Begroting 2022
Tekst van het document
De vervolgstappen, zoals het voeren van een klimaatdialoog, en het opstellen van een uitvoeringsagenda worden in 2021/2022 voortgezet. Klimaatadaptatie wordt procesmatig aangestuurd vanuit het portfoliomanagement. Beheer en onderhoud Kolken reiniging en onderhoud gemalen wordt door BORG uitgevoerd. Reiniging en inspectie riolering vindt plaats door derden via een meerjarig onderhoudscontract. Kleine riool reparaties en vervanging worden door BORG uitgevoerd. De grotere onderhouds- en vervangingswerkzaamheden worden door derden uitgevoerd. Verordening De VNG heeft eind 2021 de Modelverordening Rioolheffing vervangen door de Riool- en Waterzorgheffing. De eis voor een (in)directe rioolaansluiting vervalt hiermee. Iedere belastingplichtige die profijt heeft van de gemeentelijke waterhuishouding kan volgens de nieuwe modelverordening worden aangeslagen. In de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de verbreding van de heffing zal het college en raad worden meegenomen.
96
Financiën Het onderhoud en de vervanging van het riool, inclusief afkoppelen, is kostendekkend gemaakt via het GRP. De financiële paragraaf die bij het GRP hoort, gaat uit van een jaarlijkse stijging van de rioolheffing van 0,75%.
Gebouwen Onderhoudsniveau Medio voorjaar 2021 zijn al onze panden geïnspecteerd volgens de wettelijke norm NEN 2767. Op basis van deze metingen zijn er meerjarenonderhoudsplannen (MJOP’s) voor de komende 10 jaar opgesteld. Deze MJOP’s worden iedere vijf jaar geactualiseerd. Op basis van de MJOP's zijn er op de lange termijn extra middelen nodig. Verduurzaming Verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen is belangrijk voor de gemeente. Voor verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen is in de begroting 2018 budget beschikbaar gesteld en zijn werkzaamheden uitgevoerd. In 2021 werden nog de laatste verlichtingsarmaturen vervangen door LED verlichting bij gymzaal Valthe, sporthal de Hunsowhal, het afvalbrengpunt, Daltonschool in Ees en Obs de Zweng in Exloo. Voor 2022 zijn projecten/werkzaamheden op het gebied van duurzaamheid in voorbereiding. Betreft vooralsnog alleen de sporthal in Nieuw-Buinen. In onderstaande tabel zijn verschillende gebouwen opgenomen. Kern Gemeentelijk vastgoed Maatschappelijk vastgoed* Binnensport Buitensport Zwembaden Onderwijs Strategisch vastgoed Diversen Totaal
Aantal 2020 5 5 6 7 3 4 7 7 44
Aantal 2021 3 14 7 8 3 3 7 0 45
Aantal 2022 3 14 7 8 3 3 7 0 45
*: het aantal gebouwen is gelijk gebleven t.o.v. 2021. Beleidskader De volgende ontwikkelingen vinden plaats vanuit het project Kern en Kader: - Eind 2021/begin 2022 zal duidelijkheid ontstaan over de toekomst van dorpshuis De Wenakker in Valthermond-Oost. Valthermond-Oost is het laatste onderdeel van Kern en Kader 3: de dorpshuizen, waarvoor nog een maatwerkbesluit moet worden genomen. - Ook verwachten we eind 2021/begin 2022 het beleid van Leefgebied en buitensport, onderdeel voetbal, te herijken. Daarvoor wordt in het najaar van 2021 gesproken met alle voetbalverenigingen. De raad zal over de uitkomsten van de herijking in het voorjaar van 2022 worden geïnformeerd. - Sportpark in Odoorn wordt de komende jaren gerenoveerd. - Een projectgroep heeft momenteel een visie opgesteld voor de binnensport in onze gemeente. Vervolgens zal deze visie worden vertaald in een uitvoeringsprogramma. Daarin zullen de consequenties per accommodatie worden weergegeven. In 2019 zijn de zwembaden ondergebracht in een BV. Er is nog wel een relatie tussen de gemeente en de BV. De gemeente houdt een relatie in stand door de staat van onderhoud in de gaten te houden.
