Bestuursrapportage 2025-I
Tekst van het document
Voor de dekking wordt het restant budget van het project fietspad Borger-Westdorperbrug ingezet. Dit is mogelijk omdat de provincie heeft aangegeven dat de teveel ontvangen subsidie op dit project ingezet mag worden voor Boermastreek. Totaal kan er op dit project (€ 65.000) worden vrijgemaakt voor de aanleg van het fietspad Boermastreek. Het overige deel wordt gedekt uit een provinciale subsidie (€ 37.500) en uit restbudgetten uit het totale project Hunzevallei (€ 17.500). Financieel effect: budgettair neutraal 5.5 Erfgoedvisie We zijn wettelijk verplicht om een erfgoedvisie op te stellen. Dit is ook aan de Raad beloofd en is onderdeel van de LTA. Deze staat gepland voor Q1 2026. Dit is niet eerder uitgevoerd wegens beperkte ambtelijk capaciteit op dit specifieke onderwerp. Voor dit onderzoek is specifieke kennis nodig vanuit een gespecialiseerd bureau. De inzet daarvan komt op 50.000 euro. Financieel effect: € 50.000 nadelig 8.1 Omgevingsprogramma Exloo Het Omgevingsprogramma Exloo is in januari in de raadscommissie behandeld en daarna door ons college definitief vastgesteld. In dit programma wordt invulling gegeven aan de sportvelden en omgeving Exloo. De invulling betreft; wonen, parkeren en sport/bewegen/ontmoeten. In deze Berap wordt € 250.000 voor planvorming en archeologisch onderzoek incidenteel gevraagd.
Financieel effect: € 250.000 nadelig 8.3 Woningmarktonderzoek De provincie voert (vanuit bureau STEC) een woningmarktonderzoek uit. Dit kunnen ze ook uitvoeren voor onze gemeente. Informatie uit dit onderzoek kunnen we goed benutten in de voorbereiding van het opstellen van ons nieuwe volkshuisvestingsprogramma. Om aan te sluiten bij dit onderzoek van de gemeente wordt (incidenteel) een bijdrage gevraagd van € 15.000. Financieel effect: € 15.000 nadelig
41
8.3 Kadernotitie bijzondere woonvormen We willen een onderzoek gaan doen naar alle mogelijke bijzondere woonvormen en hier met een integrale visie op komen, inclusief daarbij behorende beleidsregels. Dit gaat dan om woningsplitsing, flexwonen, premantelzorgwoningen, wonen op het achtererf, CPO's, woonwagens en meer. Omdat dit specifieke kennis vraagt, willen we daarvoor een bureau inschakelen om hierin mee te denken en met een rapport te komen. Hiermee spelen we ook in op wensen vanuit uw raad, die al meerdere malen hebben aangegeven dat we als gemeente flexibel moeten zijn richting de woningmarkt. Op deze manier kunnen we daar beleid op maken en dus ook helder communiceren waar we wel en waaraan we niet willen/kunnen meewerken. Financieel effect: € 25.000 nadelig 8.3 Kosten deel grondexploitatie van de flexwoningen Valthermond Voor de realisatie van flexwoningen in Valthermond zijn de verwachte kosten voor het bekostigen van een deel van de grond- en infrastructurele werkzaamheden à € 67.470. Deze incidentele kosten komen ten laste van het budget huisvesting Oekraïense vluchtelingen. De overige bijkomende kosten voor het realiseren van flexwoningen neemt Woonservice voor zijn rekening. Financieel effect: € 67.470 budget neutraal
42
Onze portemonnee
Thema Onze portemonnee bevat de volgende onderdelen: - Specificatie Gemeentefonds; - Wat mag het kosten?; - De Knoppen.
