het transport van (afval)water. Dit draagt bij aan de bescherming van de volksgezondheid, het milieu en het beperken van wateroverlast. In het Gemeentelijke RioleringsPlan (GRP) staat beschreven hoe de gemeente invulling geeft aan deze zorgplichten. Het GRP 2023-2029 is eind 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Functiegericht beheer In 2020 is de overgang naar functiegericht beheer gestart. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de fysieke staat van de riolering, maar vooral naar de functie en de mogelijke gevolgen bij falen. Afhankelijk van de functie worden specifieke constructieve eisen gesteld. Sinds 2022 is het functiegericht beheer volledig geïmplementeerd. Onderhoudsniveau Riolering wordt 30 jaar na aanleg voor het eerst geïnspecteerd met een video-inspectie. Daarna vindt inspectie om de 10 jaar plaats. Deze inspecties worden gecombineerd met het reinigen van de riolering. Op basis van de inspectieresultaten wordt het onderhoudsen vervangingsprogramma opgesteld. Klein onderhoud omvat het: • Oplossen van doorstekende inlaten. • Frezen van ingegroeide wortels. • Repareren van kleine scheuren en lekkages. Groot onderhoud betreft vervangingswerkzaamheden of relining van bestaande leidingen. Deze projecten zijn opgenomen in de meerjarenplanning REAL.

Bij rioolvervanging wordt voorkeur gegeven aan een gecombineerde aanpak met de bovengrondse inrichting. Beheer en onderhoud • Kolkenreiniging en onderhoud van gemalen: uitgevoerd door BORG. • Kleine rioolreparaties en vervangingen: uitgevoerd door BORG. • Grote onderhouds- en vervangingswerkzaamheden: uitgevoerd door derden. • Reiniging en inspectie van riolering: uitgevoerd door derden via een meerjarig onderhoudscontract. Klimaatadaptatie Het onderdeel klimaatadaptatie dat samenhangt met de zorgplichten op het gebied van riolering en water is meegenomen in het GRP. Het vakgebied riolering en water is nauw betrokken bij het wateroverlastprogramma. Drinkwater Binnen de discipline Riolering wordt extra gelet op lekkende riolen in drinkwatergebieden. Riolen in deze gebieden worden vaker geïnspecteerd en bij afwijkingen sneller aangepakt.

85

Kengetallen Omschrijving

Eenheid

2025

Vrijverval riolering

km

290

Drukriool (vrijverval)

km

23

Persriolering

km

110

Rioolgemalen

st

47

Minigemalen (buitengebied)

st

447

Poldergemalen

st

4

Bergbezinkbassin

st

1

Overstorten gemengde stelsel

st

44

Huisaansluitingen (cf. rioolheffing)

st

12.800

Straatkolken

st

11.140

Iba's

st

90

Infiltratievoorzieningen

st

700

Financiën Het onderhoud en de vervanging van de riolering, inclusief afkoppelen, is kostendekkend via het GRP geregeld. De financiële paragraaf bij het GRP gaat uit van een jaarlijkse stijging van de rioolheffing van 0,75%. Reserves en voorzieningen riolering Voor de opvang van pieken in het toekomstig onderhoud wordt een voorziening opgebouwd. De stortingen hierin zijn opgenomen in het GRP. De voorziening geldt als een door derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, conform artikel 44 lid 2 van de BBV. De stand van de voorziening per 31-12-2025 bedraagt € 1.362.371. Hiervan is € 300.000 geoormerkt voor lopende investeringen en is € 66.640 ingezet om het heffingstekort op te vangen. In de loop van de jaren is ook een reserve opgebouwd. Deze wordt volledig gevoed door efficiencyvoordelen in de kosten en door hogere baten. De stand van de reserve per 3112-2025 bedraagt € 420.144.

