23051.3 - (NIEUWE VERSIE) Ambitiegids De Best(s)e stationsomgeving - versie 22-8-2023

De Best(s)e stationsomgeving

Ambitiegids Archiefexemplaar van BL23-13582

22/08/2023 - Ambitiegids De Bestse Stationsomgeving 22 augustus 2023

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

VOORWOORD

03

Voorwoord Best staat aan de vooravond van een bijzondere ontwikkeling. Met de nieuwe stationsomgeving voegen we een levendig en aantrekkelijk hoofdstuk toe aan de rijke geschiedenis van Best. Een hoofdstuk waar we samen vorm aan geven en past bij het karakter van Best. Best wordt gekenmerkt door verschillende bouwfasen, met ieder een eigen stijl, passend bij de tijdsgeest. Het dorpse karakter is door de jaren heen verrijkt met eigentijdse hoogbouw. Het karakter van Best wisselt van een buitengebied sfeer, naar een dorps milieu, maar soms ook Vinex, groen-stedelijk, stedelijk en historisch. Dit mozaïek van gebieden kenmerkt Best en maakt van Best een dorp van formaat!

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

INHOUDSOPGAVE

05

1

5

Inleiding

Weging scenario’s

1.1

Beleidskaders

5.1

Busroute en station

1.2

Proces en participatie

5.2

Fietsparkeren

5.3

Parkeren

5.4

Gebiedsontsluiting

5.5

Openbare ruimte

5.6

Wonen en andere functies

Inhoudsopgave

2 Ambitie 2.1

Historie van de plek

2.2

Pijlers voor ontwikkeling

6 3

Adviesmodel 6.1

Adviesscenario

6.2

Advies bebouwingsmodel

6.3

Spelregelkaart

Opgaven 3.1

Wonen en andere functies

3.2

Fietser en voetganger

3.3

Bus

3.4

Auto

7 BIJLAGEN

4

I Weging scenario’s II Participatielogboek

Scenario’s III Goudappel verkeersonderzoek 4.1

Integrale scenario’s

4.2

Bebouwingsmodellen

IV Kwirkey parkeeronderzoek

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

VOORWOORD

1. Inleiding

07

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

BELEIDSKADERS

09

1.1 Beleidskaders Met de transformatie van de Best(s)e stationsomgeving bouwen we niet alleen voort op het verleden, maar geven we ook invulling aan ambities, doelstellingen en randvoorwaarden die opgenomen zijn in gemeentelijk beleid. Omgevingsvisie Best 2022 (januari 2022) De Omgevingsvisie beschrijft de toekomstige leefomgeving in Best. Deze schetst een beeld van Best in 2040 waar op een fijne manier wordt gewoond, geleefd en gewerkt. Dit met het karakter van Best dat gecombineerd wordt met goede voorzieningen en de gunstige ligging rond onder meer het station. Het onderscheidende karakter ten opzichte van andere gemeenten in de regio vormt ook het fundament van de ontwikkeling van de stationsomgeving. Met deze ontwikkeling geven we invulling aan een aantal belangrijke opgaven die zijn opgenomen in de Omgevingsvisie. Zo voorziet de ontwikkeling in ruimte voor comfortabel wonen. Ook wordt de groene leefomgeving versterkt. Dit geldt niet alleen voor de toekomstige bewoners van de stationsomgeving, maar ook voor de bestaande bewoners. Met name de herinrichting van het spoordek biedt hiervoor grote kansen.

“

” type

Parametrische studie Arup (maart 2022) “Courtyard” type In februari 2022 heeft het ingenieursbureau Arup aan de hand van een interactieve sessie met de gemeenteraad verschillende uitgangspunten voor de ontwikkeling van de stationsomgeving Best onderzocht. Dit parametrisch ontwerp had als belangrijkste doel om te onderzoeken hoe een groot percentage van de woningen in het sociale en middeldure segment kan vallen en ook financieel haalbaar blijft. De studie toont de bebouwingsmogelijkheden aan de oostzijde en westzijde van het spoordek met dit gegeven. Op basis van verschillende studies zijn uitgangspunten opgemaakt die vervolgens in maart 2022 in een raadsbesluit zijn vastgesteld. Raadsbesluit (maart 2022)

resultaten uit parametrische studie ARUP (2022)

De ontwikkeling van de stationsomgeving voorziet in maximaal 600 woningen, waarvan 40% sociaal (waarvan minimaal 75% sociale huur), 30% middenhuur/koop en 30% vrije sector. De stationsomgeving moet daarnaast een aantrekkelijk, duurzaam en innovatief woon-, werk- en verblijfsgebied worden en waar mogelijk 2.500m2 bruto vloeroppervlakte, voor dienstverlening, retail en cultuur bevatten.

