25054.14 - Bijlage K - Bouwsteen 9 - Participatie

Met een kleinere foutmarge hebben we dus meer vertrouwen dat de resultaten dichter bij de werkelijke situatie van de populatie liggen.

3

Onderzoeksverantwoording 1.7

Leeswijzer

Daar waar de som van de resultaten niet precies op 100% uitkomt, wordt dit veroorzaakt door afrondingsverschillen of was meer dan één antwoord toegestaan. Waar in de tabellen ongelijke N-en (aantal deelnemers) te zien zijn, wordt dit veroorzaakt door het uitsluiten van de antwoordcategorie ‘weet ik niet/geen mening’ en/of routing in de vragenlijst. In de tabellen wordt de ongewogen N weergegeven.

In deze rapportage is gekeken naar significante verschillen op leeftijd en kern. Significante verschillen zijn verschillen die niet aan toeval toe te schrijven zijn. Als er relevante significante verschillen zijn, worden deze in de rapportage benoemd. De open antwoorden in deze rapportage zijn onderverdeeld in veel genoemde onderwerpen door deelnemers. Het aantal deelnemers dat een onderwerp benoemd is hierbij vermeld. Echter zijn dit schattingen aangezien sommige gegeven antwoorden op meerdere manieren geïnterpreteerd kunnen worden. Het aantal deelnemers dat bij de open antwoorden wordt benoemd is dus een indicatie.

4

Hoofdstuk 2:

Resultaten

Resultaten Bent u het eens of oneens met de volgende uitspraken? Ik ben op de hoogte van de ontwikkelingen rondom een mogelijke fusie tussen gemeenten Best en Oirschot. (n=771)

74%

(Helemaal) mee eens Neutraal (Helemaal) mee oneens

13%

Drie kwart (74%) van de deelnemers is op de hoogte van de ontwikkelingen rondom een mogelijke fusie tussen gemeenten Best en Oirschot.

Eén op de acht (13%) is dit niet.

13%

Let op: percentage ‘Weet ik niet/geen mening’ is niet meegenomen in deze grafiek

42

Resultaten Bent u het eens of oneens met de volgende uitspraken? Het is mij duidelijk waarom de gemeenten overwegen te fuseren. (n=777)

59% 59%

(Helemaal) mee eens Neutraal (Helemaal) mee oneens

18%

23%

Let op: percentage ‘Weet ik niet/geen mening’ is niet meegenomen in deze grafiek

Zes op de tien (59%) deelnemers geeft aan dat het duidelijk is waarom de gemeenten overwegen te fuseren. Een kwart (23%) geeft aan dat dit niet duidelijk is.

• Voor deelnemers woonachtig in Oirschot is het duidelijker waarom de gemeenten overwegen te fuseren dan deelnemers woonachtig in De Beerzen. • Voor deelnemers van 40 jaar en ouder is het duidelijker waarom de gemeenten overwegen te fuseren dan deelnemers jonger dan 40 jaar.

43

Resultaten Mist u nog informatie over een mogelijke fusie tussen gemeenten Best en Oirschot? Zo ja, welke? (n=396)

Waarom een fusie nodig is (n=110): Deelnemers vragen zich af wat de redenen zijn voor een mogelijke fusie en wat de concrete problemen zijn die worden opgelost hiermee. Wat de voordelen zijn (n=85): Ook vragen deelnemers zich af wat het oplevert voor inwoners, of dat de fusie juist meer zou kosten. Bijvoorbeeld een lagere belastingdruk, betere voorzieningen of bereikbaarheid. Praktische impact (n=75): Deelnemers willen weten wat mogelijke praktische gevolgen zijn van een fusie, zoals de locatie(s) van het gemeentehuis, verandering in dienstverlening, gemeentenaam en kosten voor inwoners. Wat de gevolgen zijn voor kleine kernen (n=70): Deelnemers uiten zorgen voor de kleine kernen. Zij vragen zich af of een mogelijke fusie kan leiden tot minder aandacht voor de Beerzen en Spoordonk. Status van het proces (n=55): Ook vragen deelnemers zich af hoe ver de gemeente al is met de gesprekken, wat de plannen zijn en of het al vast ligt.

Hoe inwoners mee kunnen doen (n=45): Naast vragen over hoe ver het proces is, uiten deelnemers ook behoefte aan directe inspraak. Zij vragen zich af of er een stemronde of iets dergelijks zal plaatsvinden. Alternatieven (n=40): Deelnemers vragen zich af of er is gekeken naar alternatieven, zoals bijvoorbeeld een fusie met Eersel of Hilvarenbeek.

13

Resultaten Resultaten Welke kansen ziet u bij een fusie tussen de gemeenten Best en Oirschot? (n=567)

Schaalvoordelen en kostenbesparing (n=400): Deelnemers verwachten efficiënter bestuur, lagere personeelskosten en een sterkere financiële basis. Sterke gemeente (n=315): Deelnemers geven aan dat een grotere organisatie meer kennis en kracht zou opleveren, met minder afhankelijkheid van externe inhuur. Ook verwachten deelnemers hierdoor een snellere en betere dienstverlening. Positie tegenover Eindhoven (n=210): Deelnemers geven aan dat een mogelijke fusie tot een sterke positie in de regio kan leiden ten opzichte van gemeente Eindhoven. Verbetering infrastructuur (n=125): Deelnemers hopen dat er meer ruimte is voor woningbouw en ruimtelijke ontwikkeling. Ook verwachten deelnemers betere voorzieningen en bereikbaarheid met een mogelijke fusie.

14

Resultaten Resultaten Welke zorgen ziet u bij een fusie tussen de gemeenten Best en Oirschot? (n=636)

Verlies van identiteit (n=480): Deelnemers zijn bang dat Oirschot haar unieke dorpskarakter verliest door verstedelijking en grootschalige woningbouw en dat dit ten kosten gaat van groen. Hierbij worden ook zorgen geuit om het verlies van cultuur, tradities en saamhorigheid. Aandacht kleinere kernen (n=410): Er is grote zorg dat de kleinere kernen minder aandacht en middelen krijgen na een mogelijke fusie. Te groot (n=310): Deelnemers zijn bang voor een grote kloof tussen inwoners en gemeente. Zij uiten zorgen voor onpersoonlijk bestuur, langere lijnen en verminderde bereikbaarheid. Oneerlijke verdeling (n=210): Deelnemers zijn bang dat Best meer invloed krijgt, omdat dit de grotere gemeente is. Waardoor Oirschot weinig tot geen inspraak zou hebben. Ook vrezen deelnemers dat gemeentelijke loketten in Oirschot verdwijnen, waardoor inwoners voor simpele zaken naar Best moeten reizen.

