Bijlage 4 Analyse Externe veiligheid Windpark Bijsterhuizen

Equivalente objecten zijn objecten waarin een vergelijkbaar (equivalent) aantal personen zijn en deze ook gedurende een vergelijkbare periode aanwezig zijn. Hierin is ‘vergelijkbaar’, vergelijkbaar met de objecten die in de lijst van objecten zijn genoemd in artikel 1 van de BEVB. Criteria voor gelijkwaardigheid bij objecten zijn: gemiddelde tijd per dag dat personen aanwezig zijn, het aantal personen dat doorgaans aanwezig is en mogelijkheden voor zelfredzaamheid.

2.3.1

Beoordeling per gebouw of per functiegebruik Eén van de meest ingewikkelde punten bij de beoordeling of een gebouw een equivalent object is, komt voort uit het feit dat een gebouw meerdere functies kan herbergen. Specifiek in deze situatie is er sprake van een

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 3

grootschalig magazijn, industriële inpakafdelingen en kantoorruimtes. Al deze functies zijn gevestigd in hetzelfde pand, maar wel in zeer verschillende locaties binnen dit pand. In de toelichting van het Besluit externe veiligheid Inrichtingen uit 2007 stond vermeld dat: Kader 2.2 Meest kwetsbare functie

Indien een object bestemd is voor kwetsbare én beperkt kwetsbare functies, of voor beperkt kwetsbare functies en voor functies die niet zijn ingedeeld in een van beide categorieën, moet voor de beoordeling van de kwetsbaarheid worden uitgegaan van de meest kwetsbare functie. Een gebouw waarin zowel woningen als kleine kantoren zijn gevestigd, moet dus worden beschouwd als een kwetsbaar object.

Met de komst van de omgevingswet en de daarin verwoorde regelgeving voor windturbines wordt specifiek een oplossing geboden voor deze problematiek door de mogelijkheid te gaan geven om panden op te delen in verschillende gebruiksfuncties. In de toekomstige beoordeling van de plaatsing van windturbines in het kader van de goede ruimtelijke ordening, kan wellicht gebruik gemaakt worden van deze opdeling in gebruiksfuncties. Mogelijk wordt dit voor de ingang van de omgevingswet al tussentijds geregeld in een concept circulaire over windturbines in relatie tot risicovolle inrichtingen. Deze concept circulaire is op het moment van schrijven van deze rapportage nog niet publiekelijk beschikbaar. Meer informatie over de concept circulaire windturbines in relatie tot risicovolle inrichtingen kan ingewonnen worden via het ministerie van Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Rijkswaterstaat Water, Verkeer en Leefomgeving Afdeling Ruimte, Economie en MIRT.

2.3.2

Drie criteria van kwetsbaarheid: aantal, verblijfstijd en zelfredzaamheid van personen Om te bepalen of in deze situatie sprake is van gelijkwaardigheid (equivalentie) kijken we naar drie criteria: •

Het aantal personen dat tegelijk kan overlijden als gevolg van een faalscenario;

•

De verblijfstijd van personen binnen de effectcirkels;

•

de zelfredzaamheid van betrokken personen.

Aantal personen Het criterium voor het aantal personen dat direct kan overlijden bij een windturbine, is anders dan bij een situatie met een giftige, ontplofbare of een brandbare stof. De gevolgen van giftige, ontplofbare of brandbare stoffen kunnen zich verspreiden door een pand heen en kunnen op grotere afstand dan waar het daadwerkelijk ongeluk plaatsvindt een risico op overlijden veroorzaken. Bij de risico’s van windturbines gaat het om het direct treffen van een windturbineonderdeel of de directe schade die wordt veroorzaakt door het instorten van een gebouw als gevolg van de schade van dat windturbineonderdeel. Dit betekent dat binnen de effectcirkel slechts een deel van de omgeving de directe schade zal ondervinden terwijl bij een explosie brand of vrijkomen van een giftige stof de gehele omgeving (los van weersomstandigheden en lokale situaties) een bepaald effect tegelijk kan ondervinden. Dit betekent dat bij een ongeluk binnen de effectcirkels niet alle personen binnen deze cirkel zal overlijden maar dat bij een windturbine incident slechts een deel van de personen letsel zal ondervinden. Om deze reden wordt het aantal personen dat kan worden getroffen bij het falen van een windturbine zowel inzichtelijk gemaakt met een worst-case situatie (grootste aantal mensen met directe invloed) als met een groepsrisico bepaling.