86

Gebouwen Kengetallen gebouwen Omschrijving

Aantal 2025

Gemeentelijk vastgoed

5

Maatschappelijk vastgoed

4

Binnensport

6

Buitensport

8

Zwembaden

0

Onderwijs

3

Strategisch vastgoed

8

Diversen

12

Totaal aantal objecten

46

Beleidskader In 2025 is het oude clubgebouw van SV Borger gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Het clubgebouw is daarbij geprivatiseerd en behoort dus niet meer tot de gemeentelijke vastgoedportefeuille. De nauwe samenwerking met Emmen is voortgezet. De gemeente Emmen heeft ook in 2025 mede geadviseerd in de keuzes van het planmatig onderhoud. De veiligheid, bedrijfsvoering en technische levensduur zijn primair richtinggevend geweest bij het maken van deze keuzes. De budgetten in 2025 voor correctief en preventief onderhoud zijn wederom in lijn met de uitgaven van de afgelopen jaren. Onderhoudsniveau In 2025 waren er geen onderhoudskosten voor het clubgebouw van SV Borger. Dit in verband met de sloop en nieuwbouw van het gebouw. SV Borger is sinds de privatisering in 2025 zelf verantwoordelijk voor het onderhoud van hun clubgebouw. Deze kosten komen niet langer ten laste van het onderhoudsbudget van de gemeente. In 2025 waren er ook weinig onderhoudskosten aan het gemeentehuis omdat er een start is gemaakt met de verbouw en revitalisatie van het gebouw. De prijzen van (bouw) materialen zijn gestabiliseerd, maar de loonkosten in de bouw zijn wel weer gestegen. De verwachting is dat met het vernieuwen, verduurzamen, afstoten en de sloop/nieuwbouw van enkele gebouwen, de onderhoudskosten op termijn zullen dalen.

Hierdoor zal het onderhoudsbudget de komende jaren beter passend zijn. Met name correctief onderhoud zal naar verwachting lager uitvallen. De kosten voor planmatig onderhoud zullen voorlopig nog hoger uitvallen om de inhaalslag die nodig is te kunnen maken. Verduurzaming Op het gebied van verduurzaming zijn er in 2025 mooie stappen gezet. Zo is er een start gemaakt met het verwarmen middels aardwarmte van de Willibrordkerk in Borger. De kerk zal daarmee in 2026 aardgasvrij zijn. Het nieuwe clubgebouw van SV Borger is ook aardgasvrij en duurzaam gebouwd en met de revitalisatie van het gemeentehuis zal ook dit gebouw substantieel energiezuiniger zijn.

87

Financiën Voor het onderhoud van het gemeentelijk vastgoed is in het jaar 2025 € 900.000 (structureel + incidenteel) aan kosten gemoeid, inclusief ambtelijke inzet van de gemeente Emmen.

Water Beheer en onderhoud bruggen Dit jaar zijn bij twee bruggen aan het Zuiderdiep in Valthermond de dekplanken vervangen, een vleugelwand vernieuwd en kleine reparaties uitgevoerd. Bij de brug in Westdorp (Schoonloerstraat) is het brugdek vervangen en zijn de remmingswerken verwijderd. Speerpunt groot onderhoud 2025/2026 De renovatie van alle gemeentelijke perceelbruggen in Valthermond (tussen de Drentse Mondenweg en de Kavelingen) hebben een hoge prioriteit. Wij zijn bezig met de voorbereiding van dit grote project, waarbij meerdere bruggen in één keer worden gerenoveerd. Ook dit jaar is via de MJIP een bedrag van € 196.800 beschikbaar gekomen. Dit bedrag is voor dit doel gereserveerd. Meerjarenbeleid bruggen In het beleidsplan bruggen 2024-2028 is het te verwachten onderhoud in beeld gebracht voor de komende 5 jaar. Het gaat hierbij om vervangen van brughoofden, brugdekken, bekleding, houten damwanden, remmingswerken, schilderwerk en schoonmaak. Vervanging van bruggen is hierin niet meegenomen. Financiering meerjarenplanning Vanuit de begroting is een structureel bedrag beschikbaar van € 70.539,- voor het uitvoeren van regulier onderhoud. De jaarlijkse kapitaallasten voor groot onderhoud € 9.840 zijn opgenomen op de MJIP.

Duikers en watergangen Beheer en onderhoud Het onderhoud van watergangen en duikers wordt uitgevoerd door de buitendienst. Beleid De watergangen worden onderverdeeld in bermsloten en schouwsloten. Voor de belangrijkste waterafvoerende sloten heeft het waterschap een schouwplicht vastgesteld. Deze watergangen moeten jaarlijks vóór 15 november zijn onderhouden. Financiën De kosten voor het onderhoud van watergangen en duikers worden gedekt vanuit het GRP.

