Bijlage 01: Jaarrekening 2022
Tekst van het document
Reserve Budgetoverheveling: - Leefstijlinterventie (via SPUK-SiSa) - Regionaal Eerstelijnsloket en MEE - Subsidies ov.alg.maatschappelijk werk - Gemeenschapsvoorz. Beuningen Covid-19 - Uitgaven ambulantiseringsbudget
67.713 50.000
67.713 50.000
-67.713 -50.000
0 0
25.000
25.000
25.000
14.739 29.310
14.739 29.310
-29.310
14.739 0
Subtotaal reserves Voorzieningen risico's
0
186.762
186.762
0
-147.023
39.739
Subtotaal voorzieningen
0
0
0
0
0
0
Totaal reserves en voorzieningen
0
186.762
186.762
0
-147.023
39.739
0
Bijzondere projecten/ speerpunten Invoering pgb 2.0 In de begroting 2022 is opgenomen dat we zouden starten met de invoering van het pgb 2.0systeem. Dit systeem is erop gericht om het proces rondom persoonsgebonden budgetten efficiënter en gemakkelijker te laten verlopen. De start van dit proces heeft echter niet in 2022 plaatsgevonden, omdat gemeente Beuningen pas op een later moment uitgenodigd wordt om aan te sluiten op dit systeem. In afwachting van een definitieve aansluitdatum is dit project tijdelijk stopgezet.
Situatie als gevolg van de oorlog in Oekraïne De gevolgen van de oorlog in Oekraïne zijn ook merkbaar binnen programma 3 maatschappelijke ondersteuning. Over de activiteiten die we als gevolg van deze crisis hebben uitgevoerd, verwijzen we naar programma 6 van deze jaarrekening.
Winterfonds Eind 2022 heeft de Provincie Gelderland het winterfonds in het leven geroepen. Het winterfonds is bedoeld om verenigingen, stichtingen en het MKB die in de problemen komen door de hoge energiekosten te ondersteunen. De gemeente Beuningen heeft €124.000 ontvangen uit het winterfonds. De gemeente moet zelf een regeling ontwerpen. De gelden van het Winterfonds worden in 2023 uitgegeven.
54
Lopende investeringen
Lopende investeringen
Jaar
Krediet
Besteed t/m 2022
Restant
Realisatie in
in € (+=beschikbaar/=overschrijding) Product algemene voorzieningen Wmo/Jeugd Kantoren welzijnsinstellingen (7e wijz. 2011) Deels ingezet voor aanpassingen Rijstveld 4
2016
120.780
101.277
19.503
120.780
101.277
19.503
afrekening gereed jaarrekening
In 2022 af te rekenen investeringskredieten: Van een oud krediet uit de periode 2011-2023 t.b.v. welzijnsinstellingen is in 2026 door de raad besloten € 120.000 aan te wenden voor aanpassingen pand Rijstveld 4 Beuningen. De laatste investeringen zijn nu gedaan en het krediet kan financieel worden afgesloten met een klein voordeel. De lagere kapitaallasten zijn al meegenomen bij de programmabegroting 2023-2027.
Verbonden partijen Gemeentelijke GezondheidsDienst (GGD), Nijmegen GGD Gelderland-Zuid is een organisatie voor en van gemeenten. De kerntaak van de GGD is het beschermen, bewaken en bevorderen van de openbare gezondheidszorg voor zover deze taken bij de gemeente liggen.
BVO DRAN In 2015 zijn we voor doelgroepenvervoer een samenwerking aangegaan met 18 andere gemeenten in de regio. Hiervoor is in 2016 de bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen (DRAN) opgericht. Deze organisatie moet het doelgroepenvervoer voor inwoners zo efficiënt mogelijk aanbieden. De BVO DRAN organiseert voor gemeente Beuningen het zogenoemde sociaal-recreatieve vervoer via de Wmo, het vervoer op basis van de Jeugdwet en het leerlingenvervoer. Voor meer informatie verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden Partijen.
Risico's Openeinderegeling Een belangrijk risico binnen de Wmo is het karakter van een openeinderegeling. Op basis van de Wmo 2015 heeft de gemeente een ondersteuningsplicht, ongeacht de financiële ruimte. Gecombineerd met het feit dat de rechter uiteindelijk via uitspraken de kaders formuleert en de ruimte van de beleidsvrijheid begrenst, vormt dit een inhoudelijk en financieel risico.
55
Binnen het programma Maatschappelijke ondersteuning lieten diverse budgetten de afgelopen jaren al een stijging zien en 2022 vormt daarop geen uitzondering. Meerjarig lijkt deze tendens zich voort te zetten. Dat leidt tot een toenemende financiële druk op dit programma. We vormen hierin geen uitzondering, omdat sprake is van een landelijke tendens.
Vergrijzing Ook in gemeente Beuningen hebben we te maken met vergrijzing. In combinatie met het langer thuis blijven wonen door ouderen zien we dat het aantal aanvragen voor specifieke Wmo-voorzieningen in 2022 is toegenomen en dat zal naar verwachting een structurele tendens zijn. Meerjarig verwachten we dan ook een stijging van de kosten voor maatschappelijke ondersteuning.
Situatie op de woningmarkt De situatie op de woningmarkt heeft in 2022 geleid tot een toename in het aantal aanvragen voor woonvoorzieningen. We zien dat het voor inwoners moeilijker werd om een woning te vinden die zou voorzien in een oplossing voor beperkingen. Als gevolg daarvan zijn meer aanvragen en toekenningen gedaan voor woonvoorzieningen. Het is de verwachting dat deze ontwikkeling, die nog versterkt wordt door de vergrijzing, zich meerjarig voor zal doen.
Personeelskrapte Op meerdere terreinen zijn gevolgen merkbaar van personeelskrapte. Zo zagen we dit onder andere terug in de hulp bij het huishouden, maar ook bij het vervoer en zorgaanbieders. Deze ontwikkeling zal zich naar verwachting niet beperken tot een enkel jaar en als zodanig is dat te beschouwen als een risico voor onder andere de kwaliteit van dienstverlening, maar ook de beschikbaarheid van voorzieningen in het licht van een toenemende vraag. Voor meer informatie verwijzen wij naar de paragraaf 1.3.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
56
4. Welzijn en educatie Programma inhoud
In dit programma benoemen we de ontwikkelingen voor de komende periode op het gebied van welzijn en educatie. Denk aan onderdelen als onderwijs, spelen, sport en bewegen, accommodaties, groen, klimaat, kunst en cultuur. Speeltuinen dagen kinderen uit tot bewegen en sociaal spel. Deze openbare speelplekken zijn goed voor de motorische en sociale ontwikkeling van kinderen uit de buurt en daarnaast is het ook een ontmoetingsplek voor hun ouders. De vitaliteit van woonkernen hangt in grote mate af van de aanwezigheid van een school, een dorpshuis, andere voorzieningen en een actief verenigingsleven. Ontmoeting en verbinding zijn overkoepelende drijfveren die het bestaan van accommodaties en sociale verbanden bestaansrecht geven. Een school is wezenlijk voor de vitaliteit van een dorpskern. Het behoud van basisonderwijs en peuteropvang in de vier kernen is dan ook een belangrijk uitgangspunt.
Ambities en ontwikkelingen Onderwijs Het onderwijs in Beuningen zit grotendeels gehuisvest in goede gebouwen. De kindcentra gedachte heeft een belangrijke positie gekregen binnen het onderwijslandschap van de gemeente Beuningen. Bij nieuwe ontwikkelingen houden we hier rekening mee. Vanaf 2021 gelden de bouwbesluit-eisen voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG). Naar aanleiding van het eindrapport van het Landelijk Coördinatieteam Ventilatie op scholen stelt het Ministerie van OCW €360 miljoen ter beschikking. Met dit bedrag als 30% cofinanciering kunnen gemeente en schoolbesturen investeren in het verbeteren van het binnenklimaat in schoolgebouwen. Vanaf 1 juni 2021 gelden er nieuwe regels voor het oprichten van een basisof middelbare school. Niet langer is ‘erkende richting’ (godsdienst of levensbeschouwing) de enige grondslag om een school te kunnen stichtingen. In de wet Meer ruimte voor Nieuwe Scholen: moet een initiatiefnemer voldoende interesse voor nieuwe school aantonen, wordt beoordeeld of de nieuwe school voldoende kwaliteit kan bieden en worden meer eisen aan bestuurders en intern toezichthouders gesteld. Sporten en bewegen Vanaf 2019 ontvangen gemeenten jaarlijks middelen voor de Brede regeling combinatiefuncties. De regeling is bedoeld voor de inzet van combinatiefuncties, buurtsportcoaches en cultuurcoaches.
