Beleidsnota IBOR 2020-2028
Tekst van het document
De gemeente zal indien er sprake is van schade aan de verharding als gevolg van klimaat omstandigheden hier apart budget voor aanvragen.
5
VAT = Voorbereiding, administratie en toezicht. Dit zijn de werkzaamheden van de gemeente voor engineering, toezicht en projectmanagement voor de uit te besteden onderhoudswerkzaamheden
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
34
Projectgerelateerd
Thema
Wegen
Beschikbaar budget
Benodigd budget voor streefniveau
Differentiatie budgetten kwaliteitsniveaus
Type onderhoud
Niveau A
Niveau B
Niveau C
Structureel jaarlijks: Groot en klein onderhoud
2020-2023: € 2.176.713 2024 – 2028: € 1.176.713
€ 2.133.000
€ 2.500.000
€ 2.300.000
€ 2.000.000
Incidenteel voor wegwerken achterstand
€ 12.500.000
Tabel 6.1: Financiën wegen
Het benodigde budget voor de wegen is iets hoger dan wat bij niveau C is uitgerekend, doordat de gemeente voor de asfalt hoofdroutes niveau B aanhoudt, om kapitaalvernietiging en verhoging van de kosten te voorkomen.
6.2
Kunstwerken
Beschikbaar 2020 Er is geen structureel budget voor het uitvoeren van groot onderhoud aan de kunstwerken beschikbaar. Op moment dat er grote uitgaven nodig zijn, vraagt de beheerafdeling dat separaat aan en kan de gemeente dit incidenteel beschikbaar stellen. Voor het klein onderhoud, dat voortkomt uit de inspectieronde, is jaarlijks een bedrag van € 28.989 beschikbaar, uitgevoerd door de eigen dienst en derden. Ook voor het uitvoeren van vervangingen is geen structureel budget beschikbaar. Benodigd Voor het structureel uitvoeren van groot en klein onderhoud aan de droge en natte kunstwerken uit te voeren is jaarlijks € 157.000 benodigd, niveau C. Hierbij is € 130.000 nodig voor klein onderhoud en € 27.000 voor groot onderhoud. Er is geen inzicht in achterstanden. Vanuit de inspectie lijken bij de droge kunstwerken er een aantal vervangingen aan zitten te komen, die niet nader gekwantificeerd zijn.
Thema
Type onderhoud
Droge en natte kunstwerken
Structureel jaarlijks: Klein onderhoud Groot onderhoud
Beschikbaar budget
€ 28.989 Op aanvraag
Incidenteel voor wegwerken achterstand
Benodigd budget voor streefniveau € 157.000
Differentiatie budgetten kwaliteitsniveaus Niveau A
Niveau B
Niveau C
€ 260.000
€ 200.000
€ 157.000
Onbekend
Tabel 6.2: Financiën kunstwerken
6.3
Groen
Beschikbaar 2020 Voor het uitvoeren van het onderhoud aan Groen is € 2.262.400 beschikbaar voor het uitvoeren van groot- en klein onderhoud, zowel door de eigen dienst als door derden.
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
35
Projectgerelateerd
Benodigd Voor het groot- en klein onderhoud van het gehele groen areaal op kwaliteitsniveau C is in totaal € 2.350.000 nodig. Hierbij gaat het om € 1.500.000 voor klein onderhoud en € 850.000 voor groot onderhoud. De achterstand is niet actueel in beeld maar is minimaal € 2,4 miljoen (zie MJP 2019-2021). Om de laatste fase van het achterstallig onderhoud bij de laanbomen weg te werken is hierin € 230.000 opgenomen.
Thema
Groen
Beschikbaar budget
Benodigd budget voor streefniveau
Differentiatie budgetten kwaliteitsniveaus
Type onderhoud
Niveau A
Niveau B
Niveau C
Structureel jaarlijks: Groot en klein onderhoud
€ 2.262.400
€ 2.350.000
€ 3.400.000
€ 2.800.000
€ 2.350.000
Incidenteel voor wegwerken achterstand
Minimaal € 2.4miljoen
Tabel 6.3: Financiën groen
6.4
Water
Beschikbaar 2020 Voor het uitvoeren van groot- en klein onderhoud aan het thema Water is € 153.884 beschikbaar. Benodigd Voor het groot- en klein onderhoud van water op kwaliteitsniveau C is in totaal € 220.000 nodig. Dit betreft voornamelijk klein onderhoudsmaatregelen.