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 4

Kader 2.3 Aantal personen als grenslijn kwetsbaarheid

Er wordt aan het criterium ‘aantal personen’ voldaan, indien er sprake is van een groot aantal personen gedurende een groot deel van de dag. Als hieraan wordt voldaan, dan is er sprake van een kwetsbaar object. Uitgegaan kan worden van meer dan 50 personen per dag. In het BEVI is die grens niet expliciet vastgelegd, maar is dit gerelateerd aan het bruto vloeroppervlak criterium. Deze is gebaseerd op een aanwezigheid van (doorgaans) meer dan 50 personen per dag met een concentratiedichtheid gelijk aan kantooractiviteiten van circa 1 persoon per 30 vierkante meter (1.500 m2). Dit geeft aan dat de concentratiedichtheid een belangrijke rol speelt in de bepaling van wat een groep personen is. Echter kan het bevoegd gezag besluiten om ook 49 personen in sommige gevallen nog aan te merken als een groot aantal personen. Hoewel het bevoegd gezag bij de beoordeling van de kwetsbaarheid van een object waarin doorgaans grote aantallen personen aanwezig zijn een eigen verantwoordelijkheid heeft, ligt het voor de hand bij het genoemde achterliggende criterium aan te sluiten.

2.3.3

Verblijfstijd In de eerste plaats behoren objecten waar dezelfde mensen doorgaans dag en nacht verblijven bijzondere bescherming te genieten (woningen). Dit komt tot uiting in dat bijvoorbeeld woningen1 worden gedefinieerd als kwetsbare objecten omdat hier permanente aanwezigheid van éénzelfde gezin kan worden verwacht. De individuele verblijfstijd is dan hoog. Daarnaast worden gebouwen die bedoeld zijn voor tijdelijke aanwezigheid, veelal gezien als beperkt kwetsbare objecten. Zo worden kantoorgebouwen tot aan 49 personen vaak aangeduid als beperkt kwetsbare objecten, mede omdat hier alleen gedurende werktijden aanwezigheid van individuen / personen wordt verwacht. Wanneer sprake is van groepsdiensten waarbij afwisselende individuen / personen tijdelijk aanwezig zijn, maar er wel permanente aanwezigheid in het algemeen is, dient in het kader van het groepsrisico gekeken te worden naar de permanente aanwezigheid van een willekeurig persoon. Ook kan in het kader van het plaatsgebonden risico gekeken worden naar de beperkte verblijfstijd van individuele personen.

2.3.4

Zelfredzaamheid Voor bepaalde groepen mensen wordt een bijzondere bescherming gehanteerd. Dit betreft groepen mensen die vanwege hun fysieke of psychische gesteldheid (kinderen, ouderen, zieken of psychisch kwetsbare personen) minder zelfredzaam zijn dan andere personen in het geval van een ongeluk. In het geval van volwassenen die normaliter goed zelfredzaam zijn kan er verder onderscheid worden gemaakt in de mate van zelfredzaamheid tussen volwassenen. Zo kan de zelfredzaamheid worden verhoogd met behulp van additionele maatregelen zoals: extra veiligheidsplannen, alarmen of extra veiligheidsinstructies.

1

met uitsluiting van losliggende woningen

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 5

3 Indeling bedrijfsgebouw Ter Beke In eerste instantie wordt ingegaan op de specifieke situatie voor het gebouw van Ter Beke waarna in hoofdstuk 5 een gelijke methodiek wordt toegepast op het gebouw van GLS Group. Om specifiek inzicht te kunnen verlenen in het gebruik van het gebouw Ter Beke is informatie verkregen van de facility manager van ter Beke. Hierbij zijn plattegronden aangeleverd van het gebouw en is aangegeven in welke ruimtes personen aanwezig zijn. Tevens is informatie gegeven over de verblijfsduur van personen met bepaalde functies en werkzaamheden. Figuur 3.1 Informatie uit BAG-viewer

Uit de plattegrond gegevens blijkt dat het betrokken object grofweg is onder te verdelen in enkele verschillende ruimtes met specifiek verschillende functionele uitvoeringen van het werk.

