CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 bij raadsvoorstel - Motivering

RAAD: Raadsvergadering 11 december 2025, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Vaststellen van het TAM-omgevingsplan 22a Valthermond, Vrijheidslaan 1019.464 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Elektrische en elektronische apparatuur zendt, onbedoeld, radiogolven uit en kan de systemen van het Nederlands Instituut voor Radio Astronomie (ASTRON) storen. Deze soort storing valt in de categorie Elektromagnetische Compatibiliteit (EMC). Ook al voldoet de apparatuur aan de geldende EMC emissie normen, toch kunnen ze zwakke

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 29 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

signalen uit het heelal storen. Echter, voor dit soort zwakke signalen heeft LOFAR nu juist zijn grote gevoeligheid gekregen. Deze zeer zwakke signalen uit het heelal worden dan als het ware overstemd door de, op aarde geaccepteerde, signalen. Vanwege genoemd effect is er een veilige minimumafstand nodig radiogolven uitzendende apparatuur en LOFAR. De mate van verstoring is dus gekoppeld aan elektromagnetische straling van een bron. Er is sprake van twee zones met elk een verschillend beschermingsniveau. Een ruimtelijk plan kan, voor zover deze gebieden bestrijkt die op de bij de Provinciale omgevingsverordening Drenthe behorende kaart D8 zijn aangeduid als 'Zonering radioastronomie zone I', alleen voorzien in nieuwe bebouwings- en gebruiksmogelijkheden als hierbij geen elektromagnetische straling ontstaat die een storend effect heeft op de waarnemingen van de radiotelescopen in die gebieden. Een ruimtelijk plan kan, voor zover dat gebieden bestrijkt die op de bij de Provinciale omgevingsverordening Drenthe behorende kaart D8 zijn aangeduid als 'Zonering radioastronomie zone II', alleen voorzien in bedrijfsvestiging, -uitbreiding, intensivering van verkeer en andere activiteiten als hierbij geen elektromagnetische straling ontstaat die een storend effect heeft op de waarnemingen van de radiotelescopen in die gebieden.

Voor een ruimtelijk plan dat binnen zone I en II van de LOFAR-radiotelescoop ligt, is een advies van ASTRON nodig. Uit de Provinciale omgevingsverordening Drenthe volgt dat dit ook geldt voor een ruimtelijk plan die voorziet in ontwikkelingen binnen een straal van twee kilometer rondom een LOFAR-buitenstation. De locaties van deze buitenstations en de bijbehorende beschermingszones zijn aangegeven op de website van ASTRON. ASTRON ASTRON heeft op haar website tevens kaarten gepubliceerd met normen voor elektromagnetische straling (EMC). Deze zijn relevant voor windparken, zonneparken en kleine windmolens. Er wordt uitgegaan van groene, gele en rode zones. In de rode zones (Elektrische veldsterkte (flux) < 20 dBµV/m) moeten initiatiefnemers extra maatregelen treffen. Inmiddels is veel ervaring opgedaan met zonneparken in rode zones en is een radiostille windturbine ontwikkeld. Van kleine windmolens is bekend dat de meeste types in de rode zones kunnen worden geplaatst. In gele zones (Elektrische veldsterkte (flux) = 30-50 dBµV/m) zijn de maatregelen vaak beperkt. De meeste zonneparken kunnen aan de hier geldende norm voldoen. Voor een windturbine gaat het met name om het toepassen van een radiostille lamp voor de luchtvaartverlichting en eventueel extra afscherming van de sensoren in de nacellen.

Van de kleine windmolens voldoen alle types reeds aan de gele norm en een enkele ook aan de rode norm. In de groene zones (Elektrische veldsterkte (flux) = 30-50 dBµV/m) zijn meestal geen of zeer beperkte maatregelen nodig. In alle gevallen geldt dat voor windparken, zonneparken en kleine windmolens een advies van ASTRON nodig is en dat het omgevingsplan moet voorzien in een beschermende regeling. 4.3.2

Toetsing Ter plaatse is geen sprake van een beschermingszone ten behoeve van de radioastronomie, deze bevinden zich op te grote afstand om van invloed te zijn.

4.3.3

Conclusie Er is geen beperking vanuit het aspect radioastronomie.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 30 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

4.4

Duurzaamheid

4.4.1

Wettelijk kader In bijlage 1 van de Omgevingswet (Ow) is het begrip duurzame ontwikkeling gedefinieerd. Het gaat om "een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder de mogelijkheden voor toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen." Artikel 1.3 en 2.1 Ow borgen het belang van duurzaamheid. In artikel 1.3 zijn de maatschappelijke doelen van de wet verwoord: "Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften." Artikel 2.1 geeft aan dat een bestuursorgaan zijn taken en bevoegdheden op grond van de wet uitoefent met het oog op de doelen van de wet, tenzij daarover specifieke regels zijn gesteld. Artikel 1.3 geeft ook richting aan de voor burgers en bedrijven opgenomen zorgplicht in artikel 1.6 Ow, namelijk dat men "voldoende zorg draagt voor een goede leefomgeving". Met deze bepalingen wordt een duurzame ontwikkeling voor het gehele domein van de fysieke leefomgeving geborgd.

Het vergt een samenhangende benadering vanaf het begin van de planvorming van alle relevante belangen, waaronder: ruimte, water, natuur, gezondheid en wonen.

4.4.2

Toetsing Op rijksniveau is duurzaamheid vooral geregeld in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). In het Bbl zijn in afdeling 4.4. regels voor duurzaamheid opgenomen. Deze (bouw)regels in het Bbl onverkort van toepassing op te nieuw te bouwen bouwwerken. Het Bbl een beoordelingsregel voor de (technische) bouwactiviteit (afdeling 8.3 Bkl). Het bouwplan voldoet aan de BENG eisen van paragraaf 4.4.1 van het Bbl. Naast dat het woongebouw bijna energieneutraal is, zal het gebouw zodanig gebouwd worden dat de belasting van het milieu door toe te passen materialen wordt beperkt. Volgens artikel 4.159 Bbl heeft een woonfunctie een milieuprestatie van ten hoogste 0,8 volgens de bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken. Bij de aanvraag omgevingsvergunning voor de (technische) bouwactiviteit zal dit middels een rapportage worden aangetoond.

4.4.3

Conclusie Er is geen beperking vanuit het aspect duurzaamheid.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 31 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

4.5

Gezondheid

4.5.1

Wettelijk kader Een van de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet (Ow) is een gezonde fysieke leefomgeving (artikel 1:3 Ow, zie ook 4.4.1). In artikel 2.1 lid 4 Ow is bepaald dat het bevoegd gezag bij de evenwichtige toedeling van functies (in het omgevingsplan) in ieder geval rekening houdt met het belang van het beschermen van de gezondheid. Voorzorg kan daarbij een rol spelen. Naast de gezondheidsbescherming kan het bevoegd gezag het belang van gezondheidsbevordering meewegen. Zo heeft de fysieke leefomgeving positieve gezondheidseffecten als deze uitnodigt tot gezond gedrag en mensen stimuleert tot meer bewegen, gezonder eten en elkaar ontmoeten. De GGD kan hierbij adviseren. Het Rijk stelt ondergrenzen voor de bescherming van de gezondheid. Bijvoorbeeld via instructieregels of omgevingswaarden voor geluid, luchtkwaliteit, geur en waterkwaliteit. In het omgevingsplan werken deze randvoorwaarden door.

