01 NIEUW Jaarstukken 2020 versie 30 juni 2021.pdf

6. Doorontwikkeling monitor Sociaal Domein De monitor Sociaal Domein hebben we aangevuld met gegevens die inzicht geven in welk aandeel de diverse verwijzers per productsoort voor hun rekening nemen. Zo is te zien voor

49

welk deel van de kosten en aantal indicaties het Sociaal Team verantwoordelijk is en voor welk deel overige verwijzers.

7. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Voor het lokaal plan van aanpak zijn we onder andere gestart met een destigmatiseringscampagne ten aanzien van mensen met een psychische kwetsbaarheid en hebben we het groeps- en inloop aanbod geoptimaliseerd. Hieronder een kort overzicht van de activiteiten die zijn uitgevoerd:  Het gezamenlijke casusoverleg breidt uit met steeds meer ambulant werkers vanuit verschillende organisaties  Er zijn 2 MHFA en 1 Youth Mental Health First Aid- trainingen gegeven in 2020  Ixta Noa organiseert de Stek (open inloop) in Molenhuis Beuningen en MFA t Hart Ewijk  Er is een groendag georganiseerd in de muziekbuurt in Ewijk  Brainstormsessies met vele partijen  Campagne #oogenoorvoorelkaar is gestart  Het thema ‘sociale inclusie’ staat op de kaart in Beuningen.

8. Nieuwe Wet inburgering In het voorjaar van 2020 is een regionale verkenning afgerond naar het proces van de invoering van de nieuwe Wet inburgering en de mate van regionale samenwerking bij de voorbereiding van de wet. Daarna is een projectleider aangesteld om nader onderzoek te verrichten naar passende regionale inkoopvormen voor de leerroutes inburgering, schakelprogramma’s onderwijsroute, regionale regie op de onderwijsroute en regionale afstemming van intake, persoonlijk plan en gegevensuitwisseling. De projectleider heeft met de gemeenten vervolgens de uitgangspunten geformuleerd die het kader vormen voor de inkoop van regionale inburgeringstrajecten en de lokale regie. Het advies van onze stakeholders, zoals taalscholen, onderwijs- en welzijnsinstellingen en adviescommissies, en ervaringsdeskundigen – statushouders die hun inburgering al hadden voltooid – zijn in de beleidsnota met de uitgangspunten verwerkt. Begin 2020 zijn de gemeenten Berg en Dal, Heumen, Mook en Middelaar en Beuningen gestart met de pilot ‘Z-route’ (zelfredzaamheidsroute) ter voorbereiding van de invoering van de nieuwe Wet inburgering. De pilot richt zich op statushouders die in het huidige stelsel niet aan hun inburgeringsplicht konden voldoen, maar ontheffing hebben gekregen voor de inburgeringsplicht op basis van aantoonbaar geleverde inspanningen.

Deze pilot heeft tot doel deze groep zich te laten ontwikkelen met een heel gericht programma van praktisch taalonderwijs en participatie. Na het project moeten ze zich zelfstandig kunnen redden in de maatschappij en makkelijker kunnen doorstromen naar betaald werk. Inburgeraars die voor deze route in aanmerking komen, zijn in veel gevallen analfabeet (ook in hun moedertaal), laaggeschoold en/of laag leerbaar. Onder de nieuwe Wet wordt voor deze groep een afzonderlijke leerroute ontwikkeld. Het Ministerie van SZW had dit plan in 2019 goedgekeurd en gehonoreerd met een subsidie. In januari 2020 is de eerste groep gestart, in juli de tweede groep. Acht Beuningse

50

statushouders volgden het traject. Ondanks corona zijn de lessen in de lockdown-perioden digitaal doorgegaan. Het ministerie heeft de looptijd van een jaar met een half jaar verlengd. Uit de tussentijdse evaluatie blijkt dat de resultaten bemoedigend zijn. Van de eerste groep hebben bijna alle cursisten die een test hadden gedaan, hun schrijf- en leesvaardigheden aantoonbaar verbeterd.

Wat heeft het gekost? Ma a tschappelijke ondersteuning

Begroting

Begroting

Rekening

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

-165.000

-165.000

-128.658

36.342

Maatwerkvoorz. (materieel) Wmo

-1.167.000

-1.254.414

-1.235.428

18.986

Maatwerkvoorz. (immaterieel) Wmo

-2.864.000

-3.446.085

-3.487.509

-41.424

-146.000

-127.000

8.230

135.230

in € (+=voordeel/-=nadeel)

Wet inburgering

Aanpak Psych. kwetsb. en beschermd wonen Eigen bijdrage maatwerkvoorz./opvang Wmo

60.000

80.000

117.438

37.438

-2.268.000

-2.410.645

-2.340.962

69.683

MFA Beuningen (Koningstraat 5K)

-88.000

-88.000

-83.261

4.739

MFA Ewijk

-518.000

-457.115

-404.667

52.448

MFA Weurt

-231.000

-216.630

-188.651

27.979

Organisatie toegang

-717.000

-635.762

-606.134

29.628

PGB Wmo

-30.000

-21.150

-24.163

-3.013

Openbare gezondheidszorg

-282.000

-396.500

-515.266

-118.766

Ger ealiseerd resultaat

-8 .416.000

-9 .138.301

-8 .889.030

2 4 9.271

Wet i nburgering

Begroting

Begroting

Werkelijk

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

-165.000

-165.000

-128.658

36.342

-1 65.000

-1 65.000

-1 28.658

3 6 .342

Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd

in € (+=voordeel/-=nadeel)

Lasten Baten S aldo van baten en lasten

51

Product

Afwi jking

Wet inburgering

36.342

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product Op 1 januari 2022 wordt de nieuwe wet Inburgering van kracht. Het Rijk heeft in 2020 middelen beschikbaar gesteld voor de invoeringskosten van deze nieuwe wet die bedoeld zijn voor 2020 en 2021. De invoeringsdatum van de wet is in 2020 twee keer uitgesteld, waardoor de daadwerkelijke invoeringskosten (voor projectleiding, beleid, communicatie, inkoop, ICT en opleiding personeel ) vooral in 2021 worden gemaakt. Wij hebben in Beuningen zowel in 2020 als in 2021 € 30.000 begroot voor de invoering van de wet en de ondertussengroep. De extra ondersteuning voor de ondertussengroep – de groep die vóór de invoering van de wet inburgeringsplichtig wordt en daarom nog onder de huidige wet valt – zal eveneens voor het grootste deel in 2021 nodig zijn. We hebben in 2020 te maken gehad met een lagere taakstelling – overigens is taakstelling ondanks corona wel gerealiseerd - waardoor de kosten voor maatschappelijke begeleiding en verdere ondersteuning lager waren dan begroot. Voor 2021 is de taakstelling verdubbeld.

Ma a twerkvoorz. (immaterieel) Wmo

Begroting

Begroting

Werkelijk

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

-2.864.000

-3.446.085

-3.487.509

-41.424

-2 .864.000

-3 .446.085

-3 .487.509

-4 1.424

in € (+=voordeel/-=nadeel)

Lasten Baten S aldo van baten en lasten

Product

Afwi jking

Maatwerkvoorz. (immaterieel) Wmo

-41.424

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product Deze afwijking wordt vooral veroorzaakt door een tekort op het budget 'hulp bij het huishouden'. Allereerst zien we dat het aantal cliënten ook in 2020 aanzienlijk is gestegen. Dit is gevolg van het abonnementstarief en de vergrijzing. Daarnaast leiden indexeringen in de cao tot hogere kosten. Beuningen vertoont hier het beeld dat ook landelijk zichtbaar is.

Aa npak Psych. kwetsb. en beschermd wonen

Begroting

Begroting

Werkelijk

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

-146.000

-141.201

-159.087

-17.886

14.201

167.317

153.116

-1 27.000

8 .230

1 3 5.230

in € (+=voordeel/-=nadeel)

Lasten Baten S aldo van baten en lasten

-1 46.000

52

Product

Afwi jking

Aanpak Psych. kwetsb. en beschermd wonen

135.230

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product Deze afwijking is het gevolg van een besluit vanuit centrum-gemeente Nijmegen om een bestemmingsreserve voor Beschermd Wonen uit te betalen aan alle regiogemeenten Gelderland Zuid. Dit besluit inclusief betaling heeft eind 2020 plaats gevonden. Deze betaling heeft als doel om de toename in de kosten voor begeleiding vanuit de Wmo te compenseren.