43
Specificatie Gemeentefonds Algemene uitkering 2025 In BERAP 2025-I is de hoogte van de algemene uitkering niet gewijzigd ten opzichte van de begroting 2025. Gemeentefonds 2025
Begroting
BERAP
I: Algemene Uitkering
2025
2025-I
Algemene Uitkering
Verschil
54.850.536
54.850.536
0
Raming onderuitputting
-150.000
-150.000
0
Behoedzaamheid
-200.000
-200.000
0
Raming BTW compensatiefonds
760.000
760.000
0
Subtotaal onderdeel I 55.260.536 55.260.536
0
II: Decentralisatie- en integratieuitkeringen 47.545
47.545
Werkdrukverlaging jeugdbescherming
44.729
44.729
0
Vrijval reservering compensatieregelingen Voogdij 18+
46.264
46.264
0
Besparingsverlies Jeugd
720.269
720.269
0
Wmo hulpmiddelen
10.257
10.257
0
Armoedebestrijding kinderen (DU)
-8.412
-8.412
0
Participatie (IU)
513.950
513.950
0
Openbare bibliotheken
100.000
100.000
0
1.474.602
1.474.602
0
5.112.558
5.112.558
0
5.112.558
5.112.558
0
Totaal onderdeel I
55.260.536
55.260.536
0
Totaal onderdeel II
1.474.602
1.474.602
0
Totaal onderdeel III
5.112.558
5.112.558
0
61.847.696 61.847.696
0
Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden
0 0
Correctie extrapolatie participatie
Subtotaal onderdeel II III: Sociaal Domein 3D's Participatie Subtotaal onderdeel III Totaal per onderdeel
Totaal I t/m III
44
WAT MAG HET KOSTEN? In deze sectie komen de wijzigingen van thema Onze portemonnee aan bod. 0.4 Externe communicatie; versturen gemeentekaart Na het beëindigen van de periodieke uitgave van een gemeentegids is begin 2025, vooralsnog eenmalig, een gemeentekaart verstuurd aan alle ruim 11.000 huishoudens in Borger-Odoorn. Afspraak was om de bijkomende kosten, hoger uitgevallen door duurdere verzending dan geraamd, te verantwoorden in de bestuursrapportage. Daarnaast corrigeren we een verlaging, van een aantal jaren geleden, van het centrale budget voor externe communicatie. Dit budget wordt grotendeels besteed aan onze wekelijkse rubriek Gemeenteberichten in Week in Week uit, waarvan de kosten al jaren relatief constant zijn. Financieel effect: € 20.000 nadelig 0.5 Dividend BNG De nettowinst van BNG over 2024 bedraagt € 294 miljoen en 50% van de winst wordt aan de aandeelhouders uitgekeerd of te wel € 2,51 per aandeel. Voor onze gemeente betekent dit een nadeel van € 27.500 ten opzichte van het geraamde dividend. Financieel effect: € 27.500 nadelig 0.61 OZB Eén van de speerpunten van het bestuursprogramma 2022-2026 is Wonen. In de jaarrekening 2024 zien we een voordeel op de OZB omdat er meer woningen worden gebouwd. Dit noemen we areaaluitbreiding. Voor 2025 betekent dit een voordeel van € 100.000.
In de Kadernota 2026 hebben we dit bedrag mee bij het onderdeel zoeken naar financiële ruimte voor nieuw beleid. Daarnaast wordt in de Kadernota 2026 voorgesteld om een deel van dit bedrag (25%) in te zetten voor beheer van de openbare ruimte. Financieel effect: € 100.000 voordelig 0.8 Kapitaalslasten Onze afschrijvingsmethodiek schrijft voor dat we beginnen met afschrijven in het jaar nadat de investeringen zijn afgesloten. Aangezien wij de kapitaallasten volledig begroten in het lopende jaar levert dit een incidenteel voordeel op van € 300.000. Financieel effect: € 300.000 voordelig 0.8 Onttrekking knop 2 beleidsintensivering Om de stelpost indexatie te kunnen bekostigen, is een onttrekking aan knop 2 beleidsintensivering van € 600.000 noodzakelijk. Financieel effect: € 600.000 voordelig
45
De knoppen In dit onderdeel beschrijven we de beschikbare bestedingsruimte voor het begrotingsjaar 2025 en de meerjarenbegroting 2026-2029. We beschrijven hoe de bestedingsruimte zich heeft ontwikkeld ten opzichte van de begroting 2025. Met deze bestedingsruimte kunnen we onze nieuwe of gewijzigde ambities realiseren. De bestedingsruimte bestaat uit 5 knoppen: Knop saldo begroting: de structureel beschikbare middelen die we kunnen inzetten voor meerjarige uitgaven.