88

Financiering Algemeen Bij de financiering van de gemeentelijke activiteiten en investeringen wordt uitgegaan van integrale financiering. Dat wil zeggen dat voortdurend wordt gekeken naar de totale financieringsbehoefte van de gemeente. De financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door vooral de beschikbare interne financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) te gebruiken om het renteresultaat optimaal te maken. Bij de huidige verwachtingen over de renteontwikkeling wordt ook met kort geld gefinancierd, omdat de rente hiervan nog steeds uitzonderlijk laag is. Financiering voor een periode van langer dan een jaar wordt alleen aangetrokken voor de uitoefening van de publieke taak. De termijn wordt daarbij bepaald door te kijken naar de aard van de te financieren investeringen, de resterende looptijd van de bestaande leningen en de te betalen rentepercentages bij de verschillende looptijden van de leningen. De investeringen in vaste activa en de beschikbare financieringsmiddelen op lange termijn staan in het volgende overzicht. Financieringspositie

Saldo per 01-01-2025

Mutaties in 2025

Saldo per 31-12-2025

Vaste activa

78.428.565

9.693.752

88.122.317

Totaal vaste activa

78.428.565

9.693.752

88.122.317

Reserves

46.385.152

-2.927.897

43.457.255

Voorzieningen

6.120.746

417.510

6.538.256

Langlopende leningen o/g

33.415.262

-3.458.483

29.956.779

Totaal vaste passiva

85.921.160

-5.968.870

79.952.290

Financieringspositie

7.492.595

-15.662.622

-8.170.027

De financieringspositie is in 2025 gewijzigd met een bedrag van € -15.581.473 Dit resulteert in een financieringstekort van € -8.088.878 per 31 december 2025. In het volgende overzicht wordt het verloop van de financieringspositie nader weergegeven. Financieringspositie (overschot) 01 januari 2025

7.492.595

De financieringspositie in het verslagjaar is GEDAALD door: - Een toename van de vaste activa (er is meer geïnvesteerd)

-9.693.752

- Een afname van de reserves (inclusief resultaat)

-2.927.897

- Een afname van de langlopende leningen

-3.458.483

De financieringspositie in het verslagjaar is GESTEGEN door: - Een toename van de voorzieningen

417.510

Financieringspositie (tekort) 31 december 2025

-8.170.027

In het volgende overzicht wordt het verloop van de financieringspositie nader weergegeven.

89

Omschrijving

Besteding

Immateriële vaste activa, netto investeringen

Herkomst

424.626

Immateriële vaste activa, afschrijvingen

21.312

Materiële vaste activa, netto investeringen

12.652.370

Materiële vaste activa, afschrijvingen

4.224.612

Financiële vaste activa, netto investeringen

906.175

Financiële vaste activa, aflossingen

43.496

Mutatie vaste activa

13.983.171

Algemene reserve, toename

4.289.420 951.032

Algemene reserve, afname

3.652.544

Bestemmingsreserves, toename

11.421.308

Bestemmingsreserves, afname

13.441.006

Rekeningresultaat 2025

1.793.313

Mutatie eigen vermogen

17.093.550

Voorzieningen, toename

14.165.653 1.077.990

Voorzieningen, afname

660.479

Waarborgsommen o/g, opname

20.297

Langlopende geldleningen o/g, aflossingen

3.478.780

Mutatie vreemd vermogen

4.139.259

1.098.287

Totaal

35.215.980

19.553.360

Saldo: besteding minus herkomst

-15.662.620

90

Renterisico Renterisico korte schuld Een belangrijk uitgangspunt van de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) is het vermijden van grote schommelingen in de rentelasten van openbare lichamen. Schommelingen in de rente van kortlopende schulden hebben een directe invloed op de rentelasten. Met de kasgeldlimiet stelt de wet een grens aan de financiering met kortlopende geldleningen. De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,5% van het begrotingstotaal en bedraagt voor 2025 afgerond € 8,9 miljoen. De gemiddelde kortlopende schuld bleef gedurende het jaar onder de kasgeldlimiet. De hoogst waargenomen stand van de netto vlottende schuld was € 656.914. Hiermee is voldaan aan de normen zoals opgenomen in de Wet fido. Renterisico vast schuld / Renterisiconorm Het renterisico op de vaste schuld gaat over het renterisico dat wordt gelopen over geldleningen die zijn afgesloten voor een looptijd van minimaal een jaar of langer. Dit renterisico moet voldoen aan de renterisiconorm die hiervoor wettelijk is voorgeschreven. Deze renterisiconorm houdt in dat niet meer dan 20% van het begrotingstotaal voor herfinanciering en/of een renteherziening in aanmerking mag komen. Voor onze gemeente betekent dit voor het jaar 2025 een bedrag van € 20.913.334. Dit is namelijk 20% van het begrotingstotaal van de begroting 2025 van € 104.566.669.