4.5.2

Toetsing Een toetsbaar planologisch aspect is of er bijvoorbeeld sprake is van de aanwezigheid van geitenhouderijen in de directe nabijheid van het plan. Geitenhouderijen zouden een verhoogde kans op longontsteking kunnen bieden. Er bevinden zich geen geitenhouderijen in de nabijheid. Verder zijn er ook verder in Valthermond voldoende mogelijkheden aanwezig om te werken aan een goede gezondheid in de volop aanwezige sport- en (dag)recreatieve voorzieningen die het dorp kent.

4.5.3

Conclusie Er is geen beperking vanuit het aspect gezondheid.

4.6

Verkeer en parkeren

4.6.1

Wettelijk kader De regels in het omgevingsplan moeten leiden tot een evenwichtige toedeling van functie aan locaties (artikel 2.1 Omgevingswet). Bij een voorgenomen ontwikkeling moet daarom onder meer beoordeeld worden wat de effecten zijn op de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid binnen en rond het projectgebied. Het kader voor die beoordeling wordt gevormd door het Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan Borger-Odoorn 20192029, de parkeernormen die in het omgevingsplan zijn opgenomen en/of de kencijfers van de CROW.

4.6.2

Toetsing Om de parkeerbehoefte te bepalen geldt dat er getoetst moet worden voldaan aan de parkeerkencijfers in de CROW-publicatie 744. Op basis van die toets zijn er 19,8 = 20 parkeerplaatsen parkeerplaatsen. Er wordt voorzien in de realisatie van 14 parkeerplaatsen. De ontbrekende parkeerplaatsen kunnen worden gevonden in het openbaar gebied. Aan de overkant van het nieuwe woongebouw bevindt zich een parkeerplaats naast de Vrijheidshof waar onder normale omstandigheden altijd parkeerruimte beschikbaar is. Op onderstaande figuur 17 is de openbare parkeerplaats tegen het projectgebied zichtbaar.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 32 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

Figuur 17. Weergave openbare parkeerplaats aan overzijde beoogd woongebouw.

4.6.3

Conclusie Er is geen beperking vanuit het aspect parkeren.

4.7

Natuur

4.7.1

Wettelijk kader In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn diverse regels ter bescherming van de natuur opgenomen. Deze regels komen grotendeels overeen met de regels die zijn opgenomen in de voormalige Wet natuurbescherming. Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming van plant- en diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG). Gebiedsbescherming De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermt Natura 2000-gebieden. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wijst de Natura 2000-gebieden aan. Op grond van artikel 2.43 Omgevingswet legt hij ook de instandhoudingsdoelstellingen vast. Dit gebeurt in een aanwijzingsbesluit. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze bij de voorbereiding van een omgevingsplan in kaart te worden gebracht en beoordeeld.

Natura 2000-gebieden hebben een externe werking, zodat ook ingrepen die buiten deze gebieden plaatsvinden en verstoring kunnen veroorzaken, moeten worden getoetst op het effect van de ingreep op soorten en habitats. Een omgevingsplan dat significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied kan alleen worden vastgesteld indien uit een passende beoordeling de zekerheid is verkregen dat het plan de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten. Indien deze zekerheid niet is verkregen, kan het plan worden vastgesteld, indien wordt voldaan aan de volgende drie voorwaarden: 1. Alternatieve oplossingen zijn niet voorhanden; 2. Het plan is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard; en

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 33 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

3. De noodzakelijke compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk bewaard blijft. In afdeling 8.6 Bkl staat het beoordelingskader voor de omgevingsvergunning voor Natura 2000-activiteiten. Stikstof Stikstofdepositie is geregeld in artikel 22.20 van de Omgevingswet (Ow). De regels van artikel 5.5a van de Wet natuurbescherming (Wnb) blijven gelden tot een bij koninklijk besluit te bepalen datum. Hier vindt, vooralsnog, dus geen verandering plaats ten opzichte van oorspronkelijke wet- en regelgeving. Na de -nog te bepalen- datum dient stikstof te worden gemonitord als omgevingswaarde. Soortenbescherming Onder de Ow zijn veel dier- en plantsoorten beschermd. De bescherming richt zich op soorten van Europees belang, die onder de reikwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijn vallen, als om bepaalde soorten van nationaal belang. Soortenbescherming vindt plaats binnen en buiten het Natuurnetwerk Nederland. Dit vorm krijgen in wet- en regelgeving, maar in fysieke maatregelen die bescherming, vestiging of uitbreiding van een soortenpopulatie stimuleren. Op grond van artikel 2.18 lid 1 sub f Ow zijn in beginsel de provincies hiervoor verantwoordelijk. Echter, ook decentrale overheden kunnen hiervoor actief beleid voeren. Gedacht kan worden aan het vaststellen van bijvoorbeeld een programma voor soortenbescherming.

Door strikte formulering van een flora- en fauna-activiteit moet bij vrijwel alle activiteiten in de fysieke leefomgeving nagegaan worden of: • er soorten aanwezig zijn; en • welke soorten dat zijn. In hoofdstuk 11 van het Besluit activiteiten leefomgeving wordt bepaald wanneer een vergunning nodig is. 4.7.2

Toetsing

4.7.2.1

Gebiedsbescherming Het projectgebied ligt buiten een Natura 2000-gebied. Op ruim 12 kilometer is het Natura 2000-gebied gelegen. Deze afstand is dermate groot en de omvang van het plan dermate gering dat er geen sprake is van effecten op dit gebied. Ook niet vanuit stikstof (zie hierna). Het projectgebied ligt ook buiten het Natuurnetwerk Nederland. Ten zuiden van het projectgebied is een NNN gelegen op circa 1,3 kilometer. Het voorgenomen plan heeft gezien de afstand tot deze gebieden, de ligging binnen de bebouwde kom en de aard en omvang van de plannen geen effect op deze gebieden. Vervolgstappen ten aanzien van het NNN zijn niet aan de orde.

4.7.2.2

Stikstof Om te bepalen of ten gevolge van het plan sprake is van een toename van stikstofdepositie op natuurgebieden, heeft een AERIUS-berekening plaatsgevonden. Hieruit blijkt dat zowel in de sloop-, aanleg- als in de gebruiksfase geen toename van

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 34 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

stikstofdepositie plaatsvindt. De resultaten van de AERIUS-berekening zijn als bijlage bij het TAM-omgevingsplan opgenomen. 4.7.2.3

Soortenbescherming Omdat het project voorziet in de sloop van aanwezige bebouwing gevolgd door de realisatie van nieuwbouw is het uitvoeren van een ecologisch quicksan noodzakelijk geacht. Deze quickscan is uitgevoerd door onderzoeksbureau Alcedo Natuurprojecten. De resultaten van de quickscan Wnb zijn als bijlage bij het TAM-omgevingsplan opgenomen. Uit de quickscan Wet natuurbescherming ten aanzien van soortenbescherming wordt het volgende geconcludeerd: 1. Welke beschermde planten- of diersoorten, zoals genoemd in de Wnb zijn op de onderzochte locatie aangetroffen of kunnen er op basis van biotoopkenmerken of recente verspreidingsgegevens er worden verwacht? Conclusie: Er zijn op de onderzochte locatie geen aanwijzingen gevonden die duiden op de aanwezigheid van via de Wnb beschermde planten- of diersoorten. 2. Wat zijn de effecten van de voorgenomen plannen of de voorgenomen ingreep op de gunstige staat van instandhouding van deze beschermde planten- of diersoorten? Conclusie: Er zijn vanwege de voorgenomen plannen geen effecten te verwachten die de gunstige staat van instandhouding van deze beschermde planten- of diersoorten zullen beïnvloeden. 3. Worden bij uitvoer van de voorgenomen plannen of de voorgenomen ingreep verbodsbepalingen van de Wnb overtreden? Conclusie: Er worden bij uitvoer van de voorgenomen plannen geen verbodsbepalingen van de Wnb overtreden. 4.