Thema
Water
Type onderhoud
Beschikbaar budget
Benodigd budget voor streefniveau
Structureel jaarlijks: Groot en klein onderhoud
€ 153.884
€ 220.000
Incidenteel voor wegwerken achterstand
Differentiatie budgetten kwaliteitsniveaus Niveau A
Niveau B
Niveau C
€ 320.000
€ 265.000
€ 220.000
onbekend
Tabel 6.4: Financiën water
6.5
Openbare Verlichting (OVL)
Beschikbaar 2020 In het gemeentelijke verlichtingsplan zijn de bestaande knelpunten en de reguliere vervangingen van masten en armaturen opgenomen. Het plan voorziet in een financiering tot 2024 (Begroting, 2020). Voor Het onderhouden en verduurzamen van openbare verlichting zijn de volgende bedragen per jaar beschikbaar gesteld: € 225.000 voor vervanging en investeringskosten € 97.500 voor onderhoud (storingen/aanrijdingen, calamiteiten, etc.). Met het vervangingsbudget worden verouderde masten en armaturen vervangen. Daarnaast is tot en met 2027 € 234.975 per jaar beschikbaar voor het verduurzamen van de armaturen en het vervangen van de oude masten.
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
36
Projectgerelateerd
Benodigd Voor het onderhouden van de openbare verlichting (OVL) is in totaal jaarlijks € 101.500 nodig voor het klein onderhoud van lichtmasten op niveau C. Voor alle scenario’s is rekening gehouden met 14% LED verlichting over het totale areaal. Voor de berekening is geen rekening gehouden met het vervangen van lampen door LED (verduurzamen) en ook niet met vervangingen en investeringskosten
Thema
OVL
Type onderhoud
Beschikbaar budget
Benodigd budget voor streefniveau
Structureel jaarlijks: Groot en klein onderhoud
€ 97.500
€ 101.500
Incidenteel voor wegwerken achterstand
Differentiatie budgetten kwaliteitsniveaus Niveau A
Niveau B
Niveau C
€ 111.500
€ 105.000
€ 101.500
geen
Tabel 6.5: Financiën openbare verlichting
6.6
Meubilair
Beschikbaar 2020 Er is € 142.910 budget beschikbaar voor het beheer en onderhoud van meubilair. Benodigd Voor het onderhouden van het meubilair op kwaliteitsniveau C is jaarlijks structureel € 156.000 nodig voor het uitvoeren van klein onderhoud. Het grootste gedeelte is benodigd voor het klein onderhoud van verkeersborden. Er is geen zicht op eventuele achterstanden.
Thema
Meubilair
Type onderhoud
Beschikbaar budget
Benodigd budget voor streefniveau
Structureel jaarlijks: Klein onderhoud
€ 142.910
€ 156.000
Incidenteel voor wegwerken achterstand
Differentiatie budgetten kwaliteitsniveaus Niveau A
Niveau B
Niveau C
€ 225.000
€ 190.000
€ 156.000
onbekend
Tabel 6.6: Financiën meubilair
Van de speeltoestellen is bekend dat in de periode tot en met 2028 ca. 200 speeltoestellen einde levensduur bereiken. De 1 op 1 vervangingskosten bedragen ca. € 150.000 per jaar.
6.7
Reiniging
Naast het uitvoeren van onderhoudsmaatregelen om de kapitaalgoederen fysiek in stand te houden, vindt ook reiniging in de openbare ruimte plaats. Deze werkzaamheden worden door deels door BORG uitgevoerd en deels uitbesteed. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om: - Het legen van de afval- en bladbakken - Het verwijderen van (natuurlijk) vuil en afval op gazons en in beplanting - Het verwijderen van (natuurlijk) vuil en afval op (half) verhardingen - Het verwijderen van onkruid op (half) verhardingen.
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
37
Projectgerelateerd
Beschikbaar 2020 Er is € 455.000 budget beschikbaar voor het uitvoeren van reiniging. Benodigd Voor het reinigen zijn door de gemeente indicatief op hoofdlijnen de volgende benodigde budgetten berekend.
Thema
Type onderhoud
Beschikbaar budget
Reiniging
Structureel jaarlijks
€ 455.000
Differentiatie budgetten kwaliteitsniveaus Niveau A
Niveau B
Niveau C
€ 1.469.000
€ 503.000
€ 270.000
Tabel 6.7: Financiën reiniging
Bovenstaande bedragen zijn indicatief, aangezien reiniging niet direct tot de scope van deze rapportage valt, die gaat om het in beeld te brengen van de activiteiten en kosten van het fysiek in stand houden van de kapitaalgoederen. Reinigen vindt plaats bij kapitaalgoederen als groen en verhardingen en is beeldbepalend voor de gemeente. Voor het maken van keuzes voor reiniging is diepgaande analyse nodig, aangezien het nauw samenhangt met de werkwijze van de buitendienst. Het beeld is wel dat reiniging goed uitgevoerd wordt binnen de gemeente, met aandacht voor de centra en de Cittaslow uitgangspunten.