Ei gen bijdrage maatwerkvoorz./opvang Wmo

Begroting

Begroting

Werkelijk

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

Afwi jking

in € (+=voordeel/-=nadeel)

Lasten

0

0

0

0

Baten

60.000

80.000

117.438

37.438

S aldo van baten en lasten

6 0 .000

8 0 .000

1 1 7.438

3 7 .438

Product

Afwi jking

Eigen bijdrage maatwerkvoorz./opvang Wmo

37.348

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product Deze afwijking is het gevolg van het feit dat we meer ontvangen aan opgelegde eigen bijdragen. Deze toename is het gevolg van twee ontwikkelingen. Allereerst valt de opgelegde eigen bijdrage voor de algemene voorziening in de vorm van dagbesteding vanaf 1 januari 2020 onder het abonnementstarief. Daarnaast zagen we op sommige posten een toename in het aantal inwoners dat een eigen bijdrage diende te betalen. Zodoende ontvingen we in 2020 meer aan eigen bijdragen dan vooraf was geraamd.

Al gemene voorzieningen Wmo en Jeugd

Begroting

Begroting

Werkelijk

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

Lasten

-2.329.000

-2.471.645

-2.340.962

Baten

61.000

61.000

-2 .268.000

-2 .410.645

Afwi jking

in € (+=voordeel/-=nadeel)

S aldo van baten en lasten

53

130.683 -61.000

-2 .340.962

6 9 .683

Product

Afwi jking

Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd

69.683

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product De afwijking wordt vooral veroorzaakt door een lagere realisatie voor het vervoer via BVO DRAN. Dit is het gevolg van de coronacrisis waardoor inwoners minder gebruik hebben gemaakt van het doelgroepenvervoer. In de raming zit ten onrechte de subsidie Jeugd GGZ. Deze inkomsten hebben we in 2019 al ontvangen en mogen worden ingezet tot einde subsidie in 2021. De uitgaven zijn bij de perspectiefnota in 2020 geraamd op het product Jeugdgezondheidszorg. Daar staan ook de uitgaven 2020 verantwoord.

MFA Ewi jk

Begroting

Begroting

Werkelijk

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

Lasten

-821.000

-754.115

-715.092

39.023

Baten

303.000

297.000

310.425

13.425

S aldo van baten en lasten

-5 18.000

-4 57.115

-4 04.667

5 2 .448

in € (+=voordeel/-=nadeel)

Product

Afwi jking

MFA Ewijk

52.448

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product Dit voordeel betreft met name lagere kapitaallasten (€ 39.000). Het totaal van de kapitaallasten wordt verder toegelicht bij de paragraaf Financiering, taakveld treasury. Bij de jaarrekening is een renteomslag percentage gehanteerd van 3%, terwijl in de begroting nog was uitgegaan van 3,5%. Daarnaast waren de huuropbrengsten € 13.000 hoger dan geraamd.

MFA Weurt

Begroting

Begroting

Werkelijk

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

Lasten

-332.000

-317.630

-304.442

13.188

Baten

101.000

101.000

115.791

14.791

S aldo van baten en lasten

-2 31.000

-2 16.630

-1 88.651

2 7 .979

in € (+=voordeel/-=nadeel)

Product

Afwi jking

MFA Weurt

27.979

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product Dit voordeel betreft onder andere lagere kapitaallasten (€ 13.000). Het totaal van de kapitaallasten wordt verder toegelicht bij de paragraaf Financiering, taakveld treasury. Bij de jaarrekening is een renteomslag percentage gehanteerd van 3%, terwijl in de begroting nog was uitgegaan van 3,5%. Daarnaast waren de huuropbrengsten € 14.000 hoger dan geraamd.

54

O rganisatie toegang

Begroting

Begroting

Werkelijk

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

-717.000

-635.762

-606.134

29.628

-7 17.000

-6 35.762

-6 06.134

2 9 .628

in € (+=voordeel/-=nadeel)

Lasten Baten S aldo van baten en lasten

Product

Afwi jking

Organisatie toegang

29.628

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product Voor het werkbudget Jeugd onderwijs hebben we geld begroot voor eventuele onvoorziene casuïstiek in 2020. Als gevolg van corona is er geen beroep gedaan op dit budget. De afwijking op deze kostenplaats is mede het gevolg van lagere uitgaven voor het onderdeel Wmo-benchmark. Als gevolg van een aangescherpte prioriteitsstelling in 2020 door de coronacrisis is minder inzet gepleegd op het onderdeel benchmark Wmo. We hebben ons beperkt tot enkel de wettelijk verplichte onderdelen. Een andere verklaring voor de afwijking zit hem in de afrekening 2019 op de regio begroting. Hierdoor ontstaat een klein voordeel.

O penbare gezondheidszorg

Begroting

Begroting

Werkelijk

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

Lasten

-283.000

-397.500

-516.916

-119.416

Baten

1.000

1.000

1.650

650

-2 82.000

-3 96.500

-5 15.266

- 1 18.766

in € (+=voordeel/-=nadeel)

S aldo van baten en lasten

Product

Afwi jking

Openbare gezondheidszorg

-118.766

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product De afwijking wordt in hoofdzaak veroorzaakt door uitgaven die te relateren zijn aan de coronacrisis. Voor de inhoud daarvan verwijzen we naar de twee-maandelijkse coronabrief die aan de gemeenteraad wordt verstuurd.

Beleidskaders Sociaal Domein 2018-2022 gemeente Beuningen Op 4 december 2018 heeft de gemeenteraad de Beleidsnotitie Sociaal Domein 2018-2022 gemeente Beuningen vastgesteld. Deze beleidsnotitie draagt de titel ‘Samen meedoen in Beuningen’ en benoemt 14 actiepunten die we uitwerken in de jaren 2018-2022. Jaarlijks vindt in september/oktober een bespreking van de voortgangsnotitie Sociaal Domein plaats in de commissie Samenleving en de gemeenteraad.

55

Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Beuningen 2020 Deze verordening beschrijft de kaders waarbinnen het Sociaal Team beoordeelt of zij een maatwerkvoorziening inzetten op basis van de Wmo en de Jeugdwet.

Beleidsregels Enkele beleidsregels, waaronder de beleidsregels maatschappelijke ondersteuning, geven inwoners en het Sociaal Team handvatten om te beoordelen welke maatschappelijke ondersteuning gepast is.

Indicatoren Verplichte i ndicatoren

Beuni ngen

Nederland

Niet sporters - % van inwoners (Gezondheidsmonitor)

42,00

48,70

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo - aantal per 1.000 inwoners

48,00

62,00

Beuni ngen

Nederland

63,50

63,00

Fa cultatieve i ndicatoren Beweegt voldoende - % van inwoners vanaf 19 jaar (Gezondheidsmonitor)

56

Overige gegevens Reserves en voorzieningen Bijzondere projecten/ speerpunten

Wat betreft de bijzondere projecten en speerpunten in programma 3 geldt dat 2020 vooral in het kader stond van twee ontwikkelingen, namelijk enerzijds de coronacrisis en de gevolgen daarvan voor inwoners en zorgaanbieders en anderzijds de aanzet tot een discussie over de toekomst van het Sociaal Domein. Deze speerpunten gelden zowel voor programma 2 en 3 en daarom wordt hier verwezen naar de beschrijving van deze bijzondere projecten in programma 2 - Jeugd.

Lopende investeringen

Lopende investeringen Ja ar

Krediet

Besteed t/m 2020

Resta nt

Rea lisatie i n ja a r

2016

120.780

92.573

28.207

2021 e.v.

120.780

92.573

28.207

Product algemene voorzieningen Wmo/Jeugd Kantoren welzijnsinstellingen (7e wijz. 2011) Deels ingezet voor aanpassingen Rijstveld 4

Verbonden partijen GGD Gelderland Zuid GGD Gelderland-Zuid is een organisatie voor en van gemeenten. De kerntaak van de GGD is het beschermen, bewaken en bevorderen van de openbare gezondheidszorg voor zover deze taken bij de gemeente liggen. BVO DRAN In 2015 zijn we voor doelgroepenvervoer een samenwerking aangegaan met 18 andere gemeenten in de regio. Hiervoor is in 2016 de bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen (DRAN) opgericht. Deze organisatie moet het doelgroepenvervoer voor inwoners zo efficiënt mogelijk aanbieden. Vanaf augustus 2020 organiseert de BVO DRAN ook het leerlingenvervoer voor gemeente Beuningen. Voor meer informatie verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden Partijen.