Zijn er op voorhand mogelijkheden om negatieve effecten op beschermde plantenen diersoorten te voorkomen; Conclusie: Dit is niet van toepassing. 5. Is aanvullend onderzoek op basis van het vleermuisprotocol, kennisdocumenten of handreiking kleine marterachtigen noodzakelijk; Conclusie: Aanvullend onderzoek op basis van het vleermuisprotocol, kennisdocumenten of handreiking kleine marterachtigen is niet noodzakelijk. 6. Wat zijn te verwachten gevolgen/effecten van de voorgenomen plannen of de voorgenomen ingreep op NNN of N2000. Conclusie: Dit is niet van toepassing. Vanuit de uitgevoerde quickscan zijn nog wel de volgende, vrijblijvende, adviezen gegeven. •

Richt de nieuwbouw in op een natuur-inclusieve wijze door middel van het plaatsen van inbouwvoorzieningen voor huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen. Meer informatie hierover is te vinden op https://unitura.nl/.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 35 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

•

Richt de groene omgeving in op een natuur-inclusieve wijze door middel van het gebruik van inheems en streekeigen bosplantsoen en streekeigen planten en/of zadenmengsels.

NB: Dit advies is geen verplichting n.a.v. de resultaten en conclusies van dit onderzoek. M.a.w. het is een vrijblijvend advies. Vanuit de initiatiefnemer is aangegeven dat achter het parkeren een hederascherm wordt geplaatst om de auto’s af te schermen van de naastgelegen woning. De strook tussen het parkeren en de bergingen en de nieuwbouw wordt voorzien van heesters. Op deze wijze wordt er aanvullend groen aangebracht. Op onderstaande figuur 18 is dat zichtbaar gemaakt. Op deze wijze wordt invulling gegeven aan de adviezen.

Figuur 18. Weergave te nemen groene maatregelen.

4.7.3

Conclusie Er is geen beperking vanuit het aspect Natuur.

4.8

Luchtkwaliteit

4.8.1

Wettelijk kader In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn instructieregels opgenomen voor luchtkwaliteit. Deze regels zijn gesteld ter bescherming van de gezondheid. In paragraaf 5.1.4.1 Bkl zijn omgevingswaarden voor onder andere stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10) opgenomen. Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: ▪ er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde;

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 36 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

▪ ▪

het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; het project draagt niet in betekenende mate (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging.

Uit artikel 5.53 en 5.54 Bkl volgt dat een project niet in betekende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 ug/m3. Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project binnen de NIBMgrens blijft: 1. Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorie blijft. Onder deze 'standaardgevallen NIBM' vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 Bkl. Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de gestelde grenzen, dan is het mogelijk om alsnog via detailberekeningen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden. 2. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve berekening voldoende zijn. Soms kan de zogeheten NIBM-tool gebruikt worden, eventueel aangevuld met detailberekeningen. In artikel 5.51 lid 2 Bkl zijn aandachtsgebieden aangewezen. Dit zijn locaties met hoge concentraties stikstofdioxide (NO2) en/of fijnstof (PM10). De gemeente Borger Odoorn is niet aangewezen als concentratiegebied. 4.8.2

Toetsing Het project moet worden getoetst aan de rijksomgevingswaarden voor de luchtkwaliteit. Dat hoeft niet als een project geen of weinig luchtverontreiniging veroorzaakt. Het project draagt dan 'niet in betekenende mate' (NIBM) bij aan de luchtvervuiling. Toetsing aan de rijksomgevingswaarde is dan niet nodig. Wel moet nog worden aangetoond dat het project binnen de NIBM-grens valt. Een project waarbij in totaal 1.500 woningen aan één ontsluitingsweg worden gebouwd wordt nog aangemerkt als een Nibm-project. Voorliggend project blijft ruimschoots onder deze drempelnorm, immers er is ‘slechts’ sprake van het realiseren van 11 woningen. Ook is met behulp van de zogeheten NIBM-tool nog inzichtelijk gemaakt of er sprake is van een verslechtering van de luchtkwaliteit. In onderstaande figuur 19 is de NIBM-tool weergegeven. De bijdrage van het extra verkeer is niet-in-betekenendemate. Nader onderzoek naar luchtkwaliteit is niet nodig.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 37 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

Figuur 19. Weergave Nibm-tool voor het beoogde bouwplan.

4.8.3

Conclusie Er is geen beperking vanuit het aspect Luchtkwaliteit.

4.9

Geluid

4.9.1

Wettelijk kader In de Bruidsschat is het onderdeel 'geluid' geregeld in paragraaf 22.3.4. Daarin staan regels over geluid door een activiteit op of in een geluidgevoelig gebouw die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit. In de Bruidsschat zijn waarden bepaald (zie artikel 22.57 Bruidsschat waar waarden gelden). Daarbij is onderscheid gemaakt in geluid door de volgende activiteiten: • Activiteiten anders dan door windturbines en windparken en civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen (par. 22.3.4.2 BS); • Geluid door windturbines en windparken (par. 22.3.4.3 BS); • Geluid door civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen (par. 22.3.4.4 BS). De instructieregels uit afdeling 3.5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn van toepassing op de beheersing van geluid door een weg, spoorweg of industrieterrein (artikel 3.18 lid 1 Bkl). De wetgever maakt onderscheid tussen geluidbronnen met een geluidproductieplafond als omgevingswaarde (gpp) en bronnen met een basisgeluidemissie (bge). Geluid afkomstig van wegen, spoorwegen en industrieterreinen heeft invloed op de omgeving. Het bevoegd gezag beoordeelt geluid van deze bronnen bij geluidgevoelige gebouwen (artikel 3.20 Bkl).

Het rijk stelt voor een aantal gebouwen specifieke regels. Deze instructieregels van het Bkl voor geluid zijn gericht op aangewezen geluidgevoelige gebouwen (artikel 3.20 Bkl) en stiltegebieden (artikel 7.11 Bkl). In de aanwijzing van geluidgevoelige gebouwen is de functie (zoals wonen, onderwijs of zorg) bepalend (artikel 3.20 Bkl). Voor andere

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 38 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

gebouwen of locaties bepaalt de gemeente zelf de mate van bescherming tegen geluid. Dat doet de gemeente vanuit haar taak 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties'. 4.9.2

Toetsing Het project voorziet in het realiseren van nieuwe geluidsgevoelige objecten (woningen) binnen de wettelijke geluidszones van wegen. De weg het Zuiderdiep kent een snelheid van 50 km/uur en die weg heeft daarom een wettelijke geluidszone van 200 meter aan weerszijden van de weg. Het woongebouw komt binnen die wettelijke zone te liggen en daarmee is onderzoek nodig. Door onderzoeksbureau Geluidmeesters BV is vervolgens een akoestisch onderzoek uitgevoerd. Het rapport daarvan is als bijlage bij het TAM-omgevingsplan gevoegd. Hierna volgen de resultaten van het uitgevoerde onderzoek. Wegverkeerslawaai Uit de resultaten blijkt de geluidbelasting als gevolg van het wettelijk gezoneerde Zuiderdiep ten hoogste 35 dB Lden bedraagt. Daarmee wordt ruimschoots voldaan aan de wettelijke voorkeursgrenswaarde (48 dB Lden). Er hoeft geen hogere waarde vastgesteld te worden. Op de aangrenzende en of nabijgelegen “Vrijheidslaan”, “Rooilaan” en “Noorderdiep” geldt een snelheidsregime van 30 km/uur. Daardoor is er geen sprake van een wettelijke geluidzone en hoeft voor deze wegen geen hogere waarde vastgesteld te worden. De gecumuleerde geluidbelasting van alle wegvakken is, aansluiting zoekende bij de wettelijke grenswaarden, uitsluitend op de zuidoostgevel van de appartementen 1, 2, 5 en 6 hoger dan voorkeursgrenswaarde van 48 dB Lden.

