20260410 Update Sociaal Domein
Tekst van het document
Aandeel inwoners met beperkte basisvaardigheden Nederland
22.0%
Borger-Odoorn Arbeidsregio Drenthe
21.0%
Arbeidsregio Drenthe Nederland
Borger-Odoorn
16.0%
Opvallend • Borger-Odoorn heeft 44.800 inwoners met beperkte basisvaardigheden. • Het aandeel inwoners met beperkte basisvaardigheden is lager dan de arbeidsregio Drenthe en Nederland als geheel.
Bron: Basisvaardighedeninzicht.nl/dashboard
20
Verdeling van inwoners met beperkte basisvaardigheden naar nederlands als eerste of als tweede taal Binnen de groep inwoners met beperkte basisvaardigheden wordt onderscheid gemaakt tussen Nederlands als eerste taal en Nederlands als tweede taal. Deze groepen kennen verschillende oorzaken en ondersteuningsbehoeften. Inzicht in deze verdeling helpt om gerichte ondersteuning te bieden en zo bestaanszekerheid te versterken. In onderstaande grafiek is de verdeling inwoners met beperkte basisvaardigheden weergegeven voor Borger-Odoorn, arbeidsregio Drenthe en op landelijk niveau.
Verdeling van inwoners met beperkte basisvaardigheden naar Nederlands als eerste of tweede taal Nederland
Arbeidsregio Drenthe
Borger-Odoorn
58.0%
42.0%
79.0%
87.0%
21.0%
Nederlands als eerste taal
Nederlands als tweede taal
13.0%
Opvallend • Borger-Odoorn heeft 2700 inwoners met beperkte basisvaardigheden met Nederlands als eerste taal en 400 met Nederlands als tweede taal. • Het aandeel met Nederlands als eerste taal is hoger dan het aandeel in de arbeidsregio Drenthe en Nederland als geheel.
Bron: Basisvaardighedeninzicht.nl/dashboard
21
•
• • Conclusies •
•
•
Borger-Odoorn heeft een kleiner aandeel huishoudens met een laag inkomen dan heel Nederland en de Provincie Drenthe. In de periode van 2011 tot 2023 daalde het aandeel huishoudens met een laag inkomen licht. Eenpersoonshuishoudens, eenoudergezinnen, jongvolwassenen tot 25 jaar en inwoners met een uitkering uit sociale voorzieningen hebben de grootste kans op een laag inkomen. Inwoners in Borger-Odoorn zijn vaker “Tevreden met het leven” en ervaren minder stress dan provinciaal en landelijk het geval is, wel is de ervaren gezondheid iets lager. De netto arbeidsparticipatie in onze gemeente stijgt al jaren en de werkloosheid neemt af. Wel zijn de ontwikkelingen hierin landelijk en provinciaal nog iets gunstiger. Het aandeel inwoners met beperkte basisvaardigheden in Borger-Odoorn is lager dan in de arbeidsregio Drenthe en heel Nederland
22
Borger-Odoorn
Monitor Inburgering, statushouders & vluchtelingen April 2026
1. Inburgering Het inburgeringsstelsel streeft ernaar dat alle inburgeringsplichtigen snel en volwaardig deelnemen aan de Nederlandse samenleving, bij voorkeur via betaald werk, en het hoogst haalbare taalniveau (B1) en kennis van de Nederlandse maatschappij bereiken.
Peildatum cijfers: 26 februari 2026
Aantal inburgeringsplichtigen
101 Status inburgeringsplichtigen
24
Trajectvolgers Wachtend
77 Figuur 1. Status van inburgeringsplichtigen Uitgelicht: -
77 inburgeraars volgen op dit moment een van de drie inburgeringsroutes. 24 wachten nog op plaatsing/toewijzing. Zij ondergaan tijdens hun verblijfsperiode in het AZC een leerbaarheidstoets en er wordt een persoonlijk plan opgesteld. Na huisvestiging starten zij met de inburgeringsroute.