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
38
Projectgerelateerd
6.8
Samenvatting en conclusie
Thema
Wegen 2020 – 2023 2023 – 2028
Structureel Budget beschikbaar
Structureel Benodigd
Differentiatie budgetten kwaliteitsniveaus Niveau A
Niveau B
Niveau C
Incidenteel nodig voor Achterstanden
€ 2.133.000 (niveau C/B)
€ 2.500.000
€ 2.300.000
€ 2.000.000
€ 12,5 miljoen
€ 28.989
€ 157.000
€ 260.000
€ 200.000
€ 157.000
onbekend
€ 2.262.400
€ 2.350.000
€ 3.400.000
€ 2.800.000
€ 2.350.000
Minimaal € 2,4 miljoen
€ 153.884
€ 220.000
€ 320.000
€ 265.000
€ 220.000
onbekend
€ 97.500
€ 101.500
€ 110.500
€ 104.000
€ 101.500
geen
€ 142.910
€ 156.000
€ 225.000
€ 190.000
€ 156.000
onbekend
Totaal/jaar 2020-2023
€ 4.862.396
€ 5.117.500
€ 6.815.000
€ 5.859.000
€ 4.984.500
Minimaal € 14,9 miljoen
2023 -2028
€ 3.862.396
€ 5.117.500
€ 6.815.000
€ 5.859.000
€ 4.984.500
droge en natte Kunstwerken Groen Water OVL Meubilair
€ 2.176.713 € 1.176.713
Tabel 6.7: Kwaliteitsniveaus en budget, met achterstanden.
Het beschikbare budget voor Reiniging is € 455.000. Algemene conclusie Op hoofdlijnen kunnen we stellen dat er circa € 5,1 miljoen per jaar nodig is voor het handhaven van het huidige niveau C, waarbij de gemeente tot en met 2023 jaarlijks € 250.000 te kort komt ten opzichte van het beschikbare budget. Daarnaast is er geen geld om de bekende achterstanden in wegen en groen (minimaal € 14,7 miljoen) weg te werken. Het is onbekend of er achterstanden zijn bij de kunstwerken, water en meubilair. Er vindt geen jaarlijkse prijsindexatie plaats, waardoor de tekorten mogelijk ongemerkt oplopen. Voor de periode na 2023 is er, naast de achterstand, structureel € 1.250.000 tekort. Dit komt met name door het wegvallen van het extra budget (€ 1 miljoen) bij wegen. Voor alle kapitaalgoederen geldt, met uitzondering van openbare verlichting, dat er geen rekening is gehouden met vervangingen en met extra kosten die kunnen optreden door de klimaatverandering. Schade als gevolg van droogte, wateroverlast, hitte, plagen etc. zijn niet voorzien in deze beschouwing. Als dergelijke schades zich voordoen dan zal daar separaat geld voor worden aangevraagd.
Wegen Voor wegen geldt dat voor het uitvoeren van onderhoud het benodigde budget bij niveau B/C vrijwel gelijk aan het beschikbare budget. Dit is echter tijdelijk, aangezien € 1.000.000 extra alleen voor de periode tot en met 2023 beschikbaar is gesteld. Daarnaast is er sprake van een achterstand van € 12,5 miljoen dat niet met de huidige budgetten ingelopen kan worden. Kunstwerken Voor kunstwerken is structureel te weinig geld beschikbaar. Er is alleen budget voor het uitvoeren van kleine reparaties. Indien er groot onderhoud of vervangingen nodig zijn dan zal dit 19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
39
Projectgerelateerd
incidenteel aangevraagd worden. Om de kunstwerken te laten voldoen aan de landelijke normen (dit is niveau B) is jaarlijks structureel € 200.000 nodig voor groot en klein onderhoud. Voor niveau C is dit € 157.000, waarvan circa € 27.000 klein onderhoud is. Het beschikbare budget van de gemeente komt nu overeen met het klein onderhoudsbudget. Uitgangspunt bij deze bedragen is dat de achterstanden weg gewerkt zijn. Het is momenteel onbekend of er achterstanden zijn. Groen Voor groen is het beschikbare budget ca. € 90.000 lager dan het benodigd budget om niveau C te realiseren. Er is sprake van achterstand (minimaal € 2,4 miljoen). Dit is inclusief € 230.000 voor de laatste fase van het wegwerken van het achterstallig onderhoud aan de laanbomen. Wanneer dit niet wordt uitgevoerd, ontstaat een verhoogd risico op onveiligheid. Er is geen zicht op grootschalige vervangingen als gevolg van technisch onvoldoende scores. Water Voor water is het budget te laag. Het beschikbare budget wordt vooral besteed aan de watervoerende watergangen. Met de beschikbare middelen kan niveau C niet gerealiseerd worden. OVL Voor het kapitaalgoed openbare verlichting geldt dat er tijdelijk voldoende geld beschikbaar is om het gewenste kwaliteitsniveau te realiseren. Dit komt voornamelijk ook doordat er extra geld beschikbaar is voor het vervangen en versneld verduurzamen.
Structureel is het bedrag voor onderhoud voldoende. Meubilair Voor meubilair geldt dat het beschikbaar gestelde budget lager is dan het benodigde budget om kwaliteitsniveau C na te streven. Kwaliteit speeltoestellen goed in beeld en op orde. Er komt wel een vervangingspiek aan in de periode tot en met 2028. Reiniging Voor reiniging geldt dat het beschikbaar voldoende lijkt voor het huidige niveau. Nadere uitwerking en onderzoek is nodig om hier meer inzicht in te krijgen.