15

Resultaten Hoe kan de gemeente uw zorgen over een fusie weghalen of verminderen? (n=791)

Duidelijke informatie geven over de impact van een fusie op inwoners

67%

Inwoners actief betrekken bij belangrijke besluiten over een fusie

55%

Een speciale website opzetten met alle informatie over een fusie

44%

Een vast aanspreekpunt beschikbaar stellen voor inwoners met vragen of zorgen

23%

Meer mogelijkheden bieden om vragen te stellen aan de gemeente

16%

Iets anders

Ik weet het niet

Ik heb geen zorgen over een fusie

19%

1 2 3

Duidelijke informatie geven over de impact van een fusie op inwoners Inwoners actief betrekken bij belangrijk besluiten over een fusie Een speciale website opzetten met alle informatie over een fusie

Andere manieren die deelnemers noemen zijn: • Geen fusie of alternatieve fusiepartners overwegen (n=115) • Transparantie, eerlijke en tijdige communicatie (n=95) • Echte burgerinspraak (bijvoorbeeld door referendum) (n=75)

3%

8%

• Deelnemers tussen de 55 en 69 jaar oud noemen vaker dat de gemeente zorgen over een mogelijke fusie kan weghalen of verminderen door een vast aanspreekpunt beschikbaar te stellen voor inwoners dan deelnemers jonger dan 55 jaar.

47

Resultaten Wat verwacht u dat er door een fusie verandert ten opzichte van de huidige situatie? Aantal reacties (n)

Wordt beter

Blijft hetzelfde

Wordt slechter

Het ‘eigen’ karakter van mijn woonplaats

789

4%

29%

59%

7%

Betaalbaarheid van de lokale lasten (zoals gemeentelijke belastingen)

785

23%

25%

32%

21%

Aanwezigheid van voorzieningen in de buurt (zoals sport, zorg en winkels)

784

14%

51%

25%

10%

Kwaliteit van de dienstverlening (zoals de bereikbaarheid van de gemeente, afhandeling van meldingen of aanvragen)

790

28%

15%

45%

12%

Onderhoud van openbare ruimte (straten, fietspaden, stoepen en het groen)

790

23%

32%

29%

16%

Hoe sterk de gemeente staat in de regio rondom Eindhoven (de invloed van de gemeente in de regio, meepraten over en meedoen met belangrijke zaken)

785

57%

21%

10%

12%

Iets anders

418

10%

12%

33%

44%

Weet niet / geen mening

Zes op de tien deelnemers (59%) geeft aan te verwachten dat het ‘eigen’ karakter van de woonplaats slechter wordt. Bijna de helft (45%) van de deelnemers geeft aan te verwachten dat de kwaliteit van de dienstverlening slechter wordt.

Bijna zes op de tien (57%) deelnemers geeft aan te verwachten dat de sterke positie van de gemeente in de regio rondom Eindhoven beter wordt. • Deelnemers woonachtig in De Beerzen geven vaker aan te verwachten dat de kwaliteit van de dienstverlening door een fusie zal verslechteren dan deelnemers woonachtig in Oirschot of Spoordonk. • Deelnemers tussen de 25 en 39 jaar hebben het idee dat het eigen karakter van de woonplaats door een fusie slechter zal worden in vergelijking tot deelnemers van 40 jaar en ouder.

48

Resultaten U verwacht dat er iets anders verandert door een fusie ten opzichte van de huidige situatie. Kunt u uw antwoord toelichten? (n=293)

Uit de toelichting komt vooral naar voren dat: • deelnemers bang zijn voor verlies van de dorpsidentiteit en het dorpskarakter. (n=180) • deelnemers een grotere afstand tussen burger en gemeente vrezen. Bijvoorbeeld minder korte lijntjes, onpersoonlijke dienstverlening en de letterlijke afstand tot het gemeentehuis. (n=160) • deelnemers bang zijn dat de kleinere kernen achtergesteld zullen worden. (n=120) • deelnemers het onduidelijk vinden wat de voordelen zijn. (n=100)

18

Resultaten Waar gaat u naartoe voor de volgende activiteiten en bezigheden?

Aantal reacties (n)

Best

Oirschot/Spoordonk /De Beerzen

Eindhoven

Tilburg

Anders

Winkelen

791

32%

84%

46%

20%

14%

School (ikzelf/kinderen)

791

22%

74%

10%

12%

16%

Werk

791

7%

42%

22%

9%

36%

Sport, bewegen en spelen

791

7%

93%

3%

3%

7%

791

5%

95%

9%

4%

4%

791

9%

80%

35%

21%

18%

Gezondheidszorg (bijvoorbeeld huisarts, gezondheidscentrum) Cultuur (bijvoorbeeld bibliotheek, theater)

Het percentage dat naar Oirschot/Spoordonk/De Beerzen gaat is voor alle genoemde activiteiten het hoogst.

Ruim negen op de tien deelnemers gaat voor gezondheidszorg (95%) en sport, bewegen en spelen (93%) naar Oirschot/Spoordonk/De Beerzen. • Deelnemers woonachtig in Oirschot geven vaker aan voor culturele activiteiten naar Oirschot/Spoordonk/De Beerzen te gaan dan deelnemers woonachtig in De Beerzen of Spoordonk.

