Document · PDF

03 Bijlage A bij toelichting bp - CombiMER

Raadsvergadering 28 februari 2023, gemeente BeuningenBij agendapunt: Raadsvoorstel Herstelbesluit Windpark Beuningen23.830 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Figuur 33

Ligging van het zoekgebied in de gemeente Beuningen (rood). (Bron: Bijlage 2b raadsbesluit 9 april 2019).

Energieas

9.3

Ruimtelijke belemmeringen in en om het zoekgebied Onderstaande figuur toont diverse ruimtelijke belemmeringen die invloed hebben op realiseerbare alternatieven binnen het zoekgebied. De belemmeringenkaart wordt nader toegelicht in Bijlage A.

ProjectMERAlternatieven m

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy Figuur 34

Ruimtelijke belemmeringen zoekgebied

fen Zockzono V&DSïW Neder-Betuwe

Recreatie bestemt

Geluidsgevoelige objecten

*Ja Weidevogelgebieden

Verspreidliggende woonbebouwing

fj Rustgebied Rustgebied Wínterganzei Wínterganzen

indelst Aa nee n g es loten woonbe bouwi n g {500m)

Netu ra 2ű00-geb ieden

spoorwegen (7âm}

Groene ontwikkelingszor

Wegen (70m!

GNN: wtbs onder voorwaarden mogelijk

Gasleiding (210m)

GNN: Gelder; natuurnetwerk

Hoogspanning (210m)

Druten

Nijmegen

Wijchen

Willen '

^ ^ ^ ^

Bosch !h van Rijn experts

Er liggen diverse geluidsgevoelige objecten (woningen) in en rondom de zoeklocatie. Langs het zuidelijke deel van de zoeklocatie loopt een gasleiding die het zoekge bied ten oosten van het knooppunt Ewijk doorkruist. In het oostelijke deel van het zoekgebied loopt het hoogspanningsnet. Er lopen verscheidene (rijks)-wegen door en langs het zoekgebied.

Er loopt tevens een 'voorkeurstracé buisleidingen' door de zoekzone, die het knooppunt aan de westzijde passeert (zie onderstaand figuur). Figuur 35

Uitsnede van Ruimtelijkeplannen.nl met de ligging van het zoekgebied buisleidingen, uit de kaart voorkeurstracés buisleidingen. Bron: regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). 176900.6. 429868.3 Kaart 13: voorkaurstracãí buislaidingan

zoekgebied buisleidingen Thema: kabels/leidingen Gebìedsbegrenzîng: indicatief

Het voorkeurstracé kan binnen het aangegeven zoekgebied worden verlegd, op een wijze zoals voorgeschreven in artikel 2.9.3 Barro. Daarom is het tracé niet als harde belemmering opgenomen. Wel zal een uiteindelijk vast te stellen bestemmingsplan altijd moeten voldoen aan landelijke wet- en regelgeving.

ProjectMERAlternatieven m

80 m

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy

9.4

Alternatieven Om een beeld te krijgen van de invloeden op het milieu is het belangrijk dat de alternatieven duidelijk onderscheidend zijn. De alternatieven verschillen in aantal, ashoogte, rotordiameter, tiphoogte en onderlinge afstand. Belangrijk hierbij is dat alle te onderzoeken alternatieven realiseerbaar zijn en zich in (de nabijheid) van de zoekzone van de gemeente bevinden. Om te zorgen dat de alternatieven realiseer baar zijn, zijn de posities van de alternatieven alleen ingetekend op locaties waar geen belemmeringen zijn. Verder volgt uit de afmetingen van het plangebied en de ruimtelijke belemmerin gen dat alleen een lijnopstelling goed past in het gebied, dit is ook conform het locatieplan. Tevens zijn de alternatieven geplaatst met een gelijke onderlinge af stand van elkaar. Om de effecten van verschillende afmetingen te beoordelen worden alternatieven met ashoogte van 120 meter tot en met 165 meter en met een rotordiameter van 120 tot 160 meter onderzocht. Hierdoor ontstaat er een goed overzicht van de mi lieueffecten van een breed spectrum aan windturbines. Voor de afmetingen van de alternatieven zie onderstaande tabel.

Tabel 34

Eigenschappen van de MERalternatieven Alternatief

Aantal windturbines

Ashoogte (m)

165

140

120

Rotordiameter (m)

160

140

120

Tiphoogte (m)

245

210

180

Ondertiphoogte (m)

Indicatief parkvermogen

20 MW

De afmetingen uit bovenstaande tabel zijn hieronder schematisch weergegeven. Figuur 36

Schematische weergave van de afmetingen van de MERalternatieven. 245 m

210 m 140 m

160 m

165 m

Alternatief 1

ProjectMERAlternatieven

180 m

120 m

140 m

Alternatief 2

120 m

Alternatief 3

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy

Onderstaande figuur toont de drie onderzochte alternatieven. Bij de totstandko ming hiervan hebben de belemmeringen (zoals weergegeven in Figuur 34) de be langrijkste rol gespeeld. Figuur 37

MERalternatieven Windpark Beuningen

řŵiip NederiFän^-Jfin WiHfeīn'yąnÌĄa^^ţTOwitüa^iŝľľil ■Ewijk Kooisrwur

MM MM Beuningen

ïŝAmă,

Hoeve

'Ĺ'&ţkC’ťĵiĥrpf* \[

^5R4«V

íis-Sgioenaker HooçoVelő

mUL*f

įç

Bergharen į

•a 'i

\ /į

į/»

Recreatiegebied ļ

Alternatief 1

feŵŕ'śŕïWâÿÄ'®'/

Gem.

De Groene Heuvels7

Gem. .