Aantal inburgeringsplichtigen per inburgeringsroute
22 B1-route Onderwijsroute Zelfredzaamheid-route
2 53
Figuur 2. Aantal inburgeringsplichtigen per inburgeringsroute Uitgelicht: -
Het grootste aandeel (69 %) van de inburgeringsplichtigen volgt de B1-route. 29 % volgt de zelfredzaamheidsroute Minder dan 3 % volgt de Onderwijsroute
*Landelijk bedroegen de percentages voor de Z-route en B1-route respectievelijk 34,5% en 65,5%. In de arbeidsmarktregio Drenthe lagen deze percentages destijds op 40% en 60%. De arbeidsmarktregio Drenthe kent daarmee relatief meer inburgeraars in de Z-route dan landelijk. Dit kan erop wijzen dat er binnen deze regio een grotere groep inburgeraars aanwezig is met kenmerken die passen bij de Z-route (zoals lagere geletterdheid of een grotere afstand tot het onderwijs), of dat de regionale intake anders uitvalt dan landelijk. Hoewel dit laatste mogelijk is, wordt verwacht dat de verschillen beperkt zijn, aangezien gebruik wordt gemaakt van grotendeels gestandaardiseerde toetsen en er vanaf begin 2025 wordt samengewerkt met landelijke partijen. Specifiek voor Borger-Odoorn hebben we geen cijfers van begin 2025 waardoor een vergelijkin met specifiek onze gemeente nu niet kan worden gemaakt. We onderzoeken de mogelijkheden dit in volgende monitormomenten wel te kunnen doen.
Welke leerroute voor wie? De gemeente bepaalt de leerroute via de brede intake, bestaande uit een gesprek en de Leerbaarheidstoets (LBT). Hieruit volgt het PIP (Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie) waarin staat welke route de inburgeraar gaat volgen. B1-route (B1-leerroute): De B1-route is voor inburgeraars die kansrijk zijn om B1 te halen en willen doorstromen naar (vrijwilligers)werk. Dit is veruit de meest gekozen route. De route is gericht op taalniveau B1 (eventueel afschalen naar A2 mogelijk) en op voorbereiding op werk. Je leert Nederlands en doet taal- én kennisexamens. Zelfrezdaamheidsroute (Z-route): Voor inburgeraars voor wie de B1-route en Onderwijsroute te moeilijk zijn. Dit wordt bepaald tijdens de brede intake bij de gemeente. De focus ligt op praktische taalvaardigheid op A1-niveau, zelfredzaamheid en participatie. Examens mogen, maar zijn niet verplicht; de route eindigt met een eindgesprek. Onderwijsroute (O-route): Voor inburgeraars met hoge leerbaarheid, vaak jongeren, die een opleiding in het reguliere onderwijs willen gaan volgen. Het is een intensieve leerroute gericht op doorstroom naar mbo, hbo of universiteit.
26
1e Jaar
Inburgeringsplichtigen per opleidingsjaar 28 23
2e jaar
3e jaar
Figuur 3. Aantal inburgeringsplichtigen dat een inburgeringsroute doorlopen, uitgesplitst naar het aantal jaren (1-3 jaar) dat zij dit al doorlopen. Uitgelicht: -
34 % van de inburgeringsplichtigen is minder dan een jaar geleden gestart. 36 % van de inburgeringsplichtigen zitten in het 2e jaar van hun inburgeringstraject. 30 % is aan hun 3e en laatste jaar bezig.
*Het ziekteverzuim binnen onze gemeente is relatief hoog. In het vierde kwartaal van 2025 bedroeg het verzuim onder inburgeraars 23%. Hierdoor lukt het veel inburgeraars niet om hun leerroute tijdig af te ronden. Dit leidt tot extra druk op de uitvoering en brengt aanvullende kosten met zich mee.
2. Statushouders Een statushouder is een asielzoeker die een verblijfsvergunning heeft gekregen en legaal in Nederland mag wonen en werken. Statushouders worden aan een gemeente gekoppeld en wachten op een passende woning. Tot die tijd verblijven ze op het AZC.
2.1 Taakstelling Peildatum cijfers: 1 februari 2026
Taakstelling
65 Voortgang van taakstelling
12
Achterstand Realisatie
53 Figuur 4. Voortgang van de taakstelling voor statushouders. Uitgelicht: -
Aan 20% van de taakstelling is voldaan. Heel Drenthe heeft aan 7,8% van de taakstelling voldaan. Borger-Odoorn doet het dus relatief goed.