Let op: ‘Niet van toepassing’ is niet opgenomen in deze tabel

50

Resultaten Wij vragen u om de drie belangrijkste punten aan te geven die écht behouden moeten blijven bij een mogelijke fusie tussen de gemeenten Best en Oirschot. Wat is het eerste punt dat écht behouden/hetzelfde moet blijven? (n=791) Lokale voorzieningen (zoals scholen, sportclubs en bibliotheken)

20% 20%

Lokale tradities, activiteiten en evenementen Lokale zorgvoorzieningen (zoals huisartsenpraktijken en zorgcentra)

18%

Goede en toegankelijke gemeentelijke diensten (zoals de publieksbalie, telefonisch contact en afhandeling mededingen)

11%

Hoogte gemeentelijke lasten (geen verhoging lasten zoals OZB en Afvalstoffenheffing)

8% 5%

Lokale winkels, markten en bedrijven

3%

Plantsoenen, parken en natuurgebieden Goede infrastructuur (zoals wegen, fietspaden en voetgangerspaden)

3% 2%

Openbaar vervoer Lokale culturele instellingen (zoals dorpshuizen en cultuurcentra)

2%

Sociale activiteiten en vrijwilligerswerk in de buurt

1%

Werkgelegenheid

0% 6%

Anders Weet ik niet/geen mening

Lokale voorzieningen

1%

51

Resultaten Wat is het tweede punt dat écht behouden/hetzelfde moet blijven? (n=784)

Lokale zorgvoorzieningen (zoals huisartsenpraktijken en zorgcentra)

19%

Lokale voorzieningen (zoals scholen, sportclubs en bibliotheken)

15% 13%

Lokale tradities, activiteiten en evenementen Goede en toegankelijke gemeentelijke diensten (zoals de publieksbalie, telefonisch contact en afhandeling mededingen)

11%

11%

Lokale winkels, markten en bedrijven Goede infrastructuur (zoals wegen, fietspaden en voetgangerspaden)

9%

Lokale culturele instellingen (zoals dorpshuizen en cultuurcentra)

4%

Hoogte gemeentelijke lasten (geen verhoging lasten zoals OZB en Afvalstoffenheffing)

4% 3%

Plantsoenen, parken en natuurgebieden

2%

Openbaar vervoer

Werkgelegenheid

2%

Sociale activiteiten en vrijwilligerswerk in de buurt

1%

4%

Anders Weet ik niet/geen mening

Lokale zorgvoorzieningen

1%

52

Resultaten Wat is het derde punt dat écht behouden/hetzelfde moet blijven? (n=777)

16%

Lokale winkels, markten en bedrijven

Lokale zorgvoorzieningen (zoals huisartsenpraktijken en zorgcentra)

13%

11%

Lokale tradities, activiteiten en evenementen Goede infrastructuur (zoals wegen, fietspaden en voetgangerspaden)

10%

Hoogte gemeentelijke lasten (geen verhoging lasten zoals OZB en Afvalstoffenheffing)

10%

Goede en toegankelijke gemeentelijke diensten (zoals de publieksbalie, telefonisch contact en afhandeling mededingen)

9%

Lokale voorzieningen (zoals scholen, sportclubs en bibliotheken)

9%

Lokale culturele instellingen (zoals dorpshuizen en cultuurcentra)

5%

4%

Plantsoenen, park en en natuurgebieden

3 %

Openbaar vervoer

Werkgelegenheid

2%

Sociale activiteiten en vrijwilligerswerk in de buurt

2%

4%

Anders

Weet ik niet/ge en mening

Lokale winkels, markten en bedrijven

1%

53

Resultaten Top drie punten die echt behouden/hetzelfde moeten blijven.

1 2 3

Lokale voorzieningen Lokale zorgvoorzieningen Lokale winkels, markten en bedrijven

Andere punten die genoemd worden zijn de identiteit van het dorp (n=120), de autonomie van gemeente Oirschot (n=85), het landelijk karakter (n=60) en de aantrekkelijkheid van lokaal ondernemen, werken en leven (n=40). Deelnemers noemen dat het moeilijk is om te kiezen en zouden graag alles willen behouden (n=45).

• Deelnemers van 55 jaar en ouder geven vaker aan dat lokale zorgvoorzieningen behouden moeten blijven dan deelnemers jonger dan 55 jaar.

54

Resultaten Hoe zou u uw woonplaats in drie woorden omschrijven? (n=2187)

De meest genoemde woorden zijn: • Gezellig (n=330) • Rustig (n=240) • Dorps (n=210)

• Gemoedelijk (n=180) • Mooi (n=160) • Groen (n=140) • Thuis (n=80) • Sociaal (n=70) • Veilig (n=60)

• Karakteristiek (n=55)

24

Resultaten Hoe zou u graag op de hoogte gehouden willen worden over de vervolgstappen van een mogelijke fusie? (n=791)

Via het huis-aan-huisblad

65%

Via een website van de gemeente

51%

Via sociale media

46%

Via de regionale media (zoals Eindhovens dagblad)

25%

Anders

Ik wil niet op de hoogte worden gehouden

Weet ik niet/geen mening

11%

1%

1%

1 2 3

Via het huis-aan-huisblad Via een website van de gemeente Via sociale media

Andere manieren die genoemd worden door deelnemers zijn e-mail (n=43), bijeenkomsten (n=15) en de website en sociale media van de gemeente (n=9).

• Deelnemers jonger dan 55 jaar geven vaker aan op de hoogte gehouden te willen worden via sociale media dan deelnemers van 70 jaar en ouder. • Deelnemers van 55 jaar en ouder geven vaker aan via het huis-aanhuis blad op de hoogte gehouden te willen worden dan deelnemers jonger dan 40 jaar. • Deelnemers woonachtig in De Beerzen geven vaker aan op de hoogte gehouden te willen worden via het huis-aan-huisblad dan deelnemers woonachtig in Oirschot.

25

Resultaten Zijn er nog andere opmerkingen of suggesties die u mee wil geven aan de gemeentebesturen bij een mogelijke fusie van de gemeenten Best en Oirschot? (n=430) Twijfel (n=130): Een groep deelnemers is kritisch over een mogelijke fusie. Zij twijfelen of een fusie tussen Best en Oirschot werkt omdat de gemeenten volgens hen te verschillend zijn. Deelnemers zijn bang dat Best de overhand zal krijgen in beleid, geld en voorzieningen. Behoud van identiteit en dorpse karakter (n=120): Deelnemers hechten zich sterk aan het behoud van het eigen karakter, de geschiedenis, cultuur en de autonomie van Oirschot en de kerkdorpen.

Betrokkenheid van inwoners (n=70): Er is een roep om inspraak, open communicatie en eerlijke uitleg over waarom en hoe deze fusie zou moeten plaatsvinden. Behoud of verbetering van voorzieningen (n=40): Deelnemers willen dat voorzieningen lokaal blijven, zeker voor ouderen.