97
Het binnen- en buitenonderhoud van de schoolgebouwen is overgedragen aan de betreffende schoolbesturen. Voor drie scholen die nog in gemeentelijke accommodaties zitten, zorgt cluster bouwkunde voor het gehele onderhoud. Alleen voor nieuwbouw en uitbreidingen van scholen draagt de gemeente nog een verantwoordelijkheid. Door het dalende aantal (basis)schoolleerlingen kunnen in de toekomst meer onderwijsgebouwen vrijkomen. Als er geen strategische redenen zijn om deze gebouwen te houden dan worden deze gebouwen te koop aangeboden. Financiën In 2022 is het beschikbare budget leidend voor het onderhoud. Op basis van de MJOP's maken we keuzes in het uit te voeren onderhoud. In 2022 maken we een jaarplan en een vooruitblik voor de komende jaren. In 2021 heeft een herinspectie plaats gevonden van alle gemeentelijke gebouwen. Daaruit is gebleken welk onderhoud noodzakelijk is en zo ontstond er een goede doorkijk voor de noodzakelijke middelen in de periode 2022-2032.
Water Beheer en onderhoud Kleinschalig onderhoud van de houten bruggen gebeurt grotendeels door BORG. De overige bruggen worden door derden onderhouden. Beleid Jaarlijks worden alle bruggen visueel geïnspecteerd en beoordeeld. Aan de hand van deze inspectieronde wordt jaarlijks een onderhoudsprogramma opgesteld. Financiën Voor klein onderhoud, dat voortkomt uit de inspectieronde, is jaarlijks een bedrag van € 20.530 beschikbaar. Doordat de leeftijd van bruggen toeneemt zal het onderhoud dat nodig is om de bruggen in een goede staat te houden ook toenemen. Meerjarenfinanciering Voor groot onderhoud en vervanging van bruggen is nu geen budget beschikbaar. De wens is deze kosten voor langere termijn inzichtelijk te maken, omdat groot onderhoud en/of vervanging van bruggen grote financiële investeringen vergen. Vanuit het IBORproject is besloten in 2021 een 0-meting van alle bruggen uit te voeren. Op basis van de resultaten van de 0-meting zijn enkele aanvullende onderzoeken op dit moment in uitvoering. Eind 2021 verwachten wij de aanvullende resultaten waarbij een constructieve beoordeling plaatsvindt. Op basis hiervan wordt beleid en een meerjarenfinanciering opgesteld. Vooruitlopend hierop wordt elders in deze begroting een voorstel gedaan om € 50.000 structureel beschikbaar te stellen.
Duikers en watergangen Beheer en onderhoud Het onderhoud aan watergangen en duikers wordt uitgevoerd door BORG. Beleid De watergangen worden onderverdeeld in bermsloten en schouwsloten. Op de belangrijkste water afvoerende sloten heeft het waterschap een schouwplicht opgelegd. Jaarlijks, voor 15 november, dienen deze watergangen te zijn onderhouden. Financiën De kosten voor het onderhoud aan watergangen en duikers worden gedekt vanuit GRP.
98
Financiering, EMU-saldo Voor de financiering van onze bezittingen en onze jaarlijkse kosten, zoals in Onze portemonnee is weergegeven, heeft de gemeente geld nodig. De gemeente gebruikt hiervoor eigen geld en geleend geld. De wijze waarop zij dit geld leent kan risico’s met zich meebrengen. We hebben beleid om dit op een verantwoorde wijze te doen. In deze paragraaf beschrijven we dit beleid en benoemen we de risico’s die we lopen door geld uit te zetten en aan te trekken. Deze risico’s zijn voorzien en daar kunnen we goed op anticiperen. Met andere woorden: we kunnen deze risico’s goed beheersen. In de paragraaf weerstandsvermogen beschrijven we de risico’s door onvoorziene gebeurtenissen. Deze risico’s zijn niet of heel moeilijk te beheersen. Beide paragrafen tezamen geven een compleet beeld van de financiële risico’s van de gemeente. Voor een compleet beeld van onze financiering kijken we naar onze risicobeheersing en de wijze waarop we rente betalen en ontvangen. Risicobeheersing ▪ Het renterisico is minimaal doordat we een risiconorm voor financiering hanteren en alert zijn op renteontwikkelingen. ▪ Het kredietrisico is minimaal; we wegen maatschappelijk effect en kredietwaardigheid af. ▪ Het liquiditeitsrisico is minimaal door een financiële planning en de kredietfaciliteiten bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG).