De geluidbelasting bedraagt ten hoogste 50 dB Lden waarmee ruimschoots wordt voldaan aan de maximale ontheffingswaarde van 63 dB Lden. Om te zorgen voor een goed woonklimaat in de appartementen dient een binnen niveau van maximaal 33 dB (eis nieuwbouw Bouwbesluit) te worden gewaarborgd. De benodigde gevelgeluidwering voor de appartementen 1, 2, 5 en 6 bedraagt 22 dB. Dit is beperkt hoger dan de basiseis van 20 dB uit het Bouwbesluit 2012. Met de huidige stand der bouwtechniek wordt veelal een hogere waarde behaald dan de basiseis. De verwachting is dat de nieuwbouw, zonder aanvullende maatregelen, kan voldoen aan de benodigde geluidwering. Omdat de geluidbelasting slechts beperkt hoger is dan de wettelijke voorkeursgrenswaarde, alle appartementen over een geluidluwe gevel beschikken en normaliter zonder aanvullende maatregelen kan worden voldaan aan de eis voor geluidwering uit het Bouwbesluit is er sprake van een goed akoestisch woon- en leefklimaat. De uiteindelijke afweging is aan het bevoegd gezag. Industrielawaai (omliggende bedrijvigheid) De afstand van de supermarkt en ’t Brughuus (MFA) tot aan het te realiseren appartementencomplex voldoet ruimschoots aan de richtafstanden voor de bijbehorende milieucategorie. Daardoor zal er ten aanzien van deze inrichtingen sprake zijn van een akoestisch goed woon- en leefklimaat bij het woongebouw.

Beide inrichtingen zijn melding plichtig in het kader van het Activiteitenbesluit milieubeheer. Bij zowel de supermarkt als ’t Brughuus (MFA) zijn bestaande woningen

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 39 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

op kortere afstand aanwezig dan het te realiseren appartementencomplex. Zowel de supermarkt als ’t Brughuus (MFA) worden dan ook niet akoestisch belemmerd door het te realiseren appartementencomplex. Het projectgebied is niet gelegen in nabijheid van de bestaande railinfrastructuur en niet gelegen rondom een bedrijventerrein en/of daar bijhorende geluidzone. Industrie- en spoorweglawaai vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het project. 4.9.3

Conclusie Het onderdeel geluid vormt geen belemmering voor het gewenste bouwplan.

4.10

Geur

4.10.1

Wettelijk kader In het omgevingsplan moet rekening worden gehouden met geur door activiteiten op geurgevoelige gebouwen. Dit volgt uit artikel 5.92 lid 1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Rekening houden met geur werkt twee kanten op: ▪ bij het mogelijk maken van het verrichten van activiteiten in de buurt van gevoelige gebouwen; ▪ bij het toelaten van geurgevoelige gebouwen in de buurt van bestaande geurveroorzakende bedrijven. Er moet dus overwogen worden wat de beste locatie is voor een geurveroorzakende activiteit. Of de beste locatie voor een geurgevoelig gebouw. De geur van een activiteit op een geurgevoelig gebouw moet aanvaardbaar zijn (artikel 5.92 lid 2 Bkl). Dit betekent dat beoordeeld moet worden of waarden, afstanden en gebruiksregels in het omgevingsplan leiden tot een aanvaardbaar hinderniveau. De gemeente heeft beleidsvrijheid om te bepalen welke mate van geurhinder aanvaardbaar is. Bij het bepalen of geurregels in het omgevingsplan worden vastgelegd, spelen de volgende aspecten een rol: ▪ bestaande toetsingskaders, zoals lokaal geurbeleid; ▪ geurbelasting ter plaatse van geurgevoelige gebouwen en locaties; ▪ aard, omvang en waardering van de geur die vrijkomt van de activiteit; ▪ historie van het bedrijf en het klachtenpatroon; ▪ bestaande en verwachte geurhinder van die activiteit; ▪ kosten en baten van technische voorzieningen en gedragsregels.

Er moet ook rekening worden gehouden met mogelijke cumulatie van geur door meerdere activiteiten. Voor een aantal activiteiten moet de gemeente geurregels opnemen in het omgevingsplan. Hiervoor staan instructieregels in het Bkl. Dit geldt voor rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi's), het houden van landbouwhuisdieren en andere agrarische activiteiten. Voor andere geurveroorzakende activiteiten kan de gemeente kiezen welke geurregels ze in het omgevingsplan geurregels stelt. De locatiekeuze bepaalt welke regels moeten gelden. Als in het omgevingsplan regels over geur vanwege rwzi's of agrarische activiteiten zijn opgenomen, dan moet er ook een bebouwingscontour geur worden vastgelegd. Binnen

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 40 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

de bebouwingscontour geldt een 'hoge bescherming', daarbuiten een 'lage bescherming' (artikel 5.97 Bkl). De gemeente wijst in ieder geval een bebouwingscontour aan rond het stedenbouwkundig samenstel van bebouwing. Het gaat hierbij om bebouwing voor: ▪ wonen; ▪ dienstverlening; ▪ bedrijvigheid; ▪ detailhandel; ▪ horeca. Ook de openbare of sociaal-culturele voorzieningen en infrastructuur die bij deze bebouwing horen, vallen onder dit samenstel. Zolang het tijdelijke omgevingsplan geldt, zijn voor 'geur' de regels uit de Bruidsschat (BS) van toepassing. En dus ook de regels over de bebouwde kom (paragraaf 22.3.6 BS), in plaats van een bebouwingscontour geur. De Bruidsschat bevat regels over: ▪ Geur door het houden van landbouwhuisdieren en paarden en pony's voor het berijden in een dierenverblijf (par. 22.3.6.2 BS); ▪ Geur door het houden van fokteven van nertsen (par. 22.3.6.3 BS); ▪ Geur door andere agrarische activiteiten, zoals o.a. het opslaan van vaste mest, champost of dikke fractie en het composteren of opslaan van groenafval (par. 22.3.6.4 BS); ▪ Geur door het exploiteren van zuiveringstechnische werken (par. 22.3.6.5 BS). Voor een aantal milieubelastende activiteiten geldt een vergunningplicht op basis van hoofdstuk 3 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).

In afdeling 8.5 'Omgevingsvergunning milieubelastende activiteit' van het (Bkl) staan beoordelingsregels. Het bevoegd gezag gebruikt deze beoordelingsregels bij het beoordelen van de vergunningaanvraag. In het Bkl staan algemene beoordelingsregels en specifieke beoordelingsregels voor geur (par. 8.5.1). 4.10.2

Toetsing De nieuwe woningen zijn aan te merken als geurgevoelig gebouwen. Op een afstand van circa 100 meter begint het bouwvlak van een agrarisch bedrijf, in dit specifieke geval een ‘grondgebonden veehouderij’. Op deze locatie is een grondgebonden (melk)veehouderij (niet intensief) toegestaan. Op de figuur 20 hierna is de afstand van het bouwvlak tot het projectgebied weergegeven, waarbij kan worden aangegeven dat de afstand tot daar waar de woningen gebouwd worden deze afstand meer dan 100 meter zal bedragen omdat aan de westzijde van het plan de parkeerplaatsen zullen komen.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 41 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

Figuur 20. Weergave afstand tot bouwvlak veehouderij.