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
40
Projectgerelateerd
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
41
Projectgerelateerd
7
Scenario’s
In de vorige hoofdstukken is de actuele stand van zaken ten aanzien van de kapitaalgoederen in beeld gebracht, qua areaal, kwaliteit, achterstanden en beschikbare en benodigde budgetten voor het uitvoeren van onderhoud.
7.1
Conclusie op hoofdlijnen
Op hoofdlijnen zijn heeft de gemeente tot en met 2023 onvoldoende middelen beschikbaar om de ambitie na te streven om de gemeente op beeldkwaliteit C te onderhouden. Het tekort is ca. € 250.000 per jaar. Na 2023 komt de gemeente jaarlijks ca. € 1,25 miljoen tekort. Daarnaast is er onvoldoende budget achterstanden weg te werken. Er vinden geen jaarlijkse prijsindexaties plaats. De aandachtspunten: De beschikbare middelen om de wegen op dit niveau in stand te houden, komen redelijk overeen met de benodigde middelen tot en met 2023. Na 2023 komt de gemeente structureel € 1 miljoen tekort. De keuzes die gemaakt zijn vanwege budgetbeperkingen zijn goed onderbouwd (risico gestuurd onderhoud plegen). De achterstand bij wegen is echter groot. Er is ca. € 12,5 miljoen nodig om achterstanden weg te werken (niet plattelandswegen ruim € 5,4 miljoen; plattelandswegen ruim € 7 miljoen). De beschikbare middelen voor groen zijn te laag zolang voor het nastreven van kwaliteitsniveau C. Ook is er sprake van technische achterstand, die niet volledig in beeld is (minimaal € 2,2 miljoen). Daarnaast is, voor het uitvoeren van de laatste fase planmatig wegwerken snoeiachterstanden laanbomen is nog € 230.000 benodigd. Totaal is de achterstand € 2,4 miljoen. Kunstwerken zijn onderbelicht in de gemeente.
Het is niet alleen noodzaak de kunstwerken constructief te onderzoeken en de achterstanden inzichtelijk te maken, maar ook om structureel budget beschikbaar te stellen voor onderhoud. Naast de uitgevoerde visuele inspecties zal een CUR117 inspectie inzicht geven in het structurele draagvermogen van de kunstwerken inclusief maatregelen en kosten. Water is onderbelicht. De focus ligt op de watervoerende watergangen en niet op vijvers. De kwaliteit van het Meubilair is goed in beeld maar de middelen om ze te onderhouden zijn onvoldoende. Ook komt er een vervangingspiek aan. Bij de budgetten is weinig rekening gehouden met extra kosten die kunnen optreden door de klimaatverandering. Schade als gevolg van droogte, wateroverlast, hitte, plagen etc. zijn niet voorzien. Als dergelijke schades zich voordoen dan zal daar separaat geld voor worden aangevraagd.
7.2
Welke keuzes kan de gemeente maken?
De belangrijkste keuze die voorligt, is het continueren van het beschikbare budget en hoe de gemeente de grote achterstanden gaat wegwerken. Met een kleine verhoging van de beschikbare budgetten kan de gemeente het kwaliteitsniveau C realiseren, maar niet de achterstanden wegwerken. Uiteraard is het mogelijk om andere keuzes in kwaliteitsniveaus te maken.
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
42
Projectgerelateerd
7.2.1
Continueren beschikbare budget
Het huidige uitgangspunt met een kwaliteitsniveau C, zoals de gemeente nu ook werkt is op zich een reëel uitgangspunt. Dit kwaliteitsniveau kan redelijk binnen de beschikbare budgetten gerealiseerd worden, het tekort is jaarlijks tot en met 2023 ca. € 250.000, met name door tekort op groen, kunstwerken en water. Bovenstaande geldt tot en met 2023, aangezien tot dan het extra budget voor wegen beschikbaar is. Het tijdelijk extra beschikbare budget voor wegen van jaarlijks € 1 miljoen tot dient na 2023 gecontinueerd te worden om toekomstige achterstanden te voorkomen. Verder zijn nog een aantal onderwerpen niet voldoende in beeld, waardoor er ook geen budget te ramen is. Zo is het belangrijk om voor kunstwerken het constructieve draagvermogen in beeld te brengen en de eventueel benodigde versterkings- en/of vervangingsmaatregelen te treffen. Momenteel zijn de benodigde bedragen voor de vervangingen niet bekend. Deze dienen in beeld gebracht te worden (ontwikkelagenda).