Schematisch kan onze ruimte onder de risiconorm als volgt worden berekend: Berekening Renterisiconorm vaste schuld

Bedrag

Renterisico op onze vaste schuld 1. Netto renteherziening op vaste schuld

0

2. Betaalde aflossingen

3.478.780

3. Renterisico op onze vaste schuld (1+2)

3.478.780

Renterisiconorm 4a. Begrotingstotaal 2025

104.566.669

4b Het hiervoor vastgesteld percentage

20%

4. Renterisiconorm (4a * 4b)

20.913.334

Toets Renterisiconorm 5a Ruimte onder renterisiconorm (4-3)

17.434.554

Uit de tabel blijkt, dat in 2025 geen sprake is van een overschrijding van de renterisiconorm. Geconcludeerd kan worden dat er voldoende ruimte in 2025 aanwezig is om binnen de renterisiconorm de investeringen te kunnen financieren met langlopende leningen.

91

Bedrijfsvoering Deze paragraaf beschrijft hoe we invulling geven aan de bedrijfsvoering van onze organisatie. Een goede bedrijfsvoering is een basisvoorwaarde om de organisatiedoelstellingen te behalen. In de thema’s is beschreven ‘Wat we willen bereiken’ en ‘Wat we daarvoor gaan doen’. In deze paragraaf geven wij aan ‘Hoe’ we de dingen als organisatie doen, vanuit welke filosofie we dat doen en welke instrumenten wij hiervoor inzetten.

Organisatieontwikkeling Belangrijke en/of complexe ontwikkelingen in 2025 waren de Gebiedsontwikkeling Nieuw-Buinen/NSL; de continuerende vraag naar opvang voor ontheemden, wonen, digitalisering dienstverleningen de start van de implementatie van de omgevingswet. Deze ontwikkelingen hebben langdurige invloed op de inzet en capaciteit binnen onze organisatie. In 2025 hebben we focus aangebracht in de organisatie-ontwikkeling. Een aantal belangrijke documenten zoals Koersdocument en Swingende Tent zijn ‘eervol gearchiveerd’, met behoud van wat ze hebben opgeleverd. De Kadernotitie Zelforganisatie en de besturingsfilosofie zijn geactualiseerd. En in verschillende sessies heeft het MT de focus voor 2025 en verder bepaald. Speerpunten zijn: • We werken aan een flexibele en wendbare organisatie • voor een optimale dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven/organisaties • met een integrale aanpak • met zelforganisatie als belangrijk organisatieprincipe • en werkgeluk als drager. Een concrete organisatiewijziging is het terug naar de lijn brengen van het programma ‘opvang vluchtelingen’. Dit begon als crisisorganisatie en is opgepakt in een programmatische aanpak. Nu komt het terug in de lijn, met als uitgangspunt dat vluchtelingen zoveel mogelijk in de reguliere werkwijze worden opgenomen.

In 2026 worden verdere stappen gezet om deze taken onder te brengen bij de Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn. Huisvesting en hybride werken In 2024 is de besluitvorming rondom de revitalisering van ons gemeentehuis, inclusief vernieuwing van de raadzaal, afgerond. De verbouwwerkzaamheden zijn in de zomer van 2025 gestart. Gedurende de verbouwperiode werkt een deel van het personeel in het oude Esdal College in Borger, waar ook de raadsvergaderingen plaatsvinden. Voor vergaderingen in Exloo wordt voornamelijk gebruik gemaakt van het Dorpshuis. Een ander deel van het personeel doet hun werk vanuit de westvleugel van het gemeentehuis, die (nog) niet wordt verbouwd omdat het voor de verhuur is bestemd. Ook de balies voor inwoners zijn verplaatst naar de westvleugel. Met passen en meten lukt het om de dienstverlening ‘gewoon’ te continueren, maar het zal goed zijn om allemaal weer vanuit het vernieuwde gemeentehuis te kunnen werken. Met de buitendienst in 2e Exloërmond werken we nu dus vanuit 3 locaties. Dat brengt logistieke uitdagingen met zich mee, maar ook organisatorische. Hoe houden we verbinding met elkaar en blijven we elkaar vinden waar nodig? Vanuit het projectteam zijn hier veel verschillende activiteiten voor georganiseerd, zoals een uitzwaailunch, voute kerstontbijt en verbouwingsbingo.

Een mooi initiatief is de verbouwingsbarometer op iBO, waarbij per week wordt aangegeven hoeveel overlast de verbouwing de komende week zal geven. Dit geeft medewerkers de gelegenheid om bij incidentele grote overlast het werk thuis of op een andere locatie te plannen.