Risico's

Een aantal risico's is niet louter voorbehouden aan programma 3 - maatschappelijke ondersteuning, maar geldt evenzeer voor programma 2 - jeugd. Daarom wordt voor de risico's op het gebied van de gevolgen van de corona-uitbraak, de regionale samenwerking en de GGD Gelderland-Zuid verwezen naar het onderdeel risico's binnen programma 2. 57

Openeinderegeling Een belangrijk risico binnen de Wmo is het karakter van een openeinderegeling. Op basis van de Wmo 2015 heeft de gemeente een ondersteuningsplicht, ongeacht de financiële ruimte. Gecombineerd met het feit dat de rechter uiteindelijk via uitspraken de kaders formuleert en de ruimte van de beleidsvrijheid begrenst, maakt dit een belangrijk inhoudelijk en financieel risico.

Gevolgen van de invoering van het abonnementstarief Vanaf 1 januari 2019 geldt het abonnementstarief voor maatwerkvoorzieningen Wmo. Vanaf 2020 geldt dat ook voor algemene voorzieningen met een zogenoemde ‘duurzame hulpverleningsrelatie’. In 2020 hebben we gezien dat het abonnementstarief een aanzuigende werking heeft gehad. Vooral het aantal cliënten bij de hulp bij het huishouden is gestegen. De kosten voor enkele voorzieningen nemen door het abonnementstarief verder toe.

Situatie op de woningmarkt In de dagelijkse praktijk merkt het Sociaal Team dat het aantal woonvoorzieningen toeneemt. Dit is een gevolg van enerzijds het langer thuis blijven wonen, maar ook van de situatie op de woningmarkt waardoor het aanbod aan geschikte woningen voor mensen met beperkingen de vraag niet bij kan houden. Door de afgenomen doorstroming binnen de woningmarkt, blijven inwoners langer wonen in een huis dat niet altijd meer passend is bij de intensiteit van de beperkingen.

Toename in kosten voor Wmo-voorzieningen Een algemeen risico is dat de tarieven voor enkele producten aanzienlijk kunnen stijgen. Zo heeft in 2020 een tariefonderzoek plaatsgevonden naar tarieven voor (specialistische) begeleiding Wmo en hulp bij het huishouden. In de aanloop naar nieuwe contracten voor de hulp bij het huishouden dient ook in 2021 de tariefstelling daarvoor weer beoordeeld te worden en de verwachting is dat deze tarieven verder stijgen. Bij enkele producten, zoals reguliere en specialistische begeleiding, zien we een toename, zowel qua aantal cliënten als qua intensiteit en duur van de ondersteuning. Dit leidt logischerwijs tot een stijging in uitgaven. Als gevolg van de nieuwe contractafspraken, demografische ontwikkelingen en het overheidsbeleid om langer thuis te blijven wonen, nemen de komende jaren de kosten voor hulpmiddelen toe.

Doelgroepenvervoer In de begroting 2020 is als risico de kostenontwikkeling binnen het doelgroepenvervoer via de BVO DRAN genoemd. In 2020 heeft dat risico zich echter niet voorgedaan, omdat als gevolg van de corona-uitbraak veel minder vervoer heeft plaatsgevonden dan oorspronkelijk begroot was. De verwachting is dat dit effect nog doorwerkt in 2021, maar meerjarig laat de begroting voor de BVO DRAN wel een toename in kosten zien. Dit is het gevolg van diverse ontwikkelingen, zoals ontwikkelingen binnen de taxibranche, de afbouw van de provinciale subsidie, maar ook factoren zoals de vergrijzing.

58

4. Welzijn en educatie Programma inhoud

De vitaliteit van woonkernen hangt in grote mate af van de aanwezigheid van een school, een dorpshuis, een actief verenigingsleven en andere voorzieningen. Het zijn plekken waar inwoners terecht kunnen voor onderwijs, voor activiteiten op het gebied van sport en cultuur en eventueel voor hulpvragen. Ontmoeting en verbinding zijn overkoepelende drijfveren die het bestaan van accommodaties en sociale verbanden bestaansrecht geven. Een school is wezenlijk voor de vitaliteit van een dorpskern. Het behoud van het basisonderwijs in de vier kernen is dan ook een belangrijk uitgangspunt. Groen draagt bij aan een gezonde leefomgeving. Bomen leggen CO2 vast en vangen fijnstof in. En een groene omgeving nodigt uit tot bewegen en ontmoeten. Openbare speelplekken zijn goed voor de motorische en sociale ontwikkeling van kinderen uit de buurt en daarnaast is het ook een ontmoetingsplek voor hun ouders.

Ambities en ontwikkelingen Educatie en huisvesting Het onderwijs in Beuningen is grotendeels gehuisvest in goede gebouwen. In elke kern is een basisschool gehuisvest. De effecten van de krimp zijn merkbaar in het onderwijs. Het uit zich in minder leerlingen en grotere klassen. Het leerlingenaantal in Beuningen stabiliseert langzaam. Op het gebied van onderwijshuisvesting staan een aantal belangrijke ontwikkelingen op de agenda. Vanaf 1 januari 2021 gelden de bouwbesluit-eisen voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG). Naar aanleiding van het eindrapport van het Landelijk Coördinatieteam Ventilatie op scholen stelt het Ministerie van OCW €360 miljoen ter beschikking. Met dit bedrag als 30% cofinanciering kunnen gemeenten en schoolbesturen investeren in het verbeteren van het binnenklimaat in schoolgebouwen. Er komt een wettelijke verplichting aan voor gemeenten: het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. In een IHP geven de schoolbesturen en de gemeente gezamenlijk hun visie op de gewenste toekomstsituatie op basis van huisvesting. In 2019 is er een IHP vastgesteld voor de gemeente Beuningen. De ontwikkeling van de integrale kindcentra’s is in deze visie opgenomen. Integrale Kind Centra (IKC) Om te komen tot kindcentra voeren we naast het onderwijs ook overleg met kinderopvang, peuterspeelzaalwerk, voor- en naschoolse opvang en kindondersteuningsorganisaties.

In 2016 heeft de gemeente met betrokken partners een intentieverklaring ondertekend om te komen tot kindcentra in onze gemeente. Alle scholen voor primair onderwijs hebben gekozen voor samenwerking met KION als grootste partij. In schooljaar 2018-2019 zijn de gezamenlijke uitvoeringsovereenkomsten verder uitgewerkt en hierbij staat het kind centraal. Voor de gemeente is het van belang om adequate schoolgebouwen te faciliteren per schoollocatie of campusmodel. Wij streven ernaar om de samenwerking met IKC-partners verder vorm te geven binnen de bestaande (kinderopvang - en onderwijs)mogelijkheden. Een aandachtsveld binnen het onderwijs is het versterken en uitbreiden van het techniekonderwijs in Beuningen. Laaggeletterdheid 59

Beuningen is sinds enkele jaren zeer actief in de bestrijding van laaggeletterdheid. Sinds 2015 maken we deel uit van het Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen. Samen met de bondgenoten geven we bekendheid aan het probleem, maken het bespreekbaar en helpen laaggeletterden de weg te vinden naar een taalcursus. In Beuningen krijgen medewerkers van kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, basisscholen, consultatiebureaus, huisartsen en ook de medewerkers van de gemeente voorlichting over laaggeletterdheid. In onze eigen communicatie besteden we ook veel aandacht aan begrijpelijke taal. Dit doen we onder meer door advies te vragen aan de cursisten van het ROC. Groen In 2020 vraagt de leefbaarheid van een aantal oudere wijken om aandacht. Op dit moment werken we aan de voorbereiding voor de wijk Vording 2 en een deel van Vording 3. De toekomstbestendigheid van de wijk staat centraal. Hierbij combineren we de opgaven voor groen en klimaat met sociale opgaven. We streven naar een integrale aanpak van de wijk waarbij we meerdere beleids- en beheeropgaven en bijbehorende financiële middelen combineren. Ook in onze gemeente breiden invasieve exoten zich uit. Invasieve exoten zijn planten en dieren die van nature niet in ons land voorkomen, maar er door menselijk toedoen terecht zijn gekomen, en zich zeer snel verspreiden.

Zij vormen niet alleen een risico voor het openbaar groen en de inheemse biodiversiteit, maar ook voor plezierig wonen, recreëren en ondernemen. Spelen In 2016 heeft de gemeenteraad de beleidsnotitie Spelen 2016-2026 vastgesteld. Na een uitgebreid participatietraject zijn we in 2019 gestart met de uitvoering. Omwonenden hebben de mogelijkheid gekregen om als stichting een speelterrein in beheer te nemen. Een aantal stichtingen is in oprichting.

Programmaverantwoording i n € (+=baat,voordeel/=l a st,nadeel)

La sten

Ba ten

Sa l do

Begroting

-6.869.997

693.300

-6.176.697

Realisatie

-6.054.553

730.365

-5.324.188

815.444

37.065

852.509

Begroting

717.633

717.633

Realisatie

447.738

447.738

Saldo reserve

-269.895

-269.895

-232.829

582.615

Saldo programma Mutaties reserves:

Gerealiseerd resultaat

815.444

60

Doelen en financiën Wat wilden we bereiken?