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 6

Figuur 3.2 Weergave verschillende ruimtes bij Ter Beke

3.1

Situatieschets aanwezigheid en verblijfsduur Ter Beke heeft aangegeven dat er in het gehele gebouw circa 287 personen (niet-allemaal full time) werkzaam zijn en dat er door de weeks bijna 24 uur per dag wordt gewerkt op de diverse afdelingen. De medewerkers op de snij- en inpakafdelingen en het warehouse werken in 2 of 3 shiften per dag. Het totaal aantal personen wat in deze analyse wordt ingevuld aan de hand van de verschillende omschrijving van de ruimtes is 287 aanwezige personen waarvan 125 in ploegendiensten.

3.1.1

Warehouse / magazijn In het gedeelte dat in Figuur 3.2 wordt aangegeven als magazijn, zijn 40 personen tegelijk actief (rondrijdend) in ploegendiensten. De magazijnmedewerkers werken in de ploegendienst de hele week door met uitzondering van periode tussen zaterdag 17.00uur – zondag 23.00. Hiermee wordt een verblijfsduur voor dit personeel aangehouden van 96,4% per week.

3.1.2

Snij- en inpakafdelingen en kwaliteitscontrole Op de snij- en inpakafdelingen werken per lijn continu 3 personen tegelijk. Er zijn vijf snijafdelingen. Afdeling 1 heeft 5 lijnen en afdelingen 2 t/m 5 hebben ieder 4 lijnen. Het aantal verwachtte personen op deze afdelingen is aangegeven door Ter Beke op 80 personen. Het personeel werkt hier in ploegendiensten en werkt van maandag tot en met zaterdag 12 uur ‘s middags. Hiermee wordt een verblijfsduur voor dit personeel aangehouden van 79% per week. Tevens wordt aanwezigheid van drie controleurs met vergelijkbare verblijfsduren verwacht in de ruimte tussen het magazijn en de snij- en inpakafdelingen.

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 7

3.1.3

Kantoren en technische dienst Voor de kantoren op de begane grond, de 1e verdieping en de technische dienst wordt ervan uitgegaan dat er een persoonsbezetting is van 1 persoon per 30 vierkante meter. Het meeste personeel zal een 40-urige werkweek volgen. Naar waarschijnlijkheid is er wel enig personeel eventueel in rotatie aan het werk buiten de normale werktijden, maar rekening houdend met de opvulling van personen in alle ruimten (ook in kantines e.d.) zal deze aanname gemiddeld gezien een afdoende inschatting geven voor deze analyse. De verblijfsduur van personen in deze ruimtes is gesteld op 24% per week. In de ruimtes worden, bij een persoonsbezetting van 1 persoon per 30 vierkante meter, in totaal aanwezigheid van 70 + 59 + 36 = 165 personen verwacht.

3.2

Verdeling personen over betrokken ruimtes Deze personen zijn gelijkmatig verdeeld over de verschillende ruimtes met een random-placement tool met een minimale onderlinge afstand van 2 meter tot elke persoon. Dit geeft een relatief gelijkmatige verdeling over de verschillende ruimtes die ook enig inzicht geeft in de mogelijke clustering van personen. In onderstaand figuur is te zien dat er ruimtes met meerdere verdiepingen een overlap kennen en dat de grootste concentraties personen aanwezig zijn in de ruimten in gebruik als kantoorfuncties. Figuur 3.3 Weergave personen verdeling over de ruimten

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 8

4 Effecten windturbine 4.1

Inleiding In dit hoofdstuk worden de effecten van de plaatsing van een windturbine op het plaatsgebonden risico en het groepsrisico van het gebouw van Ter Beke inzichtelijk gemaakt. Tot slot wordt een voorstel gedaan voor mitigerende maatregelen ten aanzien van deze effecten.

