Bijlage 01: Begroting 2024-2027
Tekst van het document
Ambities en ontwikkelingen 1. Beleidsplan Sociaal Domein 2023-2027: Net zoals bij Jeugd (progr.2) herschrijven we het eerdere plan 2018-2022 als basis met een aanvulling van beleidsvoornemens voor de jaren 2023-2027. We nemen de actiepunten mee uit o.a. de demografische ontwikkeling, het GALA plan, regionale Inkoop Wmo/jeugd 2025 en andere ontwikkelingen die voor maatschappelijke ondersteuning van belang zijn. We blijven inzetten op preventief (gezondheid)beleid om de sociale basis in de wijken te versterken. De verwachting is dat er minder beroep op geïndiceerde vormen van ondersteuning wordt gedaan. 2. IZA (integraal zorg akkoord)en GALA (Gezond en Actief leven Akkoord) plan van aanpak: Met deze landelijke programma’s bouwen we het fundament voor een gerichte lokaleen regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en een sterke sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met de inzet op preventief (gezondheids) beleid. De focus ligt binnen de IZA vooral op curatieve zorg, het medisch domein. We zorgen voor samenwerking in het sociaal domein met huisartsen en ggz gericht op gezond leven en preventie. Via minder (gezondheids)achterstanden en een betere leefstijl versterken we de gezondheid en het welbevinden van de volwassenen (18+). Zo verwachten we minder beroep te 26
3.
4.
5.
6.
7.
doen op hulp en/of ondersteuning en/of (medische)zorg en dragen we bij aan toegankelijke, goede en betaalbare zorg. Regionale inkoop Wmo, ambulante begeleiding, dagbesteding, Beschermd Wonen 2025: In 2023 en 2024 vinden de voorbereidingen en inkoop plaats van ambulante begeleiding, (arbeidsmatige) dagbesteding Wmo, kortdurend verblijf, Beschermd Wonen, Beschermd Thuis en tijdelijk verblijf LVB 18 + . Dit wordt één aanbestedingstraject met o.a. de focus op : versterking eigen veerkracht en sociaal netwerk; het gewenste resultaat behalen met oog voor kostenbewustzijn, preventie voor curatie, inzetten op zo licht mogelijk als kan en ze zwaar en kort als het moet (tijdelijkheid) en spelen we in op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Ook is er focus op de inzet van ervaringsdeskundigheid. Ook is het doel de administratiedruk voor aanbieders, gemeenten als cliënten te verlagen. Beschermd Wonen: De doordecentralisatie beschermd wonen, het woonplaatsbeginsel en het daarmee samenhangende verdeelmodel is voor de vierde keer uitgesteld. De nieuwe streefdatum wordt 1 januari 2025. In de regio werken we verder samen aan de transitie ‘van beschermd wonen naar een beschermd thuis’. Deze transitie moet het mogelijk maken dat mensen met psychische problemen vaker thuis of in hun eigen woonplaats kunnen blijven wonen.
De val van kabinet Rutte IV kan mogelijk gevolgen hebben op de voorgenomen invoeringsdatum. Beperking instroom Wet langdurige zorg voor mensen met een psychische stoornis: Steeds meer mensen doen een beroep op de Wet Langdurige Zorg Ggz. Het rijk, gemeenten, zorgverzekeraars en zorgaanbieders willen de hoge instroom van cliënten met Ggz-problematiek in de Wet langdurige zorg (Wlz) terugdringen. Wonen en zorg: Binnen de Groene metropoolregio wordt gewerkt aan de regionale woonzorgvisie. De verwachting is dat eind 2023 de omvang van de benodigde huisvesting per aandachtsgroep in onze regio én de basis principes van een eerlijke verdeling helder zijn en worden vastgelegd in een regionale woonzorgvisie. Dit wordt geschaard onder het motto: ‘een thuis voor iedereen’. We verwijzen voor verdere inhoudelijke uitwerking van dit onderwerp naar programma 5 Omgeving. Wet Inburgering: Evenals in de voorgaande jaren leiden oorlogen en grote mondiale problemen ertoe dat het aantal vluchtelingen dat naar Europa, Nederland en de gemeente komt de komende jaren waarschijnlijk hoog blijft. Dit betekent dat de vraag naar sociale huurwoningen (vooral grote woningen en flexibele behuizing) groot blijft en de behoefte aan ondersteuning en begeleiding, inburgeringsvoorzieningen en onderwijs toeneemt.
Door de schaarste aan woningen en personeel, en de stijgende kosten zal het in toenemende mate lastig zijn aan deze vragen te voldoen.
27
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
(bedragen x 6 1.000,-; + = voordeel, nadeel)
2024
2025
2026
2027
Baten
1.212
1.209
1.126
960
Lasten
-13.564
-13.611
-13.829
-14.628
Saldo programma excl reserves
-12.352
-12.402
-12.703
-13.668
Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen
Saldo programma incl reserves
_________-12.352_________-12.402_________-12.703_________-13.668
Doelen en financiën Wat willen we bereiken? 1. We willen de onderlinge verbondenheid in kernen en wijken bevorderen (samenredzaamheid). 2. We hebben een sterke sociale basis en beschikken over maatwerkvoorzieningen die aansluiten op de situatie en ondersteuningsvraag van onze inwoners. 3. Versterken van mentale weerbaarheid en veerkracht van onze inwoners. 4. Zowel professionals als inwoners weten de weg te vinden naar informatie en advies, maar ook naar o.a. (voorliggende) ondersteuning en activiteiten. 5. Inwoners zijn zich bewust van het belang van een gezonde leefstijl. 6. We zetten in op vitale ouderen en hun mantelzorgers. 7. We houden financiële grip op het sociale domein door voortijdig in te spelen op ontwikkelingen (trends). 8. Verbeterde aansluiting van de speciale ondersteuning voor statushouders op algemene voorzieningen. Wat gaan we daarvoor doen? We willen de onderlinge verbondenheid in kernen en wijken bevorderen (samenredzaamheid). » We stellen acties op voortvloeiend uit het project omgeving Aalsterveld en Olden Tempel (inclusieve wijk) om de onderlinge verbondenheid te bevorderen. We doen onderzoek naar de wensen en ideeën van kwetsbare ("vergeten") inwoners in relatie tot de directe omgeving. » We creëren ontmoetingsplekken en organiseren activiteiten via een netwerk (of corporatie) in kwetsbare buurten met de inwoners.
We hebben een sterke sociale basis die aansluit op de situatie en ondersteuningsvraag van onze inwoners.
28
» »
»
»
We geven uitvoering aan de doelstellingen en acties uit het lokale plan van aanpak GALA samen met lokale professionals in de eerstelijnszorg, welzijn en sport. We bereiden ons voor op de regionale inkoop van Wmo maatwerkvoorzieningen 2025, als vangnet indien alle voorliggende ondersteuning niet het gewenste resultaat geeft. Inzet is passende kortdurende ondersteuning als het kan en zwaardere ondersteuning als het moet. We werken de gemaakte afspraken over regionale samenwerking voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang verder uit. We zorgen voor een regionale begroting, zodat per 2024 de centrumgemeente Nijmegen zijn rol kan blijven vervullen en de zorg aan de inwoners van Beuningen wordt gecontinueerd. We blijven de ontwikkeling rondom wonen en zorg volgen. In 2024 zetten we gericht in op huisvesting van aandachtsgroepen met een hulpvraag en de (groeiende groep) ouderen die vorm krijgt in de regionale woonzorgvisie. Aandachtgroepen zijn verder statushouders, die ook zijn aangewezen op betaalbare woonruimte.
Versterken van mentale weerbaarheid en veerkracht van onze inwoners. » We gaan door met Welzijn op recept. Hierbij ligt de nadruk op het welbevinden van mensen door samen met de welzijnscoach te onderzoeken naar passende activiteiten in plaats van medicijnen. De huisarts verwijst hierbij naar de welzijnscoach. We willen meer verwijzingen en meer ketenaanpak. » Het subsidiëren van Pro Persona Connect, RIBW, Perspectief en Ixta Noa, o.a. voor het bespreekbaar maken en normaliseren van mentale problemen en eenzaamheid door een collectief preventie aanbod en campagne. » Het faciliteren van een team Wijk ggz en inzet op consultatie & advies en kortdurende interventies. We werken in 2024 verder in aansluiting op het Sociaal Team met het wijkGGZ-team aan een netwerk voor mensen met psychische kwetsbaarheid die zelfstandig wonen. » We voeren de Wet verplichte GGZ uit in samenwerking met ketenpartners voor de en regiogemeenten in Gelderland-Zuid. Deze werkwijze zetten we in 2024 door. » Het aansluiten bij de regionale samenwerking rondom sluitende aanpak met een psychische kwetsbaarheid en de ontwikkelingen rondom IZA. Zowel inwoners als professionals weten de weg te vinden naar informatie en advies,, maar ook naar o.s. (voorliggende) ondersteuning en activiteiten » We onderzoeken of we bepaalde vrij toegankelijke ondersteuning missen in Beuningen en waar behoefte aan is.