Ook zijn in het raadsbesluit uitgangspunten voor de herontwikkeling van het openbaar vervoersknooppunt vastgelegd. Zo zijn goede verbindingen voor fietsers en voetgangers een randvoorwaarde, moet voorzien worden in een veilige in-/uitstap locatie voor bussen en dient de stationsomgeving optimaal te functioneren als (regionaal) vervoersknooppunt met 300 parkeerplaatsen* en fietsenstalling. Tot slot is de opdracht om te streven naar een beperking van de kosten van deze transformatie. Raadsbreed beleidsakkoord Ter aanvulling op het raadsbesluit is na de formatie in 2022 een beleidsakkoord geformuleerd, met daarin de bekrachtiging van de ambities en uitgangspunten voor de ontwikkeling van de stationsomgeving. De stationsomgeving wordt een visitekaartje van Best. Het gebied moet aantrekkelijk worden voor huidige en komende generaties. Daarbij is het van belang dat het centrum en station op een fraaie manier met elkaar worden verbonden. Met groen en een goede balans qua parkeerplaatsen. De activiteiten in de stationsomgeving en het centrum moeten complementair zijn aan elkaar. De gemeenteraad ziet graag een stedenbouwkundig ontwerp voor de gehele stationsomgeving. Slimme uitwisseling van functies tussen de oostzijde en westzijde moet mogelijk blijven in de uitwerking van het ontwerp.

De gemeenteraad vindt het ook van belang dat het stedenbouwkundig ontwerp één geheel is en op alle vlakken en in elk gebied evenveel aandacht krijgt. De oostzijde en westzijde van het station zijn stedenbouwkundig onlosmakelijk met elkaar verbonden, dit geldt ook voor de exploitatieopzet. De gemeenteraad uit in het beleidsakkoord de wens om meerdere stedenbouwkundige uitwerkingen gepresenteerd te krijgen voor het gehele gebied. De gemeenteraad wordt ieder kwartaal door het college van B&W geïnformeerd. *In het kader van het Handelingsperspectief, is naar voren gekomen dat NS de inschatting maakt dat 180 - 200 parkeerplaatsen op een gereguleerd aaneengesloten parkeerterrein voldoende is voor de functie van dit station. Voor de verdere planvorming gaan wij uit van de door NS aangegeven aantallen van 180 – 200 parkeerplaatsen in plaats van de 300 parkeerplaatsen uit het raadskader.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

1.2 Proces en participatie De stationsomgeving maken we samen! De stationsomgeving is van belang voor heel Best. We hebben te maken met eigenaren, omwonenden, passanten, reizigers, bedrijven en organisaties. Elk met hun eigen belangen, wensen en ideeën. En daar dient ruimte voor te zijn. Een goede stationsomgeving maak je samen, in een proces waaraan iedereen kan deelnemen. In dit zorgvuldig vormgegeven participatieproces werken we samen aan een gedragen visie voor het gebied. Een visie die rekening houdt met verschillende wensen en belangen en die kansen biedt voor ondernemers of organisaties om aan te haken. Op deze manier maken we van de stationsomgeving een plek waar iedereen trots op is!

Tijdens deze vijf stappen zijn de volgende participatie-activiteiten georganiseerd.

We hebben in vijf stappen toegewerkt naar een stedenbouwkundig plan voor de stationsomgeving:

Op dinsdag 20 december 2022 was de startbijeenkomst voor de stationsomgeving. Circa 170 omwonenden en ondernemers ontvingen de uitnodiging als huis-aan-huis brief voor de inloopavond. Daarnaast stond de uitnodiging op PleinBest, in het huis-aan-huis blad Groeiend Best en op social media. De avond werd druk bezocht door belangstellenden, omwonenden, ondernemers en vertegenwoordigers van maatschappelijke

1. 2. 3. 4. 5.

PROCES

011

partijen. Ongeveer 100 mensen kwamen langs in het gemeentehuis. Bezoekers liepen bij drie kramen langs voor meer informatie en om hun vragen te stellen of opmerkingen te delen.

stationsomgeving en hoe bereiken we iedereen? De adviesgroep heeft géén inhoudelijke rol: het ontwerp bespreken we tijdens de verschillende bijeenkomsten en werksessies van het participatieproces. Deze groep is 4 keer bij elkaar gekomen.

Straatinterviews en meedenkmarkt Werksessie stationsomgeving

Bruisdag Op 11 juni 2022 konden mensen op verschillende locaties in het centrum terecht voor de Participatie Bruisdag. Om zich te laten informeren én om mee te praten over 5 thema’s die gevolgen hebben voor hoe zij wonen, werken, verblijven en meedoen in Best. Het was een gezellige, drukke en levendige dag met een mooie opkomst. Startbijeenkomst

Vliegende start In gesprek in het gebied Varianten uitwerken Gezamenlijke koers - varianten bespreken Vaststellen (en aan de slag!)

Op zaterdag 28 januari en donderdag 2 februari 2023 waren we aanwezig bij het station om in gesprek te gaan. Op deze twee momenten interviewden we ongeveer 90 mensen. Door op locatie aanwezig te zijn spraken we inwoners en reizigers die we anders misschien niet bereiken. Online vragenlijst Ook online konden mensen meedenken over de stationsomgeving. Zij hadden van 28 januari tot 13 februari 2023 (ruim twee weken) de mogelijkheid om een online vragenlijst in te vullen. 243 mensen maakten hier gebruik van. Overleggen adviesgroep We hebben een adviesgroep ingericht. Deze groep bestaat uit 7 personen met verschillende achtergronden. De adviesgroep denkt mee over het proces: hoe werken we samen aan een mooie

