Gemeentelijk Rioleringsplan 2023 tot en met 2029 (GRP)
Tekst van het document
Het omgevingsonderzoek biedt voldoende aanknopingspunten om het probleem in kaart te brengen. Ook geeft het antwoord op de vraag welke instantie eventueel maatregelen moet treffen. In sommige gevallen is meer zicht op het functioneren van het grondwatersysteem en de lokale geologische opbouw nodig. In zo’n geval wordt er gebruik gemaakt van de beschikbare informatie uit meetpunten van derden en/of het gebiedsdekkende grondwatermodel van Noord-Nederland (MIPWA). Waar nodig wordt aanvullende informatie verkregen door middel van monitoring.
5.3
Monitoring
Een vervolgstap in het grondwateronderzoek is monitoring. Het vaststellen van de grondwatersituatie kan op drie manieren: inzicht in bodemopbouw en kenmerken, gerichte opnames van de grondwaterstand en inrichten van een grondwatermeetnet. Bij het uitvoeren van nader onderzoek wordt per geval bekeken welke methode het beste aansluit bij het probleem.
5.3.1
Bodemopbouw
De grondwatersituatie wordt in beeld gebracht aan de hand van hydromorfe kenmerken. Afzettingen in het bodemprofiel (zoals roestvorming) worden in beeld gebracht zodat het grondwaterverloop wordt ingeschat.
5.3.2
Gerichte opnames
Bij gerichte opnames worden er op een specifiek moment (in geval van te hoge grondwaterstanden, op een nat moment) een aantal grondboringen verricht. Voor elke locatie wordt de bodemopbouw in kaart gebracht en de actuele grondwaterstand gemeten. Dit kan tegen relatief lage kosten, op een aantal plaatsen, op het moment van overlast.
5.3.3 Grondwatermeetnet De derde optie is het inrichten van een tijdelijk grondwatermeetnet. Met een grondwatermeetnet wordt het verloop van de grondwaterstand voor een langere periode in kaart gebracht. De methode is relatief duur maar levert de hoogste informatiedichtheid per boorpunt op (mits het meetnet op juiste wijze beheerd wordt). Grondwatermeetpunten die worden geplaatst hebben een vooraf vastgestelde looptijd. Voor inzicht in gemiddeld hoogste- (GHG) en gemiddeld laagste grondwaterstand (GLG) is een meetreeks van tenminste 8 jaar nodig. Na beëindiging van het onderzoek worden de punten verwijderd of gebruikt voor een effectbeoordeling van de uit te voeren verbeteringsmaatregelen.
87
88
6.
SAMENWERKING
De gemeenten kiezen voor een gezamenlijke benadering van grondwaterproblematiek in bebouwd gebied, zoals het contact met de inwoner en de manier waarop de overlast in beeld wordt gebracht. De waterpartners zien grondwatermonitoring als een instrument om in concrete gevallen meer zicht te krijgen op de dynamiek van het grondwater. De waterpartners kiezen ervoor om projectmatig te meten, aan de hand van concrete, vooraf gedefinieerde en locatiegebonden onderzoeksvragen. De waterpartners zien geen noodzaak tot (structurele) grondwatermonitoring ter detaillering van de gebiedsdekkende grondwaterkaart (MIPWA) voor Noord-Nederland. Zo houden we de monitoringskosten voor onze grondwatertaken laag. De keuze of, en welke maatregel er wordt getroffen blijft voor elke gemeente een eigen afweging. De waterpartners zien samenwerkingskansen op verschillende gebieden: • Gezamenlijke onderzoekopzet locaties met historische overlast; • Het delen van gebiedskennis; • Gezamenlijke werkwijze benaderen inwoners bij individuele meldingen; • Gemeente en waterschap gaan samen naar inwoner en maken gebruik van elkaars kennis bij het in kaart brengen van meldingen; • Gemeenten doen bij grondwatermonitoring beroep op waterschap m.b.t. aanwezige kennis/infrastructuur; • Waterschap betrekt gemeenten bij een vergunningstraject in geval van bv. grondwaterwijzigingen.