Zo wordt er gewerkt aan een digitale sociale kaart voor inwoners en professionals voor vragen over o.a. opvoeden, invullen van formulieren, administratie, omgaan met geld, informatie over maatjesprojecten, (welzijn)activiteiten, ontmoeting en ondersteuning sociaal domein breed. Inwoners zijn zich bewust van de betekenis van een gezonde leefstijl. » We gaan door met de inzet op gezond gewicht en roken zoals in het lokaal preventieakkoord benoemd. » We blijven inzetten op de gecombineerde leefstijlinterventies. We zetten in op vitale ouderen en hun mantelzorgers » We ontwikkelen een ketenaanpak voor valpreventie. » We bezien de rol van het vrijwilligerssteunpunt (Stichting Perspectief) om mantelzorgers te ondersteunen bij hun taak om overbelasting te voorkomen, met het oog op de afname van mantelzorgers.
29
» »
We willen o.a. via de werkgroep Dementievriendelijk Beuningen meer verschillende indicatieloze dagbestedingsvoorzieningen inzetten, omdat deze bijdragen aan het zo lang mogelijk zelfstandig wonen van ouderen, óók jongdementerenden. Samen met partners organiseren we een bijeenkomst voor ouderen over vitaliteit en langer zelfstandig thuis blijven wonen en werken we aan de informatievoorziening voor ouderen rondom vitaliteit en wonen.
We houden overzicht (grip) op het sociale domein door voortijdig in te spelen op ontwikkelingen (trends). » We monitoren met het sociaal team in samenwerking met het Regionaal Ondersteuning Bureau (ROB) de in-en uitstroom, indicaties en toe en afname/duur en vormen van ondersteuning. Ook de zorgaanbieders worden met de nieuwe inkoop strakker gemonitord op de te behalen resultaten. » Regionale inkoop Wmo, ambulante begeleiding, dagbesteding, Beschermd Wonen 2025 : In 2023 en 2024 vinden de voorbereidingen en inkoop plaats van ambulante begeleiding, (arbeidsmatige) dagbesteding Wmo, kortdurend verblijf, Beschermd Wonen, Beschermd Thuis en tijdelijk verblijf LVB 18 + . Dit wordt één aanbestedingstraject met o.a. de focus op : versterking eigen veerkracht en sociaal netwerk; het gewenste resultaat behalen met oog voor kostenbewustzijn, preventie voor curatie, inzetten op zo licht mogelijk als kan en ze zwaar en kort als het moet (tijdelijkheid) en spelen we in op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Ook is er focus op de inzet van ervaringsdeskundigheid en het doel om administratiedruk voor aanbieders, gemeenten en cliënten te verlagen. » Om de hoge instroom van cliënten met Ggz-problematiek in de Wet langdurige zorg (Wlz) tegen te gaan is landelijk met diverse partijen de afspraak en inspanning om de instroom met twintig procent te beperken.
Deze afspraak is er om een tariefmaatregel in de Wlz en een uitname uit het gemeentefonds te voorkomen. Per zorgkantoorregio wordt een analyse gemaakt voor een regioaanpak met best passende zorg en ondersteuning. Dit voor mensen die langdurige ondersteuning behoeven op het snijvlak van Wlz en Wmo. De verwachting is dat eind van het jaar meer duidelijkheid komt over de uitkomsten hiervan en de gevolgen voor ons beleid. Verbeterde aansluiting van de speciale ondersteuning voor statushouders op algemene voorzieningen » Statushouders die in de gemeente komen wonen krijgen maatschappelijke ondersteuning en nemen deel aan het inburgerings- en participatieaanbod om hen zo snel mogelijk te laten integreren, zodat zij daarna kunnen deelnemen aan de bestaande algemene voorzieningen op het gebied van participatie. » We passen het algemene participatieaanbod aan op het speciale ondersteunings- en inburgeringsaanbod en op de mogelijkheden van de statushouders. We ontwikkelen een plan van aanpak voor o.a. taallessen,waarmee we het ondersteunings aanbod beter afstemmen op de nieuwkomer.
30
Wat mag het kosten? Maatschappelijke ondersteuning Incl.res. (bedragen x 6 1.000,-; + = voordeel, nadeel) Baten Wet inburgering
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022
2023
2024
2025
2026
2027
189
271
273
270
270
270
168
168
168
168
168
106
106
69
Aanpak Psych. kwetsb. en beschermd wonen
69
Eigen bijdrage maatwerkvoorz./opvang Wmo
176
Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd
175
MFA Ewijk
403
412
412
412
412
412
MFA Weurt
117
109
109
109
109
109
Openbare gezondheidszorg
20
1
145
145
98
1
RESERVERINGEN PROGRAMMA 3
147
146
Totaal baten
1.294
1.107
1.212
1.209
1.126
960
Lasten Wet inburgering
-346
-544
-530
-488
-493
-498
Maatwerkvoorz. (materieel) Wmo
-1.660
-1.831
-1.312
-1.327
-1.343
-1.360
Maatwerkvoorz. (immaterieel) Wmo
-4.280
-4.707
-5.235
-5.388
-5.413
-5.438
Aanpak Psych. kwetsb. en beschermd wonen
-145
-229
-339
-322
-331
-340
-2.274
-2.715
-3.163
-3.073
-3.154
-3.986
Vrm.Brede School Beuningen(Koningstr.5K)
-77
-76
-75
-74
-198
-196
MFA Ewijk
-996
-999
-1.043
-1.036
-1.030
-1.023
MFA Weurt
-370
-388
-373
-371
-368
-366
Organisatie toegang
-575
-863
-863
-899
-911
-925
PGB Wmo
-26
-24
-24
-24
-24
-24
Openbare gezondheidszorg
-647
-482
-606
-609
-565
-471
Totaal lasten
-11.396
-12.857
-13.564
-13.611
-13.829
-14.628
Saldo
-10.102
-11.750
-12.352
-12.402
-12.703
-13.668
Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd
Beleidskaders » Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 » Wet Publieke Gezondheid (WPG) » Beleidsplan sociaal domein 2023-2026 » Beleidsplan “Samen Dichtbij” regio Rijk van Nijmegen en Rivierenland » Rijksprogramma Een thuis voor iedereen » Plan van aanpak GALA » Wet Inburgering » Regionale nota voor de invoering van de nieuwe Wet inburgering 2021.
31
»
Nota met de uitgangspunten inkoop van de inburgeringstrajecten, implementatie en uitvoering van de wet.
Indicatoren Verplichte indicatoren
Beuningen Nederland
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo - aantal per 1.000 inwoners
63,00
Verbonden partijen » GGD Gelderland-Zuid » BVO DRAN Voor meer informatie verwijzen we naar de paragraaf "Verbonden partijen".
32
70,00
4. Welzijn en educatie Programma inhoud In dit programma benoemen we de ontwikkelingen voor de komende periode op het gebied van welzijn en educatie. Ook hierbij is het hoofddoel om ons in te zetten voor een vitale en gezonde samenleving. Denk aan onderdelen als onderwijs, spelen, sport en bewegen, accommodaties, groen, klimaat, kunst en cultuur. Speeltuinen dagen kinderen uit tot bewegen en sociaal spel. Deze openbare speelplekken zijn goed voor de motorische en sociale ontwikkeling van kinderen uit de buurt en daarnaast is het ook een ontmoetingsplek voor hun ouders. De vitaliteit van woonkernen hangt in grote mate af van de aanwezigheid van een school of kindcentrum, een dorpshuis, andere voorzieningen en een actief verenigingsleven. Ontmoeting en verbinding zijn overkoepelende drijfveren die het bestaan van accommodaties en sociale verbanden bestaansrecht geven. Ambities en ontwikkelingen Onderwijs Kindcentra : In de gemeente Beuningen gaan we verder met de inhoudelijke doorontwikkeling van de kindcentra (onderwijs en kinderopvang) dat past bij inclusief onderwijs en willen we dat alle kinderen de juiste ondersteuning of uitdaging krijgen dat past bij hun leerproces en ontwikkeling. Thuis-nabij (in elke kern) en samen met ouders. Specialistisch Kindcentrum Daarnaast zien we de mogelijkheden om tot een specialistisch kindcentrum te komen.