92

BOCE samenwerking In de begroting 2025 hebben we het volgende gerapporteerd over de BOCE samenwerking: "In de raadsvergadering van 25 januari 2024 is het raadsvoorstel Rekenkameronderzoek samenwerkingsverband BOCE behandeld. Uw raad heeft naar aanleiding van het debat een amendement aangenomen. Uit dit amendement blijkt o.a. dat aanbeveling 1 van de lokale rekenkamer over de informatiebehoefte van de raad op te pakken in commissie financiën. In de commissie Financiën van 15 april 2024 is vervolgens toegezegd dat er voor de deelovereenkomsten ICT en Sociale Zaken een korte rapportage wordt opgesteld, gericht op de punten “kosten, kwaliteit en kwetsbaarheid”. De rapportage is vervolgens in de commissievergadering van 16 september 2024 toegelicht. De conclusie van deze rapportage zijn als volgt:    

De BOCE samenwerking levert zowel voor de ICT en Sociale Zaken een meerwaarde op: De meerwaarde is voor alle 3 zogenaamde K’s: Kosten, Kwaliteit en Kwetsbaarheid: De meerwaarde is met name voor Kwetsbaarheid; BOCE samenwerking is een adequate oplossing voor het reduceren van de kwetsbaarheid, namelijk zowel ICT als Sociale Zaken zijn erg specialistische taken van de gemeente.

De commissie financiën heeft geconcludeerd dat het amendement op dit wijze is afgehandeld en dat we jaarlijks in de Begroting en ook in de Rekening rapporteren over voor de raad relevante informatie in deze paragraaf Bedrijfsvoering." In deze jaarrekening 2025 kunnen we rapporteren dat er geen relevante additionele informatie voor de raad beschikbaar is.

93

Personeel Onze organisatie staat of valt met de inzet, bevlogenheid en veerkracht van onze medewerkers. In een tijd waarin maatschappelijke opgaven steeds complexer worden en de arbeidsmarkt onder druk staat, blijft het belangrijk om te investeren in goed werkgeverschap. We werken constant toe om een prettigere en veiligere werkomgeving te realiseren waarin ruimte voor ontwikkeling, werkgeluk en vitaliteit centraal staat. Arbeidsmarkt en continuïteit Het is ons ook in 2025 gelukkig steeds gelukt om de openstaande vacatures in te vullen, ondanks de voortdurende krapte op de arbeidsmarkt. Ons professioneel recruitment en ons werkgeversmerk spelen daar een belangrijke rol bij. Het werven van nieuwe medewerkers blijft een aandachtspunt. Eén van de maatregelen die we hebben genomen, is op verschillende manieren samenwerken met de andere Drentse gemeenten en de Provincie Drenthe, met als doel om elkaar te versterken in plaats van in elkaars vijver te vissen. In 2025 hebben 29 medewerkers onze organisatie verlaten, op eigen verzoek maar ook door pensionering, einde tijdelijk dienstverband of traineeship. Na een piek in 2023 is het verloop van personeel in 2025 dus verder gedaald. Onze investeringen in vitaliteit en werkgeluk hebben daar ongetwijfeld een rol in gespeeld, naast de meer macro (geopolitieke) ontwikkelingen.

Veel collega’s hebben een kans gepakt om zich intern verder te ontwikkelen, hetzij met een volgende stap naar een ‘hogere’ functie, hetzij met een stap ‘in de breedte’. Het inzetten van traineeships voor het binnenhalen van jonge nieuwe medewerkers blijft onverminderd succesvol. Van de 6 trainees van wie in de zomer 2025 hun traineeship eindigde, zijn er 5 bij onze gemeente in dienst gebleven, waarvan 3 in een structurele functie. In september 2025 is een nieuwe lichting trainees gestart. Onze inhuur van extern personeel loopt sinds maart 2025 via Staffing Management Services. Dat is het resultaat van een gezamenlijke aanbesteding met Emmen en Coevorden. Er zit een licht dalende lijn in het aantal extern inhuurkrachten. Of die lijn doorzet, moet in 2026 worden bekeken. Werkgeluk en vitaliteit In 2025 is een Vitaliteitsbeleid vastgesteld, gekoppeld aan een Vitaliteitskalender per jaar, waarop diverse vitaliteitsbevorderende activiteiten zijn opgenomen. De pilot met de inzetbaarheidscoach is medio 2025 met een jaar verlengd, omdat er onvoldoende tijd was om haar inzet goed te evalueren. In het kader van werkgeluk zijn diverse activiteiten georganiseerd om vooral de (ver)binding met elkaar en met de organisatie te behouden en versterken, zeker nu we in meerdere locaties aan het werk zijn.