Binnen het programma Welzijn en educatie hadden we de volgende doelstellingen: - We wilden in 2020 verdere invulling geven aan het Integraal huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs, met de visie voor kindcentra’s; - We wilden een definitief besluit nemen over de Nieuwbouw van kindcentrum de Dromedaris; - We wilden onderzoek doen naar de toekomst van SBO de Klavervier. - We wilden een doorontwikkeling van de kindcentra’s; Een kindcentrum is een voorziening voor kinderen van 0 tot 12 jaar, waar zij gedurende de dag komen om te leren, spelen en ontwikkelen. Binnen een KC is een vloeiende overgang tussen kinderopvang en onderwijs. Kindcentra werken vanuit één team met één pedagogische visie. Deze KC-gedachte is een belangrijk onderdeel in het IHP. - Daarnaast wilden we de samenwerking tussen het Sociaal Team en de kindcentra verder intensiveren. - In 2020 wilden we laaggeletterdheid voorkomen en bestrijden; - We wilden gezond bewegen bevorderen; - Door regulier onderhoud en gerichte reconstructies/vervangingen wilden we ons groenareaal op peil houden en waar mogelijk verbeteren. - We wilden ons groen gefaseerd omvormen naar toekomstbestendig openbaar groen met een hogere beeldkwaliteit en lange levensduur. - Het versterken van de biodiversiteit wordt steeds meer een vast onderdeel van ons groenbeleid.

- We wilden in 2020 de speelplekken veilig beheren en in stand houden binnen het beschikbare budget. - Daarnaast wilden we dat speelplekken, zowel met speeltoestellen als informele speelplekken, beschikbaar blijven voor alle kinderen in onze gemeente. - We wilden een nieuwe Kunst- en cultuurnota, waarin een integraal beeld werd geschetst van de diverse verschijningsvormen en samenhangende functies, zoals recreatie, sociale cohesie en promotie van Beuningen. Het cultuurhistorisch erfgoed in de vier kernen en de kunst in de openbare ruimte maakten hiervan onderdeel uit. - We wilden de aanwezige kunst- en cultuuruitingen en hun dynamiek beter zichtbaar maken en de betrokkenheid van inwoners bij kunst- en cultuur vergroten.

Wat hebben we bereikt? Onderwijs In 2020 hebben we invulling gegeven aan het integraal huisvesting plan (IHP). Er is definitief ingestemd met nieuwbouw van kindcentrum de Dromedaris en het bijbehorende krediet is beschikbaar gesteld. Daarnaast heeft het onderzoek voor de toekomstige huisvesting van SBO de Klavervier plaatsgevonden. Duidelijk is geworden het niet haalbaar is om SBO de Klavervier in te passen in MFA ’t Hart in Ewijk. Op alle kindcentra zijn goede afspraken gemaakt, worden gezamenlijke activiteiten georganiseerd, vindt overleg en afstemming plaats en vindt gezamenlijke communicatie richting ouders plaats. Tijdens de noodopvangperiode in

61

de coronatijd hebben ze elkaar daardoor kunnen ondersteunen daar waar nodig. Daarnaast hebben we in 2020 de samenwerking tussen sociaal team en de kindcentra verder verstevigd, o.a. door inzet van schoolcontactpersonen en de ondersteuningsteams. Laaggeletterdheid Samen we met de gemeenten in de regio hebben we gerealiseerd dat we gebruik kunnen maken van kwalitatief hoogwaardig formeel taalonderwijs. Verder hebben we ook in 2020 hebben we veel aandacht gevraagd voor het opsporen en bestrijden van laaggeletterdheid, onder meer door het uitreiken van de Beuningse taalheldenprijzen. De gemeente vervult een actieve rol binnen het Bondgenootschap Laaggeletterdheid Rijk van Nijmegen. Behalve gemeenten verbinden we ook scholen, bedrijven en andere organisaties aan dit thema. Laaggeletterdheid wordt voorkomen wanneer lezen bij jonge kinderen gestimuleerd wordt. De VoorleesExpress is een gericht instrument van de bibliotheek om de taalontwikkeling van kinderen in de leeftijd van 2 t/m 8 jaar die een taalachterstand hebben te stimuleren. Vrijwilligers van de bibliotheek bezoeken 20 weken lang wekelijks gezinnen om de kinderen voor te lezen en de ouders te begeleiden om het voorlezen over te nemen, verhalen te vertellen of taalspelletjes te doen. In 2020 hebben we 17 gezinnen bereikt die zijn begonnen met de VoorleesExpress, ondanks de beperkingen vanwege corona.

Sport In 2020 hebben we samen met Uniek Sporten, de buurtsportcoaches en de beweeg- en sportaanbieders hebben in 2020 binnen de kaders van de coronamaatregelen geprobeerd zoveel mogelijk mensen te laten bewegen en sporten. In 2020 hebben we het lokaal sportakkoord opgesteld. Samen met onze lokale partners hebben we afspraken gemaakt hoe we met elkaar de komende jaren de ambities op het gebied van sport en bewegen willen bereiken. Accommodaties en voorzieningen In 2020 hebben we het onderzoekrapport ‘zwemmen in Beuningen’ opgesteld. Het onderzoek is gericht op de haalbaarheid naar een mogelijk nieuw zwembad in Beuningen ná 2025. Het onderzoeksrapport is opgesteld om de gemeenteraad in staat te stellen om een koers te bepalen ten aanzien van de mogelijke scenario’s voor het zwembad. Kunst en cultuur In 2020 hebben we een basis gelegd voor een plan van aanpak voor de Kunst- en cultuurnota (begin 2021 door het college is vastgesteld). Daarvoor hebben we het huidige cultuurbeleid in beeld en zijn het proces en de uitgangspunten bepaald. In het Cultuur- en erfgoedpact werken de gemeenten in regio Nijmegen samen met ondersteuning van de provincie aan projecten die de samenwerking tussen gemeenten op het gebied van cultuur en erfgoed versterken. Een van de projecten is ‘Luxe achter de Limes’, een app met fietsroutes langs Romeinse archeologische vindplaatsen.

In de wordt bij deze locaties het Romeinse verleden verbeeldt met tekeningen en filmpjes. In 2020 zijn hiervoor de fietsroutes in concept vastgelegd en is er een uitvoeringsplanning gemaakt.

62

Groen Door regulier onderhoud en gerichte reconstructies/vervangingen houden we ons groenareaal op peil. Ons groen wordt gefaseerd omgevormd naar toekomstbestendig openbaar groen met een hogere beeldkwaliteit en lange levensduur. Daarnaast is de biodiversiteit vergroot door het inzaaien van een kruidenrijk grasland en de aanplant van bomen. Ook hebben we mezenkastjes aangeschaft. De mezen gaan ons helpen om de overlast van de eikenprocessierups tegen te gaan. Spelen In 2020 zijn de speelplekken geïnspecteerd, veilig beheerd en in stand gehouden binnen het beschikbare budget. Daarnaast werkten we aan een speeltuinaanbod ook voor kinderen met een lichamelijke beperking. Dat noemen we inclusief spelen: iedereen kan meedoen. In 2020 is tot slot een evaluatie van de omvorming van het speelaanbod aangeboden aan de raad.

Wat hebben we hiervoor gedaan?

Onderwijs Samen met stichting Groeisaam en KION zijn de eerste voorbereidingen getroffen voor de nieuwbouw van het nieuwe kindcentrum de Dromedaris. Hiervoor hebben verschillende overleggen plaatsgevonden om te komen tot een goed plan. Daarnaast heeft er samen met stichting Groeisaam een haalbaarheidsonderzoek plaatsgevonden voor de toekomstige huisvesting van SBO de Klavervier. Onderzocht is of SBO de Klavervier ingepast kon worden bij MFA ’t Hart in Ewijk. Uit het onderzoek is gebleken dat de inpassing van SBO Klavervier naar MFA ‘t Hart zowel ruimte technisch als onderwijs inhoudelijk niet haalbaar is. Ook zijn de kosten om het huidige pand van SBO Klavervier voor de toekomst geschikt te houden in beeld gebracht. Het onderwijs en de kinderopvang zijn in 2020 verder aan de slag gegaan met de doorontwikkeling van de kindcentra. Vanuit de gemeente faciliteren we dit proces. Vanuit het Sociaal Team hebben we in 2020 vaste contactpersonen gekoppeld aan alle basisscholen. De contactpersonen bieden informatie, advies en ondersteuning, helpen bij het contact leggen tussen ouders en school of verwijzen naar externe hulp indien nodig. Daarnaast werken we met ondersteuningsteams op de scholen. Hierin wordt casuïstiek gezamenlijk besproken en opgepakt. O.a. de intern begeleiders, schoolmaatschappelijk werkers, schoolcontactpersonen en de GGD nemen hieraan deel.