Ter plaatse wordt dus op een grondgebonden wijze vee gehouden. Voor een dergelijke grondgebonden veehouderij (niet intensief) geldt dat als deze is gelegen binnen de bebouwingscontour geur een afstand van 100 meter; buiten de bebouwingscontour geur geldt een afstand van 50 meter. De afstand in de feitelijke situatie vanaf de stallen tot de beoogde woningen bedraagt minstens 140 meter en voldoet daarmee ruimschoots. Aan de overzijde van het Zuiderdiep, op een afstand van minsten 170 meter afstand, bevinden zich nog 2 akkerbouwbedrijven. Ook deze voldoen ruimschoots. 4.10.3

Conclusie Het onderdeel geur vormt geen belemmering voor het gewenste bouwplan.

4.11

Omgevingsveiligheid

4.11.1

Wettelijk kader Omgevingsveiligheid beschrijft de risico's die ontstaan als gevolg van opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in paragraaf 5.1.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). De paragrafen 5.1.2.2 tot en met 5.1.2.6 van het Bkl gaan over het toelaten van beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in verband met het externe veiligheidsrisico van een activiteit die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Plaatsgebonden risico Grenswaarden en standaardwaarden voor het Plaatsgebonden Risico (PR) ten aanzien van (zeer) (beperkt) kwetsbare gebouwen en (beperkt) kwetsbare locaties zijn opgenomen in artikel 5.6 tot en met artikel 5.11a van het Bkl. Grenswaarden voor kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties (art. 5.7 lid 1 Bkl) worden in een omgevingsplan in acht genomen. Dat geldt ook voor standaardwaarden voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties (art. 5.11 Bkl). Voor het plaatsgebonden

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 42 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

risico gelden, afhankelijk van de activiteit, vastgestelde afstanden of te berekenen afstanden (bijlage VII Bkl). Groepsrisico Bij groepsrisico is sprake van 'aandachtsgebieden'. Risicovolle activiteiten hebben van rechtswege aandachtsgebieden (art. 5.12 Bkl). Het opnemen van aandachtsgebieden in een omgevingsplan is niet verplicht. Aandachtsgebieden zijn gebieden rond activiteiten met gevaarlijke stoffen die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen onvoldoende beschermd zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Het gaat om ongevallen vanwege brand, explosie en een gifwolk. Afhankelijk van het type activiteit met gevaarlijke stoffen, zijn voor het aandachtsgebied in de regelgeving vaste afstanden vastgesteld of zijn deze afstanden rekenkundig te bepalen (bijlage VII Bkl). Aandachtsgebieden worden zichtbaar gemaakt in het Register externe veiligheidsrisico's (REV). Binnen een aandachtsgebied kan sprake zijn van een voorschriftengebied. Een gemeente kan in het omgevingsplan afzien van aanwijzing van een brand- of explosievoorschriftengebied of een kleiner brand- of explosievoorschriftengebied aanwijzen (art. 5.14 Bkl). Als het initiatief ligt in een voorschriftengebied, dan gelden voor nieuwbouw aanvullende bouweisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (art.

4.90 tot en met 4.96 Bbl.) Voor zeer kwetsbare gebouwen, zoals scholen, kinderdagopvang, en verzorgingshuizen, geldt altijd een voorschriftengebied, en gelden dus aanvullende bouweisen bij nieuwbouw (art. 5.14 Bkl). Los van een eventueel voorschriftengebied kan de gemeente aanvullende eisen stellen, bijvoorbeeld aan vluchtroutes en de bereikbaarheid van het gebied door hulpdiensten. Dergelijke eisen worden dan opgenomen in de omgevingsvergunning. Een berekening van het groepsrisico is onder de Omgevingswet optioneel; het is niet meer verplicht om het groepsrisico te bepalen, maar een gemeente mag hier nog wel om vragen (via een voorschrift) om de toelaatbaarheid van de situatie te beoordelen. Overige bepalingen Naast bovengenoemde regels over veelvoorkomende situaties zijn voor een aantal specifieke situaties nog de volgende delen van het Bkl van belang: ▪ Beperkingen in het belemmeringengebied (voormalige belemmeringenstrook in de huidige regelgeving) van buisleidingen: par. 5.1.2.3 Bkl; ▪ Veiligheid rond opslaan, herverpakken en bewerken van vuurwerk en pyrotechnische artikelen voor theatergebruik: par 5.1.2.4 Bkl; ▪ Veiligheid rond het bewerken en opslaan van ontplofbare stoffen voor civiel gebruik en op militaire objecten: par. 5.1.2.5 Bkl; ▪ Veiligheid rond luchthavens: par. 5.1.2.6 Bkl. 4.11.2

Toetsing In onderstaande figuur 21 is weergave gedaan van de risicokaart ter plaatse van het projectgebied en omgeving.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 43 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

Figuur 21. Weergave risicokaart ter plaatse van het plangebied en omgeving.

4.11.2.1

Bevi-inrichtingen binnen het projectgebied Er bevinden zich geen Bevi inrichtingen binnen het plangebied.

4.11.2.2

Bevi-inrichtingen buiten het projectgebied Er bevinden zich geen Bevi inrichtingen buiten het plangebied die een beperkende invloed hebben op de ontwikkeling van het appartementengebouw.

4.11.2.3

Buisleidingen Op een afstand van circa 29 meter ten noordwesten van het projectgebied bevindt zich een ‘knooppunt’ van twee hogedruk-gasleidingen van de Gasunie. Het betreffen leidingen met een diameter van ruim 6 inch en een maximale werkdruk van 40 bar. Onderstaand in figuur 22 de beschikbare technische gegevens van deze leidingen.

Figuur 22. Weergave technische gegevens aanwezige buisleidingen

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 44 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

Wat betekent de aanwezigheid van deze leidingen, daartoe eerst onderstaande tabel in figuur 23.

Figuur 23. Weergave inventarisatieafstand aanwezige buisleidingen

Een dergelijke aardgasbuisleiding heeft een invloedsgebied van circa 70 meter. Het projectgebied bevindt zich hierbinnen. De maximale werkdruk is 40,0 bar en de buis ligt op een diepte van 87 centimeter. Deze buisleiding heeft in de geldend bestemming een dubbelbestemming ‘Leiding – Gas’. Uit de toelichting van het geldend bestemmingsplan is te lezen: • Op grond van artikel 14 van het Bevb moet in het bestemmingsplan de buisleiding en de zogenaamde belemmeringenstrook van de hogedruk aardgasleidingen worden weergegeven. De belemmeringenstrook bedraagt 4 meter voor buisleidingen met een druk van maximaal 40 bar. Het projectgebied bevindt zich buiten de belemmeringenstrook van 4 meter zodat daar geen rekening mee gehouden hoeft te worden. Beide leidingen zijn vanuit hun invloedsgebied wel van invloed op de planontwikkeling. Het invloedsgebied, dat 70 meter bedraagt, is een risico-afstand/contour. Dit is een ‘afkapgrens’ waarbij een warmtestraling van ca. 10 KW/m2 nog kan optreden. Daarbinnen ligt op ca. 40 meter vanaf de buisleiding nog de 100% letaliteitscontour me een warmtestraling van ca. 35 KW/m2. Beide warmtestralingen en dus risico-afstanden kunnen invloed hebben op het appartementengebouw. Scenario omschrijving buisleiding Een incident aan een hogedrukaardgastransportleiding kan zijn een lekkage met als gevolg een fakkelbrand. Een lekkage kan optreden door bijv.