Hierbij willen we samenwerken zodat speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs en regulier onderwijs en kinderopvang en zorgpartijen samen tot langdurige of tijdelijk afgestemde arrangementen komen. Bij een expertisecentrum wordt de kennis en deskundigheid van de verschillende partijen gebundeld om kinderen en ouders te ondersteunen. Integraal HuisvestingsPlan (IHP) We herijken het Integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijs met als uitgangspunt een Integraal Kindcentrum in iedere kern. Schoolgebouwen moeten vanaf 2021 voldoen aan de eisen voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG). Deze regels stellen eisen aan de maximale energiebehoefte, het fossiele energieverbruik en aan de opwek van hernieuwbare energie van gebouwen. We houden er rekening mee dat we voor de Oekraïense kinderen de huidige 2 Schakelklassen beschikbaar houden. Sport Sport en bewegen Gemeenten hebben met lokale maatschappelijke partners in 2019 een lokaal sportakkoord opgesteld. In 2023 is het sportakkoord met de verschillende partners herijkt. Voor de periode 2023 t/m 2026 krijgen gemeenten vanuit de Rijksoverheid uitvoeringsbudget. De focus voor de herijking komen te liggen op het verbeteren van de uitvoering en verbindingen maken met andere domeinen zoals gezondheid (GALA).
De inzet van de vakdocenten voor het bewegingsonderwijs worden op dit moment bekostigd uit de Brede Regeling Combinatiefuncties (Rijksregeling). Voor de looptijd van de huidige Brede Regeling Combinatiefuncties geldt er een afbouwmodel: het onderwijs krijgt tot en met 31 december 2026 de tijd om de inzet van de buursportcoaches in onderwijstijd af te bouwen met als doel 33
uiteindelijk de buurtsportcoaches alleen voor extra aanbod, buiten onderwijstijd, in te zetten. De bekostiging van een bevoegde vak- of groepsleerkracht bewegingsonderwijs moet vervolgens vanuit het onderwijs gefinancierd worden. Accommodaties Accommodaties Het accommodatiebeleid richt zich op versterking van formele en informele sociale netwerken en het bieden van ontmoetingsmogelijkheden aan bewoners. Verenigingen, sport en cultuuraccommodaties kunnen de sociale verbanden in de buurt verstevigen. In het coalitieakkoord 2022-2026 is opgenomen dat er in deze periode een onderzoek wordt uitgevoerd naar de behoefte aan maatschappelijk vastgoed in de kern Beuningen, de staat van het huidig maatschappelijk vastgoed en de vraag of het huidig maatschappelijk vastgoed in die behoefte kan voorzien. We onderzoeken of gemeenschapshuis De Lèghe Polder nog voldoet aan de eisen van deze tijd. Daarnaast gaan we aan de slag met de nieuwbouw van een - liefst energieneutraal - zwembad aan de Ooigraaf. Kunst en Cultuur Kunst, cultuur en erfgoed In Kadernota Kunst, Cultuur en Erfgoed 2022 - 2030 is in 2022 vastgesteld. Er zijn nieuwe aandachtspunten geformuleerd die aansluiten bij de nota. De vertaling hiervan is in 2023 en verder uitgewerkt in een Uitvoeringsnota Kunst, Cultuur en Erfgoed.
Daarnaast is een aanjager aan de slag met het leggen van verbindingen tussen organisaties en individuen die zich bewegen in het veld van cultuur, amateur- en professionele kunst en erfgoed. Bibliotheek / laaggeletterdheid De gemeente Beuningen heeft als een van de vijf pilotgemeenten een voorschot genomen op de gemeentelijke opdracht vanaf 2025 tot een Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid. Het doel voor de gemeente Beuningen is om met een gezinsaanpak laaggeletterdheid beter te kunnen bestrijden. Daarnaast wordt het in 2022 gestarte ‘Klasse!buddies’ verlengd. Het project is erop gericht om binnen het verband van een schoolklas de laaggeletterde en anderstalige ouders te koppelen aan taalvaardige ouders. Daarnaast onderzoekt Beuningen samen met de regio de mogelijkheden voor een Taalhuis. In het huidige pand van SBO Klavervier wordt nu ook onderwijs aangeboden aan alle laaggeletterden. Speciaal taalaanbod is er voor de Oekraïense vluchtelingen. Bij het onderzoek naar een nieuwe locatie wordt ook deze faciliteit meegenomen. Groen en Spelen Groen We werken aan het duurzaam behoud van sober maar aantrekkelijk gemeentelijk groen. Het belang van de biodiversiteit en klimaatadaptatie is van groot belang bij de keuzes die we maken. We werken aan een veilig en toekomstbestendig bomenbestand. We zijn daarom in 2023 gestart met een nieuw bomenonderhoudsbestek en aannemer.
Het aantal gemeentelijke bomen neemt toe.
34
Spelen De gemeente biedt een toegankelijk speelaanbod voor alle doelgroepen en leeftijden. We willen inclusief spelen bevorderen, zodat iedereen kan meespelen. De gemeentelijke speelvoorzieningen zijn uitdagend en veilig. Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
Baten
905
898
891
757
Lasten
-7.677
-7.760
-8.938
-8.718
Saldo programma excl reserves
-6.772
-6.862
-8.047
-7.961
-6.772
-6.862
-8.047
-7.961
(bedragen x6 1.000,-; + = voordeel, nadeel)
Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen
Saldo programma incl reserves
Doelen en financiën Wat willen we bereiken? Onderwijs » Het herijken van het Integraal Huisvestingsplan onderwijs, met als uitgangspunt een kindcentrum in elke kern (IHP). » We willen aansluitend op het IHP de ontwikkeling van een Specialistisch Kindcentrum verder vorm geven. » Het doorontwikkelen van de kindcentra en inclusief onderwijs binnen de gemeente. Sport en bewegen » We willen zoveel mogelijk inwoners in de gemeente Beuningen met plezier laten sporten en bewegen. » Het verbeteren van de motorische ontwikkelen van kinderen. Accommodaties » Een succesvolle aanbesteding voor de bouw en exploitatie van het nieuwe zwembad inclusief de omgeving. » Toekomstbestendige huisvesting voor het maatschappelijk vastgoed in de kern Beuningen. Groen » Duurzaam behoud van aantrekkelijk gemeentelijk groen. » Gemeentelijk groen dat een bijdrage levert aan de biodiversiteit.
35
» »
Gemeentelijk groen dat een bijdrage levert aan de klimaatbestendigheid van onze leefomgeving. Een toename van het aantal gemeentelijke bomen. Een versterking van de biodiversiteit en landschap in het buitengebied.
Spelen » een toegankelijk speelaanbod voor alle doelgroepen en leeftijden. » Een goed onderhouden, uitdagende en veilige speelvoorziening. » Het bevorderen van inclusief spelen, zodat iedereen kan meespelen. Kunst, cultuur en erfgoed » Kunst en cultuur maken deel uit van het leven in de gemeente Beuningen. Meer prioriteit en zichtbaarheid van kunst, cultuur en erfgoed in Beuningen. » Jongeren in onze gemeente zijn meer betrokken bij kunst, cultuur en erfgoed. » We willen samen met de scholen en andere culturele en sociale netwerken cultuureducatie en muziekonderwijs versterken en meer inzetten op doorgaande leerlijnen. » Er is een gevarieerd aanbod in diverse kunstvormen. » Er is meer samenhang in het aanbod en er zijn sterkere verbindingen tussen de culturele organisaties in Beuningen. » Collectie kunst in de openbare ruimte wordt op een goede manier beheerd en aangevuld. Bibliotheek / laaggeletterdheid » Een grotere focus op leesbevordering en leesplezier en het voorkomen en bestrijden van laaggeletterdheid door het stimuleren van taal- en digitale vaardigheden. » De huidige hoofdvestiging van de bibliotheek meer laten aansluiten op de ondersteuningsbehoeften voor lees- en digitale vaardigheden. » Een beleids- en planmatige aanpak laaggeletterdheid. » Het vergroten van de ouderparticipatie van alle laaggeletterde ouders.