Het Rijk bekostigt 40% en gemeenten organiseren daarbij 60% cofinanciering. De looptijd van deze bestuurlijke afspraken lopen tot en met 31 december 2022. De Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) is de afgelopen jaren landelijk gemonitord en geëvalueerd. De regeling wordt net zoals het lokaal sportakkoord voor de periode 2023 - 2026 voortgezet. De grootste verandering is de financieringswijze. Deze gaat vanaf 2023 via de nieuwe brede SPUK (specifieke uitkering). Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren, kunnen gemeenten sinds die datum gebruikmaken van de 57
regeling ‘specifieke uitkering stimulering sport’ (SPUK). Sportverenigingen en –stichtingen kunnen gebruik maken van de BOSA-regeling (bouw en onderhoud sportaccommodaties). De SPUK en BOSA regeling eindigen in 2023. Het is nog niet zeker of de regelingen in 2024 worden verlengd. Kunst , cultuur en erfgoed Kunst, cultuur en erfgoed maakt onze gemeente aantrekkelijk voor inwoners , bezoekers en bedrijven. Het is belangrijk voor de verbondenheid binnen de gemeenschap, met de geschiedenis en de omgeving. We gaan uit van een goede balans tussen het bestaande en nieuwe ideeën en ontwikkelingen. Onze rol als gemeente geven we het best invulling als we goed op de hoogte zijn van wat inwoners, groepen en organisaties binnen de gemeente wensen, waarderen en missen. Bibliotheek Het aantal mensen dat moeite heeft met lezen en schrijven, en met digitale vaardigheden, neemt toe. Deze mensen komen daardoor eerder in een sociaal isolement. De bibliotheek richt zich expliciet op de mensen die extra steun kunnen gebruiken in onze geletterde maatschappij. De bibliotheek wil het aanbod afstemmen op de behoeften en activiteiten in de juiste vorm per wijk of dorpskern aanbieden. Uit recent onderzoek van KBA Nijmegen blijkt dat vooral Nederlandse leerlingen in het voortgezet onderwijs steeds slechter presteren op het gebied van leesvaardigheid.
Vooral onder tieners van wie de ouders alleen basisonderwijs of vmbo hadden gevolgd, groeit daardoor de kansenongelijkheid in het onderwijs. Groen We streven er naar om het gemeentelijk groen duurzaam aantrekkelijk en gezond te houden. Daarvoor is beheer nodig. Het belang van de biodiversiteit en klimaatadaptatie is steeds vaker leidend bij de keuzes die we maken. Deze keuzes hebben we in 2022 vastgelegd in het nieuwe Groenbeleidsplan. Het openbaar groen in Vording 2 en 3 werd in 2022 heringericht, en we hebben een start gemaakt met de herinrichting van het groen in de wijk Tinnegieter. De toekomstbestendigheid van deze wijken staat centraal. Programmaverantwoording in € (+=baat,voordeel/=last,nadeel)
Lasten
Baten
Saldo
Begroting
-7.360.370
915.945
-6.444.425
Realisatie
-7.193.854
917.137
-6.276.717
166.516
1.192
167.708
341.719
341.719
Saldo programma Mutaties reserves: Begroting Realisatie
-450.000
656.256
206.256
Saldo reserve
-450.000
314.537
-135.463
Gerealiseerd resultaat
-283.484
315.729
32.245
58
Doelen en financiën Wat wilden we bereiken?
Onderwijs - In 2022 willen we verder invulling geven aan de ambities van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs, inclusief de visie voor kindcentra’s. - Het gebouw van SBO de Klavervier geschikt maken voor de toekomst. - Het verzorgen van de tijdelijke huisvesting en starten met de nieuwbouw van de Dromedaris. - De kindcentra’s binnen de gemeente doorontwikkelen tot volwaardige kindcentra’s. - Om scholen te ondersteunen in de aanpak van de coronavertragingen: gaan we in 2022 aan de slag met nieuwe ambities gericht op de ontwikkeling van het jonge kind, ouderbetrokkenheid en (groepsgerichte) preventie en bewegingsonderwijs. Sporten en bewegen - We willen zoveel mogelijk inwoners van de gemeente Beuningen zo lang mogelijk en met plezier laten sporten en bewegen. - We geven kinderen een extra impuls op het gebied van motorische ontwikkeling. - We denken en werken mee bij nieuwe beweeg- en sportinitiatieven. - In 2022 willen we de ambities en doelen uit het sportakkoord zoveel mogelijk gerealiseerd hebben. - We ondersteunen sportorganisaties bij beleidsvraagstukken. Accommodaties - Onze voorzieningen in stand houden. - We gaan in 2022 een vastgoednota opstellen, duurzaamheid wordt een belangrijk onderdeel van de nota. - Binnen de kaders van het raadsbesluit uitvoering geven aan het plan voor het nieuwe zwembad in de gemeente Beuningen.
- Inzicht krijgen in de toegankelijkheid van publieke ruimten van het gemeentelijk vastgoed. Groen - Door regulier onderhoud houden we ons groenareaal op peil. - Het gemeentelijk groen wordt gefaseerd omgevormd naar toekomstbestendig openbaar groen met een lange levensduur. - Klimaatadaptatie en biodiversiteit zijn van toenemend belang bij de keuzes die we maken voor het openbaar groen. Spelen - We bieden uitdagende speelplekken voor alle kinderen in Beuningen. - We blijven in 2022 de bestaande speelplekken veilig beheren en in stand houden binnen het beschikbare budget. - We ondersteunen de particuliere speeltuinstichtingen. Kunst, cultuur en erfgoed - In 2022 is het uitvoeringsprogramma voor het nieuwe kunst- en cultuurbeleid gereed. 59
- In 2022 zetten we beleidsmatig in op meer prioriteit en meer zichtbaarheid op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed binnen de gemeente. - We willen een sterkere betrokkenheid van onze inwoners bij kunst en cultuur in Beuningen. En we willen nieuwe doelgroepen, ideeën en initiatieven aanspreken. Bibliotheek - Wij willen dat in 2022 in Beuningen meer kinderen gestimuleerd worden in hun taalontwikkeling. - In 2022 willen we inzicht in de behoeften van kinderen en volwassenen naar bibliotheekvoorzieningen in elke kern, waardoor kennis, informatie en literatuur voor iedereen gemakkelijk en snel beschikbaar is. Daarbij vormt Bibliotheek op School het ankerpunt van waaruit andere initiatieven kunnen aanhaken.
Wat hebben we bereikt?
Onderwijs In 2022 hebben we verder invulling geven aan de ambities van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs, inclusief de visie voor kindcentra’s. Het realiseren van de tijdelijke huisvesting van de Dromedaris en gestart met de nieuwbouw van het nieuwe kindcentrum. De kindcentra’s binnen de gemeente zijn in 2022 doorontwikkeld. In 2022 hebben we uitvoering gegeven aan het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Sporten en bewegen Zoveel mogelijk inwoners van de gemeente Beuningen met plezier laten sporten en bewegen. Kinderen hebben een extra impuls gegeven op het gebied van motorische ontwikkeling. We hebben verschillende nieuwe beweeg- en sportinitiatieven ondersteund. Accommodaties Onze maatschappelijke voorzieningen in stand gehouden. Duurzaamheidsscans uitgevoerd bij het gemeentelijk vastgoed. Een besluit genomen voor het bouwen van een nieuw zwembad in Beuningen. Inzicht gekregen in de toegankelijkheid van publieke ruimten van het gemeentelijk vastgoed. Kunst, cultuur en erfgoed In januari 2022 heeft de gemeenteraad de Kadernota Kunst, Cultuur en Erfgoed 2022 2030 vastgesteld. Hierin zijn de uitgangspunten en de belangrijkste ambities en beleidsdoelen van het cultuurbeleid opgenomen.
Bibliotheek Hoewel de coronamaatregelen in het begin van 2022 soms enige beperkingen met zich meebracht, heeft de bibliotheek haar activiteiten op het gebied van het bevorderen van leesplezier en taalontwikkeling toch kunnen uitvoeren. 60
Net als in de voorgaande jaren zijn er weer diverse projecten uitgevoerd om het lezen te stimuleren, zoals BoekStart om ouders van pas geboren kinderen te wijzen op het plezier in en belang van boeken en voorlezen, Bibliotheek op School en de VoorleesExpress voor gezinnen waar voorlezen niet vanzelfsprekend is.