Ouders worden hier zoveel mogelijk bij betrokken. Ook zijn we in afstemming met het samenwerkingsverband PO aan de slag gegaan met de verbinding tussen onderwijs en zorg. In 2020 is een nieuw ondersteuningsplan voor het primair onderwijs opgesteld. In 2021 werken we dit verder uit in nieuwe lokale afspraken. Tot slot hebben we de verbinding tussen het sociaal team en Klavervier verstevigd, doordat het schoolmaatschappelijk op deze school sinds 2020 door het sociaal team wordt vervuld. Daarnaast hebben we de evaluatie van het muziekonderwijs in Beuningen opgepakt om de doorlopende leerlijn muziek en de afstemming tussen onderwijs en muziekverenigingen te verbeteren. Laaggeletterdheid Tijdens de Week van Lezen en Schrijven hebben we aandacht gevraagd laaggeletterdheid via het uitreiken van de Beuningse taalheldenprijzen. De gemeente Beuningen vervult een actieve

63

rol binnen het Bondgenootschap Laaggeletterdheid. In april hebben we samen met andere ‘Beuningse Bondgenoten” (Perspectief en stichting Oeverwal) een informatieve bijeenkomst georganiseerd voor het Bondgenootschap. Met de regiogemeenten hebben we onze gezamenlijke ambities opnieuw vastgelegd in het Regionaal uitvoeringsplan ‘Bevorderen basisvaardigheden bij volwassenen 2021-2024’, zodat we verdere stappen kunnen make op het gebied van het gebied van het vinden van laaggeletterden, optimaliseren van het lesaanbod, matchen van vraag en aanbod en monitoring. We hebben in 2020 afspraken gemaakt met de bibliotheek om de VoorleesExpress uit te breiden in het kader van het onderwijsachterstandenbeleid. We wilden de doelgroep vergroten van 15 naar 20 gezinnen. De bibliotheek heeft gezorgd voor deskundigheidsbevordering voor de vrijwilligers, o.a. training interactief voorlezen en voor samenwerking met en informeren van het onderwijs, Stg. Perspectief en Vluchtelingenwerk om het project bij de doelgroep breed bekend te maken. Eind 2020 stonden er gezinnen op de wachtlijst voor 2021. Sport Om de inwoners van Beuningen ondanks de coronamaatregelen in 2020 alsnog zoveel mogelijk te kunnen laten bewegen en sporten, hebben we waar nodig de beweeg- en sportaanbieders ondersteund.

Onder andere door het beschikbaar stellen van activiteitensubsidies voor jeugd en door mee te denken en ondersteunen van initiatieven. De buurtsportcoaches en sportaanbieders hebben op creatieve manieren zoals online challenges en buitenactiviteiten de inwoners zoveel mogelijk laten bewegen en sporten. Om te komen tot een lokaal sportakkoord hebben we verschillende avonden georganiseerd met onze lokale partners. Tijdens deze avonden zijn we in gesprek gegaan over wat we belangrijk vinden op het gebied van sport en bewegen de komende jaren in onze gemeente. Uiteindelijk heeft dit geleid tot een lokaal sportakkoord met ambities op verschillende thema’s. De ambities leiden tot concrete acties en initiatieven. In 2020 zijn er al verschillende partijen die activiteiten in het kader van het sportakkoord hebben opgezet. Denk hierbij aan samenwerkingstrajecten tussen sportverenigingen en een project waarin het Dijkmagazijn samen met fysiotherapeuten, diëtisten en de GGD de bewegingsangst, motorische achterstand en (daardoor dreigend) overgewicht van kinderen willen tegengaan. Accommodaties en voorzieningen In 2020 hebben we onderzoek gedaan naar de toekomst van een zwembad in Beuningen.

We hebben de volgende stappen doorlopen: de huidige situatie geanalyseerd, de toekomstige zwembehoefte in beeld gebracht en vervolgens op basis hiervan een financiële vertaling gemaakt van de verschillende scenario’s. Hiervoor is gekeken naar zowel instandhouding van de huidige accommodatie, renovatie, nieuwbouw en sluiting van het zwembad. We hebben ook gebruikers /verenigingen betrokken bij het onderzoek door het afnemen van interviews. Tijdens de interviews konden de gebruikers/verenigingen aangeven wat zij belangrijk vinden. Ook heeft er een interactieve sessie plaatsgevonden met de sportraad. Kunst en cultuur In 2020 hebben we gekeken naar het proces en de ambities van een nieuwe Kunst- en cultuurnota. We hebben daarvoor samen met Cultuur Oost, Gelders netwerk- en expertisecentrum voor kunst, cultuur en samenleving, een analyse gemaakt van het huidige cultuurbeleid, de uitgangspunten en het proces in kaart gebracht. 64

De uitgangspunten zijn: 1. De inhoud gaat voor financiën. Op basis van inhoudelijke keuzes bepalen we hoeveel geld er nodig is en hoe de budgetten worden gevormd. 2. Het bibliotheekbeleid en het muziekonderwijs blijven belangrijke pijlers van ons culturele aanbod. 3. Beuningen heeft een fraaie collectie kunst in de openbare ruimte. Daarvoor willen we bijzondere aandacht. 4. Het erfgoed, waaronder het Romeins verleden, in combinatie met het landschap geeft karakter aan onze gemeente en kan haar identiteit versterken. Voor het project ‘Luxe achter de Limes’ hebben we locaties geïnventariseerd die geschikt zijn om het Romeinse verleden van het Rijk van Nijmegen in beeld te brengen voor een groot publiek en we hebben afspraken gemaakt met de ontwerpers van de app. We gaan op dit moment uit van 4 routes in de regio: een route Nijmegen-Berg en Dal, een route NijmegenHeumen-Wijchen, een route Nijmegen-Beuningen-Druten en een route Nijmegen. Groen In 2020 hebben we een nieuw bestek voor het beheer van het openbaar groen op de markt gebracht en gegund. Hiervoor zijn eerst uitgangspunten opgehaald bij de raad. Zo zetten we meer in op ecologisch beheer van graslanden. Ook is het kwaliteitsniveau in de accentzones omhoog gegaan en zijn deze accentzones uitgebreid. Daarnaast zijn we in 2020 gestart met het opstellen van een Gebiedsplan Invasieve Exoten.

Invasieve exoten zijn planten en dieren die van nature niet in ons land voorkomen, maar er door menselijk toedoen terecht zijn gekomen, en zich zeer snel verspreiden. Om de kap van gemeentelijke bomen te compenseren is in 2020 een locatie gezocht voor de plant van nieuwe bomen. Die locatie is gevonden aan de Reekstraat. In 2020 zijn een groot aantal groenvakken verspreid over de gemeente opnieuw ingericht. De raad heeft in 2020 een kredietvoorstel aangenomen voor de reconstructie van de wijk Vording 2 en een deel van Vording 3. Naast het groen is er ook aandacht voor vergroten van de klimaatbestendigheid en leefbaarheid van de wijk. Het voorbereidingsbudget is besteed aan het uitvoeren van onderzoeken ten behoeve van het bepalen van de scope. Eind 2020 is gestart met participatietraject voor de omvorming. Dit onderdeel wordt ook verder toegelicht

bij de projecten van programma 5 Omgeving. Spelen In 2020 heeft de raad besloten om te onderzoeken of het mogelijk is om een ‘inclusieve’ speelplek in te laten richten: een speelplek die ook geschikt is voor kinderen met een lichamelijke beperking. Dit krijgt momenteel gestalte door een gedeeltelijke herinrichting van speeltuin Kindervreugd. Een workshop voor actoren over inclusief spelen is als gevolg van corona niet doorgegaan. In 2020 zijn tot slot twee nieuwe particuliere speeltuinstichtingen van start gegaan. In totaal beheren de particuliere speeltuinstichtingen nu acht openbare speeltuinen. 65

Wat heeft het gekost? Wel zijn en educatie

Begroting

Begroting

Rekening

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

Afwi jking

in € (+=voordeel/-=nadeel)