Voorbeelden hiervan zijn zeepkistsessies, een zomerbuffet in Italiaanse sferen, een pubquiz en de kerstmarkt. In 2025 is aan alle medewerkers een PMO (Preventief Medisch Onderzoek) aangeboden. De eerste uitkomsten lijken uit te wijzen dat medewerkers aangeven dat er veel werk te doen is, maar dat dat in veel gevallen niet per se tot een negatief ervaren werkdruk leidt. Een nadere analyse van de uitkomsten en adviezen over vervolgstappen kom in de eerste helft van 2026. Voor medewerkers die (toch) stress ervaren of dat juist willen voorkomen heeft onze interne coach in diverse teams een sessie stressmanagement gedaan. Daarnaast heeft de BOCE-academie een divers aanbod aan trainingen die raken aan stressmanagement, vitaliteit, gezonde leefstijl, etc.

94

Ook hebben we een training georganiseerd voor managers en coördinatoren, waarin vooral aandacht is geschonken aan vroegsignalering. Welke signalen duiden erop dat een medewerker dreigt uit te vallen? Wat moeten we doen om dat te voorkomen? Opleiding, vorming en training Ons opleidingsbudget bedraagt ongeveer 2% van de totale loonsom. Samen met onze BOCE partners hebben we de zogenaamde BOCE-academie opgericht. Dit is de verzamelnaam voor initiatieven gericht op leren en ontwikkelen binnen de gemeentelijke organisaties Borger-Odoorn, Coevorden en Emmen. Een aanbod aan scholing en bijeenkomsten helpt medewerkers zich te ontwikkelen en persoonlijk leiderschap te tonen. Op die manier kunnen zij een betekenisvolle bijdrage leveren aan de veranderende samenleving. Personeelsontwikkelingen in beeld Hieronder enkele grafieken waarbij we de ontwikkelingen ten aanzien van onze vaste formatie in beeld brengen:

95

Na jarenlange afname van de vaste formatie zien we vanaf 2018 weer een toename van ons personeelsbestand. In de beginperiode was dit vooral het gevolg van het structureel op orde brengen van de formatie in het sociaal domein. In 2020 en 2021 leidde de uitwerking van het plan "Kiezen voor de Toekomst" tot een formatietoename. In 2022 hebben we onder andere uitbreiding gehad bij Openbare orde en veiligheid en hebben we zelf programmamanagers en projectleiders in dienst genomen. In 2023 is er een lichte toename van het aantal fte's t.o.v. 2022. Er zijn onder andere een Recruiter en een Online specialist in vaste dienst genomen. In 2024 is de lichte toename vooral toe te schrijven aan medewerkers voor duurzaamheid en energie en het aanstellen van een tijdelijke inzetbaarheidscoach. 2025 laat wederom een stijging zien van het aantal fte's. Dit komt voornamelijk door het invullen van vacatures binnen het sociale domein. Het aantal fulltimers is in 2025 gestegen, terwijl het aantal parttimers nagenoeg gelijk is gebleven. De mannen hebben in 2025 wederom wat terrein gewonnen ten opzichte van de vrouwen, waarmee we dichter bij een 50/50 verdeling uit zijn gekomen.

96

In bovenstaand grafiek is nog steeds een verjonging zichtbaar, vooral de groep (31-40 jaar) laat een toename zien. De groep van 41-50 jarigen en 51-60 jarigen is wat afgenomen.

De dalende lijn van het verzuimpercentage vanaf 2023 heeft zich voortgezet in 2025. Desondanks blijft het voorkomen van verzuim en het terugdringen van bestaand verzuim ook een speerpunt. In 2025 hebben we, vooralsnog tijdelijk, een inzetbaarheidscoach in dienst die zich specifiek op preventie en verzuim richt. In 2025 zijn ook preventie medische onderzoeken beschikbaar gesteld voor alle medewerkers.

97

Bedrijfsvoering in cijfers In onderstaand overzicht is de bedrijfsvoering in cijfers uitgedrukt, waarin een vergelijking wordt gemaakt tussen de begroting 2025, de BERAP 2025-II en de rekening 2025. Begroting Wijziging BERAP Rekening Omschrijving 2025 2025-II 2025 Basisbedrag

18.226.636

Ziektebudget

100.000

0

100.000

100.000

Garantiebanen

60.000

0

60.000

60.000

Index 4% (CAO verhogingen)

720.000

0

720.000

720.000

Subtotaal salariskosten ICT (€)

1.705.287 19.931.923 19.596.513

19.106.636 1.705.287 20.811.923 20.476.513 3.059.359

42.975

3.102.334

3.413.475

620.079

243.827

863.906

791.737

Overig (€)