Gezamenlijke koers In gesprek in het gebied

(mei-juni 2023)

(januari-februari 2023)

4 2

5 3 1 Vliegende start (november 2022 -januari 2023)

Overzicht processtappen

Vaststellen en aan de slag Varianten uitwerken

(vanaf juli 2023)

(maart-april 2023)

Overzicht processtappen

Dinsdagavond 7 februari 2023 stond de werksessie voor de stationsomgeving op het programma. In totaal waren er circa 30 inwoners, ondernemers en organisaties aanwezig. De avond begon met een welkomstwoord van de wethouder en een toelichting op het participatieproces. Vervolgens gaf stedenbouwkundig bureau De Zwarte Hond een uitleg over de werksessie. Hierna was het tijd om aan de slag te gaan met drie centrale thema’s rond de stationsomgeving: • • •

Programma: wonen, voorzieningen Karakter/sfeer, openbare ruimte & ontmoeten Mobiliteit en parkeren

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

Proces

013

Legenda

Gesprekken met verschillende partijen

Wonen

Online vragenlijst

Voorzieningen

In maart en april 2023 vonden er gesprekken plaats met verschillende partijen, zoals de bewoners van de Spoorstraat, de winkelgebiedsmanager, Stichting Molenhuis Best, Stichting Vrienden van de Molen “De Volharding” en grondeigenaren in de stationsomgeving.

Naast een inloopavond en gesprekken op straat was er een mogelijkheid om online te reageren, van 14 tot 25 juni 2023 op de scenario’s en modellen. Deze online vragenlijst is door 129 deelnemers ingevuld. De vragenlijst was opgedeeld in vier delen: •

Themasessie transformatie stationsomgeving Op 16 mei 2023 kwam de gemeenteraad samen voor een speciale themasessie over de voorgang van de transformatie van stationsomgeving. Tijdens deze avond stond de vraag centraal of de aanwezigen (na deze themasessie) voldoende informatie hadden over de scenario’s om in het najaar een besluit te kunnen nemen over de stedenbouwkundige voorkeursvariant. Inloopavond en tentoonstelling Op donderdag 15 juni 2023 zijn de scenario’s en modellen voor de nieuwe stationsomgeving van Best gepresenteerd tijdens een inloopavond. Alle inwoners, ondernemers en verenigingen van Best waren welkom om te reageren. Ongeveer 80 geïntreseerden bezochten de inloopavond. De posters bleven daarna nog een week in het gemeentehuis hangen, zodat mensen deze nog konden bekijken. Er kon gereageerd worden op verschillende thema’s: • • • •

Vier pijlers voor de stationsomgeving Inspiratie voor de nieuwe stationsomgeving Zes scenario’s voor de openbare ruimte Drie modellen voor de bebouwing

Straatgesprekken

• • •

de pijlers waarop de ontwerpen voor de nieuwe stationsomgeving gebaseerd zijn de ontwerpen voor de openbare ruimte de modellen voor de woongebouwen afsluitende vragen tot slot

Gesprekken met verschillende partijen In juli 2023 vonden er gesprekken plaats met verschillende partijen, zoals het Gehandicaptenplatform Best, Best Duurzaam, IVN Best, Stichting Molenhuis Best, Stichting Vrienden van de Molen “De Volharding”, R.K. Parochie Sint Odulphus van Brabant, Erfgoedvereniging Dye van Best, bewoners Spoorstraat en bewoners Rembrandtlaan.

Schetssessie 7 februari

Participatielogboek Alle informatie die met deze participatiemomenten is opgehaald is verwerkt in een logboek. Dit participatielogboek is te vinden in de bijlage. De informatie hebben we allereerst gebruikt om de 6 verschillende scenario’s op te zetten en de 3 modellen voor de bebouwing aan de oostzijde. Vervolgens hebben we de reacties op deze verschillende scenarios en modellen meegenomen bij de weging hiervan. In het volgende hoofdstuk is telkens een samenvatting te lezen van wat de Bestenaar vindt per onderdeel en hoe dit wel of niet is meegenomen in het adviesscenario.

Op zaterdag 24 juni 2023 zijn de verschillende modellen en scenario’s voor de nieuwe stationsomgeving van Best gepresenteerd op het stationsplein. Een deel van de gesproken inwoners wist op voorhand van dit moment af, terwijl anderen toevallig langs liepen en zich graag lieten informeren. Ongeveer 50 mensen kwamen langs. Inwoners konden reageren op de volgende thema’s: • • •

Inspiratie voor de openbare ruimte en bebouwing Zes scenario’s voor de openbare ruimte Drie modellen voor de bebouwing

Foto’s van startbijeenkomst 20 december 2022

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

AMBITIE

015

2. Ambitie In dit hoofdstuk leggen we de ambitie voor de Best(s)e stationsomgeving uit. Dit doen we door eerst de historie van de plek te duiden en vervolgens de pijlers voor de ontwikkeling toe te lichten.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

AMBITIE

017

2.1 Historie van de plek Met de ontwikkeling van de stationsomgeving voegen we een nieuwe tijdslaag toe aan de historie van Best. Door terug te kijken kunnen we niet alleen zorgvuldig aansluiten op de lokale karakteristiek, maar versterken wij op bepaalde plekken bestaande structuren en kunnen wij deze zelfs weer compleet maken. 1950 - Aanleg tweede dorpslint Voor ontwikkeling van de stationsomgeving zijn grofweg drie tijdslagen aan te wijzen die van belang zijn voor de toekomst. De eerste tijdslaag is die van Best als dorpslint. Het oudste dorpslint, de huidige Oirschotseweg-Hoofdstraat, vormt de historische verbinding tussen de oudere dorpen Oirschot en Sint-Oedenrode. Dit lint vormt tot op de dag van vandaag de kern van het dorp Best. Het is zowel visueel als emotioneel de structuur van het dorp en de verbinding tussen station en centrum.