4.2

Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico van een windturbine omschrijft het risico wat een permanent aanwezig persoon (8760 uur per jaar) ondervindt indien deze op een vierkante meter in de omgeving van een windturbine aanwezig is. Deze berekening dient plaats te vinden in het kader van het Activiteitenbesluit waarbij getoetst dient te worden dat kwetsbare objecten minder dan PR10 -06 aan risico ondervinden en dat beperkt kwetsbare objecten minder dan PR10-05 aan risico ondervinden. Conform de vuistregels in de Handleiding risicobeoordeling windturbines ligt de PR10-05 contour nooit verder dan een afstand van een halve rotordiameter (69,5 meter) en ligt de PR10-06 contour nooit verder dan een afstand gelijk aan de tiphoogte (185 meter). Bij specifieke windturbinetypes kunnen aan de hand van de eigenschappen van een windturbine (lengte rotorblad, nominaal toerental, dimensies gondel en mast e.d.) de PR-contouren kleiner zijn dan deze vuistregels. In de Handleiding risicobeoordeling windturbines wordt een berekeningsmethodiek omschreven om de PR-contouren per windturbinetype te kunnen berekenen. Als voorbeeld geldt voor een windturbine van het type Enercon E-138 op 116 meter ashoogte PR-contouren met een afstand van 61 meter voor de PR10-05 contour en 151 meter voor de ligging van de PR10-06 contour.

Figuur 4.1 Weergave PR contouren vuistregels en specifiek van Enercon E-138 op 120 meter

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 9

De volgende conclusies kunnen worden getrokken: •

De PR10-05 contour ligt bij de huidige maximale afmetingen nooit over het pand van Ter Beke.

•

De PR10-06 contour ligt altijd over een deel van het pand van Ter Beke.

•

Afhankelijk van het type windturbine (met name de maximale bladworpafstand bij nominaal toerental) ligt de PR10-06 contour niet over gedeelten van het gebouw welke in gebruik zijn voor kantoorfuncties.

4.2.1

Maximale effectzone i.r.t. plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico gaat uit van het treffen van een onbeschermd persoon en wordt berekend voor elke vierkante meter in de omgeving. In werkelijkheid als er een faalscenario optreedt zal maar een deel van de persoon binnen de uitgevoerde analyse direct geraakt kunnen worden door een windturbineonderdeel. Een windturbineonderdeel kan immers maar op één plaats tegelijk vallen en kan daardoor niet alle personen in een gebouw direct raken. In deze analyse is er echter van uitgegaan dat alle personen binnen een effectafstand getroffen zouden worden tijdens een incident. Bij andere risicovolle scenario’s bij inrichtingen waar brand of giftige stoffen kunnen vrijkomen is een dergelijke analyse denkbaar omdat er veel personen binnen de effectafstand allen (aan de hand van de verspreiding) een mate van schade ondervinden. De huidige windturbine effect analyse is daardoor conservatief ingestoken omdat alle potentiële slachtoffers tegelijk meegenomen worden in de analyse. Tegelijkertijd wordt er wel uitgegaan van 100% kans op treffen = 100% kans op overlijden omdat er wordt uitgegaan van onbeschermde personen. In werkelijkheid kan als het gaat om persoonsrisico’s in een gebouw het treffen van een gebouw ook leiden tot enkel materiële schade en kunnen de personen in dat gebouw ook niet letaal worden getroffen.

Beide punten bovenstaand zorgen voor een overschatting van het werkelijk optredende risico op overlijden. Een onderschatting vind echter ook plaats omdat er geen rekening wordt gehouden met indirect treffen door windturbineonderdelen. Zo is het denkbaar dat een deel van een gebouw wat niet direct getroffen wordt door een windturbineonderdeel wel faalt als gevolg van het treffen. Zo kan een deel van een dak mee instorten met een vallend windturbineonderdeel of kan een muur los van de zone die direct getroffen wordt ook omvallen en zo op grotere afstand dan de directe raakzone een risico veroorzaken. Dergelijke onderschatte effecten zitten reeds verdisconteerd in de overschattingen die uit de bovenstaande twee paragrafen voortkomen. Om dit te onderzoeken zou een additionele analyse uitgevoerd kunnen worden waarin wordt gekeken naar het worstcase denkbare faalscenario (Mastfalen) op een specifieke locatie van het gebouw. Daarbij dient ook te worden gekeken naar de betrokken constructie van het gebouw om een goede uitspraak te kunnen doen over het maximale effect en welk deel van het gebouw zal falen afhankelijk van de specifieke gewichten van de betrokken windturbineonderdelen. Zo is schade van een vallende gondel significant maar zal het treffen van het dak van het gebouw door de tip van een windturbineblad niet snel leiden tot een kans op letaliteit.