Knop beleidsintensivering: de incidenteel beschikbare middelen die we kunnen inzetten voor eenmalige uitgaven.
Knop belastingen: de mogelijkheid om financiële ruimte te creëren door de belastingen extra te verhogen.
Knop bezuinigingen: de middelen die we kunnen vrijspelen door oud beleid te schrappen om ambities en dus nieuw beleid te realiseren.
Knop vrije algemene reserve (VAR): de middelen die we eventueel aanvullend incidenteel beschikbaar hebben in de VAR om onze ambities te realiseren.
Knop 1 saldo begroting 2.1 Knop 1: Bestedingsruimte en bestedingsvoorstellen vanuit saldo begroting In onderstaand overzicht is het verloop van knop 1 saldo begroting zichtbaar sinds de begroting 2025. Het saldo wordt aangepast met alle wijzigingen in deze bestuursrapportage.
46
Knop 2 beleidsintensivering 2.2 Knop 2: Bestedingsruimte en bestedingsvoorstellen vanuit beleidsintensivering Hieronder presenteren we het verloop van budget beleidsintensivering. Het beginpunt is de stand van de begroting 2025. Het saldo wordt aangepast met alle wijzigingen in deze bestuursrapportage.
Toelichting: 1. Dit betreft alle incidentele mutaties uit deze rapportage. 2. Omdat knop 2 beleidsintensivering in jaarschijf 2025 incidentele ruimte biedt wordt € 600.000 overgeheveld naar Stelpost indexatie.
Knop 3 belastingdruk 2.3 Knop 3: Bestedingsruimte en bestedingsvoorstellen vanuit ontwikkeling belastingen De belastingtarieven voor 2025 zijn al vastgesteld. Vandaar dat er geen wijzigingen plaatsvinden op deze knop.
47
Knop 4 bezuinigingen 2.4 Knop 4: Bestedingsruimte en bestedingsvoorstellen vanuit bezuinigingen Aanvullend op knop 1, 2 en 3 kan bestedingsruimte worden gevonden binnen het thema door bezuinigingen. Deze bestuursrapportage bevat echter geen bezuinigingen.
Knop 5 vrije reserve 2.5 Knop 5: Bestedingsruimte en bestedingsvoorstellen vanuit de VAR Bij te weinig incidenteel beschikbare middelen kunnen we een onttrekking aan de VAR doen. In deze bestuursrapportage wordt een onttrekking van € 80.000 aan de VAR gedaan.
Toelichting: 1. In de begrotingsvergadering van 7 november 2024 is een amendement aangenomen over de kleine particuliere bouwinitiatieven. Uit dit amendement blijkt dat incidenteel voor 2025 € 350.000 beschikbaar gesteld wordt. Deze incidentele lasten komen ten laste van knop 5.
48
2. In de begrotingsvergadering van 7 november 2024 is een amendement aangenomen over de verkeersveiligheid. Uit dit amendement blijkt dat incidenteel voor 2025 € 200.000 beschikbaar gesteld wordt. Deze incidentele lasten komen ten laste van knop 5. 3. In de begrotingsvergadering van 7 november 2024 is een amendement aangenomen over de viering van 80-jarige vrijheid. Uit dit amendement blijkt dat incidenteel voor 2025 € 30.000 beschikbaar gesteld wordt. Deze incidentele lasten komen ten laste van knop 5. 4. Uit het Bestuursprogramma 2022-2026 blijkt dat jaarlijks middelen uit het grondbedrijf worden toegevoegd aan de VAR. 5. Dit betreft het voorlopig resultaat uit de Jaarrekening 2024 er wordt voorgesteld om deze toe te voegen aan de VAR.
49
Voortgang investeringskredieten Op dit moment zijn er geen bijzonderheden te melden over de investeringen in 2025. Het beeld is op dit moment nog vertekend omdat we nog vroeg in het jaar zitten en veel investeringen nog niet zijn uitgeput. In BERAP 2025-II stellen we een overzicht op van de uitputting van de investeringen.