1975 - Sprong over het spoor Halverwege de 20e eeuw werd een tweede lint, de huidige Koningin Emmalaan-Leeuwerikstraat, belangrijk voor de ontwikkeling van Best. Langs dit lint werden geleidelijk meer en meer woningen gebouwd. Dit lint vormde daarmee lange tijd een belangrijke ontwikkeldrager van Best. Tussen de twee linten ontstond een onduidelijke tussenruimte, die nog een langere tijd als agrarisch gebied functioneerde. Later werd dit gebied gefaseerd ontwikkeld. Vandaag de dag is deze fasering in het gebied tussen de linten nog steeds zichtbaar.

2023 - Een spoordek met potentie In de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw ‘sprong’ Best over het spoor. De ontwikkeling van Best ging westwaarts! In verschillende tijdslagen werden kleinere en grotere ontwikkelingen toegevoegd aan het mozaïek van Best. Met het verdiepen van het spoortracé ontstond de kans om de twee zijden van Best met elkaar te verbinden. Echter is deze potentie niet volledig benut. De stationsomgeving is vandaag de dag een plek waar je liever weg wilt gaan dan er te blijven en het gebied vormt nog steeds een barrière tussen oost en west. De ontwikkeling van de stationsomgeving biedt dan ook kansen om van Best weer een samenhangend mozaïek te maken, waar de twee linten belangrijke dragers zijn en de onduidelijke tussenzone tussen de twee linten een nieuwe betekenis krijgt voor Best.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

AMBITIE

019

2.2 Pijlers voor ontwikkeling 4 pijlers vormen de basis voor de Best(s)e stationsomgeving en zijn daarmee het fundament voor de ontwikkeling. Deze pijlers zijn gebaseerd op de beleidskaders en op de inbreng van inwoners, ondernemers en organisaties uit Best.

I.

Verbinding tussen dorp en regio! In de stationsomgeving komen twee werelden samen: het dorpse karakter van Best en de stedelijke dynamiek van de Brainport Regio. Met de komst van de Brainportlijn zal dit nog verder versterkt worden. Dit biedt kansen tot een unieke groenstedelijke leefomgeving als toevoeging op de bestaande woonkwaliteiten van Best. Een plek waar mensen die van reuring houden wonen, werken en elkaar ontmoeten. De bebouwing aan het station krijgt een elegant en passend karakter met levendige plinten en appartementen voor jong en oud. Dit brengt de doorstroming in Best op gang waardoor alle bewoners profiteren. Er komen maximaal 600 woningen. Een broodnodig maar desalnietemin flink aantal, dat zorgvuldig ingepast dient te worden. Onder meer door bouwhoogtes af te laten nemen richting de Hoofdstraat en de Molenstraat passen we deze ontwikkeling in in het dorpse karakter van Best.

II.

Een warm welkom thuis! De stationsomgeving is vandaag de dag een plek waar je het liefst zo snel als mogelijk weer weggaat. Dit terwijl het een plek is waar veel bewoners van Best dagelijks thuiskomen. En dat is juist het gevoel dat we met de ontwikkeling van de stationsomgeving willen realiseren: als je het station uitloopt ben je thuis en realiseren we een fijne en kwalitatief hoogwaardige plek voor jong en oud om te verblijven, wonen en werken; Hét visitekaartje van Best! De nieuwe stationsomgeving is een warme en groene entree voor Best. Deze biedt een gevarieerde mix met inspirerende functies en een diversiteit aan activiteiten en mensen.

III.

Van barrière naar verbinding! De nieuwe stationsomgeving wordt een gebied dat verschillende delen van Best met elkaar verbindt. We verbeteren bestaande langzaam verkeer routes en zorgen voor een nieuwe verbinding voor voetgangers en fietsers tussen de Rembrandtlaan en het Kapelplein. Anderzijds proberen we de druk door auto’s op onder andere de Spoorstraat te verminderen en wordt het autoverkeer behorende bij de nieuwe ontwikkeling grotendeels met een eigen ontsluiting via de Stationsstraat afgewikkeld. Goede en nieuwe verbindingen zorgen ook voor een betere toegankelijkheid van het station voor langzaam verkeer. Het busstation wordt beter ingepast met logische routes naar het stationsgebouw. We kijken hierbij naar de toekomst door rekening te houden met de komst van de Brainportlijn.