Ten aanzien van de wijze van uitvoering is een matrix opgesteld. Deze matrix is opgenomen als bijlage 3 bij deze rapportage.
89
WOORDENLIJST Afschot
Bewust aangebrachte helling van een vlak of leiding, voor het doen af- of weglopen van vloeistof.
Afwatering
Het afvoeren van het water, dat door ontwatering uit de bodem in de sloten is gestroomd.
Bebouwde kom
De grens van de bebouwde kom wordt bepaald door de grenzen van de bestemmingsplannen die in overwegende mate de functie van woonbebouwing bevatten, de zogeheten komplannen.
Bodemprofiel
Een laag die gevormd wordt door bodemvorming.
Bouwbesluit
Een verzameling bouwtechnische voorschriften waaraan alle bouwwerken in Nederland, zoals woningen, kantoren, winkels, ziekenhuizen etc. minimaal moeten voldoen.
Bouwkundige constructie
Een object dat bestaat uit meerdere onderdelen die samengevoegd zijn.
Bronbemalingen
Een proces waarbij op verschillende plaatsen grondwater wordt opgepompt en via een leiding wordt afgevoerd, om plaatselijk en tijdelijk de grondwaterspiegel te verlagen.
Buitengebied
Het gebied dat buiten de komgrenzen van een bestemmingsplan valt.
Draagkracht
De stevigheid van de bodem.
Drainage
De afvoer van water over en door de grond en door het waterlopendstelsel.
Drinkwaterwinning
Locatie waar water gewonnen wordt ten behoeve van drinkwaterwinning.
Grondwater
Water beneden het grondoppervlak, meestal beperkt tot het water beneden de grondwaterspiegel.
Grondwateronderlast
Problemen die zich voordoen als gevolg van lage grondwaterstand.
Grondwateroverlast
Wateroverlast door hoge grondwaterstanden.
Hydromorfe kenmerken
Verschijnselen veroorzaakt door periodieke verzadiging van de grond met water. Verschijnselen veroorzaakt door periodieke verzadiging van de grond met water.
Inspanningsplicht
Bij een inspanningsverplichting belooft de uitvoerende partij zijn best te doen om een bepaald doel te bereiken (bijvoorbeeld het behalen van een zeker rendement) zonder dat het behalen van dit doel gegarandeerd kan worden.
Kruipruimte
Ruimte onder de begane grondvloer in gebruik voor het bereiken van leidingen voor inspectie, onderhoud of reparatie, en voor ventilatie van de vloer en eventuele houten constructiedelen onder de woning.
Lokale verdichting
Het compacter worden van de bodem veroorzaakt door activiteit op of in de bodem.
Monitoring
Het verzamelen van meetgegevens volgens een vaste strategie of bemonsteren volgens een vaste wijze, op een vaste plaats op gezette tijden en het analyseren ervan.
Onttrekkingen
De verwijdering van grondwater uit de bodem.
Ontwatering
Het afvoeren van water uit de bodem over en door de grond, met als gevolg het
90
Hydromorfe kenmerken
Verschijnselen veroorzaakt door periodieke verzadiging van de grond met water. Verschijnselen veroorzaakt door periodieke verzadiging van de grond met water.
Inspanningsplicht
Bij een inspanningsverplichting belooft de uitvoerende partij zijn best te doen om een bepaald doel te bereiken (bijvoorbeeld het behalen van een zeker rendement) zonder dat het behalen van dit doel gegarandeerd kan worden.
Kruipruimte
Ruimte onder de begane grondvloer in gebruik voor het bereiken van leidingen voor inspectie, onderhoud of reparatie, en voor ventilatie van de vloer en eventuele houten constructiedelen onder de woning.
Lokale verdichting
Het compacter worden van de bodem veroorzaakt door activiteit op of in de bodem.
Monitoring
Het verzamelen van meetgegevens volgens een vaste strategie of bemonsteren volgens een vaste wijze, op een vaste plaats op gezette tijden en het analyseren ervan.
Onttrekkingen
De verwijdering van grondwater uit de bodem.
Ontwatering
Het afvoeren van water uit de bodem over en door de grond, met als gevolg het verlagen van het grondwaterpeil.