Onderwijsondersteuning

-46.000

Huisvesting onderwijs

-577.000

-573.450

-533.982

39.468

Lokaal onderwijsbeleid

-727.000

-837.128

-585.823

251.305

Bibliotheek

-516.000

-488.000

-481.860

6.141

Muziekonderwijs

-82.000

-67.000

-66.014

986

(Overige) kunstzinnige vorming

-46.000

-46.950

-46.320

630

Zwembad

-172.000

-178.875

-159.678

19.197

Sportaccommodaties

-327.000

-380.826

-389.361

-8.535

Bevordering sportdeelname

-233.000

-223.000

-204.548

18.452

Groene sportvelden en terreinen

-502.000

-502.000

-479.607

22.393

Kunstbeoefening en-bevordering

-49.000

-50.000

-39.756

10.244

Erfgoed/archeologie

-17.000

-18.200

145

18.345

Natuurbescherming

-7.000

-16.436

-10.083

6.353

-1.943.435

-2.464.632

-2.008.423

456.209

Toerisme

-66.000

-67.000

-68.786

-1.786

Evenementen

-148.000

-125.725

-132.864

-7.139

Speelvoorzieningen

-140.000

-105.100

-86.421

18.679

Media

-14.000

-16.000

-16.317

-317

Begraafplaatsen

-64.000

-67.375

-53.972

13.403

Baten begraafplaatsen

51.000

51.000

39.482

-11.518

Ger ealiseerd resultaat

-5 .625.435

-6 .176.697

-5 .324.188

8 5 2.509

H ui svesting onderwijs

Begroting

Begroting

Werkelijk

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

Lasten

-652.000

-646.450

-608.999

37.451

Baten

75.000

73.000

75.016

2.016

-5 77.000

-5 73.450

-5 33.982

3 9 .468

Openbaar groen/park/plantsoen

in € (+=voordeel/-=nadeel)

S aldo van baten en lasten

Product

Afwi jking

Huisvesting onderwijs

39.468

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product Dit voordeel betreft met name lagere kapitaallasten. Het totaal van de kapitaallasten wordt verder toegelicht bij de paragraaf Financiering, taakveld treasury. Bij de jaarrekening is een renteomslag percentage gehanteerd van 3%, terwijl in de begroting nog was uitgegaan van 3,5%.

66

Lokaal onderwijsbeleid

Begroting

Begroting

Werkelijk

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

Lasten

-820.000

-1.112.628

-875.424

237.204

Baten

93.000

275.500

289.602

14.102

-7 27.000

-8 37.128

-5 85.823

2 5 1.305

in € (+=voordeel/-=nadeel)

S aldo van baten en lasten

Product

Afwi jking

Lokaal onderwijsbeleid

251.305

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product GOA gelden Totale voordelig verschil op uitgaven en inkomsten GOA gelden € 260.000. De verantwoording loopt via de SISA opgaven. De bijdrage mag in maximaal 4 jaar worden besteed. In de raming zit ook het restant uit 2019 wat via de reserve budgetoverheveling is doorgezet naar 2020 (€ 163.000). Om er voor te zorgen dat het saldo van de uitgaven en inkomsten 2019/2020 aansluit met wat er aan SISA middelen ultimo 2020 in de reserve budgetoverheveling zit, wordt er voor 2020 slechts € 1.678 via de resultaatbestemming bijgestort. Tegenover dit voordeel staat een lagere bijdrage uit de reserve budgetoverheveling van € 142.000. Dit staat bij het programma 9, mutaties reserves. Verder was aan dit budget € 95.000 toegevoegd van de voormalige schoollogopedie. Dit bedrag is niet aangewend in 2020.

Begroting

Begroting

Werkelijk

Afwi jking

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

Begroting

Begroting

Werkelijk

voor wijziging

na wi jziging

sa l do

Lasten

-1.945.435

-2.466.632

-2.012.609

454.023

Baten

2.000

2.000

4.186

2.186

-1 .943.435

-2 .464.632

-2 .008.423

4 5 6.209

in € (+=voordeel/-=nadeel)

Lasten Baten S aldo van baten en lasten

O penbaar groen/park/plantsoen

Afwi jking

in € (+=voordeel/-=nadeel)

S aldo van baten en lasten

67

Product

Afwi jking

Openbaar groen/park/plantsoen

456.209

Toelichting op de belangrijkste afwijkingen (> € 25.000) per product Algemeen Lange doorlooptijden voor onder andere bewonerparticipatie, vergunningaanvragen en bezwaren en ecologisch onderzoek leiden tot vertragingen bij groenprojecten. Daarnaast kan kappen en planten van bomen niet in elk seizoen. Hierdoor zijn voorziene kosten nog niet gemaakt. De belangrijkste verschillen zijn: 1. Bomenonderhoud en -vervanging Deze 2 onderdelen zijn samengevoegd in 2020. Het tekort op het bomenonderhoud is grotendeels afgedekt met het restantbudget voor vervanging van groen. Per saldo is er sprake van een overschrijding van € 20.000. Hierbij is ook het restantbudget uit 2018 en 2019 volledig ingezet. Er staan voor dit onderdeel geen middelen meer in de reserve budgetoverheveling. Door droge zomers hebben we meer water moeten geven dan andere jaren, ook bomen die al een jaar stonden hebben om de twee weken water gehad. Door de slechte oplevering van de bomen Beuningse Plas Zandwinning zijn ook extra kosten gemaakt. Van in totaal 180 bomen moesten er 90 vervangen worden. 2. Kwaliteitsimpuls groen Op dit onderdeel resteert een voordeel van € 358.000. De raming was € 496.000 en de uitgaven in 2020 € 138.000. De totale raming was € 496.000, bestaande uit de restantbudgetten uit 2018 en 2019 (totaal € 296.000) en het groenbudget voor 2020 van € 200.000.

De restanten 2018 en 2019 zitten in de reserve budgetoverheveling. De uitgaven 2020 van € 138.000 zijn ten laste van deze reserve gebracht. Het restant hiervan blijft in reserve en zodoende beschikbaar voor 2021. De lagere bijdrage uit de reserve van € 158.000 (€ 296.000 -/- € 138.000) zien we als nadeel terugkomen bij programma 9 , product mutaties reserves. Van het budget 2020 van € 200.000 wordt voorgesteld deze bij de resultaatbestemming wederom te storten in de reserve budgetoverheveling, om zodoende deze ook beschikbaar te houden voor uitvoering in 2021. 3. Groenbestek Op de groenbestekken RAW en OMOP resteert in 2020 een klein voordeel van € 21.000. 4. Voorbereiding Vording Van het eenmalige voorbereidingsbudget Vording 2 en 3 resteert € 30.000. Dit restantbedrag blijft in de reserve budgetoverheveling voor 2021. Dit project zelf wordt ook nader beschreven bij programma 5 Omgeving. 5. Overige verschillen Het restant voordelig verschil op dit product van € 67.000 bestaat uit: aanbestedingsvoordeel € 16.000, landschapsbeleidsplan € 12.000, onvoorzien groen € 18.000 en diversen € 21.000.

Beleidskaders Groen We hanteerden in 2020 het Groenbeleidsplan uit 2012. Het Handboek Kwaliteit Openbare Ruimte is dit jaar komen te vervallen.

Kunst en cultuur In 2020 komt er een nieuwe kunst- en cultuurnota. Daarbij is er ook aandacht voor cultureel erfgoed. 68

Onderwijs In 2020 hanteren we het integraal huisvestingsplan (IHP) die samen met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties is opgesteld. Sport De huidige sportnota Samen in beweging is nog van kracht. In 2020 hebben we ook het lokaal sportakkoord opgesteld. In dit akkoord hebben we afspraken gemaakt over hoe we binnen onze gemeente met elkaar de ambities op het gebied van sport en bewegen willen bereiken. Indicatoren Verplichte i ndicatoren

Beuni ngen Nederland

Absoluut verzuim - per 1.000 leerplichtigen 5-18 jaar

3,66

1,99

Relatief verzuim - per 1.000 leerplichtigen 5-18 jaar

34,06

25,61

Niet-sporters - % van inwoners (Gezondheidsmonitor)

42,00

48,70

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie - % totaal aantal leerlingen (12-23 jr)

1,51

1,89

Fa cultatieve i ndicatoren

Beuni ngen Nederland

Beweegt voldoende - % van inwoners vanaf 19 jaar (Gezondheidsmonitor)

63,50

Cijfers zijn gebaseerd op schooljaar 2019-2020. Waarom absoluut verzuim hoger is: vaak is dit een administratieve fout bij scholen. Waarom relatief verzuim hoger is: daar is geen directe verklaring voor. Het kan te maken hebben met preventief werken (denk aan spreekuren) waardoor er meer dossiers worden aangemaakt dan er meldingen worden gedaan.