IV. WijCK, Pijnacker - bron: woneninwijck.nl/

Groen, duurzaam & levendig! De nieuwe stationsomgeving wordt in alle facetten duurzaam; de voetganger en fietser staan centraal, energie wordt gewonnen uit hernieuwbare bronnen en groen en water koelen de openbare ruimte. Deze openbare ruimte nodigt uit tot ontmoeten, flaneren, bewegen en spelen. De begane grond van de gebouwen is gevuld met een variatie aan functies, waaronder werk- en vergaderruimte, horeca, kleinschalige detailhandel (winkel aan huis) en cultuur. De nieuwe woonomgeving sluit aan op de woonwensen van verschillende doelgroepen.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

Opgave

021

3. Opgaves De opgaves voor de Best(s)e stationsomgeving bestaan uit verschillende onderdelen. Een belangrijk onderdeel is het toevoegen van woningen en voorzieningen. Maar ook betere routes voor fietser en voetganger en een toekomstbestendig busstation zijn onderdeel van de opgave. In dit hoofdstuk worden de verschillende deelopgaves kort toegelicht.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

OPGAVE

023

3.1 Wonen en andere functies De nieuwe stationsomgeving biedt een woonmilieu dat door zijn uitstraling, levendigheid en nabijheid van het centrum uniek is. Kwaliteiten zijn onder meer het groen en de herkenbaarheid van de structuur van Best die passen bij de historie van de plek. In totaal biedt de stationsomgeving ruimte voor maximaal 600 woningen in verschillende typen en prijsklassen. Het woonmilieu, dat wij willen realiseren, is vooral gericht op (kleinere) huishoudens en op doelgroepen die behoefte hebben aan nabijheid van voorzieningen, openbaar vervoer en die zich aangetrokken voelen door de levendigheid van het centrum van Best. Op de begane grond zorgen appartementen, maisonnettes, (mogelijk) woon-werkateliers en andere functies zoals horeca, kleinschalige detailhandel en cultuur voor levendigheid in de openbare ruimte. In totaal biedt de stationsomgeving ruimte voor 2.500 m2 bruto vloeroppervlakte aan commerciële en culturele voorzieningen. Op de bovengelegen verdiepingen worden verschillende type appartementen gerealiseerd.

LEGENDA Woongebied Ruimte voor andere functies op begane grond Opgavekaart wonen en andere functies

We maken een levendig en aantrekkelijk gebied voor zowel onze inwoners als voor de nieuwe bewoners van Best!

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

OPGAVE

025

3.2 Fietser en voetganger Voor fietser en voetganger wordt de stationsomgeving een stuk aangenamer. Door met nieuwe routes aan te sluiten op bestaande routes, ontstaan heldere verbindingen tussen het centrum en het station. Daarnaast verbeteren wij de verbindingen tussen het oostelijk en westelijk deel van Best.

Zo maken we een aantrekkelijke route van het station naar het centrum via de Hoofdstraat...

De stationsomgeving maakt voor veel mensen onderdeel uit van de dagelijkse routine. Hiertoe is het belangrijk dat voetgangersstromen soepel afgewikkeld worden en op een logische manier verbonden zijn met de belangrijkste functies. Zowel in oostwestelijke richting als in noordzuidelijke richting verbeteren wij met de ontwikkeling van de stationsomgeving bestaande routes en voegen wij nieuwe routes toe. Een belangrijke opgave bij de ontwikkeling van de stationsomgeving is de verbetering van de verbinding tussen centrum en station. Een nieuwe en aantrekkelijke route voor voetgangers vanaf het station wordt aangesloten op de Hoofdstraat. Deze route wordt begeleid door plinten met levendige functies, zoals horeca en een aantrekkelijke en bovenal groene openbare ruimte. Verder verbeteren

...en een groene verbinding van de Rembrandtlaan naar het Kapelplein!

LEGENDA Wandelroutes Fiets- en wandelroutes Fietsparkeren

Opgavekaart fietser en voetganger

wij de fiets- en wandelroute tussen de Stationsstraat en de Hoofdstraat. Een nieuwe groene route tussen de Rembrandtlaan en het Kapelplein verbindt het westelijk deel van Best met het centrum. Een nieuwe, doorgaande fietsroute van de Spoorweglaan naar de Stationsstraat zorgt niet alleen voor optimale verbinding van het station met Best, maar ook voor een goede verbinding van en naar andere functies in Best zoals verschillende sportverenigingen. Deze fietsroute sluit logisch aan op een nieuwe fiets parkeervoorziening met een capaciteit die voorziet in de toekomstige vraag.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

OPGAVE

027

3.3 Bus

3.4 Auto

We zorgen dat het station goed bereikbaar is voor bussen, nu en in de toekomst!

De gecombineerde ruimtevraag van parkeren en routes is groot. We moeten dus zoeken naar slimme oplossingen om ook ruimte te houden voor een aantrekkelijke openbare ruimte!

Het busstation sluit uiteraard logisch aan op de regionale buslijnen. Daarvoor moeten 4 halteplekken op het busstation worden ingepast. Ook reserveren wij ruimte voor 2 toekomstige haltes voor de Brainportlijn. Voor overzicht en efficiëntie worden de verschillende halteplekken gecombineerd in één busstation; zo blijft er meer ruimte over voor groen en weet iedereen de juiste bus snel te vinden.