7.2.2
Aanpak achterstanden
Er is bij verschillende kapitaalgoederen sprake van achterstanden. Niet alle achterstanden zijn actueel in beeld. De eerste actie is deze in beeld te brengen. Momenteel is het actuele beeld van de achterstanden als volgt: Wegen € 12,5 miljoen (ruim € 7 miljoen voor plattelands en ruim € 5,4 voor niet plattelandswegen). Droge en natte kunstwerken onbekend Groen minimaal € 2,4 miljoen Water onbekend OVL geen Meubilair onbekend. Eerst dienen de achterstanden volledig in beeld te komen, voordat de gemeente duidelijke keuzes kan maken. De achterstanden voor droge- en natte kunstwerken, groen, water en meubilair moeten in beeld gebracht en geactualiseerd worden. Als de achterstanden volledig in beeld zijn verdient het de aanbeveling een aantal mogelijkheden te onderzoeken en bestuurlijk te beslissen: Algemeen: o Kritisch de lijst van achterstanden te beschouwen danwel in beeld te brengen en actualiseren naar 2020. o De scenario’s die in het verleden al eens onderzocht zijn nogmaals te beschouwen, zoals het versoberen, het uit de openbaarheid halen, overdragen, afstoten, verkopen van areaal. Dit heeft steeds tot geen resultaat geleid, maar verdient de aanbeveling om nogmaals kritisch dit te beschouwen.
o Te onderzoeken in hoeverre de gemeente van verschillende subsidieregelingen gebruik kan maken, zoals het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit, vergroenen, verbeteren biodiversiteit, infrastructuurfonds, innovaties (bv. teer uit de keten), mobiliteit, vitaal platteland, cultuurhistorie (veenwegen), veilige routes voor landbouwverkeer, natuur en samenleving en Europese subsidies. Het advies is hier een specialistisch subsidiebureau voor in te schakelen. o Te onderzoeken in hoeverre meegelift kan worden op programma’s en subsidies vanuit klimaatadaptatie (verdroging tegen gaan), energietransitie en circulariteit. 19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
43
Projectgerelateerd
o
Te onderzoeken door middel van marktconsultatie en innovatieve contractvormen (voor langere tijd) in hoeverre de creativiteit bij de aannemers maximaal benut kan worden. Mogelijk dat een aannemer met specifieke toepasbare mogelijkheden komt om de achterstanden het hoofd te bieden. Bijvoorbeeld: het zou een optie kunnen zijn om voor de periode van een aantal jaar een substantieel bedrag per jaar beschikbaar te stellen (als investering) voor de achterstand van een specifieke kapitaalgoed op basis waarvan de aannemer zijn oplossingen kan baseren.
Voor de wegen: o De maatregelen op de achterstandslijst nog eens kritisch tegen het licht te houden en te onderzoeken of er echt geen andere (goedkopere) maatregelen mogelijk zijn. o Te onderzoeken om de achterstanden te kapitaliseren en tegen een vast te stellen afschrijvingstermijn in de begroting op te nemen , waardoor een relatief lage jaarlast ontstaat. o Op de landbouwwegen die nu slecht zijn, kunnen op een gegeven moment, bij einde levensduur, klachten, claims en onveilige situaties ontstaan. Wellicht zijn er dan toch maatregelen nodig. Bij het verder uitwerken van de algemene denkrichting voor aanpak achterstanden, dient dit meegenomen te worden. Verkeerskundig en juridisch onderzoek kan uitwijzen of juridische dekkende maatregelen getroffen worden (bv. inrijden op eigen risico, wegen afsluiten of afstoten). Mogelijk hoeft er dan een deel van het onderhoud/reconstructie niet uitgevoerd te worden.
Voor groen: o Om de achterstand op Groen weg te werken is het voorstel eveneens dit te kapitaliseren en in bijvoorbeeld in 4 jaar weg te werken. o Een van de lopende activiteiten is het afstoten van areaal. o Kritisch kijken naar hoe en of intensieve beheertypen teruggebracht kunnen worden naar extensievere beheertypen, zoals het terugbrengen van gazon naar een natuurlijker beheer (op plaatsen waar het kan).
Een combinatie van alle bovenstaande punten.
Kortom, voor het wegwerken van de achterstanden is, naast het in beeld brengen van de volledige achterstand, nader onderzoek nodig om het structureel aan te pakken en op te lossen.
7.2.3
Keuzes in andere kwaliteitsniveaus
Uiteraard is het mogelijk om andere keuzes te maken in de kwaliteitsniveaus. Alles is mogelijk, maar een hoger kwaliteitsniveau kost uiteraard meer geld. Op hoofdlijnen is in het vorige hoofdstuk geschetst wat de financiële consequenties zijn bij de verschillende kwaliteitsniveaus. Structureel naar een hoger niveau gaan kost grofweg € 1 miljoen extra per hoger niveau. Om tegemoet te komen aan de Cittaslow ambitie kan de gemeente bijvoorbeeld het groen in de centra op een hoger kwaliteitsniveau onderhouden. Aangezien het procentuele aandeel van het areaal in de centra op het totaal minder dan 5% bedraagt, zijn de financiële consequenties beperkt. Voor groenonderhoud is voor niveau A ca. € 50.000 extra benodigd. Ook kan differentiatie in onderhoudsniveaus uitgewerkt worden door bijvoorbeeld heesters en vaste planten op een hoger niveau te onderhouden dan overige groensoorten.