» Het versterken van een educatief leerklimaat binnen de gezinssituatie van laaggeletterde ouders. Wat gaan we daarvoor doen? Onderwijs » Met het Voortgezet Speciaal Onderwijs in onze regio kijken we naar leerwerkvormen in onze eigen gemeente waarbij jongeren onderwijs volgen en al werkend leren, niet meer vervoersafhankelijk zijn en zich zelfstandig kunnen verplaatsen. Integraal HuisvestingsPlan » In 2024 gaan we samen met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties verder met de herijking van het Integraal Huisvestingsplan onderwijs. Onderdeel van het Integraal Huisvestingsplan is de renovatie van het oude gedeelte van kindcentrum de Montijn. Op basis van de uitgangspunten zal er een programma van eisen worden opgesteld en moeten er afspraken gemaakt worden met de kinderopvangorganisatie. » De raad heeft ingestemd met nieuwbouw van de Klavervier. Het schoolbestuur heeft aangegeven dat een ‘standalone’ school alleen voor speciaal basisonderwijs door het 36
beperkt aantal leerlingen niet haalbaar wordt geacht. Het bestuur zet nadrukkelijk in op een combinatie met een reguliere basisschool, eventueel uitgebreid tot een specialistisch kindcentrum. In 2024 wordt verder gegaan met de uitwerking zoals de samenwerkingsvormen, de locatie en realisatietermijn. Sport en bewegen » Samen met de buurtsportcoaches, sportraad en alle andere sport- en beweegorganisaties willen we meer inwoners met plezier laten sporten en bewegen. Dit doen we door uitvoering te geven aan het gemeentelijk sportbeleid en de herijking van het lokaal sportakkoord. » We faciliteren laagdrempelig beweeg- en sportaanbod voor kwetsbare groepen en het ondersteunen van verenigingen en stichtingen bij beleidsvraagstukken. In samenwerking met de buurtsportcoaches en het onderwijs organiseren we ook in 2024 naschoolse beweegactiviteiten rondom de kindcentra. Hiermee geven we een impuls aan de motorische ontwikkeling van kinderen. Accommodaties » Het onderzoek naar het maatschappelijk vastgoed in Beuningen heeft heel veel informatie opgeleverd over welke functies en welke ruimten in een eventueel nieuw dorpshuis onderdak zouden moeten krijgen. In 2024 vindt een vertaling plaats naar een programma van eisen waarin de ruimtelijke inpassing, zowel van de nieuwe locatie als ook inhoud van een nieuw dorpshuis terugkomt.
» In 2024 gaan we verder met de aanbesteding voor de bouw van het nieuwe zwembad. De gunningsfase zal in begin van 2024 worden afgerond. Vervolgens starten we met de ontwerpfase (Design & Build). Ook de aanbesteding voor de exploitatie van het zwembad zal grotendeels in 2024 plaatsvinden. Groen » Regulier beheer en onderhoud van de gemeentelijke groenvakken en bomen » Herinrichting van oude groenvakken » Herinrichting van de wijken Vording 2, Vording 3 en Tinnegieter » Onderhoud van jonge aanplant op A-niveau » Natuurvriendelijke bestrijding van de invasieve Duizendknoop » Ondersteuning van groene lokale verenigingen bij het herstel van het landschap en de biodiversiteit » De aanbesteding van het nieuwe groenbestek wordt in 2025 uitgevoerd. Het nieuwe groenbestek gaat dan in werking in 2026. In 2023 starten wij daaraan vooraf met een nulmeting. De raad wordt meegenomen in proces. Spelen » Beheer en onderhoud van de gemeentelijke speelruimte » Periodieke veiligheidsinspecties van de gemeentelijke speeltoestellen » Samenwerking met zes speeltuinstichtingen en een groot aantal vrijwilligers » De realisatie van een pumptrack voor de wat oudere kinderen
37
Kunst, cultuur en erfgoed » Alle amateur- en professionele cultuurmakers worden in kaart gebracht en er komt een online platform me informatie over kunst, cultuur en erfgoed in de gemeente en een agenda voor de activiteiten. » De cultuuraanjagerAregisseur legt verbindingen in het culturele veld en werkt aan de versterking en professionalisering van de bestaande en nieuwe culturele activiteiten en uitingen van kunst en erfgoed in Beuningen door betere samenwerking en profilering. De regisseur werkt daarbij aan vernieuwing door het bevorderen van participatie, het betrekken van nieuwe doelgroepen en vernieuwende programmering. » Om de verbindingen te verstevigen en voor het onderling uitwisselen van kennis en ideeën komen er twee platformen: één voor materieel en groen erfgoed en één voor kunst en cultuur. » We betrekken inwoners meer bij kunst in de openbare ruimte en het erfgoed in Beuningen door beter te informeren en te laten zien wat er is en wat we gaan doen. » Bij de zandwinlocatie Beuningse Plas komt de komende 4 jaar elk jaar voor de periode van 5 maanden in de zomerperiode tijdelijk kunstwerk om hiermee een nieuwe impuls te geven aan kunst in de openbare ruimte.
» We versterken cultuureducatie in het onderwijs en het muziekonderwijs door de regionale samenwerking te intensiveren, de expertise te vergroten en de cultuureducatie en het muziekonderwijs meer af te stemmen en te laten aansluiten bij de het aanbod en ontwikkelingsmogelijkheden buiten de school. Bibliotheek f laaggeletterdheid » Bij de bibliotheek beginnen we met het uitbouwen van de bibliotheekvestiging in Beuningen tot een (Digi)Taalhuis. Het DigiTaalhuis is een plek waar men naar toe kan als je niet goed kunt lezen, schrijven, internetten of moeite met Nederlands hebt. Hiervoor hoeft men geen lid te zijn van de bibliotheek. » We breiden het aantal Bibliotheken op school verder uit. Het innovatieve educatieaanbod op de basisscholen wordt verder ontwikkeld en de samenwerking van bibliotheek met het onderwijs wordt verbeterd. » Het project Klasseibuddies zal door KION, Bibliotheek en Montijn worden doorgetrokken naar schooljaar 2024-2025.
38
Wat mag het kosten? Welzijn en educatie Incl.reserves (bedragen x6 1.000,-; * = voordeel, nadeel)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Baten Huisvesting onderwijs
97
99
99
99
99
99
Lokaal onderwijsbeleid
472
371
292
292
292
292
1
1
1
1
1
(Overige) kunstzinnige vorming Zwembad
222
208
244
244
244
244
Sportaccommodaties
27
53
53
53
53
53
Bevordering sportdeelname
48
144
144
135
Erfgoed/archeologie
1
Openbaar groen/park/plantsoen
4
2
2
2
2
2
Toerisme
9
9
9
9
9
9
9
9
53
54
56
57
Evenementen Baten begraafplaatsen
38
51
RESERVERINGEN PROGRAMMA 4
656
1.269
Totaal baten
1.573
2.072
905
898
891
757
Lasten Huisvesting onderwijs
-1.329
-1.001
-795
-787
-780
-991
Lokaal onderwijsbeleid
-961
-827
-753
-759
-766
-773
Bibliotheek
-495
-509
-521
-542
-562
-562
Muziekonderwijs
-77
-147
-154
-154
-154
-155
(Overige) kunstzinnige vorming
-33
-37
-36
-36
-36
-37
Zwembad
-351
-338
-391
-411
-1.553
-1.200
Sportaccommodaties
-893
-975
-1.087
-1.090
-1.116
-1.107
Bevordering sportdeelname
-276
-273
-264
-265
-258
-123
Kunstbeoefening en-bevordering
-93
-169
-231
-262
-228
-217
Erfgoed/archeologie
-32
-40
-26
-16
-16
-17
Natuurbescherming
-10
-8
-30
-30
-30
-30
-2.127
-3.707
-2.737
-2.720
-2.716
-2.734
Toerisme
-81
-135
-112
-109
-101
-137
Evenementen
-254
-251
-309
-325
-328
-339
Speelvoorzieningen
-111
-136
-166
-188
-228
-231
Media
-18
-18
-18
-18
-18
-18
Begraafplaatsen
-54
-75
-43
-43
-43
-43
RESERVERINGEN PROGRAMMA 4
-450
Openbaar groen/park/plantsoen
Totaal lasten
-7.644
-8.647
-7.673
-7.756
-8.934
-8.714
Saldo
-6.070
-6.575
-6.768
-6.858
-8.043
-7.957
39
Beleidskaders Onderwijs » Het integraal huisvestingsplan (IHP) is eind 2023 geactualiseerd, zodat het beleidskader blijft aansluiten bij de vraag. Sport en bewegen » De huidige sportnota ‘Samen in Beweging’ is nog van kracht. Aanvullend hierop is samen met lokale partners een lokaal Sportakkoord opgesteld. Het Sportakkoord is in 2023 samen met de verschillende partners herijkt. In dit akkoord zijn afspraken gemaakt over hoe we het met elkaar de ambities op het gebied van sport en bewegen in onze gemeente willen bereiken. De looptijd van de herijking is tot en met 2026. Kunst, cultuur en erfgoed » Kadernota Kunst, Cultuur en Erfgoed 2022-2030 ‘Samen verbindingen maken en kunst, cultuur en erfgoed weer laten bruisen’. » Uitvoeringsnota Kunst, Cultuur en Erfgoed 2023-2030. » De doorlopende leerlijn-muziek is vastgelegd in de notitie ‘Muziekonderwijs in Beuningen’, 2015. Bibliotheek / laaggeletterdheid » Bibliotheeknota ‘Bibliotheek in Beuningen: Actief voor Lezen’, 2016. Indicatoren Verplichte indicatoren
Beuningen Nederland
Absoluut verzuim - per 1.000 leerplichtigen 5-18 jaar
4,30
4,20
Relatief verzuim - per 1.000 leerplichtigen 5-18 jaar
14,00
24,00
Niet sporters - /o van inwoners (Gezondheidsmonitor)
46,70
49,30
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie - /o totaal aantal leerlingen (12-23 jr)
1,50
1,90
Verbonden partijen » GGD Gelderland-Zuid Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf "Verbonden partijen".