grondwerkzaamheden, corrosie, grondtrillingen of andere oorzaken. Hierdoor ontsnapt aardgas uit de buisleiding wat gekenmerkt kan gaan met een hoge fluittoon waardoor gehoorschade kan optreden. Tevens is borrelend grond, bewegend grond op opspuitend grond één van de kenmerken om een lekkage te herkennen. Bij ontsteking van de lekkage ontstaat een fakkelbrand van tientallen meters hoog met een warmtestralingsfront van tevens tientallen meters. Zoals reeds eerder beschreven komt de 35 KW/m2 ( 100% letaliteit) bij de grootste impact uit op ca. 40 vanaf de leiding en de 10 KW/m2 (tevens het invloedsgebied) op ca. 70 meter. Daarbuiten kan er overigens nog steeds (brand)schade optreden en slachtoffers met brandwonden vallen. Bestrijdbaarheid De VRD/brandweer heeft geen mogelijkheden om de bron te bestrijden. Men zal moeten wachten totdat de Gasunie de leidingen heeft ingeblokt en het gas zodanig is uitgestroomd / opgebrand dat een veilige inzet mogelijk is.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 45 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

De hulpdiensten zullen dus eerst slachtoffers redden buiten het effectgebied, wat nog groter is dan het invloedsgebied. De hulpdiensten kunnen namelijk niet in de nabijheid van de 10 KW/m2 warmtestralingscontour komen. Beperken Om mogelijke slachtoffers te voorkomen is het van belang dat men de kenmerken weet van een lekkage aan een buisleiding en hier als zodanig op acteert. Risicocommunicatie kan hiervoor een middel zijn. Het kan de omwonenden inzicht geven en een handelingsperspectief bieden zoals vluchten of juist schuilen. Om veilig te kunnen vluchten of te schuilen is het van belang dat men met name tegen de warmtestraling beschermd wordt. Een maatregel hiervoor kan zijn dat de buitengevel naar de buisleiding toe een brandwerendheid heeft van ten minste 60 minuten. Dit inclusief glas/raam/deurconstructies etc. Deze maatregel is overigens in het huidige van kracht zijnde Bkl via het Bbl van toepassing binnen de context van de voorschriftengebieden. Zelfredzaamheid. Om de eigen redzaamheid te vergroten is het raadzaam om aan de eerder benoemde risico-communicatie aandacht te besteden. Daarnaast kunnen brandwerende maatregelen bewerkstellingen dat veilig vluchten beter mogelijk wordt gemaakt of dat men veilig kan schuilen waarbij men tegen warmtestaling beschermd wordt.

In voorliggend bouwplan is geen sprake van de bouw van zogeheten ‘zeer kwetsbare objecten’ waar verminderd zelfredzame personen zich bevinden. De bewoners van de appartementen kunnen worden beschouwd als zelfredzaam. Ook valt slechts een deel van het bouwplan binnen de 100% letaliteitsgrens hetgeen betekent dat er slechts enkele huishoudens hierbinnen komen te wonen en niet alle bewoners. Ook is het zo dat in het (recente) verleden hier sprake was van een kantoorgebouw met een zekere personendichtheid en daarna is het toen leegstaande kantoorgebouw nog ingezet voor de tijdelijke huisvesting van statushouders. Ten opzichte van dat gebruik is er nu sprake van een geringe toename van het aantal personen binnen het invloedsgebied. Daarbij zullen ook de bewoners erop gewezen worden dat ze binnen het invloedsgebied van een buisleiding wonen en zullen de woningen goed te verlaten zijn. Ook zal er bij de daadwerkelijke aanvraag om omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen nagedacht worden over eventuele bouwmaatregelen ter verhoging van de veiligheid. 4.11.2.4

Tankstation Binnen en in de directe nabijheid van het projectgebied zijn geen tankstations gesitueerd die nadelig op het projectgebied kunnen werken.

4.11.2.5

Transport gevaarlijke stoffen Binnen en in de directe nabijheid van het projectgebied zijn geen routes gevaarlijke stoffen aanwezig die nadelig op het projectgebied kunnen werken.

4.11.2.6

Hoogspanningslijnen Binnen en in de directe nabijheid van het projectgebied zijn geen hoogspanningslijnen gesitueerd die nadelig op het projectgebied kunnen werken.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 46 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

4.11.3

Groepsrisico Binnen het projectgebied zelf zijn geen risicobronnen aanwezig. Wel is er sprake van de ligging van twee buisleidingen. Beide leidingen hebben invloed op de planontwikkeling. Deze leidingen hebben een invloedsgebied van 70 meter en daarmee is er sprake van een risico-afstand/contour. Dit is een ‘afkapgrens’ waarbij een warmtestraling van ca. 10 KW/m2 nog kan optreden. Daarbinnen ligt op ca. 40 meter vanaf de buisleiding nog de 100% letaliteitscontour me een warmtestraling van ca. 35 KW/m2. Beide warmtestralingen en dus risico-afstanden hebben invloed op het appartementengebouw. In paragraaf 4.11.2.3 is nog nader ingegaan op het groepsrisico en is verwoord dat bewoners zullen worden gewezen op de aanwezigheid van de buisleidingen.

4.11.4

Inrichting en ontwikkeling Bluswatervoorzieningen In beginsel is er ten aanzien van deze ontwikkeling in voldoende mate voorzien in de aanwezigheid van bluswatervoorzieningen.. Waarschuwings- en alarmeringssysteem (WAS) Het projectgebied valt binnen de dekking van het WAS. Bereikbaarheid en opstelplaatsen Het projectgebied is van meerdere kanten (Vrijheidslaan, Noorderdiep en Rooilaan) bereikbaar en voldoet hiermee aan de bereikbaarheidseisen. Het openbaar gebied en projectgebied voorziet in adequate opstelplaatsen voor brandweervoertuigen. Brandveiligheidsmaatregelen Bij het realiseren van de woningen is het advies om bepaalde brandveiligheidsmaatregelen in acht te nemen. Denk hierbij aan de BIObiz factoren: • Bouwkundige voorzieningen, bijv. conform bouwregelgeving • Installatietechnische voorzieningen, bijv. woningrookmelders en zelfsluitende woningtoegangsdeuren • Organisatorische voorzieningen, bijv. vluchtplan voor de bewoners • Brandweeropkomsttijd, vrijhouden van wegen/ zo min mogelijk verkeer belemmerende maatregelen • Inventaris, toepassen van moeilijk brandbaar materiaal • Zelfredzaamheid van de aanwezigen bevorderen en toepassen veilige vluchtroutes

4.11.5

Conclusie Het onderdeel omgevingsveiligheid vormt geen belemmering voor het gewenste bouwplan.

4.12

Trilling

4.12.1

Wettelijk kader Het aspect 'trillingen' is geregeld in paragraaf 22.3.5 van de Bruidsschat (BS). Daarin worden regels gesteld aan trillingen in een frequentie van 1 tot 80 Hz door een activiteit in een trillinggevoelige ruimte van een trilling gevoelig gebouw, die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 47 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

omgevingsplanactiviteit. Er gelden maximale waarden voor continue trillingen en voor herhaald voorkomende trillingen. De maximale waarden zijn opgenomen in de tabellen in artikel 22.88 en 5.87a BS. 4.12.2

Toetsing Er zijn in de nabijheid geen bronnen waardoor dit onderzocht zou moeten worden.