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
44
Projectgerelateerd
7.3
Omgaan met vervangingen
Zoals aangegeven is het ook nodig om, naast het structureel uitvoeren van onderhoud, kapitaalgoederen aan het einde van de levensduur te vervangen. Op het moment van vervangen kan de gemeente de afweging maken of ze het kapitaalgoed 1 op 1 vervangt, iets anders terugplaatst, niets terugplaatst of direct andere maatschappelijke thema’s meeneemt als klimaatadaptieve maatregelen, energietransitie of circulaire aanpak. Voor een aantal kapitaalgoederen is dit momenteel niet goed in beeld en ook betrouwbaar uit te drukken in geld. Op de ontwikkelagenda is dit opgenomen. Uitgangspunt is dat indien er geld benodigd is voor vervangingen de gemeente dit separaat aanvraagt.
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
45
Projectgerelateerd
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
46
Projectgerelateerd
8
Ontwikkelagenda
8.1
Algemeen
De aanbeveling is om in zijn algemeenheid meer te streven naar transparantie en actualiteit. Gebleken is dat veel informatie goed belegd is bij de medewerkers van de gemeente en er ook deskundige keuzes gemaakt zijn, maar ook dat het soms moeilijk was om deze informatie boven tafel te krijgen. Het opstellen van deze nota is geen eenmalige activiteit, maar dient periodiek getoetst en geactualiseerd te worden (bij voorkeur minimaal iedere 4 jaar). Het opstellen kan efficiënter indien ieder kapitaalgoed in een kort en bondig beheerplan is samengevat. Hiermee kan gelijk de toets uitgevoerd worden of de basis op orde is. Een actueel en integraal beheersysteem kan hierin faciliteren. Onderdelen voor de basis op orde zijn: - Areaal actueel en in beheersysteem - De relevante en actuele landelijke normen, richtlijnen en wetgeving - De specifieke gemeentelijke uitgangspunten en ambities - Eenheidsprijzen en onderhoudsfrequenties actueel (kan in beheersysteem) - Gedefinieerde kwaliteitsbeoordelings- en/of inspectiestrategie en deze uitvoeren - Rapporteren bevindingen beoordelingen (jaarlijks) in kwaliteit en budgetontwikkeling - Risico’s in beeld - Ontwikkelagenda actueel - Aansluiten beoordelingen bij landelijke en gemeentelijke uitgangspunten en ambities, zowel in kwaliteit, financiën en risico’s.
Bovenstaande gegevens kunnen samengevat per kapitaalgoed input zijn voor de beheerparagraaf kapitaalgoederen in de begroting. Verder verdient het de aanbeveling deze nota periodiek te actualiseren en rapporteren (minimaal 1 keer per jaar of meenemen in de paragraaf kapitaalgoederen van de begroting). Een keer per 4 jaar actualiseren, bij voorkeur na gemeenteraadsverkiezingen. De beleidsdocumenten die de gemeente heeft zijn veelal deel verouderd. Het verdient de aanbeveling deze te actualiseren, waardoor weer duidelijk weergegeven kan worden wat de gemeente nastreeft. Bij voorkeur kort en bondig. Uit de paragraaf kapitaalgoederen van de gemeente is dit overzicht opgenomen: Kapitaalgoed
Beheerplan/beleidsplan
Vastgesteld
Algemeen
Kern en Kader (Kern en Kader is vervangen door leefgebieden, geactualiseerd in 2012)
2003
Wegen
Wegenonderhoud 2018 – 2023 – van planning tot uitvoering
2018
Openbare verlichting
Licht in de openbare ruimte
2018
Groen
Groenbeleidsvisie: onze groene ruimte/Groen moet je doen Bermbeheerplan bosbeheerplan
2006 2005 (met actualisatie in 2015 2008
Begraafplaatsen
Ruimte voor de laatste rustplaats 2008 – 2018
2008
Speelvoorzieningen
Nota speelruimtebeleid Ruimte voor jou
2008
Water
Beleidsnota Water (onderdeel GRP 2016 – 2020)
2015
Tabel 8.1: actualiteit beleidsstukken
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
47
Projectgerelateerd
Als de gemeente de komende periode verder in wil zoomen op de mogelijkheden om te differentiëren in kwaliteitsniveaus dan kan men denken aan een onderverdeling in gebieden: kernen, buitengebied, industrie/bedrijventerreinen. Als deze areaalgegevens zo ingedeeld zijn en opgenomen in een integraal beheersysteem is het mogelijk de areaalgegevens nog specifieker door te rekenen onder het gewenste kwaliteitsniveau. Hierdoor kan de gemeente op wijkniveau de differentiatie, arealen en consequenties hiervan bepalen en/of inschatten. Voor het uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden is, naast het in beeld hebben van de vervangingsopgave, het goed om ook beeld op te maken van de impact van de grote maatschappelijke opgaven als klimaatadaptatie, energietransitie, mobiliteit, verstedelijking, etc. Daarnaast is circulariteit/duurzaamheid een mogelijk belangrijke randvoorwaarde. Iedere ingreep in de openbare ruimte levert de kans op om rekening te houden met de opgaven. Het is echter reëel te veronderstellen dat de opgaven niet opgelost kunnen worden binnen de beschikbare onderhouds- en vervangingsbudgetten. Het uitwerken van programma’s voor bijvoorbeeld klimaatadaptatie en energietransitie naast het onderhoudsen vervangingsprogramma kan leiden tot een integraal inzicht door integraal afstemmingsproces (projecten en disciplines onderling) in te stellen.