Groen Door regulier onderhoud is het groenareaal op peil gehouden. We hielden de raad hiervan op hoogte met behulp van maandelijkse rapportages. Het gemeentelijk groen wordt gefaseerd omgevormd naar toekomstbestendig openbaar groen met een lange levensduur. We stelden een nieuw Groenbeleidsplan vast. Vrijwilligers van de lokale groene vrijwilligersclubs leverden hiervoor waardevolle input. Klimaatadaptatie en biodiversiteit zijn van toenemend belang bij de keuzes die we maken voor de aanleg en het beheer van openbaar groen. Spelen We boden uitdagende speelplekken voor alle kinderen in Beuningen, conform de door de raad vastgestelde ‘basisvoorziening spelen’. We werkten aan een nog uitdagender en inclusiever speeltuinaanbod. We onderhielden in 2022 de bestaande speelplekken binnen het beschikbare budget. We ondersteunden in 2022 zeven particuliere speeltuinstichtingen met het beheer van hun speelplekken.
Wat hebben we hiervoor gedaan? Onderwijs In 2022 hebben we de plannen uit het Integraal Huisvestingsplan (IHP) verder uitgewerkt. De tijdelijke huisvesting van kindcentrum de Dromedaris is gerealiseerd. Na de zomer heeft de onderbouw van de school het tijdelijke gebouw in gebruik genomen. De bovenbouw maakt gebruik van de huidige schoolwoningen aan Wolfsbossingel. Vervolgens is gestart met de sloop van het hoofdgebouw en daarna met de bouw van het nieuwe kindcentrum. In 2022 heeft er een inventarisatie plaatsgevonden bij SBO de Klavervier om het gebouw nog voor de komende jaren geschikt te houden. Daarnaast is het onderzoek naar de toekomstige behoefte van maatschappelijk vastgoed gestart. Het gebouw van SBO de Klavervier aan het Koolzaadveld maakt ook onderdeel uit van dit onderzoek. Vanaf september 2022 is gestart met de eerste schakelklas voor de kinderen uit Oekraïne. De schakelklas heeft een plek gevonden in het gebouw van SBO de Klavervier aan het Koolzaadveld. Eind 2022 zijn de voorbereidingen getroffen voor het huisvesten van een tweede schakelklas. In 2022 hebben we uitvoering gegeven aan het Nationaal Plan Onderwijs. Wat we hiervoor hebben gedaan is terug te vinden in programma 2 'jeugd'.
61
Sport en bewegen De buurtsportcoaches en uniek sporten hebben in 2022 invulling geven aan de het gemeentelijk sportbeleid om meer mensen met plezier te laten sporten. Vanuit het sportakkoord zijn nieuwe beweeg- en sportinitiatieven tot stand gekomen. Er is onder andere gestart met het ontwerpen van dieren beweegpaden in de kernen en het realiseren van de kwiek-route. Daarnaast zijn sportverenigingen met een eigen accommodatie aan de slag gegaan om deze te verduurzamen. Vanuit het sportakkoord hebben zij een financiële bijdrage hiervoor ontvangen. Vanaf medio maart 2022 tot en met de zomer van 2022 is sporthal de Tinnegieter ingezet als crisisopvang voor de vluchtelingen uit Oekraïne. Hierdoor moesten sportverenigingen en scholen voor het bewegingsonderwijs uitwijken naar andere locaties, bijvoorbeeld andere sporthallen in de regio of naar buiten. Grotendeels is dit gelukt maar niet alles is door kunnen gaan. In de zomer is de binnenkant van de sporthal weer opgeknapt onder andere met een nieuwe sportvloer. In het najaar van 2022 is de gemeente samen met de gemeente Druten, West Maas en Waal en Wijchen host gemeenste geweest voor het WK vrouwenvolleybal. De landen Brazilië en de Dominicaanse republiek verbleven tijdens het toernooi in deze regio. Samen met de lokale volleybalverenigingen, scholen en buurtsportcoaches zijn er verschillende side events georganiseerd.
Accommodaties In 2022 is de eerste aanzet gedaan voor de inventarisatie van het onderzoek naar de toekomstige behoefte van maatschappelijk vastgoed. Eind 2022 heeft de gemeenteraad het besluit genomen voor het bouwen van een nieuw zwembad aan de Ooigraaf. De raad heeft ingestemd met de komst van een vier-baans wedstrijdbad (25 x 10,4 m), een instructiebad (12 x 10 m) en een whirlpool. Daarnaast heeft de raad gekozen om nog drie extra opties toe te voegen aan het zwembad namelijk een glijbaan, peuterbad en sauna. Ruimtelijk wordt ook rekening gehouden met de realisatie van een pumptrack, fitparcours en basketbalveldje aan de Ooigraaf. In 2022 heeft Ongehinderd een toegankelijkheidsscan uitgevoerd bij de publieke delen van het gemeentelijk vastgoed. Deze inventarisatie vormt de basis voor een verdere uitwerking. Daarnaast zijn er duurzaamheidsscans uitgevoerd bij het gemeentelijk vastgoed. Op basis van deze scans kan per gebouw gekeken worden welke duurzaamheidsmaatregelen het meest effectief zijn om uit te voeren. Kunst, cultuur en erfgoed Na een moeilijk coronajaar voor de kunst- en cultuursector is in 2022 een begin gemaakt met de plannen en de projecten die aansluiten op de uitgangspunten van de cultuurnota.
Zoals het project ‘Iets met Urban’ voor jongeren door Stichting Perspectief, versterking van de doorlopende leerlijn muziek en het opzetten van een platform voor cultuureducatie. Na jaren zijn er weer plannen voor beeldbepalende kunst in de openbare ruimte. Voor de Beuningse Plas is in 2022 het eerste inspiratievoorstel voor een kunstwerk gereed gekomen. In totaal 62
worden vijf kunstenaars gevraagd hun ideeën voor te leggen. Dat kunst ook betekenis heeft bij actuele ontwikkelingen hebben we gezien bij de noodopvang voor Oekraïners op de Asdonck. Kunstenaars van kunstinitiatief De Nieuwe Gang hebben samen met bewoners enkele projecten uitgevoerd om verbindingen te leggen en een eigen plek te maken voor de bewoners. Bibliotheek Samen met de gemeente is er een uitvoeringsplan gemaakt om naast het bestaande aanbod de activiteiten op het gebied van taal- en digitale vaardigheden uit te breiden en meer scholen te laten deelnemen aan het Bibliotheek op School-programma. Dit plan zullen we samen met de uitvoeringsnota Kunst, Cultuur en Erfgoed in de eerste helft van 2023 presenteren. Bij dit plan zit een financiële doorrekening, daarmee wordt de bijdrage van de gemeente Beuningen geharmoniseerd met die van de andere gemeenten. De bibliotheek heeft ook meegewerkt aan de voorbereidingen voor de deelname aan de pilot stappenplan gezinsaanpak laaggeletterdheid. Waarbij activiteiten worden georganiseerd die bijdragen aan de bestrijding van laaggeletterdheid bij kinderen en ouders. Groen Het openbaar groen en de bomen werden in 2022 onderhouden door een aannemer. Op een aantal plaatsen hielpen ook vrijwilligers en bewoners mee. Nieuwe aanplant wordt vanaf 2022 de eerste drie jaar op A-niveau (CROW) onderhouden, waardoor onkruid veel minder kans krijgt.
Voor de duurzame instandhouding van het openbaar groen is onderhoud alleen niet voldoende. In Vording 2 en Vording 3 werd in 2022 het openbaar groen opnieuw ingericht. Met de herinrichting maken we de wijk ook klimaatbestendiger. Daarnaast zijn we in 2022 gestart met het vooronderzoek voor de herinrichting van het groen in de wijk Tinnegieter. Het groen in het Heuvepark heeft in 2022 een impuls gekregen. We hebben hier bijvoorbeeld vogelbosjes aangeplant. En het groen achter de straten Duim en Voet is opgeknapt. Het gemeentelijk bomenareaal is in 2022 toegenomen tot 19.200 bomen. Spelen Door jaarlijkse inspecties en onderhoud houden we onze openbare speeltuinen veilig. De inspecties voeren we ook uit voor de speeltuinstichtingen. De gemeente ondersteunt hen met het duurzaam en veilig in stand houden van de speeltuinen. Samen met de scholen is de buitenruimte van de MFA’s in Ewijk en Weurt uitdagender ingericht. Daarnaast zijn we in 2022 gestart met werkzaamheden aan speeltuin Kindervreugd. De grootste speeltuin van de gemeente wordt zo geschikter voor kinderen met een lichamelijke beperking. Ook zijn de noodzakelijke onderzoeken uitgevoerd voor de aanleg van een pumptrack.