69

63,50

Overige gegevens Reserves en voorzieningen

Verl oop reserves en voorzieningen in € (+=positief, toevoeging/=negatief/onttrekking)

Resul taatSa l do per Sa l do 31Sa l do per bestemming Toevoeging O nttrekking 31-1212-2019 1-1-2020 2019 2020

Bestemmingsreserves Budgetoverheveling Groenonderhoud

96.096

200.000

296.096

-138.412

157.684

Vervanging groen

138.991

70.000

208.991

-208.991

0

Vording

0

53.510

53.510

-23.894

29.617

GOA (SISA)

0

163.104

163.104

-20.510

142.594

Eenmalige prioriteiten Monitor openbare ruimte

31.496

31.496

-31.496

0

Invoering nieuwe Natuurwet

24.437

24.437

-24.437

0

S ubtotaal reserves

2 9 1.019

-4 47.738

3 2 9.895

4 8 6.614

7 7 7.633

0

Voorzieningen risico's 0

S ubtotaal voorzieningen

Totaal reserves en voorzieningen

0

0

0

0

0

0

0

2 9 1.019

4 8 6.614

7 7 7.633

0

-4 47.738

3 2 9.895

Bijzondere projecten/ speerpunten Onderzoek oriëntatie zwembad De Plons In het najaar van 2019 is besloten om de huidige overeenkomst met De Plons voor 5 jaar te continueren. In 2020 zijn we gestart met onderzoek voor de toekomst van zwembad na 2025. Hiervoor is een krediet beschikbaar gesteld van € 30.000. Fitparcours Voor het realiseren van het openbaar fitparcours rondom het sportpark van de Beuningse Boys aan de Ooigraaf neemt de gemeente 50% van de totale kosten (€ 90.000) voor haar rekening (€ 45.000). Bibliotheek In 2019 is gestart met het project VoorleesExpress. Vrijwilligers zijn door de bibliotheek opgeleid om voor te lezen of verhalen te vertellen aan kinderen in de basisschoolleeftijd in taalarme gezinnen. Ouders worden hierbij nauw betrokken, zodat zij zien wat voorlezen met kinderen doet. Het is een stimulans voor hen om het vertellen van verhalen en eventueel het voorlezen voort te zetten, zodra het project is afgelopen.

70

Sportakkoord In 2020 is samen met de lokale partners een lokaal sportakkoord opgesteld. In dit akkoord hebben we met onze lokale partners afspraken gemaakt om de beweeg- en sportwereld van de gemeente Beuningen te verbeteren. De lokale ambities zijn geformuleerd op vijf thema’s: 1. Inclusief sporten en bewegen: Iedere inwoner de gelegenheid bieden, zo lang mogelijk met plezier van sporten en bewegen te genieten. 2. Duurzame Sportinfrastructuur: Om met zijn allen een leven lang te kunnen sporten en bewegen, is een functionele, goede en duurzame sportinfrastructuur nodig. 3. Vitale sport- en beweegaanbieders: aanbieders van sport en bewegen toekomstbestendig maken zodat sport en bewegen voor iedereen toegankelijk en bereikbaar blijft. 4. Positief sportklimaat: Sporten moet leuk zijn, veilig, eerlijk en zorgeloos. Daar zorgen we met elkaar voor. Plezier in sport is het fundament voor een leven lang sporten. 5. Van jongs af aan vaardig in bewegen: Een leven lang sporten en bewegen begint bij de jeugd. Samen werken we aan de ontwikkeling van motorische vaardigheden van kinderen, met het oog op een toekomstige, actieve leefstijl. Om de ambities waar te maken zijn concrete activiteiten en ideeën bedacht tijdens een brede sportconferentie, waaraan sporten beweegaanbieders, partijen uit onderwijs, welzijn en zorg hebben deelgenomen.

Voor de uitvoering van deze activiteiten is blijvende samenwerking en afstemming cruciaal. Dit willen we blijven door doen het houden van sportcafé.

Lopende investeringen Lopende investeringen

Ja ar

Krediet

Besteed t/m 2020

Resta nt

Rea lisatie in

in € (+=beschikbaar/-=overschrijding) Product Huisvesting Onderwijs Nieuwbouw school de Dromedaris

2018

3.000.000

0

3.000.000

2022/2023

v.v.Ewijk renov.bijveld (gras)

2020

75.000

75.000

0

gereed

v.v.Roda renovatie hoofdveld

2020

75.000

75.000

0

gereed

vv Ewijk hoofdv.toplaag kunstgras

2020

200.000

200.000

2022

vv Ewijk trainv.toplaag kunstgras

2020

120.000

120.000

2022

v.v.WVW trainv.halfhard kunstgras

2020

100.000

100.000

2021

Beuningse Boys trapveldje

2020

40.000

40.000

2021

Fitparcours

2020

45.000

45.000

2021

2013/2018

502.282

253.540

± gereed

Product Sportaccommodaties

Product Speelvoorzieningen Speelruimteplan

248.742

afrek.2021 Product Zwembaden Zwembad De Plons, aanpassingen (verdeeld over 5 jaar)

2015

71

180.000

124.384

55.616

4 .337.282

5 2 3.126

3 .814.156

2021 e.v.

Toelichting lopende investeringen (> € 25.000) 

v.v. Ewijk: de vervanging van de toplagen kunstgras van het hoofdveld en trainingsveld zijn naar verwachting pas in 2022/2023 aan vervanging toe.

 Speelruimteplan 2013-2018 Bij de bezuinigingen in 2011/2012 was besloten het aantal speelplekken te halveren en de overige plekken in een periode van 6 jaar te vervangen. In totaal was hiervoor een bedrag van € 502.000 beschikbaar plus een eenmalig budget van € 160.000 om de verwijderde speelplekken netjes achter te laten. Het project is in 2020 afgerond. In totaal bedroegen de uitgaven € 409.000 en er resteert een positief saldo van € 253.000. Dit voordeel op de geraamde kredieten en leidt dus tot lagere kapitaallasten in de meerjarenbegroting. Een deel blijft nog beschikbaar voor een speeltuinaanbod voor kinderen met een lichamelijke beperking. Daarna wordt dit project financieel afgesloten.

Verbonden partijen GGD Gelderland-Zuid GGD Gelderland-Zuid is een organisatie voor en van gemeenten. De kerntaak van de GGD is het beschermen, bewaken en bevorderen van de openbare gezondheidszorg voor zover deze taken bij de gemeente liggen. Voor meer informatie verwijzen wij naar de paragraaf Verbonden Partijen.

Risico's Essentaksterfte Helaas was in 2020 de essentaksterfte ook aanwezig in onze gemeente. Deze boomziekte tast essen aan. Zieke bomen zijn niet te behandelen en sterven vaak aan de gevolgen. Dit kan er toe leiden dat op termijn veel bomen vervangen moeten worden. De gemeente beheert 2681 essen. Dat is 14% van het gemeentelijk bomenareaal.

72

5. Omgeving Programma inhoud

Ontwikkelingen op het gebied van klimaat, stikstof, duurzaamheid, woningbouwbehoefte en in zijn algemeenheid de inrichting van de fysieke leefomgeving zijn van invloed op onze bouwambities, de inrichting van de openbare ruimte en hoe we onze energie in de toekomst willen opwekken. Het zijn vraagstukken die we samen met regio, provincie en Rijk oppakken. De gemeente Beuningen wil hierin het goede voorbeeld geven, zowel voor haar inwoners als de regio. Omdat we een gemeente willen zijn waar het ook in de toekomst fijn wonen en werken is. Dit programma gaat over duurzaamheid, wijken van de toekomst, wonen, ruimtelijke ontwikkelingen, openbare ruimte en afval.

Ambities en ontwikkelingen Een mooie en duurzame woongemeente We werken aan een nog mooiere en duurzamere woongemeente. Een fijn woon- en werkklimaat met oog voor de toekomst en de kwaliteiten van onze omgeving. Dat is wat Beuningen een plezierige woongemeente maakt. We kiezen we voor verschillende woonmilieus, zodat iedereen hier goed kan wonen. Daar hoort een mooie openbare ruimte bij. Voorzieningen moeten bereikbaar en toegankelijk zijn. De komende jaren vragen de energietransitie, klimaatadaptatie en de leefbaarheid van onze wijken aandacht. We zetten blijvend in op duurzaamheid door uitvoering van het programma Energiek Beuningen. Extra woningbouw In 2020 hebben we de ambitie vastgesteld om gefaseerd door te groeien naar een robuuste gemeente met vitale en leefbare kernen van meer dan 30.000 inwoners. Dit jaar is een start gemaakt met het versnellen van de huidige woningbouwontwikkelingen en het onderzoeken naar de ontwikkelmogelijkheden van de ambitie extra woningen te bouwen. Klaar voor de komst van de Omgevingswet Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. We willen als Beuningen alle noodzakelijke activiteiten doen die nodig zijn om ook na 1 januari onze taken uit te kunnen voeren. Programmaverantwoording i n € (+=baat,voordeel/=l a st,nadeel)

La sten

Ba ten

Sa l do

Begroting

-11.032.913

6.712.291

-4.320.622

Realisatie

-11.237.775

8.598.177

-2.639.598

-204.862

1.885.886

1.681.024

Begroting

-133.267

897.831

764.564

Realisatie

-349.059

727.480

378.421

Saldo reserve

-215.792

-170.351

-386.143

Gerealiseerd resultaat

-420.654

1.715.535

1.294.881

Saldo programma Mutaties reserves:

73

Doelen en financiën Wat wilden we bereiken?