▪ De oninbare vorderingen dekken we af met een voorziening. Rente betalen en ontvangen ▪ Onze jaarlijkse rentelast is in balans met onze risico’s. ▪ Rentekosten zijn onderdeel van onze kostprijsberekening en rekenen we daarom toe aan onze taken. ▪ De rente voor investeringen bekostigen we altijd vanuit onze jaarlijks begrote budgetten. ▪ Daadwerkelijk betaalde rentekosten zijn onderdeel van onze grondprijzen. Voor geïnteresseerden in meer achtergrondinformatie volgt hierna een toelichting.
Risicobeheersing Het renterisico is minimaal doordat we een risiconorm voor financiering hanteren en alert zijn op rente ontwikkelingen. De Wet financiering decentrale overheden (FIDO) schrijft een renterisiconorm voor. Het doel van de renterisiconorm is het beperken van de gevolgen van een stijgende rente voor langlopende geldleningen. Dit houdt in dat de jaarlijks verplichte aflossingen en effecten van een aangepaste rente niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Het overzicht financiering per 1-1-2022 is zichtbaar in onderstaande tabel. Het financieringstekort blijkt uit onderstaand overzicht per 1-1-2022 ca. € 4.1 miljoen.
99
Berekening Financieringstekort 2022
Toelichting
Boekwaarde Model C: Alle activa Af: Boekwaarde Model D: Reserves en voorzieningen Boekwaarde Model E: Geldleningen
Toelichting
66.764.223 -26.538.765 -36.110.566
Totaal af:
-62.649.331 4.114.892
Totaal Financieringstekort
Rentelasten : - Rente Reserves - Rente Geldleningen - Rente Financieringstekort
Bedrag
0,00%
Totale rente
0 538.250 144.021 682.271
Berekening renteomslagpercentage: 1. Totale boekwaarde Model C (activa) 2. Totale rente Renteomslagpercentage
66.764.223 682.271 1,02%
3,50%
Toelichting Om een grens te stellen aan kortlopende leningen is in de wet FIDO de kasgeldlimiet opgenomen. Dit is een belangrijk uitgangspunt om grote fluctuaties in de rentelasten van overheden te vermijden. De kasgeldlimiet is begrensd op 8,5% van de totale lasten. Voor 2022 betekent dit voor ons een kasgeldlimiet van afgerond € 6,1 miljoen. In bovengenoemde tabel zijn we uitgegaan van een op te nemen langlopende lening in het vierde kwartaal 2021 van € 6.000.000 om aan de wet FIDO te kunnen blijven voldoen. De kasgeldlimiet zal in 2022 dan ook niet worden overschreden. Het kredietrisico is minimaal; we wegen maatschappelijk effect en kredietwaardigheid af. Door de gemeente zijn langlopende geldleningen verstrekt. Dit zijn leningen die zijn verstrekt met het oog op volkshuisvesting, duurzaamheid, klimaat en het toekomstbestendig maken van woningen. De gelden zijn in beheer gestort bij de stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVN). Daarnaast zijn er geldleningen verstrekt aan ambtenaren, op basis van vastgestelde arbeidsvoorwaarden. Het risico dat de gemeente loopt bij de uitstaande geldleningen, kan als minimaal worden beschouwd. De gemeente is zeer terughoudend in het verstrekken van deze kredieten. Onze steekwoorden bij het verstrekken van een krediet zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
In principe niet; Maatschappelijk belang; Onderzoek kredietwaardigheid; Zekerheden en garanties; > 50.000 raad; Geen speculatie.
100