4.3

Groepsrisico bij Ter Beke Om het groepsrisico te bepalen is uitgegaan van een windturbine passend binnen de maximale afmetingen die het grootste risico voor de omgeving veroorzaakt. Dit om inzicht te verlenen in wat de maximale grenzen zouden kunnen zijn in deze situatie. Voor deze analyse is daarom gebruik gemaakt van een Nordex N131/3.9 op een ashoogte van 120 meter gebruikmakend van onderstaande gegevens. Deze windturbine heeft een maximale werpafstand bij nominaal toerental van 167 meter.

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 10

Nacele width

Nacelle length (incl. hub)

Maximum blade width

maximum tower width

Nacelle height

5,5

Nominal rotor speed [RPM]

8 13 22,417

Rotor diameter [m]

8

Throw height [m]

120 120 131 12,6 21,83

Hub height tower [m]

Blade COG from rotor axis [m]

Nordex N131/3.9

Model

Manufacturer

Tabel 4.1 Gebruikte gegevens Nordex N131/3.9 op 114 meter ashoogte

Het plaatsgebonden risico is bepaald voor elk geplaatste persoonpunt binnen de functionele ruimtes van Ter Beke afhankelijk van de afstand tot aan de windturbine. Dit is een conservatieve en worst-case benadering omdat een ongeval van een windturbine niet kan leiden tot het overlijden van alle personen op alle plaatsen in het pand omdat de windturbine niet alle ruimten tegelijk kan treffen. De verkregen resultaten worden vermenigvuldigd met de verblijfsduur en vervolgens cumulatief uitgezet in de Fn-curve. Dit geeft inzicht in de kans op overlijden van verschillende hoeveelheden personen. Uit deze analyse blijkt dat 56 personen binnen het pand een risico ondervinden van meer dan 1x10 -06 per jaar in deze situatie. Van deze personen zijn 6 personen werkzaam in de gebouwdelen met kantoorfunctie en de overige 50 personen zijn werkzaam in het magazijn, kwaliteitsruimte en de snij en inpakafdelingen en werken daardoor in ploegendiensten. Voor het groepsrisico worden de verschillende personen met afwisselende ploegendiensten gezien als één persoon. De Fn-curve grafiek geeft aan dat er sprake is van overschrijding van de oriëntatiewaarde voor risicovolle inrichtingen maar geen overschrijding van de oriëntatiewaarde voor transportrisico’s. Een windturbine is geen risicovolle inrichting of een transportrisico en afweging van het groepsrisico is niet wettelijk vastgelegd.

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 11

Figuur 4.2 Weergave groepsrisico in Fn-curve windturbine zonder maatregelen

Omdat de oriëntatiewaarde wordt overschreden wordt geadviseerd om additionele maatregelen te nemen om de risico’s te minimaliseren en de veiligheid te verhogen. In onderstaande paragraaf worden voorgestellen voor mitigerende maatregelen gedaan die de afweging of er sprake is van een maatschappelijk aanvaardbare situatie is kunnen ondersteunen.

4.4

Mogelijk te nemen mitigerende maatregelen Er zijn een aantal opties beschikbaar die de risico’s kunnen verkleinen. De noodzaak van deze maatregelen kunnen afgewogen worden in samenhang met de afweging of de situatie ruimtelijk aanvaardbaar is. De

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 12

maatregelen kunnen invloed hebben op de drie hoofdcriteria van kwetsbaarheid: Aantal personen, verblijfstijd personen en zelfredzaamheid. Onderstaande oplossingen kunnen bijdragen aan de aanvaardbaarheid van de situatie.

4.4.1

Reductie van de bladworpafstand tot maximaal 160 meter Door de bladworpafstand bij nominaal toerental van een te bouwen windturbine te reduceren zal een kleiner deel van het bedrijf ter Beke risico ondervinden als gevolg van de windturbine. De eerste kantoordelen liggen op een afstand van 164 meter wat kleiner is dan de maximale werpafstand bij nominaal toerental die is bepaald voor de meest maatgevende windturbinetype. Door de bladworpafstand bij nominaal toerental te verkleinen van 167 meter tot 160 meter neemt groepsrisico met een PR10-06 risico af van 56 personen tot 37 personen. Dit heeft als positief gevolg dat de situatie vergelijkbaar wordt met een pand geheel aanwezig binnen de PR10-06 contour waar minder dan 50 personen aanwezig zijn. Een dergelijk pand wordt vaak gezien als een beperkt kwetsbaar object waarmee een dergelijke plaatsing conform het activiteitenbesluit acceptabel zou zijn. Bijkomend voordeel is dat de hoeveelheid groepsrisico boven de oriëntatiewaarde afneemt. Figuur 4.3 Weergave groepsrisico Fn-curve na toepassing bladworpreductie tot 160m