26

Oirschot

Research 2Evolve Postadres

Postbus 918 1200 AX Hilversum

Bezoekadres

Tesselschadelaan 15A

1217 LG Hilversum Telefoon

035 623 27 89

E-mail

info@research2evolve.nl

Website

www.research2evolve.nl

Bijlage H. Rapport vragenlijst Best In deze bijlage is het rapport opgenomen waarin de antwoorden zijn verwerkt op de vragenlijst die is uitgezet door bureau Ipsos in Best. De resultaten zijn door dit bureau geanalyseerd en in het rapport verwerkt.

59 |

Peiling – Mogelijke fusie gemeente Best en Oirschot Rapport – Burgerpanel Best April 202 5

ww w.ipsos-publiek.nl

COLOFON Uitgave Ipsos I&O Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam 0 20 30 8 4 8 0 0 www.ipsos-publiek.nl Rapportnummer 2025/definitief Datum April 2025 Opdrachtgever Gemeente Best Auteur Rosan Nijkamp

61 |

Introductie Aanleiding De gemeenten B est en Oir schot ond er zoeken of ze in de t oekom st kunnen fu seren. Dat bet ekent dat ze mogelijk één gemeent e worden. Dit onderzoek is nodig omdat beid e gemeenten voor grote uitdagingen staan die hun zelfstandigheid ond er druk zet ten. De lokale en regionale opgaven van beide gemeenten – bijvoorbeeld rondom wonen, zor g, mobiliteit of duu rzaamheid – zijn groot en de huidige organ isaties t e klein. De vorming van één gemeente van 5 0. 0 00 inwoners kan uit komst bieden. Methode Voor het ond er zoek is het Inwonerspanel B est geraadpleegd. Dit zijn inwoners van de gemeent e B est die zich hebben aangemeld voor deelname aan online ond er zoeken van de gem eente. De panelleden ont vingen via e mail een uitnodiging om deel t e nem en aan het onderzoek. Inwoners konden ook deelnem en door middel van een op en link die de gemeente verspreidd e. De vragenlij st kon worden ingevuld van 13 maar t t ot en m et 27 maar t 2025. Analyse Op de data is een weging toegepast naar leeft ijd en geslacht . Dit betekent dat de verhoud ingen naar leeft ijd en geslacht zijn teru ggebracht naar de werkelij ke verhoud ingen in de bevolking van Best. Gr oepen die ondervertegenwoordigd zijn, krijgen een groter gewicht , terwijl oververt egenwoordigde groepen een kleiner gewicht krijgen.

Op deze manier zijn de resultat en represent atief voor de gehele gemeent e B est , wat bet reft deze achtergr ondkenmerken. Ind ien de percentages niet op tellen tot 100 pr ocent , is dit het gevolg van afrondingsverschillen.

Respons Voor dit ond er zoek zijn alle 1.388 panelleden uitgenodigd. In totaal hebben 735 leden de vragenlij st ingevuld. Dat is een respons van 53 pr ocent in het panel. Daarnaast hebben 214 inwoners de vragenlij st ingevuld via de open link die de gemeent e verspreidd e. In totaal hebben 9 4 9 Bestenaren de vragenlij st ingevuld. In de ond er st aande tabellen st aat de ongewogen respons uitgesplitst naar leeft ijd, geslacht en wijk. Wijk

Aantal

Leeftijd

Aantal

Batadorp

2 8*

16 t/m 2 4 jaar

Bedrijvent errein Breeven

2*

25 t/m 3 9 jaar

81

Bedrijvent errein ' t Zand

2*

4 0 t/m 5 4 jaar

20 8

Buitengebied

3 4*

55 t/m 6 9 jaar

36 8

Centrum

4 2*

7 0 jaar en ouder

24 2

De Leeuwerik

53

Dijkstraten

23 *

Onbekend

6

Heivelden

119

Heuveleind

105

Hoge Akker

4 2*

Kanto nnier

49*

Naastenbest

107

Salderes

111

Speelheide

53

St eeg sc he Velden

12*

Villawijk

8*

Wilhelminadorp

78

Onbekend

0

Geslacht

40*

Aantal

Man

60 2

Vrouw

342

Onbekend

11

* Vo or gr oe pen m et e e n be pe rkt aan tal r es po nde nte n (n< 50) w or de n de ui tk omste n als indicatief be schouw d.

62

Kennis over mogelijke fusie Meerderheid is op de hoogte van mogelijke fusie •

•

Figuur 1: Ik ben op de hoogte van de ontwikkelingen rondom de mogelijke fusie tussen gemeenten Best en Oirschot. B as i s : all en (n=955).

Een meerderhei d van de inwoners van Best ( 63%) geeft aan op de hoogte te zijn van de ontwi kkelingen rondom een mogelijke fusie met Oirschot. Eén op de vijf (18%) is het namel ijk helemaal eens met de stel ling ‘ik ben op de hoogte van de ontwikkelingen rondom de mogelijke fusie tussen de gemee nte Best en Oirschot’ en 4 5 procent geeft aan het hi er mee eens te zijn. Aan de andere kant geeft vijftien procent van de inwoners aan ni et op de hoogte te zi jn van deze ontwikkelingen.

18%

0%

45%

20 %

Helemaal m ee ee ns

4 0% Mee eens

Neutraal

18%

11%

4% 5%

6 0%

80 %

100%

Mee onee ns

Helemaal m ee onee ns

N.v.t.

Voor de helft is het duidelijk waarom een fusie wordt overwogen •

•

De hel ft van de inwoners van Best (53%) begri jpt waarom een fusie met Oirschot overwogen wordt. Op de stel ling 'Het is mij duidelijk waarom de gemee nten overwegen te fuseren' antwoordt 14 procent het hi er hel emaal mee eens te zi jn en 3 9 procent geeft aan het hi er mee eens te zijn.

Figuur 2: Het is mij duidelijk waarom de gemeenten overwegen te fuseren. B as i s : all en (n=955).

Daarentegen geeft een kwart van de inwoners ( 24%) aan de redenen ni et of nauwelijks te begrijpen.

14%

0%

39%

20 %

Helemaal m ee ee ns

63 |

20%

4 0% Mee eens

Neutraal

6 0% Mee onee ns

18%

80 % Helemaal m ee onee ns

6%

3%

100% N.v.t.4

Missende informatie "De no o dz aa k van fus eren. Welke knelpunte n zijn e r in Bes t no g o p te los sen?”