40
5. Omgeving Programma inhoud Ontwikkelingen op het gebied van klimaat, stikstof, duurzaamheid en woningbouwbehoefte zijn van invloed op onze bouwambities en de inrichting van de openbare ruimte. Het zijn vraagstukken die we samen met regio, provincie en Rijk oppakken. De gemeente Beuningen wil hierin vooruitstrevend zijn, zowel voor haar inwoners als de regio. Omdat Beuningen een gemeente is waar het fijn wonen en werken is.
Ambities en ontwikkelingen Aantrekkelijk wonen Aantrekkelijk wonen betekent dat er een goed evenwicht moet zijn tussen stedelijke ontwikkeling en leefbaarheid. Huisvesting waarbij natuur en landschap, een toegankelijke openbare ruimte, kwaliteit van leven en economische aspecten zijn meegenomen. We zetten in op het bouwen van woningen met behoud van goede voorzieningen in de kernen en in een aantrekkelijke, groene omgeving. We kiezen voor verschillende woonmilieus, zodat iedereen hier goed en betaalbaar kan wonen.
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Baten
8.474
8.425
8.144
8.081
Lasten
-13.454
-13.248
-13.062
-14.222
Saldo programma excl reserves
-4.979
-4.823
-4.918
-6.141
107
151
149
149
-5.086
-4.975
-5.067
-6.290
(bedragen x6 1.000,-; * s voordeel, nadeel)
Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen
Saldo programma incl reserves
Doelen en financiën Wat willen we bereiken? Aantrekkelijk wonen Om te werken aan een evenwichtige leefomgeving met een aantrekkelijk woon- en leefklimaat gaan we in 2024 werken aan de volgende doelstellingen: 1. Perspectief en kwaliteit Er is krapte op de woningmarkt, niet alleen lokaal, maar ook regionaal. Beuningen wil substantieel meer woningen bouwen om de druk op de woningmarkt te verminderen. Dit doen we primair voor onze inwoners en ook voor de regio. We creëren duidelijkheid over de
41
plekken waar extra woningbouw mogelijk is. Hierbij kijken we naar beschikbare inbreidingslocaties binnen de vier kernen en potentiële uitbreidingslocaties. We dragen zorg voor gestroomlijnde processen. Om hier invulling aan te gegeven werken we aan een Omgevingsprogramma Woningbouw. Daarbij is kwaliteit belangrijker dan het aantal woningen om een passende woningvoorraad voor de verschillende doelgroepen te creëren. We zoeken naar geschikte locaties om flex woningen te realiseren. 2. Openbare ruimte We gaan voor een schone, goed onderhouden en veilige openbare ruimte. Ook zorgen we dat water op de oppervlakte kan worden opgevangen en/of kan worden opgenomen. Waar mogelijk breken we niet-functionele bestrating op om dit anders in te vullen. Tot slot kijken we ook naar veilige en prettige ontsluitingen en routes voor voetgangers en fietsers. Zo wordt het nog aantrekkelijker om je binnen de gemeente actief te verplaatsen. Voor gemotoriseerd verkeer zoeken we een balans tussen parkeerruimte, een vlotte doorstroming en verkeersveiligheid, vooral in relatie tot de kwetsbare weggebruikers. Alles komt samen in onze openbare ruimte. Zo wordt het parkeren op de Klef in Ewijk effectiever én groener ingericht. Ook ondersteunen we onze inwoners bij het afkoppelen van regenwater op eigen terrein door een subsidie beschikbaar te stellen. 3.
Veilig bereikbaar De verkeersveiligheid verdient structurele aandacht, vooral voor de kwetsbare verkeersdeelnemers. De komende periode zetten we hierop in door een combinatie van infrastructurele aanpassingen en gedragsbeïnvloeding.
Bij de nieuwe woongebieden hebben we veel aandacht voor een goede en veilige aansluiting op de bestaande infrastructuur voor alle weggebruikers. Actieve verplaatsingen (fietsen/lopen) stimuleren we, bóven verplaatsingen per auto. We voorzien hierin door aanleg van korte, autovrije of -luwe routes. Het openbaar vervoer is vanuit de nieuwe woongebieden goed bereikbaar via loop- en/of fietsroutes. Zo is dit een aantrekkelijk(er) alternatief voor de auto en/of voor mensen die zich niet makkelijk zelfstandig kunnen verplaatsen. Een goede ontsluiting van de nieuw te bouwen woningen is van belang. Woningbouw biedt kans om ook de omgeving weer naar huidige standaarden op te halen, en een veiligere aansluiting op het hogere wegennet te realiseren. Echter constateren we dat door de hoge bouwkosten, sterke stijging van de rente en de ambitie om in het kader van de woondeal 2.0 meer sociale woningbouw te realiseren, woningbouwprojecten onder druk staan. Zo ook in Winssen en Ewijk. In Ewijk vraagt de woningbouw om een behoorlijke investering in de infrastructuur. Dit biedt een impuls voor de verkeersveiligheid en leefbaarheid in de dorpskern Ewijk en zorgt voor een toekomstbestendige ontsluiting van het groeiende dorp.
Tot slot houden we bij alle reconstructies en nieuwbouwwijken rekening met nieuwe ontwikkelingen en trends, zoals elektrisch laden, diversiteit aan weggebruikers en bredere voertuigen. Zuinig op ons klimaat
42
Om te werken aan een fijne en gezonde leefomgeving en daarmee zuinig te zijn op ons milieu en klimaat gaan we in 2024 werken aan de volgende doelstellingen: 1. Klimaateffecten Samen met de regiogemeenten willen we klimaatbestendig worden. Dit betekent dat wateroverlast en hittestress tot een minimum zijn beperkt en langdurige droogte niet leidt tot noemenswaardige problemen. Hiervoor stellen we samen regionale doelstellingen op en ontwikkelen we een website om inwoners te bereiken. Klimaatbestendigheid nemen we waar mogelijk mee in ons beleid en projecten zoals woningbouw en de herinrichting openbare ruimte. We zoeken hierbij altijd een balans tussen verschillende aspecten, omdat ruimte schaars is. 2. Energietransitie We gaan door met het zetten van nieuwe stappen om de ambitie te realiseren om in 2040 een energieneutrale gemeente te zijn zoals we deden voor Zon & Wind. We gaan terugkijken welke thema’s van de Energievisie Energiek Beuningen verder zijn gebracht en welke nieuwe thema’s we toevoegen om de ambitie te halen. We willen meegaan met de ontwikkelingen in de maatschappij en het gebied van de energietransitie en kijken waar dat nuttig en mogelijk is nieuwe thema’s opnemen voor de nieuwe Energievisie. Het besparen van energie en het opwekken van duurzame energie blijft hierin een essentieel onderdeel.