56p ; 1,0 E-06

37p ; 2,4 E-06

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 13

4.4.2

Reductie van de bladworpafstand tot maximaal 128 meter De initiatiefnemer heeft in zijn vergunningaanvraag opgenomen dat een windturbine wordt beoogd met een maximale PR10-06 contour van 128 meter. Hiermee wordt een kleiner deel van het bedrijf van Ter Beke blootgesteld aan risico’s met een hoogte van PR10-06. De betrokken risico’s nemen hiermee verder af tot 12 personen met een risico van meer dan PR10-06 (zie Figuur 4.3). De PR10-06 contour overlapt 30% van het oppervlakte van de fabriekshal. Dit betekent dat de hoeveelheid werkzaam personeel in de fabriekshal kan toenemen van 40 tot 163 voordat er sprake is van meer dan 50 fictieve personen dit blootgesteld worden aan een PR10-06 risico. Figuur 4.4 Weergave groepsrisico Fn-curve na toepassing bladworpreductie tot 128m

69p ; 1,0 E-06

12p ; 1,0 E-06

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 14

4.4.3

Opstelling veiligheidsplan in geval van calamiteiten Door actief een analyse te doen van welke risico’s kunnen ontstaan als het gevolg van het falen van de windturbine kan inzicht worden verleend in de mogelijke scenario’s die ontstaan bij het bedrijf. Door de mogelijk optredende scenario’s te analyseren en in kaart te brengen kan actief gestuurd worden op een adequate manier van ontruimen van het pand en daarbij de gevolgen van het falen van een windturbine te minimaliseren. Door kennis te vergaren over de mogelijke optredende gevolgen en deze informatie te delen met het personeel kan de zelfredzaamheid verder vergroot worden.

4.4.4

Ontwikkelen waarschuwingssysteem In combinatie met de maatregel in paragraaf 4.4.3 kan een actief waarschuwingssysteem actief zorgen voor een preventieve ontruiming van het pand of specifieke ruimtes van het pand. Door het melding en communicatiesysteem van de windturbine bij kritieke meldingen automatisch te koppelen aan het alarmsysteem van het bedrijf Ter Beke kan vroegtijdige acties worden ondernomen om het aantal personen binnen de omgeving te reduceren. Dit zorgt ervoor dat tijdens kritieke situaties (onbalans in windturbinebladen, noodstop situaties e.d.) de verblijfstijd van personen binnen de gebieden met een hoger risico kan worden gereduceerd. Een dergelijk systeem zal accuraat moeten worden ingesteld zodat dat de bedrijfsvoering van Ter Beke enkel wordt aangetast tijdens de meest kritieke waarschuwingen.

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 15

5 Analyse gebouw GLS Group Ook voor het gebouw in gebruik door de GLS Group kan een gelijke analyse worden gemaakt. Hierbij gelden de volgende situatieomschrijvingen: •

De PR10-05 contour ligt bij de huidige maximale afmetingen nooit over het pand van de GLS Group.

•

De maximale ligging van de PR10-06 contour (185m) ligt altijd over slechts een beperkt deel van het pand van de GLS Group

•

Bij berekening van de specifieke ligging van de PR10-06 contour (167m of met mitigatie 160m) ligt er maximaal 30 meter tot 23 meter van de contour over het pand van GLS Group.

•

De specifieke PR10-06 contour ligt nooit over delen van het gebouw wat in gebruik is als kantoorfunctie of wat een persoonsdichtheid kent dat gelijk is aan een kantoorfunctie.