•

In een open vraag vroegen we welke informatie inwoners mis sen over de mogelijke fusie. Hieruit komen de volgende thema’s naar voren:

•

Concrete redenen en noodzaak voor de fusie: Inwoners mis sen een duidelijke uitleg over de beweegredenen achter de fusie en waarom deze als de beste opl ossing wordt gezien.

•

Financiële consequenties: Inwoners mak en zich zorgen over de financiële gevol gen van de fusi e, zowel voor de gemee nte als voor hun eigen portemonnee.

•

Impact op inwoners en voorzieningen: Men vraagt zich af wat de fusie concreet voor hen betekent op het gebied van dienstverleni ng, voorzieningen, gemeentebelasti ngen en de toekomst van Best.

“"Wat zijn de financië le ge volgen voo r inwoner s Best.”

•

Transparantie en co mmunicatie: Er heers t een gevoel dat er te weinig open en eerli jk gecommuniceerd wordt over de fusie. Inwoners voelen zich ni et gehoord en mis sen concrete informatie.

“Wat is he t vo or de el voo r mij? Vooral: wa t b ete ke nt he t voo r de voo rzie ningen/b ieb , sport, be woner sloke t?”

•

Alternatieven voor een fusie: Sommige inwoners vragen zich af of er wel voldoende naar alternati even is gekeken en waarom een fusie met Eindhoven geen optie is.

•

Praktische gevolgen: Prakti sche vragen over de locatie van het gemeentehuis, de naam van de nieuwe gemee nte en de toekomst van bestaande voorzieningen worden veel gesteld.

“"Wa aro m e e n fus ie tussen 2 "zw akke " ge me e ntes (die toe ko mstig e take n nie t aa nkunne n) e n w a a r o m nie t e e n fus ie me t Eindhove n. ” “W aa ro m pre cie s is nie t ge h ee l duidelijk. Het lijkt nu va nw eg e financiële r ede nen, e n da n voo ra l o md at ge m ee n te Oirschot hi e rm e e in de pr ob le me n zit.” “De kos ten e n b ate n (fina ncie el) o p kor te e n lange te rmijn.”

“Wat b ete ke nt dit voo r de inwoner s van Best.”

Er wor dt e nke l o p ho ofdthe ma's ge communice e rd e n nauwe lijks op inho ud” “Ik mis e e n b rief wa ar in b elangr ijke infor matie te vinde n is ove r de fusie. Het w aa r o m, h o e e n wannee r.” “Krijgen w e é é n ge me ente huis o f o p tw ee ple kke n o m r ijb ewijze n e.d. te re ge le n?”

6 4

Kansen bij mogelijke fusie “Efficiënter e n me e r ke nnis in huis.”

•

De inwoners van Best zien uiteenlopende kansen bij een fusi e, maar veel antwoorden benadrukken vooral de schaalvergroting en de zelfstandigheid die het zou kunnen bieden.

•

Schaalvoordelen: Door de fusie onts taat een grotere gemee nte, wat kan leiden tot schaalvoordelen op gebieden als inkoop, personeel en dienstverlening.

•

Efficiëntere gemeentelijke organisatie: Een fusie kan leiden tot een effi ciëntere gemeenteli jke organisa ti e door het samenvoegen van afdelingen, vermi nderen van (tijdeli jk) personeel en het del en van kennis en expertise.

•

Tegenwicht tegen Eindhoven: Veel inwoners zien de fusie als een manier om te voorkomen dat Best en Oirschot opgaan in de grotere gemee nte Eindhoven.

•

Sterkere positie in de regio: Een grotere gemee nte heeft meer invloed in regi onale samenwerki ngsverbanden en kan beter opkomen voor de belangen van haar inwoners.

•

Meer mogelijkheden voor woningbouw: De fusiegemeente heeft meer grondgebied en kan daardoor meer mogel ijkheden creëren voor woningbouw, met name voor starters en jongeren.

•

Meer expertise: Door het samenvoegen van ambtelijke diensten kan er meer specialistische kennis in huis worden gehaald, wat kan leiden tot betere dienstverlening aan inwoners.

“Schaalgroo tte ge eft or ga nis ator isch voor dee l. Ka n me e r kwalite it k ome n b inne n he t ge m ee n te ap par a at e n is go e d o m lange termijn b ele id te kunne n voere n. ”

“Minder a mb ten ar e n (kos te n), ge e n dingen dub b el doen. ” “Synergie e ffe ct amb te nar en ; me e r dr aagkr acht e n minde r inhuur tijdelijk pers one el.” “De e nige ka ns o m nie t opge s lo kt te wo r de n do or Eindhove n. ”

“Groter e ge m ee n te he e ft e e n gr ote re impact in r egionale ontwikkelingen.” “Mee r mo ge lijkh ed en voo r wo ningb ouw (me e r grond).” “Woningbo uw in he t ge b ie d tussen Bes t e n Oirschot.” “Mee r ze gge nscha p in de provincie. En ge e n ka ns me e r o m in Eindhove n o p te gaan. ” “Ge me ente n kunne n me e r ke nnis in huis ha le n e n zijn minde r ge ld kwijt a a n inhuur van specialisten”

6 5

Zorgen bij mogelijke fusie “Verlies van lok ale identiteit.”

• •

In een open vraag vroegen we vervolgens welke zorgen inwoners hebben over de mogelijke fusie. Hieruit komen de volgende thema’s naar voren: Verlies van identiteit en dorpse karakter: Inwoners van Best vrezen dat hun dorp zijn eigen karakter en identiteit verli est door een fusie. Men maakt zich zorgen over de mogelijke negatieve gevol gen van een fusie voor het dorpse karakter van Best, zoals toenemende verstedelijking en verli es van groen.

•

Financiële nadelen en hogere lasten: Een zorg is dat een fusie zal leiden tot hogere gemeentebelasti ngen en andere kosten voor inwoners.

•

Grotere afstand tot de gemeente en verminderde dienstverlening: Men is bezorgd dat een fusie leidt tot een grotere afstand tot de gemeente. Men vreest dat de gemeenteli jke dienstverleni ng minder persoonlijk, minder toegankel ijk en bureaucratischer wordt.