50
Dynamische prioriteitenlijst In de Kadernota 2026 is een actueel overzicht gegeven van de Dynamische prioriteitenlijst (DPL). Wij vragen uw raad bij de behandeling van de Kadernota 2026 een reactie te geven op de voorstellen. Bij de begroting 2026 maken we een integrale afweging over de voorstellen die op de DPL staan.
51
Totaaloverzicht wijzigingen BERAP 2025-I In onderstaand overzicht zijn de wijzigingen uit deze BERAP 2025-I zichtbaar. Met een 'A' is aangegeven als het een autonome wijziging betreft. De 'B' staat voor bestuurlijke wijziging. Autonome wijzigingen zijn bijstellingen van budgetten. Bestuurlijke wijzigingen zijn keuzes voor nieuw beleid die aan de raad worden voorgelegd. Nr
Omschrijving
Thema
Tv
A/B
Incidenteel Voordeel
Wijzigingen BERAP 2025-I Thema 1 1 Huisvesting peuterspeelzalen
4.3
A
64.500
1
6.1
B
67.470
1
6.812
A
40.962
1
6.92
A
45.000
1
2 Kosten deel grondexploitatie van de flexwoningen Valthermond 3 Doeluitkering vrouwenopvang (DUVO) 4 Jeugdhulp regionale samenwerking Subtotaal thema 1 Thema 2 5 Toeristenbelasting
Nadeel
131.970 2
3.4
A
Subtotaal thema 2
85.962
250.000 250.000
0
Thema 3 6 Kinderraad 7 Opleidingskosten nieuwe medewerkers griffie
3 3
0.1
B
5.000
0.1
A
8.500
Subtotaal thema 3
0
13.500
Thema 4 8 BOA 9 Erfgoedvisie
4
1.2
50.000
5.5
B B
4
10 Omgevingsprogramma Exloo
4
8.1
B
250.000
11 Woningmarktonderzoek 12 Kadernotitie bijzondere woonvormen
4
8.3
B
15.000
4
8.3
B
25.000
13 Kosten deel grondexploitatie van de flexwoningen Valthermond
4
8.3
B
67.470
Subtotaal thema 4
50.000
0
457.470
Thema 5 14 Externe communicatie; versturen gemeentekaart 15 Dividend BNG
5
0.4
A
20.000
5
0.5
A
27.500
16 OZB 17 Kapitaalslasten
5
0.61
A
100.000
5
0.8
A
300.000
0.8
B
18 Verhogen stelpost indexatie tlv knop 2 beleidsintensivering Subtotaal thema 5 Totaal
5
600.000 400.000
647.500
781.970 1.204.432
Effect op knop 2 budget beleidsintensivering
52
422.462
Administratieve wijzigingen We staan stil bij de administratieve wijzigingen die hebben plaatsgevonden sinds de begroting 2025. Deze wijzigingen hebben geen effect op knop 1 saldo begroting en knop 2 budget beleidsintensivering. Welke administratieve wijzigingen zijn verwerkt sinds de begroting 2025? 1. De financiële effecten van de amendementen. 2. De budgetten van 2025 worden na vaststelling van de jaarstukken 2024 verhoogd met de budgetten uit de reserve Nog uit te Voeren Werken (NUW) en vooruit ontvangen bedragen. Dit betreffen de budgetten die zijn overgeheveld uit 2024. 3. Overige administratieve correcties zijn verwerkt zoals inhuur derden en projectbudgetten. Hieronder het totaal van de wijzigingen per thema dat sinds de begroting tot BERAP 2025-I heeft plaatsgevonden.
Totaal thema's Bedragen x € 1.000 Nr Thema 1 2 3 4 5
Onze Inwoners Onze Economie Onze Toekomst Onze Leefomgeving Onze Portemonnee Totaal:
Baten Prim. begr. Wijziging 9.273 2.268 544 9.969 82.513 104.567
Lasten Actueel Prim. begr. Wijziging
1.431 10.704 250 2.518 579 1.123 182 10.150 11.433 93.945 13.874 118.441
53
46.199 762 6.033 25.631 25.942 104.567
Actueel
5.136 51.335 71 833 1.885 7.918 6.602 32.232 181 26.123 13.874 118.441