1.467.395

-36.877

1.430.518

1.540.692

Subtotaal overig

5.146.833

249.925

5.396.758

5.745.904

Voertuigen/machines (€)

Totaal Bedrijfsvoering (Wettelijke) beleidsindicatoren

24.253.469 1.955.212 26.208.681 26.222.417 Begroting 2025

Rekening 2025

FTE

247

253

Formatie per 1.000 inwoners

9,48

9,71

Bezetting per 1.000 inwoners

8,53

9,00

Apparaatskosten per inwoner

932

1.007

15,00%

17,33%

Externe inhuur in %-age loonsom

In dit overzicht is te zien dat de salariskosten van het vaste personeel lager ligt dan begroot. De totale ICT-kosten liggen daarentegen hoger. Hierdoor komen de totale kosten van bedrijfsvoering redelijk overeen met de bijgestelde begroting in de BERAP 2025-II. Dit overzicht is inclusief de onderuitputting van kapitaallasten op het onderdeel voertuigen/machines. De informatie heeft enkel betrekking op het ambtelijke apparaat. Kosten voor de raad, het college en de griffie zijn hier niet in meegenomen. Het percentage van externe inhuur ten opzichte van de loonsom ligt hoger dan het begrote percentage. Er zijn verschillende redenen die ervoor zorgen dat het inhuurpercentage zo is uitgevallen: 

Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen en andere ontheemden zijn er door projectorganisatie veel werkzaamheden verricht. Dit had tot gevolg dat er veel externe inhuur heeft plaatsgevonden. Hiervoor zijn middelen vanuit het rijk beschikbaar gesteld. Diverse grote programma's en projecten zoals de Omgevingswet en het realiseren van nieuwe woningen hebben dit jaar wederom gezorgd voor een aanzienlijk deel aan externe inhuur.

98

Informatisering & automatisering Onze strategie en de ontwikkelingen op gebied van informatisering en automatisering vloeien voort uit landelijke ontwikkelingen en behoeften van de organisatie. We hebben de automatisering uitbesteed bij de gemeente Emmen en bij informatisering kiezen we waar mogelijk voor standaardisatie en samenwerking met andere gemeenten. Landelijke ontwikkelingen - VNG agenda digitale samenleving 2028 Onze leidraad voor de inzet op het gebied van informatisering en digitalisering is gebaseerd op de “Digitale Agenda Gemeenten 2028” die door de VNG is opgesteld. In essentie gaat het hierin om het versterken van de regie op de digitale transformatie van de samenleving door het collectief van gemeenten. De agenda is opgebouwd uit drie doelstellingen: 1. Normeren en democratiseren – o.a. bescherming van digitale grondrechten van inwoners en ethische kaders van technologiegebruik. 2. Mogelijk maken – o.a. collectieve transformatie van de informatiehuishouding (zoals Common Ground) en versterken van digitale veiligheid en privacy. 3. Kansen benutten – het verantwoord inzetten van technologie voor maatschappelijke opgaven (zoals innovatie met generatieve AI en datagedreven werken) De agenda benadrukt dat de digitalisering niet alleen heel veel kansen biedt, maar ook risico’s zoals cybercrime, desinformatie, polarisatie en democratische ondermijning.

Meer en meer ontstaat het besef dat standaardisatie en grootschalige samenwerking op gebied van digitalisering noodzakelijk is in een tijd van schaarste van mensen en middelen. Wij spelen in op deze ontwikkelingen. We gaan voor een kwalitatief goede digitale dienstverlening. De informatievoorziening moet hierbij voldoen aan actuele eisen op het gebied van informatieveiligheid en privacy en we willen samenwerken en innoveren. Maar ook onze medewerkers moeten in staat zijn in deze ontwikkelingen mee te gaan. Om onze doelstellingen te behalen is een gerichte aanpak nodig. Dit doen we o.a. door steeds meer samen te werken in BOCE- en Dimpactverband. Visie “Common Ground” Informatie en uitwisseling van gegevens zijn essentiële onderdelen van de overheid. De manier waarop de (lokale) overheid dit tot op heden in haar ICT systemen heeft gebouwd is te complex geworden en niet langer houdbaar. De gegevensuitwisseling verloopt traag en is bovendien nog eens kostbaar en fout- en privacygevoelig. De toeslagenaffaire heeft laten zien waar het o.a. goed fout kan gaan bij de huidige ICT systemen van de overheid. Vandaar dat er landelijk een nieuwe informatiekundige visie is gemaakt waaraan gemeenten zich collectief hebben verbonden; “Common Ground”. Met “Common Ground” gaan we af van ingewikkelde koppelingen tussen grote ICT systemen en het veelvuldig kopiëren van gegevens.