•

Bestuurlijke inefficiëntie en gebrek aan inspraak: Sommige inwoners vrezen dat een fusie leidt tot een bureaucratische organisati e met lange besluitvormingsprocessen en minder oog voor de belangen van individuele inwoners.

“Bes t mo e t Bes t blijven.” “Dat he t dor p doo rgr oe it na ar e e n stad, e n nie t me e r z o geze llig is als het nu is.”

“Ee n logge r ge mee ntelijk ap par a at me t me e r hië rar chie e n dus langere beslislijnen.” “Dat Bes t zijn ide ntiteit verliest.” B eb ouwing tussen b e ide do rpe n w aa r do or de ke r nen hun functie kwijt r ake n “Oirschot e n Bes t zijn 2 he le an de re ge me enten. ” “Dat Bes t e r financie el flink o p achter uit gaat. ”

“Dat Bes t voo r Oirschot kos ten ga at be talen.” “Dat he t minde r mak ke lijk wor dt dingen ge d aa n te krijgen. ”

“Minder lok ale hulp, toe ga ng tot midde le n van de ge me ente . Meer bure aucratie. ” “Niet me e r in e igen dor p (Bes t) tere cht kunnen voo r dive rs e za ke n”

6 6

Verminderen van zorgen Vooral behoefte aan duidelijke informatie over de impact van een fusie •

•

•

•

•

Een meerderhei d van de inwoners van Best geeft aan behoefte te hebb en aan meer informatie en betrokkenheid rondom de mogelijke fusie met Oirschot. Op de vraag hoe de gemee nte hun zorgen over de fusie kan wegnemen, geven zeven op de tien inwoners ( 69 %) aan behoefte te hebb en aan duidelijke informatie over de impact van een fusie op inwoners. De hel ft van de inwoners ( 50%) geeft aan dat het opzetten van een speci ale websi te met alle informatie over de fusie hun zorgen zou vermi nderen of weghalen.

Verder noemt ook ongeveer de hel ft ( 4 7 %) dat het actief betrekken van inwoners bij belangri jke besluiten over een fusie helpt om hun zorgen over de fusie zou vermi nderen of weghalen. Een vijfde van de inwoners ( 20%) geeft aan dat een vast aanspreekpunt voor inwoners met vragen of zorgen hun zorgen zou laten vermi nderen of wegnemen. Vij ftien procent zou graag meer mogel ijkheden zien om vragen te stellen aan de gemeente. Twaalf procent van de inwoners geeft aan geen zorgen te hebben over een fusie.

Figuur 3: Hoe kan de gemeente uw zorgen over de fusie weghalen of verminderen? B as i s : all en (n=949). Duidelijke inform atie geven over de impact van e en fusi e op inwoners

69%

Een speciale website opzette n m et alle inform atie over ee n fusie

50%

Inwoner s acti ef be tr ek ken bi j belangrijk e be sluite n over ee n fusie

47%

Een vast aanspree kpunt be schik baar stel len voor inwone rs m et vragen of zorge n

20%

Mee r mo geli jkhede n bieden om vragen te ste lle n aan de ge me ente

15%

Iets anders

10%

Ik weet he t niet

4%

Ik heb ge en zorg en over ee n fusie

12%

0%

50 %

100%

8

Verwachte veranderingen (1) De positie in de regio wordt naar verwachting vooral sterker •

•

•

• • •

Een meerderhei d van de inwoners van Best verwacht dat een fusie met Oirschot zal leiden tot een sterkere posi tie van de gemee nte in de regio rondom Eindhoven. Twee derde van de inwoners ( 64 %) denkt dat de positie van de gemee nte in de regio zal verbeteren, terwijl sl echts zes procent een verslechtering verwacht.

Op andere vlakken zijn de inwoners meer verdeeld. Zo verwacht een derde ( 34%) dat de lokale lasten hoger zullen worden, terwijl een vijfde ( 22%) denkt dat deze beter betaalbaar zullen worden. Ook over de kwaliteit van de dienstverleni ng zijn inwoners ni et uitgesproken optimistisch. Een derde (35%) verwacht een verslechtering, tegenover een vijfde ( 22%) die een verbetering voorziet.

Op het gebied van onderhoud van de openbare rui mte verwacht de hel ft (47%) dat dit gelijk zal blijven, terwijl een kwart (23%) een verslechtering voorziet. De meerderhei d ( 65% ) verwacht dat de aanwezigheid van voorzieningen in de buurt gelijk zullen blijven.

Figuur 4: Wat verwacht u dat er door een fusie verandert ten opzichte van de huidige situatie? B as i s : all en (n=949).

Hoe ster k de g em ee nte staat in de regio ro ndo m Eindhoven

19%

64%

Betaalb aarhei d van de lokale lasten

22%

25%

Kwaliteit van de dienstverlening

22%

29%

Onderhoud van openbare ruimte

16%

Aanwezigheid van vo orzieni nge n in de buurt

12%

Het ‘e ig en’ kar ak te r van Be st

De hel ft van de inwoners ( 56%) denkt dat het ‘ei gen’ karakter van Best hetzelfde blijft. Een kwart ( 27%) verwacht dat dit slechter wordt na een fusie.

6%

0% Wordt be te r

Bli jft hetzelfde

34%

6% 11%

19%

35%

47%

14%

23%

65%

14%

13% 10%

27%

56%

11%

50 % Wordt slechter

100% Weet niet /ge en me ning

68

Verwachte veranderingen (2) •

We vroegen inwoners hun antwoorden over de verwachte veranderingen bij een fusie toe te lichten. Hieronder een aantal illustrerende citaten. "Als gemeen te van 30.000+ inwoners ben je maar klein ten opzichte van EHV en als je mee r inspraak wil is ee n grotere g emeen te met mee r draagvlak met een mee r draagkracht”

“Ik kan me voorstellen dat er soms keuzes gemaakt worden waardoor voorzieningen in 1 plaats verdwijnen. Ik hoop dat dit zo min mog elij k nodig is.”

“Als grotere gemeen te sta je sterker tegen ee n g emeen te als Eindhoven (kleinere kan s op "opgeslokt" te worden)”

“Ik denk dat de bureaucratie toen eemt en de interesse in de burger afn eemt

"Hoe groter ee n gemeente , hoe mee r invloed je kan uitoefen en “Door samenvoegen : mee r inspraak/slagkracht in d e regio, zelfstandigheid verzekerd, betere voorzieningen tegen lagere kosten" “Ik denk dat het Best en de Bestenaren (veel ) geld gaat kosten.”