Beyningen ,»,s

Beuningen Vļ Beuningsi tNeerbosch]

ferden

' 'i.|s4 Nëder:lānd-Jan Willem 'van Aalst

KOOISľRAAt

SSgSBE

Hoeve

Beuningen İR4AS

Hoògc 'Ma

‘^ţiįţSchoenaker ©

Bergharen

Alternatief 2

Recreatiegebied De Groene Heuvels)

t^srŜÄrŵ

ij Gem.

Gem. ^ G Beuningen i íNeerboscm jļ

Escľ^pdeŕlanct.-Jąn WiilemVan.Ąįiīşļ

gïíPV.

xooistRMr m #ľ3 Hoeve

Beuningen

l'.nİ®É^VŕJì'Ş-'C Schoenaker

ftoċgpWetó Bergharen

Alternatief

ProjectMERAlternatieven

^flecřëotiegeŵd

Ûe Groene Heuvels}

'. " Beuningen Beunir BeuningscheVeid

Jŕ' Bosch

van Rijn

O experts in renewable energy

Bosch

van Rijn

experts in renewable energy

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

Hoofdstuk 10 Effectbeoordeling projectMER

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy

10.1

Inleiding In dit hoofdstuk worden van de alternatieven de effecten op de relevante milieuas pecten beschreven en beoordeeld. De milieueffecten zijn gegroepeerd naar de thema's: geluid, slagschaduw, bodem, archeologie en water, externe veiligheid, landschap en cultuurhistorie, ecologie, energieopbrengst en vermeden emissies. Het totaal aan milieuthema's en de wijze waarop de effecten worden uitgedrukt in het MER vormt het beoordelingskader. Voor de beoordeling van de effecten wordt gewerkt met een vijf-puntenschaal waarbij de waardering van de effecten varieert van positief (++) tot negatief (- -). De vijf beoordelingsklassen zijn voor elk milieueffect zo gekozen dat er onderscheid tussen de alternatieven is. Voor het milieuthema 'Energieopbrengst' wordt alleen een neutrale of positieve beoordeling gegeven. Voor het milieuthema 'landschap' wordt de score ++ niet toe gekend.

Tabel 35

5-puntsschaalbeoordeling voor de verschillende milieueffecten Beoordeling

Energieopbrengst

Landschap

Overige milieuthema's

Positief effect

n.v.t.

Beperkt positief effect

n.v.t. +

Neutraal effect

Beperkt negatief effect

n.v.t.

Negatief effect

n.v.t.

In onderstaande tabel is het beoordelingskader weergegeven voor de bepaling van de effecten van de alternatieven.

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy Tabel 36

Beoordelingskader milieueffecten Thema Z aspect

Beoordelingscriterium

Methode

Geluid

Aantal geluidsgevoelige objecten binnen twee geluidscontouren (absoluut en relatief)

Kwantitatief

Cumulatie met wegverkeerslawaai

Kwantitatief

Slagschaduw

Aantal gevoelige objecten binnen twee slagschaduwcontouren (absoluut en relatief) Milieukwaliteit bodem Archeologische verwachting Invloed op grondwater Invloed op afvoer hemelwater Gebouwen Faalkansverhoging gevaarlijke stoffen Risicovolle installaties Buisleidingen Hoogspanningsinfrastructuur Infrastructuur Invloed op ruimtelijke kenmerken landschap Invloed op maat, schaal en inrichting landschap Visuele interferentie met een nabijgelegen windpark Invloed op cultuurhistorische waarden landschap Beleving windturbine(s) in het landschap Invloed op Natura 2000 gebieden Invloed op Natuurnetwerk Nederland gebieden Invloed op overige beschermde gebieden Invloed op beschermde soorten

Kwantitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwantitatief Kwantitatief Kwantitatief Kwantitatief Kwantitatief Kwantitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwalitatief Kwantitatief

Energieopbrengst

Kwantitatief

Bodem, water en ar cheologie

Externe veiligheid

Landschap en cultuurhistorie

Ecologie

Energieopbrengst en vermeden emissies

Effectbeoordeling projectMER

85 m

Bosch

van Rijn

experts in renewable energy

10.2

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

Geluid Windturbines produceren geluid, dat meestal wordt omschreven als suizend of zoe vend. Er is veel onderzoek gedaan naar windturbinegeluid en de effecten van bloot stelling aan dit geluid. Op basis van deze onderzoeken zijn relaties bepaald tussen de hinderbeleving en de blootstelling aan geluidniveaus. Dit zijn dosis-effectrelaties waarbij met de mate van blootstelling een bepaalde mate van effect gepaard gaat. Deze relaties vormen de basis voor de geluidwetgeving in Nederland. Windturbines vallen onder het Activiteitenbesluit. Volgens dit besluit is de maxi maal toegestane waarde ter plaatse van geluidsgevoelige objecten13 47 dB Lden en 41 dB Lnight. De Lden (Engels: Level day-evening-night) is een maat om de geluidsbe lasting door omgevingslawaai uit te drukken. Hierbij wordt de geluidsbelasting die optreedt gedurende de nacht en de avond zwaarder meegewogen dan geluid over dag. Met de norm wordt recht gedaan aan het feit dat geluid 's nachts en 's avonds als storender ervaren kan worden dan overdag. Het geluid wordt berekend als een ge middelde, waarbij 's avonds en 's nachts respectievelijk 5 en 10 dB bij de berekende geluidsbelasting moet worden opgeteld. De norm staat beschreven in artikel 3.14a van het Activiteitenbesluit milieubeheer.