In plaats daarvan komt er een landelijk basislandschap, waar met behulp van kleine stukjes generieke software (API’s) alle openbare gegevensbronnen bevraagd kunnen gaan worden die nodig zijn voor de processen. Dit moet de overheid in staat stellen om de dienstverlening en bedrijfsvoering aanzienlijk te verbeteren en op een moderne en flexibele manier in te spelen op maatschappelijke opgaven. Bij deze ontwikkeling (die een flink aantal jaren zal duren) zullen nieuwe en oude toepassingen naast elkaar komen te staan, wat de complexiteit groter zal maken tijdelijke en een grotere aanslag op de beheercapaciteit zal hebben. De ontwikkelingen bij Dimpact maken dat wij al vrij snel met Common Ground geconfronteerd worden. Ook andere ICT-leveranciers stappen steeds vaker over op de nieuwe wijze van gegevensuitwisseling.

99

Digitale dienstverlening en Dimpact Binnen de vereniging Dimpact wordt gewerkt aan de vernieuwing van het centrale dienstverleningsportaal /zaaksysteem op basis van de principes van Common Ground. We trekken hier als BOCE gemeenten zoveel mogelijk samen in op. Gebleken is dat we als Borger-Odoorn nog behoorlijk moeten bijtrekken om een goede rol binnen de vereniging te pakken, maar ook om ons voor te bereiden op de veranderingen. Hiervoor is in 2025 een incidenteel bedrag door de raad beschikbaar gesteld. Uiterlijk medio 2027 zullen we de nieuwe toepassing in gebruik moeten hebben genomen. Het uiteindelijke doel van de vernieuwing is het optimaliseren van de digitale dienstverlening en het vereenvoudigen van de werkprocessen. In 2025 is de centrale “mijn omgeving” technisch in de lucht gebracht. In de jaren 2026 en volgende willen we verschillende klantprocessen via dit digitale kanaal beschikbaar stellen. Digitale transformatie Naast de informatiekundige visie "Common Ground" zien we dat robotisering, taalmodellen (zoals ChatGPT en CoPilot) en Artificial Intelligence (AI) een enorme vlucht nemen in de (informatie)samenleving. Dit biedt enorme toekomstige mogelijkheden en kansen binnen onze bedrijfsvoering. Maar het heeft ook ethische kanten waar we oog voor moeten houden. Europese en landelijke wetgeving zijn nagenoeg afgerond om deze nieuwe technologieën te reguleren.

De impact op de organisatie zal groot zijn, maar is op dit moment nog moeilijk in te schatten. We gaan ons hier de komende tijd op richten en de organisatie hierop voorbereiden. We krijgen te maken met andere ICT-oplossingen, processen die nieuw en anders worden; een beheerorganisatie die erop ingericht moet worden en wellicht nog andere/nieuwe samenwerkingsvormen. En onze medewerkers moeten tenslotte in staat worden gesteld om hierin mee te gaan en mee te kunnen. In 2025 hebben we gekeken hoe we dit proces het beste vorm kunnen geven. Begin 2026 hebben we met een grote groep medewerkers en externe begeleiders gekeken wat ons verder gaat helpen en hoe we dit het beste kunnen organiseren. Hier gaan we in 2026 mee door. Datagedreven werken De kern van datagedreven werken is dat je snellere én betere op data-gebaseerde beslissingen kunt nemen. Een datagedreven organisatie maakt goed gebruik van beschikbare data om beleidskeuzes te onderbouwen, om de effecten te volgen en om dat doelmatig te doen. Binnen het Sociaal Domein hebben we ervaringen opgedaan met datagedreven werken; het gebruik van data bij het ondersteunen van onze beslissingen, het maken van beleid en de uitvoering van onze processen. De raad wordt hierin periodiek meegenomen via de klankbordgroep Sociaal Domein.

In 2025 hebben we met behulp van externe ondersteuning geleerd hoe we datagedreven werken breder kunnen toepassen en kunnen verbinden aan onze maatschappelijke opgaven. We hebben beter zicht gekregen op wat nodig is aan kennis, middelen organisatie en techniek. We hebben geconstateerd dat deze manier van werken van grote toegevoegde waarde is. We gaan de opgedane ervaringen van de pilot structureel inbedden in de organisatie. Dit doen we laagdrempelig en binnen de bestaande formatieruimte.

100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=da306d15-76d9-4e02-8ed0-b7fe04474967