Ondanks dat voetganger en fietser de voorkeur hebben in de toekomstige stationsomgeving van Best, moet het station ook voor auto’s goed bereikbaar zijn. Zo is er zowel aan de noord- als de zuidzijde van het station een Kiss & Ride ingepast in de openbare ruimte. Daarnaast gaan wij uit van een afsluitbare en geconcentreerde parkeervoorziening voor 200 autoparkeerplaatsen* voor treinreizigers. Dat betekent één terrein, in plaats van meerdere, met bijvoorbeeld een slagboom. Het bezoekersparkeren wordt hier (grotendeels) mee gecombineerd.

autoparkeren te reduceren; in het gebied zijn alle alternatieve vervoersmogelijkheden aanwezig. Toekomstige regulatie van het parkeren is een vereiste om langparkeerders te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan blauwe zone en vergunninghouders.

Naast het parkeren voor treinreizigers realiseren wij ook een hoogwaardige, gebouwde parkeervoorziening voor bewoners van de nieuwe woningen aan de oostzijde van het spoordek. Een goed mobiliteitsplan maakt het mogelijk om het

*In het kader van het Handelingsperspectief, is naar voren gekomen dat NS de inschatting maakt dat 180 - 200 parkeerplaatsen op een gereguleerd aaneengesloten parkeerterrein voldoende is voor de functie van dit station. Voor de verdere planvorming gaan wij uit van de door NS aangegeven aantallen van 180 – 200 parkeerplaatsen in plaats van de 300 parkeerplaatsen uit het raadskader.

In het nieuwe busstation is voldoende ruimte beschikbaar om aangenaam en veilig te wachten. Het nieuwe busstation is door het vele groen en de zitmogelijkheden een aangename verblijfsplek.

LEGENDA

LEGENDA

P P

Parkeren woningen

K&R

Kiss en Ride

Busstation Busroute

Opgavekaart bus

Parkeren NS

Route auto L&L TCN

Zone laden en lossen Tapijtcentrum

Opgavekaart auto

Voor de ontsluiting van het Tapijtcentrum, die aan de noordoostzijde van het station is gevestigd hebben wij een expeditieroute ingepast vanaf de Hoofdstraat, achter langs het Tapijtcentrum en weer terug naar de Hoofdstraat.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

SCENARIO’S

029

4. Scenario’s Oplossingen voor de deelopgaves uit hoofdstuk 3 zijn vertaald naar een zestal scenario’s voor het gebied. De scenario’s variëren van een beperkte ingreep waarbij zoveel mogelijk wordt voortgebouwd op de bestaande situatie, tot ingrijpendere voorstellen die tot een beter en efficiënter ruimtegebruik leiden en mogelijkheden bieden voor verblijven en verbinden. Daarnaast zijn er 3 bebouwingsmodellen gemaakt. Deze modellen kunnen wij met elk scenario combineren.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

SCENARIO’S

031

4.1 Integrale scenario’s Er zijn 6 scenario’s ontwikkeld die invulling geven aan de opgave voor de stationsomgeving. Scenario’s 1a en 1b tonen de mogelijkheden van de ontwikkeling als onder meer het parkeren per functie apart van elkaar wordt opgelost. Scenario’s 2 en 3 tonen de voordelen van het in samenhang ontwikkelen van de stationsomgeving. Scenario 1a – Basic Best Dit scenario bouwt voort op de bestaande situatie in de stationsomgeving. Hierbij is in de openbare ruimte veel ruimte nodig voor parkeren en verkeer. Daardoor blijft er minder ruimte over voor groen en ontmoeting dan in de andere scenario’s. Voor het parkeren is veel ruimte voorzien. Treinreizigers parkeren hun auto op een afgesloten parkeerterrein aan de Spoorstraat met 200 parkeerplaatsen. Treinreizigers die met de fiets komen kunnen hun fiets stallen in de huidige stalling die uitgebreid wordt op het spoordek. Voor de nieuwe bewoners is een parkeervoorziening van 372 plekken (met reductie door inzet deelauto’s) aan de oostzijde voorzien. Bezoekers parkeren in het verlengde van de Stationsstraat, waar 142 reguliere parkeerplaatsen en nog eens 30 parkeerplaatsen voor deelauto’s zijn voorzien. Dit model gaat uit van twee busstations. De lokale buslijnen halteren op het huidige busstation aan de noordwestzijde. Voor de Brainportlijn zijn twee halteplekken aan de zuidzijde van het station voorzien.

Scenario 1b – Basic Best Dit scenario bouwt voort op scenario 1a. Het verschil ten opzichte van scenario 1a is dat de bestaande fietsenstalling wordt vervangen door een nieuwe gebouwde fietsenstalling in de nieuwbouw aan de oostzijde van het station. Dit maakt ruimte voor een aantrekkelijke oost-westroute voor fietsers en voetgangers naar het centrrum. Daarnaast biedt dit de mogelijkheid voor één gecombineerd busstation voor regionale lijnen en de Brainportlijn aan de (bestaande) noordwestzijde. Scenario 2a – Groene verbinding Scenario 2a voorziet in een halfverdiepte parkeergarage in twee lagen aan de Spoorstraat voor treinreizigers en een deel van het bezoekersparkeren. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor groen. Verder zorgt een gecombineerd, nieuw busstation aan de zuidzijde voor extra vergroening en een nieuwe fietsenstalling aan de noordzijde van het station. De nieuwe ligging van het busstation maakt het noodzakelijk voor bussen om in dit scenario via de Rembrandtlaan, in plaats van de Oirschotseweg, het station te benaderen.