Een belangrijk onderdeel voor de energietransitie is het verder uitwerken van de sporen van de Transitievisie Warmte (TVW). In 2024 is er duidelijkheid over de potentie van een warmtenet in de gemeente Beuningen. Ook de andere drie sporen van de TVW worden verder uitgewerkt. 3. Milieubeleid Het milieuthema lucht krijgt veel aandacht. We werken hiervoor onder andere samen met Nijmegen. We zetten stappen om de luchtkwaliteit verder te verbeteren en tegelijk pakken we andere thema’s op binnen het milieudomein. Dit zijn milieuthema’s die onderdeel zijn van de ambities van de Omgevingsvisie van Beuningen. Het gaat dan bijvoorbeeld om klimaatadaptatie, en het versterken van natuur en groen. Zo werken we aan een veilige, schone en gezonde leefomgeving. 4. Duurzame leefomgeving en stimuleren circulair bouwen Een duurzame leefomgeving is belangrijk en hangt samen met veel thema’s in de gemeente zoals milieu en woningbouw. Een eerste pilot hebben we daarvoor in het kader van de woningbouw in Winssen-Zuid gedaan door een duurzaamheidsvisie op te stellen. In samenwerking met de regio willen we de bouwsector en daarmee onze woningbouwplannen verduurzamen. Dit betekent dat we meer CO2-reductie willen behalen hierin en het gebruik van primaire grondstoffen verminderen en meer inzetten op hergebruik van grondstoffen.
We proberen daarbij ook aandacht te besteden aan het duurzaam inrichten van de openbare delen van de leefomgeving. 5. Afval De goede resultaten van de afvalinzameling willen we voortzetten door te blijven monitoren en evalueren. Daarbij gaat de speciale aandacht vooral uit naar de inzameling van luier- en incontinentiemateriaal, waarmee we in 2021 zijn gestart. Ook blijven we inzetten op het verbeteren van de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen, zodat de afkeur van 43
ingezamelde grondstoffen wordt voorkomen en er geen kostbare grondstoffen verloren gaan. Daarnaast hebben we aandacht voor de uitdagingen waarvoor Dar staat als het gaat om de inzet van voldoende personeel om de inzameling te continueren. Werken met Omgevingswet De Omgevingswet vraagt om nieuwe werkroutines en nieuwe instrumenten zoals het DSO: Digitaal Stelsel Omgevingswet. Het is de verwachting dat per 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking treedt. De komende jaren is het belangrijk dat we gefaseerd toewerken naar een Omgevingsplan voor de gehele gemeente. Als gemeente hebben we nieuwe verantwoordelijkheden gekregen over voorheen rijksregels waar we mee moeten gaan werken in het Omgevingsplan. Daarnaast moet de winkel open blijven en blijven we initiatieven faciliteren via Omgevingsplanwijzigingen en Omgevingsplanactiviteiten(OPA’s) die een plek moeten krijgen in het omgevingsplan. In samenwerking met de Omgevingsdienst Regio Nijmegen werken we aan het stroomlijnen van de begeleiding van initiatieven zodat termijnen gehaald worden. Wat gaan we daarvoor doen? Aantrekkelijk wonen Om te werken aan een evenwichtige leefomgeving met een aantrekkelijk woon- en leefklimaat gaan we in 2024 werken aan de volgende doelstellingen: 1. Perspectief en kwaliteit » Er wordt begonnen aan het Omgevingsprogramma Woningbouw 3.0 (BeuningenNoord/Oeverwallen).
Hierin komen de kwalitatieve en kwantitatieve kaders en randvoorwaarden voor de nieuw te realiseren woningen te staan. Vergroten we de kansen een passende woning te vinden door aandacht te hebben voor en perspectief te bieden aan onze inwoners. We zetten extra in op jonge starters, senioren en bijzondere doelgroepen. Daarvoor zorgen we ervoor dat minimaal 500Zo van de woningen in de betaalbare en sociale categorie (goedkope koop, sociale huur, goedkopere huur) vallen. » Er wordt onderzocht of het haalbaar is binnen de gebiedsontwikkeling Winssen-Zuid en mogelijk andere locaties, in samenwerking met de woningcorporatie, op korte termijn tijdelijke woningen te realiseren. » Het realiseren van de woningbouwopgave vraagt naast het Omgevingsprogramma Woningbouw ook personele inzet en een doorontwikkeling van de organisatie. Om het projectmatig werken door te ontwikkelen is er naast een structureel bedrag ook incidenteel ondersteuning nodig. Bijvoorbeeld om in de informatiebehoefte van organisatie en raad te kunnen voorzien. » Daarnaast handelen we principeverzoeken af volgens het reguliere proces. Vanwege de groei van het aantal principeverzoeken is het stroomlijnen van het behandelen van deze verzoeken noodzakelijk. Het college heeft besloten aan de hand van een aantal toetsingscriteria te prioriteren. Daarnaast kijken we naar het optimaliseren van het reguliere proces.
44
2. Openbare ruimte » Met een planmatige aanpak die passend is bij de Beuningse schaal borgen we de kwaliteit van onze openbare ruimte. Ook meldingen over de openbare ruimte handelen we af via ons reguliere proces van meldingssysteem, zodat er snel en adequaat gereageerd kan worden. » Waar mogelijk ondersteunen we onze inwoners met het creëren van een prettige, groene en klimaatbestendige openbare ruimte, bijvoorbeeld door te ondersteunen bij buurtinitiatieven, het verstrekken van subsidies voor afkoppeling van regenwater en Operatie Steenbreek. We streven ernaar dat de gehele subsidiepot voor afkoppelen wordt benut in 2024 3. Veilig bereikbaar » We stimuleren actieve verplaatsingen; per fiets of te voet. Hiervoor is enerzijds een goede infrastructuur van belang. Anderzijds is ook het juiste gebruik van deze infrastructuur noodzakelijk, om tot veilige verplaatsingen te kunnen komen. De komende periode zetten we hierop in met onder andere gedragscampagnes (Fietsverlichtingscampagne, MONO), verkeerseducatieprojecten voor kinderen (High Five) en opfriscursussen voor ouderen (Doortrappen). » Ook werken we in 2024 aan het ontwerp voor een veiligere fietsverbinding op bedrijventerrein de Schoenaker. Daarnaast blijven we inzetten op buurtcampagnes en doen we (kleinschalige) infrastructurele aanpassingen op risicolocaties, waarbij we ondersteund worden met een landelijke subsidie.
Denk hierbij aan de aanleg van kruispuntdrempels of wegversmallingen nabij schoolomgevingen. » Nieuwe woongebieden sluiten we veilig aan op bestaande infrastructuur. De aansluitingen (kruispunten) passen we waar nodig aan om kruisende of samenvoegende verkeersstromen zo veilig mogelijk te maken. We willen goede alternatieve aanbieden om het gebruik van de auto onaantrekkelijker te maken. Naast verplaatsingen per fiets en te voet wordt ook gebruik van het openbaar vervoer vanuit nieuwe woonwijken toegankelijke(re) optie. Dit door aanleg van goede loop- en fietsverbindingen naar bushaltes toe. » Aan de slag met het mobiliteitsplan op basis van de Mobiliteitsvisie zoals deze is voorgelegd aan de raad.
Zuinig op ons klimaat Om te werken aan de doelstellingen om te komen tot een fijne en gezonde leefomgeving en daarmee zuinig te zijn op ons milieu en klimaat gaan we het volgende doen: 1. Klimaateffecten » In het vastgestelde beleidsplan Water en Riolering Beuningen 2023-2027 ligt de focus op een integrale aanpak op het gebied van water en riolering. Alleen op deze manier houden we ons watersysteem haalbaar en betaalbaar. Er is structureel aandacht voor een waterrobuuste en klimaatbestendige woon- en leefomgeving.
In 2024 richten wij ons op: » Vervanging van gemengde rioolstelsels voor gescheiden rioolstelsels.
45
»
» » »
»
De woningbouwplannen Winssen-Zuid en Ewijk zuid hebben effect op het bestaande rioolstelsel. Dit zal moeten worden aangepast zodat er toereikende openbare infrastructuur (wegen en riolering) ontstaat. In 2024 start de voorbereiding van het project Kennedystraat oost (rioolvervanging en aanleg HWA-riool). Medio 2024 willen we gemaal van de parken aanpassen. Met deze aanpassing voeren we minder regenwater af naar de rioolzuiveringsinstallatie en vangen we meer regenwater op in de Beuningse Plas; Het stellen van eisen aan waterafvoer en waterberging op particulier terrein waarbij wij het afkoppelen van hemelwater op eigen terrein stimuleren. Voor Winssen maken we een integraal plan van aanpak voor de openbare ruimte van het dorpshart (waarin het Van Ghentplein) waarbij wij de wensen van Winssen afwegen tegen de technische randvoorwaarden vanuit wegen, riolering en groen. Zo werken we op een efficiënte manier aan een gezondere leefomgeving. Daarnaast wordt blijvend aandacht besteed aan operatie Steenbreek samen met onze groene partners.