“De gemeen te Best heeft ee n sterke groen voorzien ing en de gemeen te ziet er altijd piekfijn uit. Hopelijk blijft dat ook zo” “Oirschot heeft rel atief groot bui tengebi ed en de kosten voor be he er zullen (per in won er) veel hoger liggen dan in Best. Mijn zorg is dat het be he er van de openb are ruimte in Best daar onder zal lijden” “Bang dat er voorzieningen waar wei nig men sen van gebruik make n kome n te vervallen of worden verplaatst naar ee n centralere plek. Aangezien wij aan de ran d van Best won en is dat verder weg voor ons”

“Ik vind het belan grijk dat het dorpse karakter blijft en we slagvaardi ger zullen zijn naast grote broer Eindhoven.” “Als echte "Besse" zie ik alleen maar voordelen. Wat een s was, wordt hersteld. Op naar de Gemeen te Be st-Oirschot.” “Ik verwacht dat in d e plaats Best geen achteruitgang zal zijn op h et gebie d van voorzieningen als sport en winkels.” “De verwachting dat d e fusie altijd mee r kost moe t door partijen word en opgebracht. De verwachting is dan ook verhogin g van o.a. de WOZ” “Als d e fusie doorgaat en er kome n mind er ambten aren zal d e bereikbaarheid minder zijn en de afwikkeling langer duren” “Ik hoop d at het centrum van best h etzel fde blijft”

“Samen ku n je sterker staan”

69

Activiteiten en bezigheden Inwoners kiezen met name voor voorzieningen en Best en Eindhoven •

Inwoners van Best zi jn sterk gericht op hun eigen gemee nte voor dagel ijkse activiteiten en bezigheden. Een rui me meerderhei d ( 92%) winkelt in Best en ook voor sport, bewegen en spel en ( 85%) en gezondheidszorg ( 98% ) blijven inwoners grotendeels binnen de gemeente.

•

Naast activiteiten en bezigheden in Best, gaan inwoners ook rel atief vaak naar Eindhoven. Zo werkt een kwart ( 26%) in Eindhoven en winkelt ruim de hel ft (57%) daar. Ook voor cultuur is Eindhoven een belangrijke bes te mming; 4 9 procent van de inwoners gaat daarvoor naar Eindhoven toe.

•

Oirschot, Spoordonk en De Beerzen spel en een beperkte rol in het dagel ijks leven van inwoners uit Best. Een klein deel van de inwoners bezoekt de gemee nte Oirschot voor winkelen (18%), sport ( 9% ) of cultuur (11%).

•

Andere steden of dorpen waar inwoners naar toe gaan zijn zoal ‘ s - Hertogenbosch, Amsterdam, Veldhoven en Utrecht. Figuur 5: Waar gaat u naartoe voor de volgende activiteiten en bezigheden? U kunt meerdere antwoorden geven B as i s : all en (n=949). 100%

98%

92%

85%

80 %

74%

Oirschot/Spoordonk/De Beer ze n

57%

6 0% 4 0%

28%

18%

17%

5%

0%

Winkelen

70 |

49%

47%

42%

20 %

Best

12% 1%

3%

3%

School

7%

29% 28%

26%

4%

Eindhoven

5%

Werk

Tilburg 9%

20%

14% 1%

7% 8%

Spor t, be weg en en spe len

19% 11%

2%

10%

0% 3% 0%

Gezondheidszorg

10%

Anders Niet van toe passing

Cultuur 11

Wat moet gelijk blijven? Figuur 6: Wat is het eerste, tweede en derde punt dat écht behouden/hetzelfde moet blijven? B as i s : all en (n=949).

Lokale (zorg)voorzieningen moeten hetzelfde blijven •

•

•

Inwoners van Best hechten veel waarde aa n het behoud van lokale voorzieningen en diensten bij een mogelijke fusie met Oirschot. De beschikbaarheid van lokale zorgvoorzieningen wordt door inwoners het vaakst genoemd als iets dat ni et mag veranderen (15%, 20% , 17%).

Ook het behoud van lokale voorzieningen in het algemeen (15%, 18% en 9% ) en goede en toegankel ijke gemeentelijke diensten (19%, 12% en 8% ) staan hoog op de prioriteitenlijst van inwoners. De hoogte van de gemeenteli jke lasten (11%, 14% en 13%) is eveneens een belangrijk aandachtspunt voor inwoners. Verder vinden inwoners goede infrastructuur ( 4%, 10%, 14%) belangrijk en dat lokale tradities, activiteiten en evenementen (18%, 5% en 5%) behouden blijven.

Lokale zor gvoorzieningen

15%

20%

Lokale voorzieningen

15%

18%

Goede e n toegankel ijk e ge meente lijk e diensten

19%

Hoogte ge me ente lijke lasten

14%

4%

Lokale traditie s, activ ite ite n e n ev enem enten

Lokale winkels, mar kten e n bedrijven

4%

Plantso ene n, parken e n natuurgebieden

4%

14%

18%

5%

3% 3%

Lokale culture le instelling en

1% 4%

5%

11%

8%

Openbaar vervoer

8%

13%

10%

5%

9%

12%

11%

Goede infrastructuur

17%

8% 4%

Anders 2%2%1% Sociale activ iteiten e n vrijwillig erswerk in de buurt

1% 2%

Werkgelegenheid 1% Weet ik niet /ge en me ning

2%

2% 1%

0%

10%

20 %

Eerste

30%

Tweede

4 0%

Derde

12

50 %

7 2

Communicatie Fusie-informatie via een huis-aan-huisblad of de gemeente website heeft de voorkeur •

Drie op de vijf inwoner (61%) geven de voorkeur aan via het hui s -a a nhuisblad om op de hoogte te blijven van de mogelijke fusie.

• •

De websi te van de gemee nte wordt ook door drie op de vijf inwoners (58%) genoemd al s mee st wenselijke communicatiekanaal over een mogelijke fusie.

•

Een derde (35%) wordt graag op de hoogte gehouden via sociale medi a en een kwart (23%) geeft de voorkeur aan de regi onale media.

•

Bij de anders-optie noemen inwoners vooral een nieuwsbrief per mail een brief per post.