Scenario 2b – Groene verbinding Net als scenario 2a voorziet dit scenario in een halfverdiepte parkeergarage in twee lagen aan de Spoorstraat. In dit scenario is deze parkeervoorziening groter dan die van scenario 2a waardoor zowel treinreizigers als alle bezoekers van de nieuwbouw aan de oostzijde gebruik kunnen maken van deze voorziening. Door deze combinatie zijn er minder plekken nodig, waardoor er meer ruimte is voor groen. Ook voorziet dit scenario in een nieuwe gebouwde fietsenstalling in de nieuwbouw aan de oostzijde van het station. Scenario 3a – Het stationspark In dit scenario maken we een zogenaamde parkeerhub: een garage bij de Vincent van Goghstraat. Hier komt parkeren voor treinreizigers en al het bezoekersparkeren voor de nieuwbouw. Toekomstige bewoners parkeren net als in de andere scenario’s aan de oostzijde van het station in de nieuwbouw. De parkeerhub voorziet ook in ruimte voor fietsparkeren. Aan de zuidzijde komt in dit scenario een gecombineerd nieuw busstation. Scenario 3b – Het stationspark Het laatste scenario gaat uit van een volledige integrale ontwikkeling. Bewoners, bezoekers en treinreizigers parkeren allen in een gecombineerde parkeervoorziening in de nieuwbouw aan de oostzijde. Door deze combinatie zijn ongever 550 parkeerplekken nodig.

Ook voorziet deze parkeervoorziening in een fietsenstalling voor treinreizigers in de nieuwbouw aan de oostzijde. Deze slimme combinaties zorgen ervoor dat het spoordek en de directe omgeving zo groen als mogelijk kan worden ingericht.

LEGENDA P

Parkeren bewoners nieuwe ontwikkeling

Ruimte voor groen & recreëren

P

Parkeren bezoekers woningen en retail

Busroute

P

Parkeren treinreizigers

Route bus en auto gecombineerd

L&L

Zone laden en lossen Tapijtcentrum

Fietsroute

Busstation

Voetgangers

Kiss en Ride

Route auto

Fietsparkeren

Plek voor deelauto’s

BEZOEKERS

TCN

K&R

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS AMBITIEDOCUMENT

SCENARIO’S

033

4.2 Bebouwingsmodellen Aan de oostzijde van het spoordek is ruimte voorzien voor nieuwbouw met onder meer maximaal 600 woningen en aanvullende voorzieningen. De 3 modellen voor de oostzijde kunnen onafhankelijk van elkaar worden gecombineerd met de scenario’s zoals opgenomen in paragraaf 4.1 Model A - Bestse blokken In dit model staan verschillende bouwblokken aan de oostzijde langs het spoordek. Tussen de blokken bevinden zich straten waar je doorheen kunt wandelen richting het groen rond de begraafplaats. De trapsgewijze hoogte-opbouw van de gebouwen houdt rekening met het karakter van Best. Hogere bebouwing markeert het station. Richting de Molenstraat en de Hoofdstraat neemt de bouwhoogte af tot circa 4 à 5 bouwlagen hoog.

Model B - De verborgen tuin In dit model vormt de nieuwbouw een front van 4 tot 8 bouwlagen hoog richting het spoordek. Achter de eerste rij bebouwing is een openbare ruimte, met een parkeervoorziening eronder, die iets hoger ligt dan het tunneldek. In de tweede line, achter de bebouwing direct aan het spoordek, staat hogere bebouwing. Deze bebouwing is minder nadrukkelijk zichtbaar vanuit de omgeving. Ook in dit model markeert hogere bebouwing het station. Richting de Molenstraat en de Hoofdstraat neemt de hoogte af tot circa 4 à 5 bouwlagen.

Model C - Stationstuinen In dit model staan verschillende bouwblokken rond gezamenlijke tuinen voor bewoners. Tussen de blokken zijn daarnaast een aantal openbare ruimte te vinden. Ook in dit model markeert hogere bebouwing het station. Richting de Molenstraat en de Hoofdstraat neemt de hoogte af tot circa 4 à 5 bouwlagen.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

WEGING SCENARIO’S

035

5. Weging scenario’s De 6 scenario’s en 3 bebouwingsmodellen zijn gepresenteerd aan de gemeenteraad en vervolgens aan alle Bestenaren voorgelegd (stap 4 in het participatietraject). Daarnaast zijn de scenario’s door een extern verkeerskundig bureau getoetst op verkeersafwikkeling en parkeren. Een externe kostendeskundige heeft de kosten doorgerekend voor alle scenario’s. Met de vervoerspartijen is overleg gevoerd en zijn de mogelijkheden en onmogelijkheden van de scenario’s verkend. De verschillende momenten in het participatietraject en de hierbij geboden mogelijkheden tot input en mening hebben veel informatie gegeven om te kunnen toetsen in hoeverre de wensen en ideeën van de Bestenaar zijn meegenomen. Deze nieuwe informatie plus de al bestaande kennis hebben we gebruikt om elk scenario grondig te wegen. Per scenario kijken we naar een aantal hoofdonderwerpen; busroute en -station, fietsparkeren, parkeren, kwaliteit en hoeveelheid groen. Deze hoofdonderwerpen hebben we op verschillende criteria gewogen zoals ruimtebeslag, functionaliteit, participatie en kosten. Een volledig overzicht van deze weging met alle criteria is te vinden in de bijlage. In dit hoofdstuk geven we per onderwerp de huidige situatie, de opgave, de voor- en nadelen per scenario, de mening van de Bestenaar en ons uiteindelijke advies weer.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