Voor alle kapitaalgoederen geldt: - Beleid voor beheer actualiseren (behalve wegen en openbare verlichting) en integreren met ontwikkelingen als klimaatadaptatie en omgevingsvisie. Indien er beleid is voor inrichting van de openbare ruimte hierin ook beheerafwegingen en -kosten meenemen. - Opstellen kort en bondig beheerplan opstellen (kan in 2 a 3 A4-tjes) en deze jaarlijks actualiseren door een 5-jaren financiële doorkijk op te nemen. - Technische inspecties en/of beeldkwaliteitsschouwen actualiseren. - Jaarlijks rapporteren op uitgangspunten en ambitie gemeente, actuele kwaliteit, voortgang wegwerken achterstanden - Onderzoeken mogelijkheden voor wegwerken achterstanden door mee te liften met de grote opgaven en benutten subsidies. Meerjarenplan voor maken. - Jaarlijks prijsindexatie voor beheer- en onderhoudsmaatregelen doorvoeren. Daarnaast per kapitaalgoed een paar specifieke actiepunten: Wegen o Keuze maken in strategie wegwerken achterstand. Groen o De technische onvoldoende groenvakken in beeld brengen en de kosten voor herstel concreet maken o Achterstand actueel in beeld brengen o Keuze maken in strategie wegwerken achterstand. o Aandacht voor aansluiten werkwijze buitendiensten bij ambitie gemeente. o het areaal wat nu buiten de scope valt in beeld brengen, inclusief benodigde budgetten voor onderhoud (sportvelden en natuurparkjes).
o De beeldkwaliteitsschouw volledig uitvoeren Kunstwerken o structureel beheer en onderhoud beleggen en gaan doen. o Zo snel mogelijk beleid op te stellen ten aanzien van kunstwerken en hier budget voor beschikbaar te stellen. o Areaal kunstwerken in beeld brengen. o Inspectie conform de CUR Aanbeveling 117:2015 categorie B2 ‘Toestandsinspectie’ aangevuld met een categorie C2 ‘Meerjarenonderhoudsplanning’ uitvoeren om risico’s op
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
48
Projectgerelateerd
verminderd draagvermogen in beeld te brengen en zicht te krijgen op de herstel- danwel vervangingsmaatregelen en kosten. o Constructieve monitoring en beschouwing uitvoeren. o Achterstand in beeld en strategie aanpak achterstand uitgewerkt. Meubilair o Achterstand in beeld brengen o in beeld brengen hoe de vervangingsopgave eruit ziet. Bij vervangen strategie uitwerken of dit dan 1 op 1 moet of dat een speeltoestel bijvoorbeeld vanwege demografische ontwikkeling van de wijk niet meer nodig is. Water o Maakt deels onderdeel uit van het GRP dat loopt tot 2020. Actualisatie van het GRP biedt gelegenheid om Water compleet in beeld te brengen.
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
49
Projectgerelateerd
8.2
Samenvatting ontwikkelagenda
Onderwerp
Actie
Jaar van uitvoering
Basis op orde brengen
Kapitaalgoederen actualiseren op areaal, eenheidsprijzen en onderhoudsfrequenties en opnemen in integraal actueel beheersysteem, Technische en beeldkwaliteitsinspecties uitvoeren (frequentie afhankelijk kapitaalgoed)
continu
IBOR plan
4-jaarlijks actualiseren
2024
Beleidsplannen
Beleidsplannen actualiseren
Vanaf 2020
Beheerplannen
Beheerplannen opstellen en onderdeel laten zijn van begrotingscyclus (input voor beheerparagraaf kapitaalgoederen)
Najaar 2020 en dan jaarlijks
Kwaliteitsniveaus
Bij actueel beheersysteem en gebiedsindeling kunnen de kwaliteitsambities en niveaus makkelijker doorgerekend worden
2021-2022
Maatschappelijke Opgaven in beeld
Strategie uitwerken voor de maatschappelijke opgaven voor onderhoud, vervanging, klimaatadaptatie, energietransitie, circulariteit (integreren in beleidsvisies)
2020-2022
Meerjarenplanning
Uitvoeringsprogramma’s van maatschappelijke opgaven integreren met onderhouds- en vervangingsopgaven
2021-2022
Wegen
Keuzes in achterstand duidelijk en aanpak
2020-2021
Groen
Beleid actualiseren Keuzes in achterstand duidelijk en aanpak Vervangingsopgave plantvakken in beeld en aanpak Afstemming buitendienst
2021 2020-2021 2020-2021 2020-2021
Kunstwerken
Structureel beheer en onderhoud beleggen Inspectie CUR 117 uitvoeren – draagvermogen in beeld Herstelmaatregelen en/of vervangingsopgave in beeld
2020 2020 2020-2021
Meubilair
Vervangingsopgave in beeld
2020-2021
Water
Beleidsnota Water (onderdeel GRP 2016 – 2020) actualiseren
Uitgesteld naar 2022
Tabel 8.2 Overzicht ontwikkelagenda
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
50
Projectgerelateerd
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
51
Projectgerelateerd
Bijlagen Wet
Inhoud
Effect op Openbare Ruimte
Grondwet
Zorg van de overheid gericht op de
De zorg voor een goede leefomgeving.
bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu Burgerlijk Wetboek
Hierin is de zorgplicht en de
Dit betekent dat de gemeente op de hoogte moet zijn van
aansprakelijkheid geregeld voor schade
de toestand van haar areaal door middel van
als gevolg van een onrechtmatige daad.
bijvoorbeeld inspecties en voldoende moet doen om een veilig gebruik mogelijk te maken (zorgplicht). Tevens moet de beheerder aantonen wat hij heeft gedaan om risico’s voor de gebruiker te beperken en dat hij structureel aan monitoring en onderhoud doet.
Wet Milieubeheer
In deze wet is aangegeven welke stoffen De vrijkomende materialen bij onderhoud aan wegen. als afvalstoffen zijn aangemerkt en niet zonder beschermende maatregelen in het milieu worden gebracht.
Code Milieu verantwoord
Bevat richtlijnen voor het vaststellen en
Bij onderhoud aan asfaltverhardingen bekijken we
Wegbeheer
verwijderen van teerhoudende lagen in
projectmatig of er sprake is van teerhoudend asfalt. Bij
asfaltverhardingen.
het constateren van teer gaan we over tot selectief verwijderen.
Wegenwet en
In de Wegenwet (artikel 15) en de
De beheerder moet ervoor zorgen dat de veiligheid van
Wegenverkeerswet
Wegenverkeerswet (artikel 2) is
de weggebruikers gewaarborgd is. Tot de zorgplicht
vastgelegd dat de wegbeheerder
behoort ook dat de bruikbaarheid van de weg wordt
zorgplicht heeft ten aanzien van het
gewaarborgd.
onderhouden van zijn wegen. Wet Geluidhinder (WGh)
Hierin is het bestrijden en voorkomen
Voor wegen is dit onder andere bij de aanleg van een
van geluidshinder ten gevolge van
nieuwe weg, de bouw van nieuwe woningen nabij de
wegverkeer, railverkeer en industrie
wegen en bij wijzigingen aan de weg.
vastgelegd.
wet Natuurbescherming
Gedragscode Bestendig Beheer.
Wijze van beheer en onderhoud afstemmen op de aanwezige Flora en Fauna.
Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen moeten veilig gebruikt Speeltoestellen (WAS) kunnen worden; toestellen moeten een certificaat van goedkeuring hebben.
Verplichting om speelplekken veilig in te richten en veilig te houden d.m.v. inspecties, visuele controles, uitvoeren van onderhoud en noodzakelijke vervangingen.
Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990 (RVV 1990)
In het RVV zijn de verkeersregels en verkeerstekens te vinden die in Nederland van toepassing zijn.
Alle te plaatsen verkeersborden dienen qua vorm en afmetingen te voldoen aan de normen genoemd in het RVV 1990. Voor alle soorten borden zijn afmetingen genoemd bij de verschillende geldende snelheidslimieten. Tevens is het van belang of een bord binnen of buiten de bebouwde kom geplaatst wordt
Besluit Administratieve Bepalingen voor het Wegverkeer (BABW)
De technische eigenschappen van de borden staat genoemd in het BABW.
Hierin wordt bepaald aan welke reflectieklasse een bord moet voldoen en hoe een bord geplaatst moet worden.
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
52
Projectgerelateerd
Wet
Inhoud
Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten (WION)
deze wet heeft ten doel Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten graafincidenten (schades) te voorkomen (WION)
Wet Deze wet regelt welke stoffen mogen gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast in de en biociden onkruidbestrijding op de verharding in de gemeente. De wetswijziging staat ook bekend als ‘het verbod op Round-Up’
Effect op Openbare Ruimte
Per november 2015 was gepland dat het gebruik van Glyfosaat, de werkzame stof in het onkruidbestrijdingsmiddel Round-Up verboden wordt. Deze regelgeving is nog niet van kracht maar de gemeente Borger-Odoorn gebruikt vooruitlopend op deze nieuwe wetgeving geen Glyfosaat meer in de openbare ruimte. Onkruidbestrijding wordt door het in werking treden van deze regels fors duurder.
Tabel 1: relevante wet- en regelgeving
19 juni 2020
BG4451TPRP1902151308
53