63
Wat heeft het gekost? Welzijn en educatie
Begroting
Begroting
Rekening
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Huisvesting onderwijs
-523.000
-1.148.000
-1.231.611
-83.611
Lokaal onderwijsbeleid
-475.730
-511.278
-489.285
21.993
Bibliotheek
-498.000
-498.000
-495.474
2.526
Muziekonderwijs
-82.000
-92.000
-77.346
14.654
in € (+=voordeel/-=nadeel)
(Overige) kunstzinnige vorming
-48.000
-34.000
-32.576
1.424
Zwembad
-125.000
-126.386
-129.258
-2.872
Sportaccommodaties
-826.941
-861.125
-865.204
-4.079
Bevordering sportdeelname
-234.416
-289.132
-227.790
61.342
Kunstbeoefening en-bevordering
-49.266
-121.800
-93.020
28.780
Erfgoed/archeologie
-31.000
-31.000
-31.016
-16
Natuurbescherming
-8.000
-13.000
-9.715
3.285
Openbaar groen/park/plantsoen
-2.326.100
-2.294.104
-2.123.856
170.248
Toerisme
-69.000
-69.000
-72.471
-3.471
Evenementen
-157.000
-210.600
-254.019
-43.419
Speelvoorzieningen
-112.600
-112.600
-110.597
2.003
Media
-18.000
-18.000
-17.571
429
Begraafplaatsen
-65.400
-65.400
-53.534
11.866
Baten begraafplaatsen
51.000
51.000
37.625
-13.375
Gerealiseerd resultaat
-5.598.453
-6.444.425
-6.276.717
167.708
Huisvesting onderwijs
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Lasten
-596.000
-1.247.000
-1.328.725
-81.725
Baten
73.000
99.000
97.115
-1.885
-523.000
-1.148.000
-1.231.611
-83.611
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Saldo van baten en lasten
Product
Afwijking
Huisvesting onderwijs
-83.611
Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product - Tijdelijke huisvesting Dromedaris Voor de kosten van tijdelijke huisvesting van de Dromedaris, gedurende de nieuwbouw periode, zijn voor de jaren 2022 en 2023 eenzelfde bedrag geraamd. In het jaar 2022 zijn, als gevolg van eenmalige plaatsingskosten hiervoor meer kosten gemaakt dan geraamd.
64
Lokaal onderwijsbeleid
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Lasten
-763.000
-957.507
-960.791
-3.284
Baten
287.270
446.229
471.506
25.277
Saldo van baten en lasten
-475.730
-511.278
-489.285
21.993
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
-498.000
-498.000
-495.474
2.526
-498.000
-498.000
-495.474
2.526
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
-82.000
-92.000
-77.346
14.654
-82.000
-92.000
-77.346
14.654
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Lasten
-49.000
-35.000
-32.576
Baten
1.000
1.000
-48.000
-34.000
-32.576
1.424
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Lasten
-333.000
-334.386
-350.958
-16.572
Baten
208.000
208.000
221.700
13.700
Saldo van baten en lasten
-125.000
-126.386
-129.258
-2.872
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Bibliotheek in € (+=voordeel/-=nadeel)
Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Muziekonderwijs in € (+=voordeel/-=nadeel)
Lasten Baten Saldo van baten en lasten
(Overige) kunstzinnige vorming in € (+=voordeel/-=nadeel)
Saldo van baten en lasten
Zwembad
2.424 -1.000
in € (+=voordeel/-=nadeel)
65
Sportaccommodaties
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Lasten
-879.941
-914.125
-892.660
21.465
Baten
53.000
53.000
27.456
-25.544
-826.941
-861.125
-865.204
-4.079
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Saldo van baten en lasten
Product
Afwijking
Sportaccommodaties
25.776
Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product - Bij de Perspectiefnota 2022 heeft de gemeenteraad een bedrag van € 30.000,beschikbaar gesteld voor onderzoek en de aanbesteding van een pumptrack. Er zijn in 2022 nog geen kosten gemaakt voor dit onderzoek. Voorgesteld wordt om het restant van € 30.000,- over te hevelen naar 2023 via de reserve budgetoverheveling. - De overige verschillen bedragen nadelig € 4.224
Sportaccommodaties
-29.855
Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product - In 2022 heeft de afrekening plaatsgevonden van de SPUK SPORT uitkering over 2021. Per saldo is een bedrag van € 29.855,- minder besteed en dit bedrag is terugbetaald.
Bevordering sportdeelname
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
-234.416
-326.848
-275.754
51.094
37.716
47.964
10.248
-289.132
-227.790
61.342
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Lasten Baten Saldo van baten en lasten
-234.416
66
Product
Afwijking
Bevordering sportdeelname
61.342
Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product - Sportakkoord De middelen van het sportakkoord zijn niet volledig besteed in 2022. De besteding wordt via de SiSa verantwoord. We hebben goedkeuring van het Ministerie om de resterende middelen in te zetten in 2023. Voorgesteld wordt om het restant van € 33.480,- over te hevelen naar 2023 via de reserve budgetoverheveling. - Subsidies In 2022 zijn er minder subsidies voor sport aangevraagd dan geraamd.
Kunstbeoefening en-bevordering
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
-49.266
-121.800
-93.020
28.780
-49.266
-121.800
-93.020
28.780
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Product
Afwijking
Kunstbeoefening en-bevordering
28.780
Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product - Vervanging vernield kunstwerk Voor de vervanging van een vernield kunstwerk in de Balmerd is in de Perspectiefnota een budget opgenomen van € 20.000,-. Het kunstwerk is nog in de ontwerpfase en zal in 2023 worden gerealisseerd. Voorgesteld wordt om het budget van € 20.000,- over te hevelen naar 2023 via de reserve budgetoverheveling.
Erfgoed/archeologie
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
-31.000
-31.000
-32.488
-1.488
1.473
1.473
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Natuurbescherming
-31.000
-31.000
-31.016
-16
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
-8.000
-13.000
-9.715
3.285
-8.000
-13.000
-9.715
3.285
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Lasten Baten Saldo van baten en lasten
67
Openbaar groen/park/plantsoen
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Lasten
-2.328.100
-2.296.104
-2.127.404
168.700
Baten
2.000
2.000
3.548
1.548
-2.326.100
-2.294.104
-2.123.856
170.248
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Saldo van baten en lasten
Product
Afwijking
Openbaar groen/park/plantsoen
170.248
Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product Het grootste voordelige resultaat op dit product zit in voordeel van € 134.000 op de voorbereidingsbudgetten voor project revitalisering Vording 2020-2022. Hiervan is een bedrag van € 60.000 (budgetoverheveling) voor verdere uitvoering en zal vervolgens 2023 de verdere groenaanleg plaatsvinden. Het totaal van de uitgaven groenbestekken RAW en OMOP bleef in 2022, inclusief de bij de herfstnota geraamde prijsindex over 2022, € 31.000 binnen de geraamde budgetten.
Toerisme
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Lasten
-78.000
-78.000
-81.221
-3.221
Baten
9.000
9.000
8.750
-250
-69.000
-69.000
-72.471
-3.471
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Lasten
-174.000
-219.600
-254.019
Baten
17.000
9.000
-157.000
-210.600
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Saldo van baten en lasten
Evenementen in € (+=voordeel/-=nadeel)
Saldo van baten en lasten
68
-34.419 -9.000
-254.019
-43.419
Product
Afwijking
Evenementen
-43.419
Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product - Doorkomst Vierdaagse De route van de Nijmeegse Vierdaagse door de gemeente Beuningen is dit jaar gewijzigd. Voor deze routewijziging zijn er wegaanpassingen bij de Pastoor v.d. Marckstraat in Weurt uitgevoerd. De kosten van deze aanpassingen komen ten laste van dit budget.