2. Energietransitie » We hebben de Energievisie Energiek Beuningen geëvalueerd en weten waar we staan om onze ambitie te realiseren om in 2040 energieneutraal te zijn. Mede op basis van de evaluatie stellen we ook een nieuw beleidsprogramma op voor een vernieuwde Energievisie. Dit programma bevat: o diverse thema’s en onderwerpen op basis van de oude Energievisie en ontwikkelingen en opgaven die we hebben als gemeente. o de basis voor de uitvoering van projecten de komende jaren. » Verder starten we met het uitvoeren van grootschalige maatregelen voor het verduurzamen van woningen vanuit Nationaal Isolatie Programma met Rijksgelden. » We gaan verder met het uitwerken van de sporen van de Transitievisie Warmte. In 2024 weten we of er een warmtenet in de gemeente Beuningen komt. 3. Milieubeleid » Er is een begin gemaakt om nieuw beleid te vormen voor milieuthema’s die zijn benoemd in de ambities van de Omgevingsvisie. » We besteden aandacht aan thema’s die helpen een schone en meer duurzame leefomgeving te creëren met duidelijke richtlijnen en normen waaraan ruimtelijke ontwikkelingen getoetst kunnen worden. Het uitvoeringsprogramma van het Schone Lucht Akkoord speelt hierin een rol. » De resultaten van het geuronderzoek op TPN-west zullen worden vertaald, bijvoorbeeld door de geurcontouren op te nemen in beleid.
» In 2024 gaan we aan de slag om, onder andere met de hierboven genoemde onderdelen, een integraal milieubeleidsplan op te stellen. 4. Duurzame leefomgeving en stimuleren circulair bouwen » In regionaal verband hebben we ons gecommitteerd aan de Woondeal 2.0. We werken daarom mee aan de ambitie om in 20 2 5 250Zo van de toegepaste materialen circulair of herbruikbaar te maken. Daarvoor is het programma Conceptueel Circulair Bouwen in regionaal verband opgesteld waar we ambtelijke inzet voor gaan leveren.
46
o
»
Een eerste stap is om de circulaire impactladder toe te gaan passen in de gemeente. Samen met en in de regio geven we uitvoering aan het programma om onze woningbouw en de sector te verduurzamen. We zoeken daarnaast actief de verbinding met ander intern beleid voor een duurzame leefomgeving zoals klimaatadaptatie, natuur en milieu.
5. Afval » Gemeente Beuningen voldoet met een scheidingspercentage van 870Zo en een hoeveelheid restafval van 65 kg per inwoner per jaar ruimschoots aan de landelijke VANG-doelstellingen 2020 (Van Afval Naar Grondstof). In het vernieuwde Uitvoeringsprogramma VANG voor de periode 2021-2025 zijn de normen voor het afvalscheidingspercentage los gelaten. Het accent komt sterker te liggen op hoogwaardigere ingezamelde grondstofstromen en op afvalpreventie. De focus moet dus verbreed moeten worden van kwantiteit (kilo’s) naar ook kwaliteit (stromen met zo min mogelijk vervuiling) en daadwerkelijke recycling. » Om hieraan uitvoering te geven is een Plan van aanpak Kwaliteit van Grondstoffen gestart in samenwerking met de Dar en de regiogemeenten. Om afkeur van Plastic+ zoveel mogelijk tegen te gaan vervolgen we het intensieve communicatietraject en voeren we controles uit op de kwaliteit van het Plastic+ dat word aangeboden via de containers. We gebruiken hiervoor de kennis die is opgedaan bij nulmetingen in de hele gemeente en voeren op basis hiervan meer gebiedsgerichte acties uit. » We starten een pilot met containertuintjes om bijplaatsing van afval bij de ondergrondse containers tegen te gaan. We monitoren voorafgaand aan de pilot de bijplaatsing op de vooraf geselecteerde locaties zodat we het effect van de containertuintjes kunnen bepalen.
Voor het onderhoud van de containertuintjes zoeken we omwonenden of instellingen die zich hiervoor willen inzetten. » We onderzoeken samen met Dar de mogelijkheden om de wekelijkse inzameling van gft-afval in de zomermaanden te continueren. Door personele onderbezetting bij Dar staat voortzetting hiervan onder druk. Werken met de Omgevingswet » Om te kunnen werken met de nieuwe instrumenten onder de Omgevingswet moeten we digitaal zijn aangesloten op het digitaal stelsel Omgevingswet (DSO), moeten we kennis en vaardigheden hebben van de instrumenten en onze processen goed hebben ingericht. In 2024 werken we hieraan door. » Om een initiatief te faciliteren kan een wijziging van een (buitenplanse)omgevingsplanactiviteit (B)OPA) worden uitgevoerd dan wel een wijziging van het omgevingsplan.
47
Wat mag het kosten? Omgeving Incl.reserves (bedragen x6 1.000,-; * = voordeel, nadeel)
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Baten Verkeersmaatregelen
130
Werken voor derden aan wegen
47
72
72
72
72
72
Afval
2.079
2.954
3.193
3.113
3.139
3.057
Riolering
2.705
2.773
2.792
2.811
2.830
2.849
Bedrijven.handhaving/externe veiligheid
375
376
376
376
376
376
Maatregelen milieubescherming
123
1
473
478
478
478
Bestemmingsplannen
346
50
100
100
100
100
Woningbouw vernieuwing
2
180
Monumenten
24 700
707
714
714
714
Wabo
2.224
Geo-informatie
3
Diverse gronden
1.038
1.006
435
435
110
110
Vastgoedbeheer
267
327
327
327
327
327
RESERVERINGEN PROGRAMMA 5
1.322
498
Totaal baten
10.687
8.936
8.474
8.425
8.144
8.081
Lasten Beheer en onderhoud wegen
-2.025
-2.212
-1.998
-2.013
-2.020
-3.102
-94
-99
-104
-109
Wegbeheer Verkeersmaatregelen
-424
-465
-379
-365
-371
-415
Wegbermen en bermsloten
-103
-154
-164
-166
-169
-172
Straatreiniging
-23
-27
-27
-27
-28
-28
Beheer infrastructurele kunstwerken
-50
-49
-62
-63
-64
-66
Openbare verlichting
-338
-580
-505
-505
-505
-506
Gladheidsbestrijding
-93
-138
-148
-151
-155
-177
Werken voor derden aan wegen
-17
-6
-49
-51
-53
-56
Watergangen, afwateringen
-139
-203
-187
-193
-198
-204
Afval
-2.257
-2.529
-2.668
-2.600
-2.625
-2.562
Riolering
-1.957
-2.039
-2.016
-2.023
-2.052
-2.057
MilieubeheerAbeleid
-90
-104
-129
-136
-143
-150
Bedrijven^andhaving/externe veiligheid
-571
-695
-804
-750
-751
-753
Maatregelen milieubescherming
-224
-169
-713
-718
-720
-721
Bestemmingsplannen
-597
-892
-419
-432
-445
-459
Woningbouw vernieuwing
-134
-148
-85
-85
-85
-85
48
Monumenten
-111
-141
-139
-138
-138
-138
-1.519
-1.413
-1.713
-1.525
-1.527
-1.530
Geo-informatie
-219
-256
-197
-202
-211
-220
Diverse gronden
-628
-635
-621
-632
-318
-330
Vastgoedbeheer
-292
-310
-371
-375
-379
-384
RESERVERINGEN PROGRAMMA 5
-595
-103
-103
-105
-106
-106
-12.406
-13.267
-13.591
-13.353
-13.168
-14.328
-1.719
-4.330
-5.117
-4.928
-5.024
-6.247
Wabo
Totaal lasten Saldo
Beleidskaders Ruimtelijke ontwikkelingen » Omgevingsvisie Beuningen (vastgesteld 2021) » Woonvisie Duurzaam, zorgzaam en vitaal wonen, 2018 - 2023 » Landelijk programma VANG (Van Afval Naar Grondstof) » Bestuursakkoord 'verbeteren afvalpreventie en scheiding huishoudelijk afval' 2016 » Energievisie Beuningen » Uitvoeringsprogramma Energiek Beuningen » Milieubeleidsplan 2016 - 2020 » Beleidsplan water en riolering 2023 - 2027 » Gemeentelijk Riool en Waterplan 2018 - 2022 » Wegenbeleidsplan 2017-2022 (2027) » Beleid openbare verlichting ‘Beuningen Buitengewoon verlicht’ » Nota grondbeleid 2018 - 2022 » Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP) 2011 » Groen beleid (vastgesteld 2022) Indicatoren Beuningen Nederland
Verplichte indicatoren Omvang huishoudelijk restafval - in kg per inwoner
47,0
169,0
Hernieuwbare elektriciteit - /o
106,3
33,2
Nieuw gebouwde woningen - aantal per 1.000 woningen
3,2
9,3
Demografische druk - /o
72,6
70,3
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishoudens - C
883,0
830,0
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens - C
893,0
942,0
Verbonden partijen » Milieusamenwerking en Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN) » Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf "Verbonden partijen".