4.12.3

Conclusie Het onderdeel trillingen vormt geen belemmering voor het gewenste bouwplan.

4.13

Welstand

4.13.1

Wettelijk kader Welstand gaat over hoe de uiterlijke kenmerken van een bouwwerk in de omgeving passen. Denk hierbij aan vorm, kleur of gebruik van materialen. De redelijke eisen van welstand zijn uitgewerkt in de welstandsnota van de gemeente. In de Bruidsschat (BS) zijn regels opgenomen met betrekking tot repressief welstandstoezicht (art. 22.7 BS), oftewel de excessenregeling en de beoordeling van een aanvraag om een omgevingsvergunning met betrekking tot een bouwactiviteit en het in stand houden en gebruiken van het te bouwen bouwwerk (art. 22.29 BS). Artikel 22.29 lid 1 onder b BS bepaalt dat een omgevingsvergunning met betrekking tot een bouwactiviteit en het in stand houden en gebruiken van het te bouwen bouwwerken alleen wordt verleend als het uiterlijk of de plaatsing van het bouwwerk niet in strijd is met de redelijke eisen van welstand, beoordeeld volgens de criteria van de welstandsnota. Tijdelijke bouwwerken, niet zijnde seizoensgebonden werken zijn uitgesloten van deze welstandstoets. De excessenregeling ziet erop toe dat de gemeente een eigenaar kan verplichten om aanpassingen aan het bouwwerk te verrichten waarmee de ernstige strijd met redelijke eisen van welstand wordt opgeheven. Onder de Omgevingswet gebeurt dit middels een maatwerkvoorschrift (art. 22.4 BS).

4.13.2

Toetsing In 2013 is de welstandsnota van de gemeente Borger-Odoorn aangepast aan de Wabo. Alleen bouwplannen waarvoor een omgevingsvergunning vereist is, kunnen vooraf door de welstandscommissie op welstand worden getoetst. De geactualiseerde versie sluit aan bij de Wabo. De doelstelling van het welstandsbeleid is het veiligstellen van een basiskwaliteit van de gebouwde omgeving. Daar waar dit gewenst en mogelijk is, zal een verbetering van de kwaliteit van de gebouwde omgeving het doel zijn. De welstandsnota beschrijft de ruimtelijke, architectonische en cultuurhistorische kwaliteiten die de gemeente aan de verschillende gebieden toekent, of die in de toekomst in een bepaald gebied zijn gewenst. Vanuit deze kwaliteiten zijn criteria ontwikkeld. Voor het projectgebied geldt dat er vanuit de welstandsnota sprake is van het welstandgebied ‘veenkoloniaal landschap’.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 48 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

Bij de planvorming dient rekening te worden gehouden met de gebiedsgerichte welstandscriteria. Ten tijde van de aanvraag omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit zal het bouwplan moeten voldoen aan de redelijke eisen van welstand. 4.13.3

Conclusie Het plan zal gaan voldoen aan welstand.

4.14

Archeologie, cultuurhistorie en landschap

4.14.1

Wettelijk kader In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn ter bescherming van archeologische en cultuurhistorische waarden een aantal beginselen geformuleerd (art. 5.130 Bkl). Deze beginselen richten zich op de omgang met monumenten die op grond van het omgevingsplan zijn beschermd, archeologische monumenten, (voorbeschermde) rijksmonumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten en beschermde cultuurlandschappen. Daarnaast zijn in afdeling 8.8 Bkl regels gesteld voor de beoordeling van rijksmonumentenactiviteit en het verplaatsen van gebouwde monumenten. Het gemeentelijk beleid over archeologie en cultuurhistorie is vooruitlopend op de Omgevingswet opgenomen op de archeologische beleidskaart en de cultuurhistorische waardenkaart. Deze archeologische waarden en verwachtingen en de cultuurhistorische waarden zijn veelal doorvertaald in respectievelijk archeologische dubbelbestemmingen en cultuurhistorische dubbelbestemmingen opgenomen in het (tijdelijk) omgevingsplan of activiteitgericht in het gemeentebrede omgevingsplan. Indien het initiatief in deze (werkings)gebieden is gelegen, wordt hieraan getoetst.

4.14.2

Toetsing

4.14.2.1

Archeologie De gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart geeft duidelijkheid over mogelijk aanwezig archeologische waarden. Deze kaart maakt deel uit van de erfgoednota en is als dusdanig vastgesteld. In onderstaande figuur 24 is de kaart zichtbaar gemaakt.

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 49 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

Figuur 24. Weergave gemeentelijke archeologische beleidskaart

Voor het projectgebied dat in de bebouwde omgeving van het dorp Valthermond ligt, is geen verwachtingswaarde aanwezig. Daarmee kan een archeologisch onderzoek achterwege blijven. 4.14.2.2

Cultuurhistorie In de toelichting van het plan moet een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en/of monumenten rekening is gehouden. Naast de cultuurhistorische kwaliteit die kan worden toegekend en monumenten die aangewezen kunnen worden, kunnen waardevolle historische dorpen en steden, of delen daarvan, ook een bepaald historisch geografisch belang vertegenwoordigen. Deze gebieden laten zien hoe een dorp of stad zich door de geschiedenis heen heeft ontwikkeld, welke structuren en functies er voorkwamen en hoe een en ander mat elkaar samenhangt. De locatie valt volgens de gemeentelijke cultuurhistorische waardenkaart onder 'historische kern, dubbellint'. Het bijbehorende rapport daarvan geeft de cultuurhistorische waarden van dit gebied aan. Met name de bebouwing aan het Zuider-

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 50 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

en Noorderdiep in relatie tot het omliggend landschap wordt gewaardeerd. Het bijbehorende rapport schrijft dat de tussenruimtes binnen het lint zo goed als dichtbebouwd zijn, wat een mindere waarde impliceert. Deze locatie betreft een tussenlocatie die reeds bebouwd is en zich niet in het lint langs het Zuider- of Noorderdiep bevindt. De bestaande bebouwing wordt gesloopt en er komt woonbebouwing voor terug. Het aspect cultuurhistorie wordt daarmee niet aangetast omdat de locatie reeds bebouwd is en in een tussengebied hoort. 4.14.2.3

Landschap Vanuit de provinciale Omgevingsverordening is er ter plaatse sprake van een kernkwaliteit gericht op het landschap, te weten ‘Veenkoloniën’. Van provinciaal belang is de samenhang tussen het systematische ontginningspatroon van grootschalige openheid met kenmerkende wijkenstructuur en de bebouwingslinten met daaruit opgaande percelen. Met de bouw van het woongebouw op de plek van een voormalig kantoorpand wordt geen afbreuk gedaan aan de kenmerkende wijkenstructuur en openheid van het gebied aan de randen. De kernkwaliteit vanuit het landschap is dan ook niet in het geding.

4.14.3

Conclusie Er is geen belemmering vanuit archeologie, cultuurhistorie en landschapswaarden.