Speelvoorzieningen
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
-112.600
-112.600
-110.597
2.003
-112.600
-112.600
-110.597
2.003
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
-18.000
-18.000
-17.571
429
-18.000
-18.000
-17.571
429
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
-65.400
-65.400
-53.534
11.866
Saldo van baten en lasten
-65.400
-65.400
-53.534
11.866
Baten begraafplaatsen
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
Lasten
0
0
0
0
Baten
51.000
51.000
37.625
-13.375
Saldo van baten en lasten
51.000
51.000
37.625
-13.375
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Media in € (+=voordeel/-=nadeel)
Lasten Baten Saldo van baten en lasten
Begraafplaatsen in € (+=voordeel/-=nadeel)
Lasten Baten
in € (+=voordeel/-=nadeel)
69
Beleidskaders Onderwijs In 2019 is er samen met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties een Integraal Huisvestingsplan opgesteld. Het IHP vormt het beleidskader voor het onderwijshuisvestingsbeleid voor de periode 2019-2035. Het IHP wordt elke 4 jaar geactualiseerd, zodat het beleidskader blijft aansluiten bij de vraag. Sporten en bewegen De huidige sportnota ‘Samen in Beweging’ in nog van kracht. Aanvullend hierop is er samen met lokale partners een sportakkoord opgesteld met een looptijd tot en met 2022. In dit akkoord zijn afspraken gemaakt over hoe we het met elkaar de ambities op het gebied van sport en bewegen in onze gemeente willen bereiken. Kunst, cultuur en erfgoed Kadernota Kunst, Cultuur en Erfgoed 2022 – 2030 (vastgesteld 25-01-2022) Groen In 2022 is door de raad het nieuwe gemeentelijke Groenbeleidsplan vastgesteld. Het plan geeft ook invulling aan de wens van het college voor meer aandacht en inzet op biodiversiteit. Spelen De Beleidsnotitie Spelen 2016-2026 is nog altijd van kracht.
Indicatoren Verplichte indicatoren
Beuningen Nederland
Absoluut verzuim - per 1.000 leerplichtigen 5-18 jaar ( 2021)
1,40
2,70
Relatief verzuim - per 1.000 leerplichtigen 5-18 jaar ( 2021)
13,00
20,00
Niet sporters - % van inwoners (Gezondheidsmonitor) (2020)
47,80
47,00
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie - % totaal aantal leerlingen (12-23 jr) ( 2021)
1,50
1,90
Facultatieve indicatoren
Beuningen Nederland
Beweegt voldoende - % van inwoners vanaf 19 jaar (Gezondheidsmonitor)
70
48,10
50,40
Overige gegevens Reserves en voorzieningen Verloop reserves en voorzieningen
Saldo per Resultaat- Saldo per Toevoeging Onttrekking Saldo per 31-12- bestemming 1-1-2022 31-122021 2021 2022
in € (+=positief, toevoeging/=negatief/onttrekking) Bestemmingsreserves Reserve Budgetoverheveling: - Groenonderhoud - Onderzoekskosten zwembad de Plons
241.278
241.278
-67.268
174.010
5.243
5.243
-5.243
0
- Onderwijsachterstandenbeleid
88.814
88.814
-61.270
27.544
- Uitgaven t.l.v. budget sportakkoord
50.000
50.000
-16.520
33.480
- Vording 2 Planvorming Groen
45.385
45.385
-20.955
24.430
- Notitie biodiversiteit - Integrale applicatie BOR (aandeel groen) - Aanleg groen Vording Ewijk (ABR 2022 en 2023) *)
15.000
15.000
-15.000
0
20.000
20.000
-20.000
0
Subtotaal reserves
0
450.000
450.000
465.720
450.000
-206.256
246.521
219.199
709.464
0
0
0
0
0
0
246.521
219.199
465.720
450.000
-206.256
709.464
Voorzieningen risico's 0
Subtotaal voorzieningen Totaal reserves en voorzieningen
0
*) Onttrekking algemene reserve € 450.000 t.b.v. groen Vording; zie programma 9. Bijdrage al gestort in reserve budgetoverheveling in 2022.
Bijzondere projecten/ speerpunten
Sport Tinnegieter Vanaf medio maart 2022 is sporthal de Tinnegieter tot en met de zomer van 2022 ingezet als crisisopvang voor de vluchtelingen uit Oekraïne. Hierdoor moesten sportverenigingen en scholen voor het bewegingsonderwijs uitwijken naar andere locaties bijvoorbeeld andere sporthallen in de regio of naar buiten. Beuningen on Ice Als gevolg van de noodopvang op het Asdonckterrein kon het evenement Beuningen on Ice in 2022 niet op deze locatie plaatsvinden en is het vervroegd verplaatst naar de Ooigraaf. De gemeente heeft de nodige aanpassingen uitgevoerd om het terrein geschikt te maken. De aanpassingen bestaan uit het verharden van een deel van de groenstrook, het rooien van twee boompjes en hagen, de aanleg van een riool en het verbeteren van de afwatering van het terrein. Voor de volgende edities is er een trafo aangevraagd voor voldoende elektriciteit. Dit jaar is energie opgewekt met diesel aangedreven generatoren. Aan Beuningen on Ice is incidenteel een bijdrage beschikbaar gesteld voor de dekking van de extra energiekosten, die voortvloeien uit deze vervroegde verplaatsing.
71
Lopende investeringen Lopende investeringen
Besteed t/m 2022
Jaar
Krediet
2018/2022
4.994.772 1.719.878
Restant
Realisatie in
in € (+=beschikbaar/=overschrijding) Product Huisvesting Onderwijs Nieuwbouw school de Dromedaris Vuurvlinder uitbreiding lokaal (01/21)
146.269
3.274.894 3.731
2022/2023 Staat C
afrekening gereed jaarrekening
2021
150.000
vv Ewijk hoofdveld toplaag kunstgras vv Ewijk trainingsveld toplaag kunstgras
2020/2023
400.000
400.000
2023 begr.23 + € 200.000
2020/2023
275.000
275.000
2023 begr.23 + € 155.000
Beuningse Boys trapveldje
2020/2022
65.000
65.000
2023
Fitparcours Voetbal Schoenaker BB: speelveld,toplaagkunstgras Voetbal Schoenaker BB: speelveld,toplaagkunstgras Voetbal Schoenaker BB: speelveld,toplaagkunstgras
2020
45.000
45.000
2023
2021/2023
400.000
400.000
2023 begr.23 + € 200.000
2021/2023
400.000
400.000
2023 begr.23 + € 200.000
2021/2023
400.000
400.000
2023 begr.23 + € 200.000
MHCB; vervanging veld 1 waterveld
2021/2023
300.000
300.000
2023 begr.23
MHCB; vervanging veld 2 kunstgras
2021/2023
250.000
250.000
2023 begr.23 - € 50.000
MHCB; vervanging veld 3 kunstgras
2021/2023
300.000
300.000
2026
NAS vervanging kunstgras korfbalveld
2022
150.000
140.134
9.866
WVW renovatie kleedkamers
2022
60.000
60.000
0
Sporthal Schrobmachine
2022
15.000
2013/2018
502.282
Product Sportaccommodaties
15.000
afrekening gereed jaarrekening afrekening gereed jaarrekening 2025
Product Speelvoorzieningen Speelruimteplan uitvoering 2013 t/m 2018
264.397
187.885
-Afrekening m.u.v. Kindervreugd Speelruimteplan (Kindervreugd tlv veilinggelden) Skatevoorziening (pumptrack)
50.000
afrekening gereed jaarrekening gereed € 187.885 verplichting ± € 2023 50.000
2022
150.000
150.000
2023/2024
2022
250.000
246.855
2023 e.v.
2023/2024
500.000
500.000
begr.23 2e/3e 2023 e.v. tranche
2021
140.000
2022
2.520.000
2023
1.260.000
2015
180.000
140.400
39.600
2023 e.v.
2022
500.000
83.886
416.114
2023 e.v.
Product Openbare groen/ruimte Wijkaanpassingen Tinnegieter
Revitalisatie Vording 2 en 3
3.145
732.078
1.927.922
2023 e.v.
1.260.000
2023 e.v. begr.23 3e tranche
Product Zwembaden Zwembad De Plons, aanpassingen (verdeeld over 5 jaar) Zwembad Ooigraaf, bouwkosten (Voorbereiding) Zwembad Ooigraaf, installaties-vaste inrichting Zwembad Ooigraaf, inventaris
p.m.
0
p.m.
0
Product Evenementen
72
Ooigraaf terreininrichting
2022
100.000
Ooigraaf aanschaf Trafo
2022
85.000
50.491
49.509
2022
85.000
2023 e.v.