49
6. Openbare orde en veiligheid Programma inhoud Het programma omvat het integrale veiligheidsbeleid waarin de gemeente een regierol vervult ten opzichte van politie, justitie, ketenpartners en inwoners. Samen met deze en andere partners op het gebied van veiligheid geven wij aan het integrale veiligheidsbeleid uitvoering. Hierbij gaat het zowel om de sociale veiligheid (bv. jeugdoverlast, huiselijk geweld, personen met onbegrepen gedrag etc.) als ook de fysieke veiligheid (rampenbestrijding en crisisbeheersing, verkeersveiligheid etc.). We spelen actief in op nieuwe trends en ontwikkelingen in het veiligheidsdomein. Daarnaast scharen we ook de Gemeentelijke Opvang Oekraïne onder dit programma.
Ambities en ontwikkelingen Beuningen wil een veilige gemeente zijn. Dat is niet altijd haalbaar. Ook in Beuningen is er sprake van ondermijning, overlast in wijken en criminaliteit zoals inbraken en vandalisme. Daarnaast is er een toename van inwoners met onbegrepen gedrag. Om de veiligheid te verbeteren, werken we samen met inwoners en ondernemers aan preventie en veiligheid. Een goede samenwerking en afstemming met andere afdelingen en externe partners zoals politie, brandweer en de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is een vereiste om onze taken zo goed mogelijk te kunnen uitvoeren en de veiligheid en leefbaarheid van de inwoners op een zo hoog mogelijk niveau te brengen en te houden. (bedragen x S 1.000,-; + = voordeel, nadeel)
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
Baten
1.172
36
37
37
Lasten
-3.470
-2.363
-2.394
-2.456
Saldo programma excl reserves
-2.298
-2.327
-2.357
-2.419
Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen
Saldo programma incl reserves
__________ -2.298__________ -2.327__________ -2.357__________ -2.419
50
Doelen en financiën Wat willen we bereiken? Algemene Openbare Orde en Veiligheid Het Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2023-2026 is vastgesteld. Hierin staan prioriteiten en strategische thema’s op het gebied van veiligheid voor deze gemeenten. De belangrijkste prioriteiten blijven ondermijning en zorg en veiligheid. Daarvan afgeleid is een Lokaal Beleidsplan Veiligheid Beuningen 2023-2026 door de raad vastgesteld. Ondermijning Ondermijning is een breed begrip waar zeer veel vormen van criminaliteit onder kunnen vallen. In het algemeen gaat het om niet-zichtbare criminaliteit waarbij er een (bedoeld of onbedoelde) samenwerking is tussen de onder- en bovenwereld. Drugscriminaliteit, mensenhandel, criminele motorclubs en zorgfraude ondermijnen het lokale gezag en verslechteren (het gevoel van) veiligheid en leefbaarheid. Ondermijning is dan ook een risico voor het lokale bestuur en de samenleving. Dit willen we aanpakken door: » Bestuurlijke en organisatorische verankering van de aanpak: commitment om capaciteit, kennis en kunde en acties voor de komende jaren aan te houden. » Opzetten informatie gestuurd werken » Samenwerking met lokale en bovenlokale veiligheidspartners » Samenwerking met maatschappelijke partners - bewoners en ondernemers, stimuleren/ondersteunen van bewustwording en weerbaarheid.
In de afgelopen jaren zijn wij al bezig geweest met de aanpak van ondermijning in aandachtsgebieden, vooral met integrale interventies op industrieterreinen en recreatiepark de Groene Heuvels. We hebben goede resultaten behaald, maar permanente controles en interventies blijven nodig. Daarnaast is in 2022 een integraal project buitengebied gestart dat het de inwoners van het buitengebied weerbaarder maakt om zo criminele activiteiten te weren. Dit project loopt door in 2024. Gelet op de actuele ontwikkelingen blijft de komende jaren aandacht nodig voor het bestrijden van drugshandel en andere vormen van georganiseerde criminaliteit met een hoog maatschappelijk invloed. Daarbij is het nodig waakzaam te zijn voor misbruik van onze gemeentelijke producten en diensten. We moeten voorkomen dat georganiseerde misdaad de bovenwereld weet te vinden en dat wij via vergunningen, subsidies en grond- en vastgoedtransacties misstanden faciliteren zoals arbeidsuitbuiting (onderbetaalde buitenlandse werknemers), seksuele uitbuiting (gedwongen prostitutie), zorgfraude en/of criminele uitbuiting (mensen die bedreigd of afgeperst worden om criminele diensten te verlenen, zoals het faciliteren van hennepteelt en het meewerken aan witwasconstructies of gedwongen vastgoedtransacties).
Zorg en veiligheid Het thema zorg en veiligheid is een veelomvattend thema, waar verschillende maatschappelijke onderwerpen onder vallen. Al deze onderwerpen hebben met elkaar gemeen dat ze niet alleen vanuit een veiligheidsdomein en strafrecht opgelost kunnen 51
worden. Denk aan kwetsbare personen met verward gedrag, huiselijk geweld, ernstige woonoverlast, zorgmijders, uitbuiting van kwetsbare mensen, etc. Het gaat om ingewikkelde en ernstige problemen, waar veel verschillende zorg- en veiligheidspartners bij betrokken zijn. Vanuit de gemeente is het Sociaal Domein nauw betrokken bij casuïstiek waarin ook geregeld openbare orde en veiligheidsproblematiek aan de orde is. Goede en vroegtijdige afstemming met medewerkers veiligheid, politie en OM is in veel gevallen nodig. In het afgelopen jaar is de afstemming tussen deze twee terreinen goed doorontwikkeld. Dat geldt voor zowel de interne gemeentelijke organisatie als voor netwerkpartners. Net zoals in het veiligheidsplan Tweestromenland ligt de prioriteit in Beuningen op de preventie en aanpak van kwetsbare en verwarde personen. Fysieke veiligheid In samenwerking met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) bereiden wij ons voor op risico's, rampen en crises. De taken van de VRGZ zijn brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing (fysieke veiligheid). Speerpunten van de VRGZ zijn uitgewerkt bij paragraaf 'Verbonden Partijen’. Het is van belang om regionaal de onderlinge samenwerking te verstevigen en de afstemming met andere gemeenten te behouden. Daarnaast is in 2022 het project bij de VRGZ gestart om Bevolkingszorg toekomstbestendig te maken.
De gemeente Beuningen heeft daar aan meegewerkt. Dit project is in 2023 afgerond en in 2024 is de start om het project te implementeren. Het doel is om regionaal een robuust Bevolkingszorg ingericht te hebben. Handhaving Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Handhaving van de APV gaat gepaard met preventie en repressie. Preventie waar kan en repressie wanneer nodig. Het doel is om hierin een goede balans te vinden, waarbij maatwerk wordt geleverd zodat er een veilige woon- en leefomgeving wordt gecreëerd. Gemeentelijk Opvang Oekraïners (GOO) De gemeente Beuningen biedt 230 opvangplekken aan Oekraïense vluchtelingen op terrein de Asdonck. Samen met locatiecoördinatoren, leveranciers en maatschappelijke organisaties werken we aan een veilige woon- en leefomgeving voor de bewoners. Daarbij zetten we in op zelfredzaamheid en het versterken van de maatschappelijke participatie van de vluchtelingen enerzijds en draagvlak in de samenleving anderzijds.
Wat gaan we daarvoor doen? Ondermijning » Inzicht krijgen in de ondermijningsverschijnselen in de gemeente. » Bewustwording op ambtelijk, bestuurlijk en politiek niveau. » Aanpak vanuit het Ondermijningsteam Tweestromenland. Preventieve controles en handhaving ingezet en voorbereid met de diverse samenwerkingspartners zoals politie, belastingdienst, RIEC, OM). » Vergroten van maatschappelijke bewustwording. Denk aan het verhogen van de meldingsbereidheid van inwoners en sectorgerichte aanpak. » Versterken BIBOB-beleid en toetsen. » Deelname aan projecten zoals Veilig Buitengebied en programma Weerbaarheid.