10.2.1

Beoordelingscriterium en effectbeoordeling Voor de alternatieven is de geluidemissie naar de omgeving berekend conform het "Reken- en meetvoorschrift windturbines" uit bijlage 4 van de Activiteitenregeling. De geluidcontour van 47 dB Lden is berekend en weergeven op de kaarten met geluidscontouren per alternatief. Daarnaast is van nabijgelegen woningen berekend wat de jaargemiddelde geluidsimmissie in is (dag-, avond- en nachtperiode, en Lden). Aangezien windturbines in elk geval moeten voldoen aan een maximale geluidsbe lasting van 47 dB Lden op woningen, vindt de beoordeling ook plaats op basis van het aantal woningen waar de geluidsbelasting groter is dan 42 dB Lden contour (ab soluut criterium in Tabel 37). Hiermee worden de verschillen in effecten duidelijk gemaakt voor de alternatieven. Hieronder wordt de specifieke invulling van deze schaal voor het milieuaspect 'geluid' toegelicht. Om een goede afweging te kunnen maken tussen de voor- en nadelen van wind energie wordt het thema geluid ook uitgedrukt in relatie tot de energieopbrengst (relatief criterium in Tabel 37).

13 Onder geluidsgevoelige objecten worden verstaan: woningen, onderwijsgebou wen, ziekenhuizen, verpleeghuizen, verzorgingstehuizen, psychiatrische inrichtin gen, kinderdagverblijven, woonwagenstandplaatsen en ligplaatsen voor woonsche pen. Bron: Wet geluidhinder.

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy Tabel 37

Beoordelingscriteria geluid. Thema

Beoordelingscriteria

Aantal geluidsgevoelige objecten binnen 42 dB Lden-geluidscontour (absoluut en relatief) Aantal geluidsgevoelige objecten binnen 47 dB Lden-geluidscontour (absoluut en relatief) Cumulatie met wegverkeerslawaai

Tabel 38

Scoretabel geluidsgevoelige objecten binnen twee geluidscontouren absoluut ^2 dB Lden

Tabel 39

10.2.2

^7 dB Lden

Meer dan 25 woningen

Meer dan 5 woningen

5-25 woningen

0-5 woningen

0 +

0-5 woningen

0 woningen

n.v.t.

Beoordelingstabel geluidsgevoelige objecten binnen twee geluidscontouren relatief ^2 dB Lden

^7 dB Lden

Meer dan 0,25 woning per GWh/jaar

Meer dan 0,05 woning per GWh/jaar

0,05-0,25 woning per GWh/jaar

0,02-0,05 woning per GWh/jaar

0 +

^,05 woningen per GWh/jaar

^,02 woning per GWh/jaar

n.v.t.

Verdieping - werkelijke vs gemiddelde geluidsbelasting Verdieping - werkelijke geluidsbelasting windturbines

Om het verschil te beschrijven tussen jaargemiddelde en momentane geluidsbelasting is hieronder een inschatting gemaakt van de daadwerkelijke geluidsbelasting, in tegen stelling tot de jaargemiddelde geluidsbelasting van de Lden-norm. De 47 dB Lden waarde, waarbij 'straf'-decibellen aan de avond en nachtperiode worden opgeteld, geeft geen inzicht in de daadwerkelijke geluidsbelasting. In onderstaande tabel is de geluidspro ductie van een windturbine uitgezet tegen de windsnelheid op ashoogte. Dit is dus het daadwerkelijk geproduceerde geluidsniveau, en geen jaargemiddelde waarde zoals de 47 dB Lden-norm. Tabel 40 - Daadwerkelijke geluidsbelasting grote windturbines. Tijd

Windsnelheid op ashoogte (m/s)

Wind kracht

Geluid op 200m afstand dB (A)

Geluid op 400m afstand dB (A)

Geluid op 600m afstand dB (A)

2y0

Windstil

0-2

49y0

2 tot 7 m/s

2-5

Stil

39y0

8 tot 12 m/s

1007o

> 12 m/s

5-6

101-106

46-51

41-46

39-43

106

Brongeluid dB (A)

(±)

Wanneer de geluidbelasting op de gevel van een woning 47 dB Lden is, dan betekent dit in de praktijk een gemiddelde belasting van 41 dB(A) en een maximale belasting van 46 dB(A) (ca. 10% van de tijd).

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy

10.2.3

Beoordeling - absoluut In het kader van dit MER is een akoestisch onderzoek opgesteld, waarin met het akoestisch rekenprogramma Geomilieu de geluidbelasting als gevolg van de ver schillende opstellingsalternatieven is berekend. Het rekenprogramma Geomilieu houdt rekening met verschillende omgevingsspecifieke kenmerken, zoals de over heersende windrichting en de absorptie/reflectie factor van de bodem. Het pro gramma zoekt hiervoor aansluiting bij het "Reken- en meetvoorschrift windturbi nes" uit bijlage 4 van de Activiteitenregeling milieubeheer. Het gehele onderzoek is te vinden in Bijlage A, hieronder worden de resultaten gegeven.

Tabel 41

Aantallen woningen: samenvatting geluidsimmissie MERalternatieven. Alternatief

Aantal woningen met Lden > 42

Aantal woningen met Lden > 47

Onderstaande afbeeldingen tonen de 42 en 47 dB Lden-contouren. Dit wil dus zeggen dat de verwachte jaargemiddelde geluidsbelasting binnen de rode contour hoger is dan 47 dB Lden en erbuiten lager. Binnen de gele contour is de jaargemiddelde ge luidsbelasting hoger dan 42 dB Lden. Buiten de gele contour is de jaargemiddelde geluidsbelasting niet hoger dan 42 dB Lden. Figuur 38