14.392.054 3.340.678 11.051.376
In 2022 af te rekenen investeringskredieten: Uitbreiding Vuurvlinder De in 2021 toegekende subsidie voor uitbreiding 1 lokaal is uitbetaald in 2021 binnen het budget. De structureel lagere kapitaallasten zijn reeds verwerkt in de programmabegroting 2023-2027. NAS vervanging kunstgras korfbalveld. De vervanging heeft in 2022 plaatsgevonden en de uiteindelijke subsidie viel iets lager uit dan de beschikbaar gestelde € 150.000. De structureel lagere kapitaallasten worden verwerkt in de programmabegroting 2024. WVW renovatie kleedkamers. De werkzaamheden zijn in 2022 uitgevoerd en de subsidie is conform de toekenning uitbetaald. Speelruimteplan uitvoering 2013-2018 Bij de bezuinigingen in 2011/2012 is besloten het aantal speelplekken te halveren en de overige plekken in een periode van 6 jaar te vervangen. De uitvoering van de voorgenomen investeringen vanuit het speelruimteplan zijn uitgevoerd in de periode 2013 t/m 2019. De kredieten zijn echter nog niet afgerekend. Gesaldeerd bleven de investeringen in totaliteit maar liefst € 237.000 achter bij de vooraf ingeschatte en toegekende kredieten. De evaluatie speelbeleid en inzet veilinginkomsten is reeds behandeld in de raad van 28 januari 2020. In 2019 heeft namelijk een veiling plaatsgevonden van overbodige speeltoestellen.
De opbrengst hiervan is gereserveerd voor aanpassingen van speeltuin Kindervreugd in Beuningen tot een speeltuinaanbod voor kinderen met een lichamelijke beperking. De werkzaamheden zijn deels uitgevoerd in 2022, de afronding vindt plaats in 2023. We verwachten in 2023 nog noodzakelijke uitgaven tot een bedrag van € 50.000. Het uiteindelijke voordelig saldo op alle overige investeringen bedraagt dan € 187.000. Wij stellen voor dit deel (alle kredieten jaarschijven 2013-2018) bij het vaststellen van de jaarrekening ook financieel af te sluiten. De structureel lagere kapitaallasten zijn grotendeels reeds verwerkt in de programmabegroting 2023-2027.
Verbonden partijen GGD Gelderland-Zuid GGD Gelderland-Zuid is een organisatie voor en van gemeenten. De kerntaak van de GGD is het beschermen, bewaken en bevorderen van de openbare gezondheidszorg voor zover deze taken bij de gemeente liggen. Voor meer informatie verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden Partijen.
Risico's Vervanging kosten kunstgras sportvelden Bij de vervanging van de kunstgrasvelden volgen wij nauwlettend de discussie omtrent kunstgras en rubbergranulaat en laten we ons hierbij leiden door de Vereniging Sport en 73
Gemeenten en het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Het risico voor de gezondheid van sporten op kunstgrasvelden die zijn ingestrooid met rubbergranulaat zijn praktisch verwaarloosbaar. Dat betekent dat het verantwoord is om op deze velden te sporten. Bij de keuze voor het type infill houden we ook de ontwikkeling van de Europese commissie nauwlettend in de gaten: De Europese Commissie heeft het Europese Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) gevraagd nieuwe REACH-beperking te ontwikkelen voor het gebruik van opzettelijk toegevoegde microplastics. Dit betekent een advies voor een verbod op het gebruik van synthetische en rubberinfill in kunstgrasvelden. Er wordt een overgangstermijn van zes jaar voorgesteld, wat zou betekenen dat het verbod ingaat vanaf 2028. Het gezamenlijk advies van de RAC en de sociaal economische commissie ter stemming aangeboden aan de EU-lidstaten van de Europese commissie.
Kwetsbaar bomenbestand De essentaksterfte in de gemeente breidt zich uit. Zieke bomen zijn niet te behandelen en sterven vaak aan de gevolgen. Dit kan er toe leiden dat op termijn veel bomen vervangen moeten worden. De gemeente beheert ruim 2500 essen. Dat is 14% van het gemeentelijk bomenareaal. Daarnaast leiden droge periodes tot hoge kosten voor het geven van water en vervanging van met name jonge aanplant.
Aziatische duizendknoop De invasieve exoot Aziatische duizendknoop dreigt inheemse flora te verdringen. Daarnaast kan het niet tijdig bestrijden van de exoot zorgen voor hoge kosten bij woningbouw en reconstructies. Voor meer informatie verwijzen wij naar de paragraaf 1.3.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
74
5. Omgeving Programma inhoud
Ontwikkelingen op het gebied van klimaat, stikstof, duurzaamheid, woningbouwbehoefte en de inrichting van de fysieke leefomgeving in zijn algemeenheid, zijn van invloed op onze bouwambities, de inrichting van de openbare ruimte en hoe we onze energie in de toekomst willen opwekken. Het zijn vraagstukken die we samen met regio, provincie en Rijk oppakken. De gemeente Beuningen wil hierin het goede voorbeeld geven, zowel voor haar inwoners als de regio. Omdat we een gemeente willen zijn waar het ook in de toekomst fijn wonen en werken is. Dit programma gaat over duurzaamheid, wonen, ruimtelijke ontwikkelingen, openbare ruimte en afval.
Ambities en ontwikkelingen Een mooie en duurzame woongemeente We blijven werken aan een nog mooiere en duurzamere woongemeente. Een fijn woon- en werkklimaat met oog voor de toekomst en de kwaliteiten van onze omgeving. Dat is wat Beuningen een plezierige woongemeente maakt. We kiezen voor verschillende woonmilieus, zodat iedereen hier goed kan wonen. Daar hoort een mooie openbare ruimte bij. Voorzieningen moeten bereikbaar en toegankelijk zijn. De komende jaren vragen de energietransitie, klimaatadaptatie en de leefbaarheid van onze wijken aandacht. We zetten blijvend in op duurzaamheid door uitvoering van het programma Energiek Beuningen. Extra woningbouw In 2020 hebben we de ambitie vastgesteld om gefaseerd door te groeien naar een robuuste gemeente met vitale en leefbare kernen van meer dan 30.000 inwoners. Dit jaar hebben we een vervolg gegeven aan het vertalen van de ambities naar potentiële woningbouwlocaties en het versnellen van de huidige woningbouwontwikkelingen. Klaar voor de komst van de Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet nadert, we willen als Beuningen alle noodzakelijke activiteiten doen die nodig zijn om ook na de inwerkingtreding onze taken uit te voeren. Programmaverantwoording in € (+=baat,voordeel/=last,nadeel)
Lasten
Baten
Saldo
Begroting
-11.343.521
8.200.452
-3.143.069
Realisatie
-11.811.119
9.365.449
-2.445.670
-467.598
1.164.997
697.399
Begroting
-519.202
517.403
-1.799
Realisatie
-594.762
1.321.828
727.066
Saldo reserve
-75.560
804.425
728.865
Gerealiseerd resultaat
-543.158
1.969.423
1.426.264
Saldo programma Mutaties reserves:
75
Doelen en financiën Wat wilden we bereiken?
Een mooie en duurzame woongemeente Om te werken aan een mooie en duurzame woongemeente hebben we in 2022 gewerkt aan de volgende doelstellingen: 1. We willen meer bouwen Er is nog steeds krapte op de woningmarkt, niet alleen lokaal, maar ook regionaal. Als gemeente Beuningen willen we een substantiële bijdrage leveren om de druk op de woningmarkt in de regio Arnhem-Nijmegen te verminderen en tegelijkertijd onze gemeente voor de toekomst vitaal te houden en versterken. Onze bijdrage richt zich dan ook op het leveren van een aantrekkelijk, groen-blauw, gezond woonmilieu waar volop kansen liggen voor gezond wonen, leven, werken en recreëren. Dit betekent ook meer inwoners en daarmee groei in inwoneraantal. Voor de kern Winssen hebben we inmiddels duidelijkheid gegeven over de plekken waar extra woningbouw mogelijk is. Nu gaan we verder met de kernen Ewijk, Beuningen en Weurt. Hiervoor blijven we kijken naar beschikbare inbreidingslocaties binnen de vier kernen en potentiële uitbreidingslocaties. Op lange termijn groeit Beuningen tot een robuuste gemeente met voldoende inwoners om de bestaande voorzieningen (cultuur, sport, onderwijs e.d.) in stand te houden en te laten floreren. Om hier invulling aan te gegeven werken we verder aan een Omgevingsprogramma Woningbouw. 2.