Peilbuis
Algemene term voor een buis of soortgelijke constructie met een kleine diameter waarin een grondwaterstand c.q. stijghoogte kan worden gemeten. 11
Storende laag
Een laag in de bodem die zo verdicht is dat er geen goede waterhuishouding is.
Verharding
Geheel van lagen aangebracht op het bovenvlak van de aardebaan van beneden naar boven.
Vernattingmaatregel
Structureel verhogen van de grond- en/of oppervlaktewaterstanden.
Verzakking
Het zakken van het niveau van de bodem ten opzichte van een vast referentiepunt, bijvoorbeeld het Normaal Amsterdams Peil (NAP).
Vochthuishouding
Een gezond binnenklimaat in ruimten waar mens of dier verblijven, door vocht en verontreiniging af te voeren en verse lucht aan te voeren.
Warmte- en koudeopslag
Een methode om energie in de vorm van warmte of koude op te slaan in de bodem. De techniek wordt gebruikt om gebouwen te verwarmen en/of te koelen.
Waterparagraaf
Een verplicht onderdeel van een ruimtelijk plan of besluit en beschrijft de uitwerking hiervan op het watersysteem en geeft aan welke eisen het watersysteem aan het besluit of plan oplegt.
Watertoets
Een beoordeling die overheden moeten maken voor zij toestemming kunnen verlenen voor het verkavelen of bebouwen van gronden.
Zorgplicht
De verplichting om zorgvuldig om te gaan met de belangen van anderen.
91
BIJLAGE 1 Gebieden historische overlast. Binnen de gemeente Borger-Odoorn is sprake van één aandachtsgebied; het betreft de wijk Sassenbergen in het noorden van Borger (begrensd door het kanaal, de Buinerweg, Molenstraat en Hunzedal).
92
93
BIJLAGE 3 Samenwerkingsmatrix:
Samenwerkingskansen matrix Gemeente Waterloket/KCC
X
Vooronderzoek
X
Gemeentes
Extern
(X)
Nader onderzoek
X
Monitoring meetnetontwerp plaatsen buizen apparatuur programmeren en afhangen beheer meetnet beheer meetgegevens
(X)
X X X X X
Advies Technisch-inhoudelijke rapportage Advies aan bestuur
X
Maatregelen (evt)
X
Communicatie burgers
X
Samenwerkingsmatrix toelichting
Gem./ Watersch.
X
(X)
X = voorkeur
(X) = Optie
Waterloket/KCC:
Aanname melding ("waterloket") Basale gegevens registreren (locatie, melder, aard melding) Urgentiebepaling Doorspelen naar betreffende contactpersoon vd organisatie
vooronderzoek:
Check overlast inwoner op eigen terrein Advies geven aan inwoner Kennis moet bij de gemeente aanwezig zijn Bij oppervlaktewater in omgeving waterschap erbij betrekken
nader onderzoek:
Trekkersrol gemeente Kennis van waterschap gebruiken Eventueel extern adviseur inschakelen Uitbesteden bij voorkeur via raamcontract
monitoring:
Desgewenst door waterschap laten uitvoeren
94
Basale gegevens registreren (locatie, melder, aard melding) Urgentiebepaling Doorspelen naar betreffende contactpersoon vd organisatie vooronderzoek:
Check overlast inwoner op eigen terrein Advies geven aan inwoner Kennis moet bij de gemeente aanwezig zijn Bij oppervlaktewater in omgeving waterschap erbij betrekken
nader onderzoek:
Trekkersrol gemeente Kennis van waterschap gebruiken Eventueel extern adviseur inschakelen Uitbesteden bij voorkeur via raamcontract
monitoring:
Desgewenst door waterschap laten uitvoeren
advies:
Technisch advies: aanbevelingen nav uitgevoerd onderzoek Advies aan bestuur: aangeven hoe te handelen + kosten
maatregelen:
Tegen de laagst maatschappelijke kosten
communicatie burgers:
Communicatie naar burgers loopt altijd via gemeente Waterschap levert desgewenst input, bijv. bij inloopbijeenkomst
95
15
96