Geluidscontouren alternatief 1. Winssen

I If 0,25 0,

•foehn*

ŵ«-* éhfctnd

ř’ÍW Must* '

rWiņssensche Veld Hocve^

53^ iĻąngakker

2315®4

'5^at

Sfrį-. ^ Schoênakeŗ^.^^ .Ti Het Brũd(J y,

Ewíļksche JeWen#

o -

Gerr. Beuningen Recreatiegebied ' - į

f. KaTpBļ^. x

hjksche Broek*

İRSDLİK“

Beuniñűiche Veldf

Beup/ngi

Ewijksche Bracing"*"f .Woon ‘

6ï

0 MER Alternatief ĩ * Gevoelige objecten

Geluidswaarde MER-aiternatief 1 42 dB Lden I—I 47 dB Lden

Scheeistemp

emen

Her Broek

imp broek

Pompstation y,

Hemenscfìe Broek

Wezel

ntere/sc/ie

Effectbeoordeling projectMER m

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy Figuur 39

Geluidscontouren alternatief 2. Winssen 0,25 0,5

:V*4WEg * of - if

' tt

•t.f nssensche Veld

",,f ’ Dulhua

Schoenaker

Euiijk ichĄyeldeiM Gem. Be.uningen Rmcaticgi Or OrcKne Hwwli

l^sc/w Bwek.

BeuXpgsche Veldf

è?W»

Beunmgst

fwìjkŝche Bmeky^trtmŞ{ I

@ MER Alternatief 2 * Gevoelige objecten

*'’XHtti'

Geluidswaarde MER-alternatief 2 42 dB Lden l~~l 47 dB Lden

Sdireisfcmp

HerBroek

ĩompbroek

PompHatkm Ÿ

W«ul

Hemensche Broek

Csn Necei

WezelscheVeld "

Figuur 40

'Uį- Bosch i van Rijn experts in renewable energy

Geluidscontouren alternatief 3. vŢfreńňlşjt^,

IJUK-Ki

2 km ~ ‘,

yçK wApsensche Iŵ/d Hwxgrvif

Md1 . tUivrrstuk h

*# Schoenaker.

ŗhareiv

‘ į 1 ®

Het Broek '

0 Reereatieņebred

į jSr

'■fMRSDIif

V/ř

^Stľ'rtr.

Karnpen

E-Mjkĩchc Broer

Beufìiftgsche Ve!

Beunings

SclMerOump

0 AlternatiefĴ * Nabijgelegen gevoelige objecten 42 dB Lden □47 dB Lden

Effectbeoordeling projectMER m

Esri Nederland, Community Map

īampbroek

Contributors

:heBroek\

Arnhem

Hemenset

Df DREEF

■m. Wijchen

Hernen

Welgelegen DeRsttrs

■vļį' Bosch van Rijn experts in renewable energy

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy

10.2.4

Beoordeling - relatief Om een evenwichtige vergelijking te kunnen maken tussen alternatieven is ook ge keken naar de hoeveelheid woningen met Lden > 42 dB en met Lden > 47 dB in relatie tot de hoeveelheid geproduceerde energie per alternatief. (Zie paragraaf 10.9 voor de berekening van de verwachte jaarproductie per alternatief).

Tabel 42

Opbrengst en relatieve beoordeling geluid Alternatief

10.2.5

Jaarproductie

Binnen 42 dB Lden-contour

Binnen 47 dB Lden-contour

GWh/jr

woningen/GWh/jr

0,08

0,23

0,05

0,27

0,06

Laagfrequent geluid Een gedeelte van het geluid dat windturbines produceren heeft een frequentie van 4-100 Hz en wordt daarom geclassificeerd als laagfrequent geluid. Uit zienswijzen op eerdere windprojecten is gebleken dat de vrees bestaat dat laagfrequent geluid mensen ziek maakt en dat de Nederlandse geluidsnorm onvoldoende bescherming biedt, omdat bij de vaststelling van de voor windturbinegeluid geldende norm van 47 dB op basis van Lden met deze informatie geen rekening zou zijn gehouden. Om deze reden heeft de Staatssecretaris van I&M een brief aan de Tweede Kamer gestuurd14 met twee onderzoeken van het Rijksinstituut voor Volksgezond en Mi lieu (RIVM) en een literatuurstudie naar laagfrequent geluid door Bureau LBP | Sight. Op grond van inzichten uit deze onderzoeken concludeert de Staatssecretaris dat de huidige norm voor geluidhinder van windturbines (47 dB-Lden en 41 dB-Lnight) en het bijbehorende reken- en meetvoorschrift voldoen en geen wijzigingen behoe ven. Laagfrequent geluid draagt inderdaad voor een klein deel bij in de hinderervaring van windturbinegeluid. Echter, deze hinder is op een verantwoorde manier vol doende beperkt door de huidige norm. De Staatssecretaris erkent dat gemiddeld 9 procent van de bewoners van woningen die op de normgrens belast zijn met wind turbinegeluid zal zijn gehinderd.

Dat is ook in lijn met de toelichting in 2009 van de toenmalige minister van VROM op de ontwerp-norm voor windturbinegeluid. Zoals al eerder is betoogd, is dat een beleidskeuze geweest waarbij de verschillende be langen zijn afgewogen. De 47 dB Lden-norm is gebaseerd op de mate van hinderlijkheid die wordt ervaren. Hierbij is gebruik gemaakt van empirisch onderzoek, waarbij ook rekening is gehou den met laagfrequent geluid (met een frequentie van 125 Hz of minder), wat een onderdeel van het geluidsspectrum van windturbinegeluid is. In dit MER wordt laag frequent geluid niet apart beschouwd, omdat het een integraal onderdeel uitmaakt van de beoordeling van de Lden-normering. Het geluid van moderne windturbines heeft een groter aandeel laagfrequent geluid dan oudere, kleinere windturbines. Dit kan zorgen voor een geringe toename van