Duurzaamheid We wilden een nieuw uitvoeringsprogramma voor Energiek Beuningen opstellen om daarmee nieuwe richting te geven aan de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn. Voor 'zon en wind' zijn we aan het einde van de ruimtelijke procedure gekomen, de vier zonneparken hebben de vergunning gekregen. Wel moesten we nog stappen zetten om het Gebiedsfonds met de omgeving vorm te geven. Daarnaast wilden we verder doorgaan met energiebesparing bij onze inwoners. Het verder ontwikkelen van het Loket Duurzaam Wonen is daarbij belangrijk. Een verbreding van haar werkzaamheden speelt daarbij een rol en wilden we verkennen met de deelnemende gemeenten. 3. Wijkaanpak en warmtetransitie We willen de toekomst integraal en op wijkniveau benaderen met een wijkaanpak. Binnen een wijkaanpak moet, naast opgaven in de openbare ruimte, ook invulling worden gegeven aan de warmtetransitie. De aanpak voor de warmtetransitie zal gebaseerd zijn op de gemeentelijke Transitie Visie Warmte (TVW) die in 2021 is opgesteld. 4. Klimaatadaptatie Samen met de regiogemeenten willen we klimaatbestendig worden. Dit betekent dat wateroverlast en hittestress tot een minimum zijn beperkt en langdurige droogte niet leidt tot noemenswaardige problemen. Klimaatbestendigheid nemen we waar mogelijk mee in ons beleid, en projecten zoals woningbouw. 76
5. Afval Naast de doelstelling om de hoeveelheid restafval verder te verlagen wilden we vooral inzetten op het verbeteren van de kwaliteit van de grondstoffen, zoals plastic+ en GFT. Hiermee voorkomen we onnodig verlies van grondstoffen doordat afgekeurde vrachten alsnog worden verbrand. Dit betekent ook een kostenbesparing. De luierinzameling, gestart vanaf 1 juli 2021, moest in 2022 verdere bekendheid krijgen en de hoeveelheid gescheiden ingezameld luier- en incontinentiemateriaal moest worden verhoogd. Uit een evaluatie na afloop van 2022 moet blijken wat de resultaten zijn. We zijn dan uit de opstartfase en hebben een totaalbeeld van de effecten na 1,5 jaar inzameling. Klaar voor de komst van de Omgevingswet Om te kunnen werken met nieuwe instrumenten van de Omgevingswet moeten we digitaal aansluiten op het digitaal stelsel Omgevingswet, kennis en vaardigheden hebben van de instrumenten en onze processen goed inrichten.
In 2022 wilden we de volgende mijlpalen bereiken: Klaar zijn om bewoners met een initiatief goed te begeleiden en hebben we het participatiebeleid vormgegeven; Een format hebben voor het Omgevingsplan dat we zelf tot 2030 projectmatig kunnen gaan invullen volgens een vastgesteld plan van aanpak; Aan initiatiefnemers kunnen aangeven op welke wijze stukjes Omgevingsplan passen in de aanpak van Beuningen; Een Omgevingsvisie hebben, waarop we initiatieven die niet passen in bestaande kaders kunnen toetsen; Vergunningen kunnen verlenen conform de Omgevingswet; Dat onze legesverordening is aangepast aan de Omgevingswet; Dat we voldoen aan de minimale eisen die door de VNG zijn opgesteld. De komst van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2024.
Wat hebben we bereikt?
Een mooie en duurzame woongemeente 1. We willen meer bouwen Na het vaststellen van het Omgevingsprogramma 1.0 eind 2021, met daarin de kern Winssen, zijn we verder gegaan met de uitwerking van de woningbouwontwikkeling in Winssen. Er is toegewerkt naar een intentieovereenkomst met ontwikkelende partijen en gestart met het opstellen van een stedenbouwkundig plan voor Winssen-Zuid. Ook zijn we verder gegaan met het uitwerken van de ambitie voor woningbouw tot 2040 in de kernen Ewijk en BeuningenNoord/oeverwallengebied. Het structuurmodel Ewijk is geïntegreerd in het Omgevingsprogramma Woningbouw 2.0 en eind november 2022 vastgesteld. Het concept structuurmodel Beuningen-Noord/oeverwallengebied vraagt nog om een verdiepingsslag en omgevingsdialoog. Naast bovenstaande ambitie hebben we ook gewerkt aan andere woningbouwprojecten. Zo hebben we de planologische procedure voor het bestemmingsplan Hoge Woerd succesvol doorlopen. En is de bouw van de woningen in de Ecowieck en Ruiterpark gestart. Zie voor een totaal projectenoverzicht de paragraaf grondbeleid
77
2. Duurzaamheid De regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) is afgerond. Voor de uitvoering is voor € 230.000,- aan kleine energiebesparende maatregelen door huurders en kopers besteed in de woning. Ook waren er nieuwe collectieve inkoopacties tijdens de RREW waarmee zo’n 44 ton aan CO2 bespaard wordt bij koopwoningen. In de Vording is het pilotproject gestart met een energiebespaar-campagne voor en met inwoners van de wijk. Het vernieuwen van de Energievisie met uitvoeringsprogramma is uitgesteld vanwege de beroepsprocedure die nog loopt voor het windpark. Het Loket Duurzaam Wonen is doorontwikkeld naar het Regionaal Energieloket en kent naast het fysieke loket een telefonische helpdesk en een vernieuwde webpagina. 3. Wijkaanpak en warmtetransitie In 2021 is de transitievisie warmte (TVW) opgesteld. In deze visie is op basis van technische informatie onderzocht wat per wijk de meest kosteneffectieve en kansrijke manier is om aardgasvrij te worden. In 2022 hebben we een begin gemaakt met de vervolgstappen uit de TVW. Hierbij richten we ons vooral op het verminderen van het aardgasverbruik (stimuleren besparing) en onderzoeken we de haalbaarheid van collectieve oplossingen zoals een warmtenet met de grondstoffen en energiecentrale ARN als mogelijke warmtebron. 4.
Klimaatadaptatie In 2022 was klimaatadaptatie een integraal onderdeel van een aantal projecten, zoals de revitalisatie Vordingen, reconstructie Scheidingsweg en Thomas van Heereveldstraat en de reconstructie van de Houtduiflaan. Met ’Operatie Steenbreek’ hebben we bij bewoners aandacht gevraagd voor het veranderende klimaat en wat ze daar zelf aan kunnen doen. 5. Afval De goede prestaties op het gebied van de afvalinzameling zetten zich voort. Met een scheidingspercentage van 87% en een hoeveelheid restafval van 65 kg per inwoner per jaar wordt ruimschoots voldaan aan de VANG-doelstellingen (Van Afval Naar Grondstof). Deze landelijke doelstelling ligt namelijk op een scheidingspercentage van 75% en een hoeveelheid restafval van 100 kg in 2020. Uit de Benchmark huishoudelijk afval waaraan we in 2022 hebben deelgenomen blijkt dat gemeente Beuningen landelijk gezien erg goed scoort op het gebied van de afvalinzameling. Ten opzichte van vergelijkbare gemeenten zijn onze milieuprestaties uitstekend. Uit de kernprestaties blijkt dat Beuningen bij de best presterende gemeenten hoort. Ook op het vlak van de dienstverlening scoort gemeente Beuningen hoog. Tegelijkertijd zijn onze afvalbeheerkosten in vergelijking met andere gemeenten laag. Het aantal Wijkhelden in Beuningen is de laatste jaren enorm toegenomen. 1 januari 2021 waren er 246 Wijkhelden actief.
1 januari 2023 zijn het er 692. Klaar voor de komst van de Omgevingswet Om te kunnen werken met de nieuwe instrumenten van de Omgevingswet moeten we digitaal zijn aangesloten op het digitaal stelsel Omgevingswet (DSO), moeten we kennis en vaardigheden hebben van de instrumenten en onze processen goed hebben ingericht. In 2022 hebben we hieraan gewerkt. We voldoen nog niet aan de minimale eisen van de VNG omdat
78
de wet opnieuw is uitgesteld en we pas in de laatste fase voor de inwerkingtreding de laatste stappen zetten. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2024. We kunnen bewoners het Omgevingsoverleg bieden en waar nodig de Omgevingstafel organiseren bij complexe initiatieven. We kunnen uitleg geven hoe het omgevingsplan werkt en we kunnen bewoners aangeven hoe ze participatie kunnen toepassen bij hun initiatieven. Noodzakelijke wijzigingen aan verordeningen zijn ambtelijk verwerkt. We hebben de legesverordening regionaal afgestemd en klaargezet voor de inwerkingtredingsdatum. De raad is geïnformeerd over het Adviesrecht.