Qua aanwezigheid van personeel is er informatie doorgegeven die gebruikt kan worden voor deze analyse. Deze informatie omschrijft per ruimte (Docs, Sorteerhallen, Kantine, kantoor, parcelshop) hoeveel personen er gedurende welke tijdsduur per dag aanwezig kunnen zijn in het pand. Deze aanwezigheid is omgerekend in equivalente persoonswaarden. De maximale gelijktijdige aanwezigheid voor zeer korte duur per werkdag is 127 personen. Gedurende de overige momenten op een werkdag is de aanwezigheid in het gebouw veelal lager dan 25 personen. Indien bovenstaand effect van de windturbine en de aanwezigheid van personen wordt gecombineerd in een F/N curve dan ontstaat onderstaande grafiek. Op basis van deze analyse en de kortstondige aanwezigheid van grote groepen personen kan gesteld worden dat dit pand gezien kan worden als een beperkt kwetsbaar object. Figuur 5.1 Weergave groepsrisico in Fn-curve windturbine zonder maatregelen

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 16

6 Conclusie kwetsbaarheid en groepsrisico In deze analyse is onderzocht of de situatie van de aanwezigheid van het bedrijf Ter Beke en het gebouw van de GLS Group in relatie tot de mogelijke plaatsing van een windturbine leidt tot onveilige of onverantwoorde situaties in het kader van het onderwerp externe veiligheid van een windturbine. Deze informatie kan dienen om een afgewogen besluit te maken of de situatie in lijn is met een goede ruimtelijke ordening en/of om een afweging te maken welke mate van kwetsbaarheid gehanteerd dient te worden voor het bedrijf van Ter Beke en het gebouw van de GLS Group in relatie tot de risico’s behorende bij de plaatsing van een windturbine.

6.1

Kwetsbaarheid bedrijf Ter Beke Indien het pand van Ter Beke wordt gezien als een kwetsbaar object dan is de plaatsing van de windturbine in strijd met het Activiteitenbesluit milieubeheer. Het object van Ter Beke is primair in gebruik als een bedrijf voor de versnijding, verpakking en distributie van vleeswaren. Een dergelijk gebouw valt niet per definitie onder de term kwetsbaar object. Het object bevat echter ook grotere kantoordelen en deze delen zouden gezien kunnen worden als: c.gebouwen waarin doorgaans grote aantallen personen gedurende een groot gedeelte van de dag aanwezig zijn… Deze kantoordelen liggen echter zelf buiten de PR10-06 contour van de specifiek berekende windturbine en van de windturbine waarbij de contour wordt begrensd tot een afstand van 160 meter, waarmee de hoogte van de risico’s voor de kantoordelen significant kleiner zijn dan de betrokken normstelling die voor dergelijke losstaande kantoren geldt. Uit de groepsrisico analyse blijkt dat er in totaal bij de worst-case windturbine wel 56 personen een persoonsrisico kunnen ondervinden van meer dan 10-06, rekening houdend met de verblijfsduren. Door een maximale maat te stellen aan de bladworpafstand bij nominaal toerental van 160 meter komt de risicocontour verder weg te liggen van de kantoordelen en neemt het aantal personen met een persoonsrisico boven de 10-06 af tot 37 personen.

Deze situatie is vergelijkbaar met veel beperkt kwetsbare objecten die geplaatst kunnen worden binnen de PR10-06 contour. De initiatiefnemer heeft in zijn vergunningaanvraag opgenomen dat een windturbine wordt beoogd met een maximale PR10-06 contour van 128 meter. In dat geval neemt het aantal personen met een persoonsriscio boven de 10-06 af tot 12 personen. Deze situatie is vergelijkbaar met veel beperkt kwetsbare objecten die wel geplaatst kunnen worden binnen de PR10-06 contour. Door toepassing van een maatregel ter bescherming van de kwetsbare delen van het gebouw is daarmee te verklaren dat er niet langer sprake is van een situatie met een gebouw waarin doorgaans grote aantallen personen gedurende een groot gedeelte van de dag aanwezig zijn binnen de PR10 -06 contouren van een windturbine. De PR10-06 contour neemt met de betrokken maatregel zodanig af dat er geen grote aantallen personen meer aanwezig zijn binnen de contouren. Om deze reden is het mogelijk om in deze specifieke situatie het pand van Ter Beke, ten opzichte van de beoogde windturbines, te beschouwen als een beperkt kwetsbaar object.

6.2

Kwetsbaarheid bedrijf GLS Group Uit de analyse blijkt dat in het pand van de GLS Group uitgaande van het huidige functionele gebruik geen langdurige aanwezigheid van grote groepen personen wordt verwacht. Het pand kan daardoor gedefinieerd worden als een beperkt kwetsbaar object in relatie tot de optredende risico’s van een windturbine. De (beperkt formaat) kantoorfunctie ligt ruimte buiten de maximale ligging van de PR10 -06 contour.