Kenmerk brief: IENM/BSK-2014/44564. 90

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

van Rijn

experts in renewable energy

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

laagfrequent geluid ter plaatse van geluidsgevoelige objecten. De hoeveelheid laagfrequent geluid die windturbines produceren is echter nog steeds gering. De con clusie die in de brief van de Staatssecretaris wordt getrokken: dat de huidige Ldennormering voor windturbinegeluid ook voldoende bescherming biedt tegen laagfrequent geluid, blijft onveranderd. Deze conclusie is bevestigd in een publicatie van de Duitse federale milieudienst van november 2016: "In terugblik op de akoestische effecten kan voor het laagfrequente geluid door windturbines met de huidige stand van onderzoek ervan uitge gaan worden dat deze in vergelijk met andere (natuurlijke en menselijke) bronnen zeer gering is, waardoor er geen negatieve effecten op de gezondheid optreden." 15

10.2.6

Cumulatie Er zijn andere geluidsbronnen in de omgeving, voornamelijk wegverkeerslawaai, het industrieterrein Schoenaker en de zandwinningsactiviteiten rond de Geertjesgolf. Cumulatie is in het akoestisch onderzoek voor de MERalternatieven in detail behan deld, inclusief een inventarisatie van het bestaande geluidsniveau op omliggende woningen door adviesbureau LBP-Sight. De gecumuleerde geluidsbelasting is berekend voor ca. 140 geluidsgevoelige objec ten; zowel binnen een straal van 1000 meter rondom de zoekzone alsook diverse maatgevende punten die net buiten de 1000-metergrens vallen. De conclusie hiervan is dat er 8 woningen zijn waar het cumulatieve geluidsniveau met 5 dB of meer toeneemt in tenminste 1 van de alternatieven. De toegenomen geluidsbelasting op woningen als gevolg van cumulatie is het laag ste bij alternatief 1. Alternatieven 2 en 3 zijn op dit aspect niet of nauwelijks onder scheidend ten opzichte van elkaar, maar scoren slechter dan Alternatief 1. Voor de beoordeling van het aspect cumulatie is aangesloten bij de beoordelingsmethodiek van Paragraaf 10.4.3 Voor het voorkeursalternatief wordt nader onderzoek naar geluidscumulatie uitge voerd in het kader van de toelichting op het bestemmingsplan. Zie Bijlage B voor meer details over de cumulatieve geluidsbelasting.

10.2.7

Conclusie geluid Alleen alternatief 1 voldoet zonder mitigatie aan de wettelijke norm voor geluids belasting op gevoelige objecten. Voor het VKA zal opnieuw moeten worden bepaald of mitigerende maatregelen nodig zijn. De alternatieven scoren op basis van de criteria beschreven in 10.2.1 als volgt: Mögliche gesundheitliche Effekte von Windenergieanlagen, Umwelt Bundesamt, november 2016. Vertaling: Bosch & van Rijn.

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy Tabel 43

Conclusie geluid Alternatief

Absoluut - aantal woningen binnen 42 dB Lden-contour Absoluut - aantal woningen binnen 47 dB Lden-contour

Relatief - woningen < 42 dB Lden-contour per GWh/jr Relatief - woningen < 47 dB Lden-contour per GWh/jr Cumulatie

10.3

-0

Slagschaduw Slagschaduw van een windturbine is de bewegende schaduw van de draaiende wie ken. Als slagschaduw op het raam van een woning of kantoor valt kan dat als hin derlijk worden ervaren. De Activiteitenregeling milieubeheer (RARIM, 2007) meldt in artikel 3.12 dat een windturbine voorzien moet zijn van een automatische stilstandvoorziening indien slagschaduw optreedt ter plaatse van gevoelige objecten voor zover de afstand tussen de windturbine en de gevoelige objecten minder dan 12 maal de rotordiameter (12D) bedraagt en gemiddeld meer dan 17 dagen per jaar gedurende meer dan 20 minuten per dag (17 x 20 minuten = 5:40 uur/jaar-contour) slagschaduw kan optreden

10.3.1

Beoordelingscriterium en effectbeoordeling Om het milieueffect slagschaduw te beoordelen hanteren we als criterium het aan tal woningen dat jaarlijks een bepaalde hoeveelheid slagschaduw zou ondervinden. We beschouwen zowel het aantal woningen waar meer dan 0 uur als het aantal woningen waar meer dan 5:40 uur (wettelijke norm) slagschaduw optreedt. Om een goede afweging te kunnen maken tussen de voor- en nadelen van wind energie wordt het thema slagschaduw ook uitgedrukt in relatie tot de energieop brengst (relatief criterium in Tabel 44).

Tabel 44

Beoordelingscriterium slagschaduw. Thema

Beoordelingscriteria

Methode

, , , Slagschaduw

Aantal woningen binnen 5:40u contour (absoluut en relatief) , , . , , , . „ Aantal woningen binnen 0u-contour (absoluut en relatief)

Kwantitatief

De effectbepaling in dit MER wordt gegeven in de genoemde 5-punts schaal van '-' tot ^ +'. In onderstaande tabellen wordt de specifieke invulling van deze schaal voor het milieuaspect 'slagschaduw' toegelicht. Tabel 45

Beoordelingstabel slagschaduw absoluut > 0 uur slagschaduw per jaar

-- 1 Meer dan 2000 woningen

> 5:40 uur slagschaduw per jaar

Meer dan 50 woningen

200 - 2000 woningen

1-50 woningen

0 +

Minder dan 100 woningen

0 woningen

n.v.t.

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy Tabel 46

10.3.2

Beoordelingstabel slagschaduw relatief Relatief t.o.v. 0u slagschaduw

Relatief t.o.v. 5:40u slagschaduw

>25 woningen per GWh/jaar > 0u

>0,50 woningen per GWh/jaar

0 +

5-25 woningen per GWh/jaar > 0u

0,25-0,50 woningen per GWh/jaar

< 5 woningen per GWh/jaar ^u

^,25 woningen per GWh/jaar

n.v.t.