2.2
Aantal huishoudens op de wachtlijst
Peildatum cijfers: 2 maart 2026
Aantal huishoudens
22 Huishoudens in AZC's naar omvang 17
Nareizigers 67
2
1-persoons
2-persoons
1
1
1
3-persoons
6-persoons
9-persoons
Figuur 5. Aantal huishoudens dat op huisvesting wacht, uitgesplitst naar omvang. Uitgelicht: -
Het grootste aandeel huishoudens (77 %) is een eenpersoonshuishouden. De 22 huishoudens samen bestaan uit 39 personen. We verwachten in totaal nog 67 nareizigers van deze gezinnen. 62 hiervan, reizen de 1persoons huishoudens achterna.
3. Opvang Oekraïners Oekraïense vluchtelingen vallen onder de landelijke Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). De RTB is verlengd tot 4 maart 2027. Hiermee hebben vluchtelingen uit Oekraïne in alle EU-lidstaten tijdelijk recht op opvang, medische zorg, werk en onderwijs.
Peildatum cijfers: 20 maart 2026
Aantal opgevangen Oekraïners
337
Verblijfsduur in de opvang 128
75 55
62
0 Min 1 Jaar
1 Jaar
2 Jaar
3 Jaar
4 Jaar
Figuur 6. Het aantal jaren dat Oekraïners al in Nederland verblijven. * Van 17 Oekraïners is de aankomstdatum niet bekend. Daarom zijn deze mensen niet in figuur 6 meegenomen. Uitgelicht: -
Het grootste aandeel Oekraïners (40%) verblijft korter dan één jaar in de opvang binnen onze gemeente.
Overzicht van capaciteit en bezetting 385 356
Taakstelling
Gerealiseerde bedden
337
Bezetting
17
12
Snijverlies
Lege bedden
Figuur 7. Overzicht van capaciteit en bezetting van verblijfsplekken. Kernbegrippen opvang Oekraïense ontheemden Taakstelling: Het aantal opvangplekken dat een gemeente volgens landelijke afspraken moet realiseren. Dit is de norm waartegen prestaties worden afgezet. Gerealiseerde beddenbezetting: Het aantal bedden dat daadwerkelijk bezet is door Oekraïense vluchtelingen. Geeft aan hoeveel plekken in gebruik zijn. Snijverlies: Het verschil tussen het aantal beschikbare plekken en het aantal dat volgens financiering of norm “meetelt”. Ontstaat bijvoorbeeld door onvolledige kamerbezetting. Lege bedden: Opvangplekken die wel klaarstaan maar niet door iemand worden gebruikt. Deze tellen meestal niet mee in de bezetting maar kosten wel capaciteit.
Leeftijdsverdeling Oekraïners 82 64
63 41
32
31 23
0-10
11-20
21-30
31-40
41-50
51-60
61+
Figuur 8. Leeftijdsverdeling Uitgelicht: -
Het grootste aandeel (62 %) Oekraïense vluchtelingen heeft een leeftijd tussen de 11 en 40 jaar.
Aandeel werkende en studerende Oekraïners
82 114
38 Werk
School/studie
Thuis
Figuur 9. Aandeel Oekraïners in onze gemeente dat werkt of studeert (leeftijd vanaf 21 jaar). *Een persoon studeerde en werkte. Deze is aangeduid als werkend. **De werkzame beroepsbevolking zijn mensen tussen 15 en 75 jaar. Van de Oekraïners in de leeftijdscategorie 16-20 jaar ontbreken op dit moment echter veel gegevens over werk en/of studie. Daarom is ervoor gekozen deze groep niet in dit overzicht mee te nemen. ***In onze gemeente wonen geen Oekraïners ouder dan 65 jaar waardoor dit de eJectieve leeftijdsgrens is voor de beroepsbevolking.
Uitgelicht: -
Op dit moment verblijven er 234 Oekraïners in onze gemeente met een leeftijd van 21 jaar of ouder. 35% van de Oekraïners van 21 jaar en ouder werkt. 16% volgt onderwijs of een studie. 49% werkt of studeert momenteel niet.
Instroom Oekraïners
Uitstroom Oekraïners
15
11
Instroom
Uitstroom
Fig 10. Instroom van Oekraïners van januari 2026 t/m februari 2026.
Fig 11. Uitstroom van Oekraïners vanaf januari 2026 t/m februari 2026.
*Met administratie van uitstroom is pas in augustus 2025 gestart. De administratie van instroom was al langer goed georganiseerd. Op dit moment hebben we daarom weinig historische gegevens om een vergelijking te kunnen maken tussen in- en uitstroom over tijd. We starten daarom met weergave van in- en uitstroom vanaf 1 januari 2026.