Een mooie en duurzame woongemeente Om te werken aan een mooie en duurzame woongemeente hebben we in 2020 gewerkt aan de volgende doelstellingen: 1. Duurzaamheid Uitvoering geven aan het programma Energiek Beuningen. Voor 'zon en wind' wilden we stappen maken in de ruimtelijke procedures voor beide projecten. Voor zon zijn initiatieven geselecteerd en voor wind is begonnen met het ontwerpbestemmingsplan en is het MER afgerond. Daarnaast gaan we door met energiebesparing bij onze inwoners. Het verder ontwikkelen van het Loket Duurzaam Wonen is daarbij belangrijk.

2. Klimaatadaptatie Samen met de regiogemeenten willen we klimaatbestendig worden. Dit betekent dat wateroverlast en hittestress tot een minimum zijn beperkt en langdurige droogte niet leidt tot noemenswaardige problemen. Klimaatbestendigheid nemen we waar mogelijk mee in ons beleid, in lopende en in geplande projecten. 3. Wijkaanpak en warmtetransitie We willen de toekomst integraal en op wijkniveau benaderen met het programma ‘Wijken van de Toekomst’. Binnen dit programma moet, naast opgaven in de openbare ruimte, ook invulling worden gegeven aan de gemeentelijke Transitie Visie Warmte (TVW).

4. Wonen We willen voorzien in de lokale én regionale woonbehoefte en daarvoor een substantiële groei van het aantal woningen in de gemeente en de vier kernen. We willen een flexibel en gedifferentieerd woningaanbod van verschillende doelgroepen. In kwalitatieve zin willen we meer duurzame en levensloopgeschikte woningen voor ouderen en het aanbod en de keuzemogelijkheden voor ouderen op het gebied van nieuwe woonvormen uitbreiden. Ook willen we voldoende geschikte en betaalbare (huur)woningen, zowel voor seniore, lage inkomens als de doelgroep vanuit beschermd wonen.

5. Afval De resultaten van de afvalinzameling willen we blijven monitoren en evalueren. De doelstelling is om maximaal 45 kg restafval per inwoner per jaar te produceren. Extra woningbouw Als Beuningen willen we een substantiële bijdrage leveren om de druk op de woningmarkt in de regio Arnhem-Nijmegen te verminderen en tegelijkertijd onze gemeente voor de toekomst vitaal te houden en versterken. Onze bijdrage richt zich dan ook op het leveren van een aantrekkelijk, groen-blauw, gezond woonmilieu waar volop kansen liggen voor gezond wonen, leven, werken en recreëren. Op lange termijn groeit Beuningen tot een robuuste gemeente met voldoende inwoners. Om de bestaande voorzieningen (cultuur, sport, onderwijs e.d.) in stand te houden en te laten

74

floreren. Om hier invulling aan te gegeven werken we aan een Omgevingsprogramma Woningbouw. Klaar voor de komst van de Omgevingswet In 2020 wilden we een start maken met de nieuwe instrumenten die vallen onder de Omgevingswet. Daarnaast hebben we ons als gemeente verder voorbereid om klaar te zijn voor de implementatie.

Wat hebben we bereikt?

Een mooie en duurzame woongemeente 6. Duurzaamheid Voor Wind is het voorontwerpbestemmingsplan in juni ter inzage gelegd. Daarna is de opstelling van de turbines bekend gemaakt en is het MER afgerond. De vergunningaanvraag is eind 2020 ingediend door de initiatiefnemers. Voor zon zijn er vier zonneparken geselecteerd en uitgenodigd om de ruimtelijke procedure te doorlopen. Er is in 2020 voor 125.000 euro aan kleinschalige energiebesparende maatregelen ingekocht door inwoners. Zo’n 450 inwoners hebben samen andere duurzame maatregelen ingekocht. Er is aan 62 inwoners een Toekomstbestendig Wonen lening verstrekt om hun huis te verduurzamen.

7. Klimaatadaptatie In 2020 is klimaatadaptatie onderdeel van meerdere projecten van de openbare ruimte; waaronder de revitalisatie Vordingen, reconstructie Scheidingsweg en Thomas van Heereveldstraat en reconstructie Houtduiflaan. Ook is Beuningen sinds eind 2020 lid van ‘operatie Steenbreek’. Met ‘Operatie Steenbreek’ willen we in onze projecten steeds meer aandacht geven aan klimaatbestendigheid. 8. Wijkaanpak en warmtetransitie In 2020 is gestart met de uitwerking de transitievisie warmte (TVW). In deze visie wordt op basis van technische informatie onderzocht wat per wijk de meest kosteneffectieve en kansrijke manier is om aardgasvrij te worden. De resultaten van de TVW, bestaand uit onder andere de startnotitie, de oplossingsrichtingen en de prioritering van buurten, worden in 2021 ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. 9. Wonen In 2020 zijn er 103 woningen opgeleverd en bewoond. Daarvan was bijna een kwart levensloopgeschikt en bijna 40% betaalbaar. Verder was 10% particuliere woningbouw. De opgeleverde woningen zijn gebouwd in alle vier de kernen. Dit jaar zijn zeven aanvragen ingediend voor een starterslening. Het aantal aanvragen sinds de start van de regeling is bijna 60, waarvan een derde afkomstig is uit een huurwoning. In 2020 hebben we een aantal verkenningen uitgevoerd.

Zo is er een inventarisatie gedaan naar de mogelijkheden welke instrumenten toegepast kunnen worden om speculatie te voorkomen. In subregionaal verband is onderzocht of de subregio een lagere koopprijsgrens wil gaan hanteren voor goedkope koopwoningen. Beide verkenningen zullen verder uitgewerkt worden in het kader van het woonprogramma.

75

10. Afval De goede prestaties op het gebied van de afvalinzameling zetten zich voort. Uit de jaarlijkse Afvalmonitoring van Dar blijkt dat de gemeente Beuningen met een scheidingspercentage van 87% en een hoeveelheid restafval van 66 kg per inwoner per jaar ruimschoots voldoet aan de VANG-doelstellingen (Van Afval Naar Grondstof) voor 2020. Deze landelijke doelstelling ligt namelijk op een scheidingspercentage van 75% en een hoeveelheid restafval van 100 kg). Het VANG-programma komt vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Naast de aandacht voor het verminderen van de hoeveelheid restafval is het ook noodzakelijk om de kwaliteit van de inzamelde grondstoffen te verbeteren. Er is gestart met de voorbereidingen voor de gescheiden inzameling van luier- en incontinentieafval. Een nieuwe inzamelstructuur is nodig om dit materiaal medio 2021 te kunnen aanleveren aan de ARN. Met de gescheiden inzameling kan de hoeveelheid restafval nog verder teruggedrongen worden. Extra woningbouw In 2020 hebben we nader verkent waar de ambitie van Beuningen voor het extra bouwen van woningen kan landen. Hiervoor hebben we zoekgebieden vastgesteld om aan iedere kern te kijken waar mogelijkheden zijn voor uitbreidingen van woningbouw. Verder hebben we een start gemaakt aan het Omgevingsprogramma Woningbouw om de kwaliteiten van Beuningen nader te duiden.

Ook zijn de zoekgebieden geanalyseerd op belemmeringen, kansen en aanknopingspunten. Klaar voor de komst van de Omgevingswet In 2020 hebben we gewerkt aan de Omgevingsvisie en hebben daar ook de inwoners bij betrokken. Ook op het gebied van ICT verandert het nodige en hebben we in 2020 gezorgd voor de noodzakelijke aanschaf van programmatuur om te kunnen aansluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Omdat alle gemeenten met dezelfde vraagstukken kampen hebben we de regionale samenwerking geïntensiveerd. Waar mogelijk stemmen we zaken af en kijken of er efficiency is te boeken.