Beoordeling- absoluut In het kader van dit MER is een slagschaduwonderzoek opgesteld, waarin met het rekenprogramma WindPRO de slagschaduwbelasting als gevolg van de verschil lende opsteNingsalternatieven is berekend. Het gehele onderzoek is te vinden in het slagschaduwrapport in Bijlage C, hieronder worden de resultaten per alternatief ge geven. Onderstaande afbeeldingen tonen de 5:40 uur-contouren en de 0 uur-contouren. Dit wil dus zeggen dat de verwachte jaargemiddelde slagschaduwduur binnen de rode contour hoger is dan 5 uur en 40 minuten per jaar en erbuiten lager. De jaar gemiddelde slagschaduwduur binnen de gele contour is hoger dan 0 uur per jaar en erbuiten afwezig16.

Figuur 41

Slagschaduwcontouren alternatief 1 —mrosTOGtr

Valburg

. .wteiW

5 km VtUJST«A'ţ‘ Hiensc

*Sî

An deïst

Gem. i' Overbet uwę1 'i

Gem.í erbeluyve

^HsesiKwr

Herveld-ľuid

Recreatiegebied ' \ Strandpork Síijk-ĩwiįk ‘

■WHERSmt,

WFRwwķ,

JETGRAAFSIHŬtL

UjkEwijk

fferden

AWK*1' oucrhoutsdïè waàiöcb

.XûūlSTįţ,,

Geril: Nįmege į» Sclŵsnąker

Bergha-ç^

i’ Gem. s, Beuningen

ŵ Gem. ^ Beuningen ť

ratiegei ifefv

Biezen

’.V-estkanaaldijk* 'i"- l-'y":

'\WolfslċūŕĮ':J

Oostk&řlaaldijk

/Bottenda trvelptheBlok BIJ SIīRHijļļ

Gem';

Wiichf

- Geluidsgeboelige objecten ® Windturbines Alternatief 1 Slagschaduwcontouren 0 uur per jaar □ 5 uur 40 min per jaar

NEDERLAND

Woezik, vMjcnKSESifWi

:Z-J 'BiņķĮjoęŗ. İA326

Mlį ; -N™d i

i .Dukenbúrg

i,Meijhorst: .i.S . . i

Fsri Neferlsnci, .

Bosch íŝ: van Rijn

experts in renewable energy

16 Door de manier waarop de berekening is uitgevoerd is het niet 100% uitgesloten dat er slagschaduw optreedt buiten de 0u-contour. Uitzonderingsgevallen kunnen optreden als de zon zeer laag staat, en slechts een of enkele minuten per jaar.

Effectbeoordeling projectMER m

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy Figuur 42

Slagschaduwcontouren alternatief 2

"i iUt,MKUF

i— ü 11 .Ĩ^L ^

Lijnd.n Lïr«e„H|

Valburg

vaos^ E|Andelst Gem.

Overbeivwe' įr- '1.

Gem. I ^ ĵverbetuwe

i ţ Recreatiegebied''

’^òeŗÏRÙĢfmŵ’ -VŕíERStRA^ ŗjĪTg'rAA-Ftîtr-W*tL

Strandpark Slijk-Fwijk

WIERWMRo ujk-Ewijk

Ooster

fnssdjr

Herd en

Kout

ļrtfhgen

Gem; Hdheveid Berghar

Gem.\

juningen

Gem. řuningen

Rec'ćotieget led..

iT i- ti

Biezen

Westkanaaldijk*

1WJtSKV^

^Wolfskuil-

OobtkĩiAaalďjk

/Bottenda

•..^áSlìLï1 u Heşevėtd'

BUSTīŴfļ/,,

Gem'.

» Geluidsgeboelige objecten ® Windturbines Alternatief 2 Slagschaduwcontouren

Lndenhóit

NEDERLAND

Woez'k iM)niKÄtSi"«r

sļíirvt

m fe-i'ãÿŴ&v.fŵSö -^V.AcbţerL „ mm ..

0 uur perjaar □ 5 uur40 min perjaar

ZMņOl'ņ .Dukenbúrg

Meijĥoršt

Fjri Nederland,

Bosch L van Rijn

Hangbroek

experts in renewable energy

Gem.

Figuur 43

Slagschaduwcontouren alternatief 3

Lijnden Lyntíehįÿî,

Valburg

lü

yaūstw-^

bodewaard

Gem.

sťne Uter

Overbetuwę ‘ ļt

er bel uwe

jįìMwļ

lX Recreatiegebied"

Strandpark Slijk-Ewtļk -

”5İRUBŜT«ą^-

■^WERsmt^ “ İutrĠRĀwİlNGlL~” |

Ujk-Ewijk

fferden

vyv-KįQr

řOűil Wbűutsc/ie B'ocvŵ

KÓOISTftt,, irTTngen

r ' .^'esbí

ř Berghai

ì. Gem \

ÍBeyningen;

te GroeneH.

| Wcstkanaaldijk1-’ Wolfskuil

OostlAňaalċlijk

ļHARSEŠW^'

/Battenda Neerbosch Lindenboft

.BlJSTīJÿfį^^

Heseveld-

nJP Wiir.hr

NEDERLAND

Slagschaduwcontouren

jįĩfåmw “ Achtėrlo

0 uur perjaar □ 5 uur40 min perjaar Gem.

Effectbeoordeling projectMER

.Dukenburg

^ " "

LL Iries

Zwarvenvi

Meijliorst

Fsri Nederland,

Bosch

van Rijn

experts in renewable energţj

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy Tabel 47

Aantal woningen binnen de slagschaduwcontouren van de opstellingen, absoluut. Alternatief

Aantal woningen binnen... 0 uur-contour

10.3.3

5:40 uur-contour

1.661

1619

3200

Beoordeling - relatief Om een evenwichtige vergelijking te kunnen maken tussen alternatieven is ook ge keken naar de hoeveelheid woningen binnen de slagschaduwcontouren in relatie tot de hoeveelheid geproduceerde energie per alternatief. (Zie paragraaf 10.9 voor de berekening van de verwachte jaarproductie per alternatief).