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 17

6.3

Afweging groepsrisico en goede ruimtelijke ordening In deze analyse is inzichtelijk gemaakt dat uitgaande van een conservatieve benadering de oriëntatiewaarde voor het groepsrisico van risicovolle inrichtingen licht wordt overschreden. Het groepsrisico is geen onderdeel van de wettelijke regelgeving die geldt voor windturbines onder het Activiteitenbesluit Milieubeheer maar kan in specifieke situaties afgewogen worden in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Deze analyse heeft de verblijfstijden en plaatsgebonden risico’s van mogelijke personen in het pand van Ter Beke omgezet in een groepsrisico wat is uitgezet in de Fn-curve. Een overschrijding van de oriëntatiewaarde betekent niet dat er sprake is van een overschreden grenswaarde. De aandacht van de fysieke veiligheid gaat echter niet zozeer uit naar de risicomaat maar voornamelijk naar de mogelijke effecten van bepaalde gebeurtenissen en de mogelijkheden tot bestrijding en beheersing daarvan. Om deze reden worden bij een overschrijding van de oriëntatiewaarden mogelijke te nemen maatregelen voorgesteld die de veiligheid kunnen verbeteren. Dergelijke maatregelen kunnen kwalitatief zijn en komen daardoor niet altijd tot uiting in nieuwe berekeningen.

Door het opstellen van een veiligheidsplan in het geval van calamiteiten en/of een waarschuwingssysteem te plaatsen wat leidt tot vroegtijdige evacuatie kan het risico voor het bedrijf van Ter Beke worden geminimaliseerd. Met deze maatregelen wordt de zelfredzaamheid van personen binnen de PR-contouren vergroot en de verblijfstijd bij calamiteiten gereduceerd door evacuatie. Dergelijke maatregelen kunnen onderbouwen waarom de mate van groepsrisico aanvaardbaar wordt geacht in deze situatie.

6.4

Samenvattend Het bevoegd gezag dient af te wegen of het pand van Ter Beke een beperkt kwetsbaar of een kwetsbaar object betreft. Deze analyse toont aan dat met het opnemen van de regel dat de werpafstand bij nominaal toerental niet meer mag bedragen dan 160 meter het aantal personen met een risico groter dan 10 -06 verkleind wordt van 56 personen tot 37 personen. Tevens vallen de kantooractiviteiten (hoge concentratiedichtheid personen) van dit object daarmee dan ook niet binnen de PR10 -06 contouren. Deze ontstane situatie is daarmee vergelijkbaar met objecten die worden beoordeeld als beperkt kwetsbare objecten. In het bestemmingsplan dient aangegeven te worden dat de gebruiksfunctie van de zone binnen de PR10-06 contour niet in gebruik mag zijn voor functies met een hoge persoonsdichtheid (zoals de kantoorfunctie). De initiatiefnemer heeft in de vergunningaanvraag aangegeven de PR10-06 contour verder te begrenzen tot een afstand van 128 meter. In deze situatie wordt het aantal personen met een risico groter dan 10 -06 verkleind van 56 personen tot 12 personen. Het aantal werkzame personen in de hal moet toenemen van 40 personen tot 163 personen voordat er meer dan 50 personen een risico van meer dan PR10 -06 ervaren.

In het bestemmingsplan dient aangegeven te worden dat de gebruiksfunctie van de ruimten binnen de PR10 -06 contour niet in gebruik mogen zijn voor functies met een hoge persoonsdichtheid (zoals de kantoorfunctie). Het pand van de GLS Group kan worden gedefinieerd als een beperkt kwetsbaar object. De in deze analyse omschreven situatie dient ook afgewogen te worden in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Ondanks dat het groepsrisico niet onderdeel is van het wettelijke kader van de beoordeling van windturbines geeft de berekenden overschrijding van de oriëntatiewaarde aan dat er sprake is van een groepsrisico. De hoeveelheid groepsrisico dient afgewogen te worden het kader van aanvaardbaarheid. Om de risico’s verder te verkleinen kan gedacht worden aan het opstellen van een

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 18

veiligheidsprotocol en/of waarschuwingssystemen. Deze maatregelen kunnen informatie bieden voor het maken van deze afweging.

Kwetsbaarheidsanalyse 719050 | Bedrijfspanden i.r.t Wind in Wijchen | v4.0 | 1-12-2022 Pagina 19