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Een mooie en duurzame woongemeente 1. We willen meer bouwen Het Omgevingsprogramma Woningbouw vormt het toetsingskader voor de woningbouwontwikkelingen. Daarmee wordt duidelijk aangegeven waar tot 2040 woningen kunnen worden gebouwd. Voor de ontwikkeling van Winssen-Zuid zijn deze kaders gehanteerd in het voeren van gesprekken met ontwikkelende partijen en het opstellen van het stedenbouwkundig plan. Voor het structuurmodel Ewijk hebben we, vanwege de genoodzaakte digitale omgevingsdialogen, nogmaals een fysiek omgevingsdialoog georganiseerd. Na de fysieke omgevingsdialoog hebben we het structuurmodel Ewijk afgerond en opgenomen in het Omgevingsprogramma Woningbouw 2.0. De ingediende principe verzoeken in 2022 zijn getoetst aan omgevingsprogramma 1.0 en indieners zijn geïnformeerd. 2. Duurzaamheid We hebben in 2022 uitvoering gegeven aan de regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW). In de wijk Vording is invulling geven aan het pilotproject door het samenstellen van een klankbordgroep die bestaat uit inwoners. Het Loket Duurzaam Wonen is doorontwikkeld naar het Regionaal Energieloket en kent naast het fysieke loket een telefonische helpdesk en vernieuwde webpagina. Met woningbouwvereniging Woonwaarts zijn energieprestatieafspraken gemaakt. In dat kader is Woonwaarts in 2022 met verschillende projecten rondom Duivenkamp gestart. 3.
Wijkaanpak en warmtetransitie In de wijken Vording 2 en 3 zijn we begonnen met het opnieuw inrichten van de openbare ruimte. We doen dit integraal, waarbij we werken aan opgaven op het gebied van o.a. groen, duurzaamheid, water en leefbaarheid. In 2021 heeft hiervoor een intensief participatietraject plaatsgevonden. Lokaal is het gesprek gestart voor het opzetten van het haalbaarheidsonderzoek voor het warmtenet. 4. Klimaatadaptatie We hebben in gezet op educatie en bewustwording omtrent klimaatadaptatie door deel te nemen aan Operatie Steenbreek. Dit is het afgelopen jaar gecombineerd met straatwerkzaamheden en uitdeelacties op de Thomas van Heereveldstraat en de Houtduiflaan. Daarnaast is een nieuw beleidsplan water en riolering ontwikkeld en vastgesteld, waarin meer aandacht is voor klimaatadaptieve maatregelen. 79
5. Afval Verbetering kwaliteit grondstoffen: Naast de aandacht voor het verminderen van de hoeveelheid restafval is het ook noodzakelijk om de kwaliteit van de inzamelde grondstoffen te verbeteren. Er is daarom gestart met het regionale project 'Verbetering kwaliteit grondstoffen'. Dit project is uitgevoerd door de Dar. Er is gestart met het controleren van gftcontainers. Containers met te veel vervuiling werden niet geleegd. Naast gft-containers zijn in 2022 ook plastic+ containers gecontroleerd. Dit is nodig omdat uit sorteeranalyses blijkt dat er relatief veel stoorstoffen in het plastic+ worden aangetroffen. Helaas zijn in 2022 een aantal vrachten plastic+ afgekeurd, waardoor de urgentie om kwaliteitscontroles uit te voeren extra wordt gevoeld. Niet in het minst als het gaat om de kosten: deze bedroegen in 2022 circa € 40.000 aan gemiste opbrengsten en hogere verwerkingskosten. De resultaten van de uitgevoerde controles zijn geëvalueerd en vanwege de positieve effecten krijgen de acties een vervolg. Sinds 1 juli 2021 is het mogelijk om luier- en incontinentieafval gescheiden aan te bieden. De resultaten van de eerste 1,5 jaar luierinzameling zijn geëvalueerd. We zamelen veel meer luierafval in dan verwacht. Begroot was 71 ton, in werkelijkheid heeft Dar in 2022 127 ton luierafval ingezameld.
Daarnaast worden containers vaker geleegd dan één keer per week, waar we oorspronkelijk rekening mee hielden (twee tot drie keer per week). Door de grote toestroom zijn een aantal containers bijgeplaatst. Uit een bewonersonderzoek blijkt dat de inwoners veel waardering hebben voor de luierinzameling. De publiciteit die we geven aan de Wijkhelden lijkt vruchten af te werpen. De aanwas van het aantal Wijkhelden is enorm hoog. In 2022 is de Wijkheldendag gehouden in de gemeente Druten. Klaar voor de komst van de Omgevingswet Voor de Omgevingswet is gestart met het eerste deel van het opstellen permanent Omgevingsplan, namelijk het deel Kernen. Bij het vormen van de processen rondom het begeleiden van inwoners met een initiatief, hebben we nauw samen gewerkt in de regio, met name met gemeente Heumen en Berg en Dal vanwege gelijksoortige kenmerkende gemeente. Samen met de Omgevingsdienst Regio Nijmegen(ODRN) bepalen we hoe de processen moeten lopen ten aanzien van de Omgevingsvergunning, Intaketafel en Omgevingstafel. We zijn als gemeente begonnen ons zoveel mogelijk voor te bereiden op de komst van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en dit te leren kennen. We oefenen met het wijzigen van het Omgevingsplan in het DSO en met het digitaal samenwerken met de ketenpartners via het DSO.
Het DSO is nog niet gereed voor de productie in de praktijk en dit is een van de redenen van het uitstel van het inwerkingtreden van de wet.
80
Wat heeft het gekost? Omgeving
Begroting
Begroting
Rekening
voor wijziging
na wijziging
saldo
Afwijking
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Beheer en onderhoud wegen
-2.059.000
-1.964.000
-2.025.249
-61.249
Verkeersmaatregelen
-357.500
-446.022
-293.911
152.111
Wegbermen en bermsloten
-149.000
-149.000
-103.418
45.582
Straatreiniging
-25.000
-25.000
-22.817
2.183
Beheer infrastructurele kunstwerken
-48.000
-48.000
-49.800
-1.800
Openbare verlichting
-333.000
-296.075
-337.780
-41.705
Gladheidsbestrijding
-114.400
-114.400
-92.597
21.803
Werken voor derden aan wegen
66.000
66.000
30.415
-35.585
Watergangen, afwateringen
-138.000
-178.255
-139.228
39.027
Afval
566.784
629.438
-177.355
-806.793
Riolering
831.617
827.037
747.934
-79.103
Milieubeheer/-beleid
-90.000
-90.000
-90.000
Bedrijven,handhaving/externe veiligheid
-172.846
-264.666
-195.708
68.958
Maatregelen milieubescherming
-135.500
-174.135
-100.627
73.508
Bestemmingsplannen
-662.000
-497.691
-250.494
247.197
Woningbouw vernieuwing
-137.000
-138.000
-131.992
6.008
Monumenten
-125.500
-125.500
-86.707
38.793
Wabo
-486.276
-237.975
704.524
942.499
Geo-informatie
-230.000
-230.000
-215.997
14.003
Diverse gronden
296.000
360.175
410.339
50.164
Vastgoedbeheer
-40.000
-47.000
-25.201
21.799
Gerealiseerd resultaat
-3.542.621
-3.143.069
-2.445.670
697.399
Beheer en onderhoud wegen
Begroting
Begroting
Werkelijk
Afwijking
voor wijziging
na wijziging
saldo
-2.059.000
-1.964.000
-2.025.249
-61.249
-2.059.000
-1.964.000
-2.025.249
-61.249
in € (+=voordeel/-=nadeel)
Lasten Baten Saldo van baten en lasten
81
Product
Afwijking
Beheer en onderhoud wegen
-61.249
Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product -Zowel het (klein) asfaltonderhoud als het elementenonderhoud (herstraten) wordt uitgevoerd middels een bestek voor de periodes 2022-2026. Uitgaven per jaar komen ten laste van de exploitatie en kunnen fluctueren en afwijken van de "vaste" structurele bedragen welke hiervoor in de meerjarenbegrotingen zijn opgenomen. Voor 2022 overstegen deze de budgetten met € 140.000. -In 2022 heeft de afrekening elementenonderhoud bestek 2018-2020 plaatsgevonden. Dit resulteert in een nabetaling van € 48.000. -Daarentegen laten de overige posten (overig regulier onderhoud, inspecties, onderzoeken, mutaties beheerplan, vaste lasten) een aanzienlijk voordeel zien van € 126.751