4.15

Bodem

4.15.1

Wettelijk kader Ter bescherming van de gezondheid en het milieu zijn voor het aspect bodem instructieregels in het Bkl opgenomen. De inhoud van deze regels is via het Aanvullingsbesluit bodem Omgevingswet (AbO) opgenomen in paragraaf 5.1.4.5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Het AbO bepaalt voor welke activiteiten kan worden volstaan met een melding. Er worden drie basisvormen van bodemgebruik onderscheiden: landbouw/natuur, wonen en industrie. De kaders die de Omgevingswet voor deze vormen van gebruik stelt, zijn gebaseerd op de risicogrenswaarden die voor de betreffende situaties zijn afgeleid. De algemene doelstelling van het bodembeleid is het waarborgen van de gebruikswaarde van de bodem en het faciliteren van het duurzaam gebruik van de functionele eigenschappen van de bodem, door: ▪ het beschermen van de bodem tegen nieuwe verontreinigen en aantastingen; ▪ een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, rekening houdend met de kwaliteiten van de bodem; ▪ het duurzaam en doelmatig beheren van de resterende historische verontreinigingen en aantastingen. Artikel 5.89i Bkl bepaalt dat waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie, opgenomen worden in het definitieve omgevingsplan. Deze waarden kunnen per gebied of per gebruiksfunctie verschillen.

Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde (zie art. 5.89i Bkl) is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als de in het omgevingsplan voorgeschreven sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen (art. 5.89K Bkl, art. IIIa onder 2 AbO).

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 51 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

Daarnaast zijn er specifieke regels over bodem opgenomen in het AbO en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal): ▪ Regels over nazorg van de bodem na saneren op grond van het Bal, het omgevingsplan, een omgevingsvergunning of een maatwerkvoorschrift (artikel IIIa, paragraaf 2.3.6a.2 AbO); ▪ Regels over graven in de bodem (paragraaf 3.2.21 AbO en 3.2.22 Bal); ▪ Regels over activiteiten op een locatie met historische bodemverontreiniging zonder onaanvaardbaar risico (paragraaf 2.3.6a.4 AbO). Bij wijzigingen van activiteiten geldt dat de bodem geschikt moet zijn voor het beoogde gebruik. Dit kan betekenen dat een onderzoek moet worden verricht naar de bodem- en grondwaterkwaliteit. 4.15.2

Toetsing Door onderzoeksbureau Sigma Bouw en Milieu zijn diverse bodemkundige onderzoeken uitgevoerd. Het onderzoek bestond uit historische onderzoek en uit het verrichten van grondboringen. Het verkennend onderzoek is als bijlage bij het TAMomgevingsplan opgenomen. Hierna volgen de resultaten van dat uitgevoerde onderzoek. Naar aanleiding van de resultaten van het verkennend milieukundig bodemonderzoek worden de volgende conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan. Zintuiglijke waarnemingen Op basis van zintuiglijke waarnemingen zijn in het opgeboorde bodemmateriaal op basis van zintuiglijke waarnemingen geen bodemvreemde afwijkingen en/of asbestverdachte materialen waargenomen (indicatieve waarneming). Een samenvatting van de toetsingsresultaten staat weergegeven in onderstaande tabel in figuur 25.

Figuur 25. Weergave tabel onderzoeksresultaten verkennend bodemonderzoek

Grond Bovengrond (0.0-0.5 m-mv)

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 52 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

Bovengrondmengmonster MM1 bevat een verhoogd gehalte lood (zware metalen) en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s, som 10) t.o.v. de achtergrondwaarde, de tussenwaarde (indicatie voor nader onderzoek) en de bodemindex-waarde (>0.5) wordt in deze gevallen niet overschreden zodat er voor deze stoffen uit milieuhygiënische overweging geen directe aanleiding bestaat tot het instellen van aanvullend onderzoek. Ondergrond (0.5-2.0 m-mv) Ondergrondmengmonster MM2 bevat een verhoogd gehalte PAK’s (som 10) t.o.v. de tussenwaarde / bodemindex-waarde (>0.5) en een verhoogd gehalte lood (zware metalen) en PCB’s (som 7) t.o.v. de achtergrondwaarde. Het verhoogd gemeten gehalte PAK’s (som 10) overschrijdt de tussenwaarde / bodemindex-waarde (>0.5) en geeft daardoor aanleiding tot het instellen van aanvullend onderzoek. Geadviseerd wordt om in eerste instantie het geanalyseerde ondergrondmengmonster MM2 uit te splitsen en de afzonderlijke deelmonsters te onderzoeken op het gehalte PAK’s (som 10). Op deze wijze wordt het verhoogd gemeten gehalte PAK’s in het ondergrondmengmonster MM2 geverifieerd en ontstaat meer inzicht in de ruimtelijke verdeling van de verontreiniging.

Indien na uitsplitsing wederom gehalten PAK’s (som 10) hoger dan de tussenwaarde of bodemindex waarde >0.5 worden gemeten is een nader (afperkend) onderzoek noodzakelijk om inzicht te verkrijgen in de omvang van de verontreiniging. De verhoogd gemeten gehalte lood (zware metalen) en PCB’s (som 10) in het ondergrondmengmonster MM2 overschrijden de tussenwaarde (indicatie voor nader onderzoek) en de bodemindex waarde (>0,5) niet zodat er voor deze stoffen uit milieuhygiënische overweging geen directe aanleiding is tot het instellen van aanvullend onderzoek. Ondergrondmengmonster MM3 bevat een verhoogd gehalte PAK’s (som 10) t.o.v. de achtergrondwaarde, de tussenwaarde (indicatie voor nader onderzoek) en de bodemindex-waarde (>0.5) wordt in dit geval niet overschreden zodat er voor deze stof uit milieuhygiënische overweging geen directe aanleiding bestaat tot het instellen van aanvullend onderzoek. Grondwater Peilbuis 1 (1.5-2.5 m-mv) Het grondwater t.p.v. peilbuis 1 bevat een verhoogd gehalte barium en koper (zware metalen) t.o.v. de streefwaarde, de tussenwaarde (indicatie voor nader onderzoek) en de bodemindex-waarde (>0.5) wordt in deze gevallen niet overschreden zodat er voor deze stof uit milieuhygiënische overweging geen directe aanleiding bestaat tot het instellen van aanvullend onderzoek.

Aanvullend onderzoek Het aanvullend onderzoek is vervolgens uitgevoerd door Sigma Bouw en Milieu. De rapportage daarvan is als bijlage bij dit TAM-Omgevingsplan gevoegd. Hierna volgen de resultaten van het uitgevoerde aanvullende onderzoek ter plaatse van ondergrondmengmonster MM2

NL.IMRO.1681.TAMH22a-VW01 Motivering

Gemeente Borger-Odoorn

Blad 53 van 62

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a Valthermond, Vrijheidslaan 10

Augustus 2025 Versie 01

Uitsplitsing ondergrondmengmonster MM2 ondergrond (0.7-1.5 m-mv) Ondergrondmonster AV1 (boring 1, traject 0.7-1.0 m-mv) bevat geen verhoogd gehalte polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s, som 10) t.o.v. de achtergrondwaarde en de maximale waarde voor de bodemkwaliteitsklasse landbouw en natuur. Ondergrondmonster AV2 (boring 2, traject 1.0-1.5 m-mv) bevat een verhoogd gehalte polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s, som 10) t.o.v. de achtergrondwaarde en de maximale waarde voor de bodemkwaliteitsklasse wonen (= bodemkwaliteitsklasse industrie). Het in ondergrondmengmonster MM2, in het kader van het verkennend bodemonderzoek, matig verhoogd gemeten gehalte polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s, som 10) is in de individuele deelmonsters niet opnieuw gereproduceerd in vergelijkbare mate (gehalten boven de bodemindex-waarde >0.5). 4.15.3

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=dfdaf180-5f27-451f-90b7-9f903107234d