•

Opvallend is dat sl echts een fractie van de inwoners (3%) geen behoefte heeft aan informatie over de vervolgstappen van de mogelijke fusie.

Figuur 8: Hoe zou u graag op de hoogte gehouden willen worden over de vervolgstappen van een mogelijke fusie? B as i s : all en (n=949).

Via het huis-aa n- huisblad

61%

Via ee n website van de ge me ente

58%

Via sociale media

35%

Via de re gionale media

23%

Anders

13%

Weet ik niet/geen me ni ng

3%

Ik wil niet op de hoog te worden gehouden

3%

0%

72 |

50 %

100%

Associaties met Best •

We vroegen inwoners hoe zij Best in drie woorden zouden omschrijven. Hieruit komen een aantal punten naar voren.

•

Voorzieningen: Inwoners zijn te spreken over de goede voorzieningen, met alles binnen handbereik. Winkels, scholen, sportfacil itei ten, openbaar vervoer en groenvoorzieningen worden geroemd.

•

Gezellig: Best wordt omschreven als een gemoedelijk en gezel lig dorp met een dorpse sfeer en betrokken inwoners.

•

Bereikbaarheid: De centrale ligging en goede bereikbaarhei d, zowel met de auto als met het openbaar vervoer.

•

Groen: Het groene karakter van Best en de mooie omliggende natuurgebieden worden gewaardeerd.

Figuur 7: Hoe zou u uw woonplaats in drie woorden omschrijven? Woord enwolk: g rot ere en ce ntral e woorden zijn vaker g en oem d. B as i s : all en (n=949).

73

Communicatie Fusie-informatie via een huis-aan-huisblad of de gemeente website heeft de voorkeur •

Drie op de vijf inwoner (61%) geven de voorkeur aan via het hui s -a a nhuisblad om op de hoogte te blijven van de mogelijke fusie.

•

Figuur 8: Hoe zou u graag op de hoogte gehouden willen worden over de vervolgstappen van een mogelijke fusie? B as i s : all en (n=949).

Via het huis-aa n- huisblad

61%

De websi te van de gemee nte wordt ook door drie op de vijf inwoners (58%) genoemd al s mee st wenselijke communicatiekanaal over een mogelijke fusie.

Via ee n website van de ge me ente

58%

•

Een derde (35%) wordt graag op de hoogte gehouden via sociale medi a en een kwart (23%) geeft de voorkeur aan de regi onale media.

Via sociale media

•

Bij de anders -optie noemen inwoners vooral een nieuwsbrief per mail een brief per post.

•

Opvallend is dat sl echts een fractie van de inwoners (3%) geen behoefte heeft aan informatie over de vervolgstappen van de mogelijke fusie.

35%

Via de re gionale media

23%

Anders

13%

Weet ik niet/geen me ni ng

3%

Ik wil niet op de hoog te worden gehouden

3%

0%

50 %

100%

74

Suggesties en opmerkingen •

We vroegen inwoners welke opmerkingen of suggesti es zij mee willen geven aan de gemeentebesturen. Hieronder een aanta l illustrerende citaten. “Als je toch fuseert, beschouw dit als ee n eerste stap voor ee n grotere regionale gemeen te (gemee nt e Eindhoven en d e ran dgemeentes).”

“Belangrijk is o m goed te blijven luisteren naar d e achterban en hu n zorgen serieus nemen .”

“Beden k goed wat het brengt voor je eigen gemeen te. Sta voor je eig en normen en waarden. Laat je niet verleiden door Oirschot die in ee n dermate slechtere financiële situatie verkeren dan de gemeen te Best”

“Houd rekening met d e eig en hei d van d e dorpen en zoek naar synergie.”

“Behoud de n amen van alle kern en en beden k ee n ni eu we n aam voor de gemeen te b.v. Groene Woud of Vier Kwartieren” “Behoud eigen karakter en vergeet Wilhelminadorp / Kan tonnier ook niet door deze mogel ijke fusie. Wij zijn al "ondergeschoven kindje” “Bekijk de fusie niet alleen vanuit ee n intern gerichte visie op bestuur, maar vooral vanuit de beleving van en impact op de burgers.” “Ik hoop dat het gemeentebestuur oog heeft voor de verschillen tussen Best en Oirschot. Best voelt als ee n open en toegankelijke pl ek waar ni eu we bewon ers zich snel thuis voelen, terwijl Oirschot sterk hecht aan traditie en de g emeen sch ap zoals d ie altijd is geweest.” “B ehoudt h et dorpse karakter. Denk ook aan d e hu idi ge jeug d (zijn de bewon ers van d e toekomst)” “Kijk ook of er vergelijkbare voorbeelden zijn en leer daar d an van.”

“Betrek d e bewon ers en lokale ondernemers er vol doende bij. Kijk goed naar d e financiële gevolgen voor bei d e g emeen te en hu n inwoners.

“Contact met gemeen te is prettig en toegankelijk. Dit is ee n van de pluspunten van deze gemeente.” “De voor en n adelen moet en transparant duidelijk en transparant g ecommun iceerd worden als me de het beslissing proces.” “ Maak het voor d e inwoners niet ingewikkeld en zeker niet duurder.”

“Kijk mee r naar wat de gevolgen zijn voor d e inwoners. Dat het intern voor de gemeen ten goed en kosten besparen d is, is voor inwoners niet zo belangrijk. Het is belan grijk dat d e inwoners niet het gevoel krijgen 'hun dorp' kwijt te raken.” “In d e basis ee n logische stap, bij ee n goede uitwerking kan uiteindelijk iedereen erop vooruitgaan.” “S preek du idelijke taal en benadru k vooral de resultaten die ook zichtbaar zijn voor inwoners”

75

Peiling - Mogelijke fusie gemeente Best en Oirschot

IpsosResearch I&O Enschede I&O Enschede

IpsosResearch I&OAmsterdam I&O Amsterdam

Zuiderval 70

Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam

Postbus 56 3 7 50 0 AN Enschede T ( 05 3) 2 0 0 52 0 0

T ( 0 2 0 ) 3 08 4 8 0 0 E nnll--in inffoo--publiek@ipsos.com publiek@ipsos.com

E n l - in f o - publiek@ipsos.com KvK-num mer 0 81 98 80 2

76 |

Amstelveenseweg 7 60 1081 JK Amsterdam