Tabel 48

Opbrengst en relatieve beoordeling slagschaduw Alternatief

10.3.4

Jaarproductie

binnen 0u-contour

binnen 5:40u-contour

GWh/jr

woningen/GWh/jr

0,5

0,9

Mitigerende maatregelen Door windturbines gedurende bepaalde perioden stil te zetten (wanneer het vol doende waait om te draaien en de zon schijnt om schaduw op een of meer wonin gen te werpen) kan alsnog aan de slagschaduwnorm worden voldaan. De stilstandvoorziening wordt zodanig ingeregeld dat, als normoverschrijding op treedt op een van de nabijgelegen woningen, de windturbine uitschakelt. Deze voorziening wordt op de turbine aangebracht en vooraf per woning ingeregeld. Het gaat immers om specifieke momenten die bepaald zijn door de positie van de aarde in de tijd. Deze positie is heel nauwkeurig te berekenen. Daarnaast wordt gemeten of er daadwerkelijk voldoende zon (en dus slagschaduw) is op die momenten. In Tabel 49 staat weergegeven hoeveel stilstand per jaar -en bijbehorende opbrengstderving- per jaar nodig is om aan de norm te voldoen.

Tabel 49

Stilstand in uren per jaar om aan de norm te voldoen Alternatief

10.3.5

Stilstand per jaar (uu:mm)

Derving ^ van draaiuren)

136:34

0,41y0

231:34

0,46y0

176:52

0,3507o

Conclusie slagschaduw Bij alle alternatieven is een stilstandregeling nodig om aan de norm voldoen. De opbrengstderving die het toepassen van een stilstand-regeling tot gevolg heeft wordt meegewogen bij het onderwerp 'energieopbrengst' in paragraaf 8.9. De alternatieven scoren op basis van de criteria uit 10.3.1 als volgt:

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy Tabel 50

Conclusie slagschaduw Alternatief

Absoluut - aantal woningen binnen 0u-contour

Absoluut - aantal woningen binnen 5:40u-contour

Relatief - woningen < 0u-contour per GWh/jr Relatief - woningen < 5:40u-contour per GWh/jr

10.4

Gezondheid

10.4.1

Gezondheid

Energie is voor de in Nederland wonende bevolking een onmisbare nutsvoorzie ning. Bij de overweging van mogelijke gezondheidsrisico's van windturbines in ver gelijk met conventionele energiewinningen (zoals het verbranden van fossiele brandstoffen) is het belangrijk te realiseren dat er naast een kleine hoeveelheid broeikasuitstoot bij de bouw geen verdere schadelijke emissie van stoffen optreedt. Dat leidt tot een direct positief effect op zowel gezondheid als milieu in vergelijking met bijvoorbeeld bruin- of steenkoolcentrales, die door de veroorzaakte emissies aantoonbare gezondheidsgevaren met zich meebrengen (Bron: Umwelt Bundesamt, 2016). Wel is aangetoond dat bij slechte informatievoorziening angsten en bedenkingen kunnen ontstaan onder omwonenden van een windpark. Dit kan tot stress leiden, wat gezondheidsrisico's met zich meebrengt (Bron: Umwelt Bundesamt, 2016). Daarom worden omwonenden, in het kader van de goede ruimtelijke ordening en de beperking van gezondheidsrisico's, al in een vroeg stadium geïnformeerd over de plannen en potentiele effecten van de beoogde windturbines. Uit divers wetenschappelijk onderzoek (zie bijvoorbeeld de recente overzichtsstudies17 en 18) blijkt geen direct verband tussen windturbines en gezondheidsklachten.

Ook de Raad van State stelt dat, als is aangetoond dat niet hoeft te worden gevreesd voor onaanvaardbare geluidhinder en slagschaduw, er evenmin aanleiding bestaat voor het oordeel dat onvoldoende acht is geslagen op het belang van de volksge zondheid. "De Afdeling wijst in dit verband ten overvloede op een rapport van het RIVM en de GGD getiteld "Health effects related to wind turbine sound" uit 201718. Dit rapport, dat ook wordt genoemd in overweging 119.2 van de uitspraak van de Afdeling van 21 februari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:616, bevat een overzicht van de conclusies van recente wetenschappelijke onderzoeken met betrekking tot de ge zondheidseffecten van het geluid van windturbines. Het rapport biedt geen aan knopingspunten om te veronderstellen dat in een situatie als de onderhavige on danks hetgeen hiervoor is overwogen gevaar voor de volksgezondheid bestaat."

17, Expert Panel on Wind Turbine Noise and Human Health, Understanding the Evi dence: Wind Turbine Noise, Council of Canadian Academies, 2015.

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

van Rijn

experts in renewable energy

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

Op gebied van gezondheid speelt met name het onderwerp geluid (zowel hoorbaar als laagfrequent). Dit volgt ook uit een recent onderzoek van het RIVM en GGD Am sterdam, waarin wordt geconcludeerd: "Sleep disturbance is found to be related to annoyance, but there is no clear relation with the level of wind turbine sound. From knowledge about transportation sound, sleep disturbance can be expected at high levels of wind turbine sound. There is no evidence for other direct health effects."*18

Voor het hoorbare geluid en laagfrequente geluid wordt verwezen naar paragraaf 10.2. Uit eerder onderzoek door het RIVM is gebleken dat de Nederlandse geluidsnormen voor windenergie voldoende bescherming bieden tegen de effecten van laagfrequent geluid. Op basis van de hierboven beschreven stelling dat gezondheid met name verband houdt met de hoeveelheid geluid die woningen ondervinden van windturbines kan gesteld worden dat de beoordeling voor het thema 'Geluid' ook voor wat betreft het milieuthema 'Gezondheid' een goede vergelijking van de alternatieven mogelijk maakt. Voor wat betreft slagschaduwhinder is de wettelijke norm (maximaal 5 uur en 40 minuten slagschaduw per woning per jaar) dermate streng dat effecten op de ge zondheid niet optreden.

10.4.2

Gezondheidseffectscreening (GES) Om een beeld te geven van de effecten die op treden in relatie tot gezondheid wordt een GES uitgevoerd. GES staat voor gezondheidseffectscreening. GES is ont wikkeld om bij ruimtelijke planvorming in beeld te brengen wat de werkelijke ge zondheidsrisico's zijn rondom enkele milieufactoren, in aanvulling op wettelijke mi lieunormen of afspraken, die lang niet altijd voldoende zijn om risico's en klachten te vermijden. Niet alleen de feitelijke kwaliteit in de omgeving wordt daarbij in aan merking genomen, maar ook het aantal blootgestelde mensen. Geluid is één van de milieusegmenten die in het kader van een GES beoordeeld wordt op mogelijke ge zondheidseffecten (Bron: InfoMil). Voor windenergie geldt dat geluid het enige aspect is dat in verband wordt gebracht met gezondheid. Daarom wordt bij de bepaling van de GES-score enkel de geluids belasting ter plaatse van omliggende woningen beschouwd.

10.4.3

Beoordelingscriterium en effectbeoordeling Bij de bepaling van de GES-score wordt voor het onderdeel geluid, de geluidsbelas ting ter plaatse van omliggende woningen beschouwd. Aangezien de cumulatieregels alle geluid omrekenen naar wegverkeerequivalente geluidsniveaus wordt de GES-beoordeling van wegverkeer gehanteerd om het gecumuleerde geluidsniveau om te rekenen naar een GES-score. Op deze manier krijgt dus elke woning een GES18 van den Berg en van Kamp, Health effects related to wind turbine sound, GGD Amsterdam, 2017.

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy

score waarbij cumulatie met andere bronnen is verwerkt. Een GES-score is een getal van 0 t/m 8, waarbij bij score 6 het Maximaal Toelaatbare Risico wordt overschre den. In het akoestisch onderzoek (Bijlage A) is voor de omliggende woningen, naast de cumulatieve geluidsbelasting, ook de GES-score bepaald. De GES-methodiek hanteert de volgende tabel: Tabel 51

Relatie tussen de cumulatieve geluidsbelasting en de GES-scores. GES-score Beoordeling van (dB) tot (dB)

GES 0

Zeer goed

GES 1 GES 2 GES 4 GES 5 GES 6 GES 7 GES 8

Goed Redelijk Matig Zeer matig Onvoldoende Ruim onvoldoende Zeer onvoldoende

43 48 53 58 63 68 73

48 53 58 63 68 73 100

De GES-scores zijn bepaald door het cumulatieve geluidsniveau voor en na de komst van de windturbines te berekenen. De som van de GES-scores van de woningen is een (versimpelde) maat voor het totale gezondheidseffect van een situatie. De toe name van deze GES-score is een beoordelingscriterium voor het MER. De effectbepaling in dit MER wordt gegeven in de genoemde 5-punts schaal van '-' tot ^ +'. In onderstaande tabellen wordt de specifieke invulling van deze schaal voor het milieuaspect 'slagschaduw' toegelicht. Tabel 52

Beoordelingstabel gezondheid (GES) De toename van de GES-score t.o.v. de huidige situatie

10.4.4

Meer dan 20

6 - 20

0-5

n.v.t.

Beoordeling GES Onderstaande tabel toont de uitkomsten van de GES beoordeling voor de selectie van omliggende woningen, alsmede de toename ervan ten opzichte van de referentiesituatie. De ligging van de woningen waarvoor cumulatie is berekend is op de figuur daaronder weergegeven.

Effectbeoordeling projectMER

Bosch

Windpark Beuningen Concept-CombiMER

van Rijn

experts in renewable energy Tabel 53

Aantal woningen per GES-klasse, per alternatief. Huidig Alt. 1

Alt. 2

Alt.;

GES 0

GES 1

GES 2

GES 4

GES 5

GES 6

GES 7

GES 8

Totaal

141

Totale GES-score

518

528

556

562

Toename to.v. huidig

* Het feit dat de toename van de GES-score kleiner is dat het verschil tussen de sommen van de GES-scores wordt veroorzaakt door het feit dat GES-score 3 niet bestaat. Voorbeeld: een woning die van score 1 naar score 4 gaat ondervindt een toename van 2 klassen.

Overbetuwe

Druten

1 Hí;r«sriîAwţ fEMSm»WF6

Beuningen

Beunin

Bergharen

o ® o Toetspunten cumulatie r/jGemeentegrens Zoekzone Windenergie Wijche

.EsiLMedcdakd,-

Esri IMedeiľ

Bosch

van Rijn

experts in renewable energy

Zie voor meer informatie en de berekening het akoestisch rapport (Bijlage B). 10.4.5

Conclusie gezondheid Uit de Gezondheidseffectscreening blijkt dat de toename van de som van de GES scores voor de onderzochte woningen als gevolg van Alternatief 1 het minst toe neemt. Voor alternatieven 2 en 3 is de verslechtering groter. Dit leidt tot de vol gende beoordeling:

Effectbeoordeling projectMER

m m

99 « « m m « *

m *

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Beuningen&id=ce175076-701d-481c-bc35-f0f7113aa8ab