5.1 Busroute en busstation

WEGING

037

Scenario 1a Voordelen:

---------

•

Busverkeer kruist niet de nieuwe oost-westroute voor fietsers en voetgangers.

Nadelen:

Huidige situatie Er zijn 3 reguliere buslijnen en 2 buurtbussen met een station aan de noord-westzijde waarbij de bussen zowel in- en uitrijden via de Oirschotseweg. Het station wordt gecombineerd met een Kiss en Ride wat soms tot onveilige situaties leidt. In het midden van het busstation is een parkeerterrein gepositioneerd. Het busstation functioneert redelijk, maar heeft niet veel ruimtelijke kwaliteit. De positie ten opzichte van de ingangen van het treinstation is qua zichtbaarheid niet ideaal. De looproutes kruisen verder geen andere verkeersstromen waardoor de route op veiligheid wel goed scoort.

Opgave In de toekomst komt er waarschijnlijk bij station Best een aantakking op de Brainportlijn. Deze nieuwe buslijn komt vanaf de Stationsstraat aan de zuidzijde het gebied ingereden en verbindt verschillende Brainporthubs, waaronder een hub aan de zuidzijde van Best aan de A2. Er wordt nu vanuit gegaan dat het om één extra lijn gaat, dit kunnen er ook twee zijn. In de verschillende scenario’s laten we zien hoe en waar deze uitbreiding mogelijk is.

•

Onoverzichtelijk voor reizigers omdat het 2 stations zijn.

•

2 stations voor vervoerspartijen niet wenselijk.

•

Neemt extra ruimte in beslag doordat er twee stations zijn.

•

Reizigers van halte Brainportlijn naar station kruisen wel de nieuwe oost-westverbinding.

Scenario 1b Voordelen: •

Reizigersstromen tussen station en bushalte kruisen geen andere doorgaande routes.

•

Kosten zijn beperkt.

•

Ruimtebeslag is minimaal.

•

Flexibiliteit richting de toekomst voor de nieuwe Brainportlijn.

Nadeel: •

Brainportlijn kruist de nieuwe oost-westverbinding

Scenario 2a, 2b, 3a & 3b Voordelen: •

Buslijnen kruisen niet de nieuwe oost-westverbinding.

•

Ruimtebeslag is minimaal.

•

Goed zichtbaar vanuit huidige zuiduitgang station.

Nadelen: •

Reizigersstromen tussen station en bushalte kruisen nieuwe oost-westverbinding.

•

De route door de Rembrandtlaan is verkeerskundig en vanuit inwoners niet gewenst. De Rembrandtlaan is slechts een erfontsluitingsweg. De Molenstraat en Stationsstraat zijn gebiedsontsluitingswegen met een breder wegprofiel.

•

Opheffen halte in het centrum voor lijn 9 door nieuwe route.

•

Beperktere mogelijkheden voor bouwen op het dek.

•

Hoge kosten.

LEGENDA Busstation Busroute

Huidige situatie bushalte

Route bus en auto gecombineerd

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

Wat vindt de Bestenaar?

Advies

De Bestenaar heeft grote zorgen over een eventuele busroute via de Rembrandtlaan omdat de Rembrandtlaan een duidelijke woonstraat is. Ook zijn er negatieve reacties op het verdwijnen van de halte van lijn 9 in het centrum als de route via de Rembrandtlaan gaat. Hierdoor komen de scenario’s 2a, 2b, 3a en 3b slecht uit de bus. Vanuit de verschillende participatiemomenten komt het busstation uit scenario 1b het beste naar voren. Met name door de route die de buslijnen hierbij afleggen en het minimale ruimtebeslag waardoor er meer ruimte overblijft voor groen, sport en spelen.

In scenario 1b, het voorkeursmodel qua busstation en busroutes, laten we het station op de huidige positie liggen en komt er een aantakking voor de Brainportlijn vanaf de zuidzijde. Het busstation wordt vernieuwd om het geschikt te maken voor de extra haltes. Hiermee ontzien we de Rembrandtlaan en is er slechts een beperkt aantal momenten waarop de Brainportlijn de nieuwe oost-westverbinding kruist, als deze in de toekomst doorgaat.

Impressie nieuwe situatie - Station Tilburg

Dit model heeft het meeste draagvlak bij Bestenaren en legt een minimaal beslag op de openbare ruimte. Daarnaast heeft deze optie vanuit verkeersveiligheid ook de voorkeur doordat reizigers die willen overstappen tussen bus en trein geen verkeersroutes hoeven over te steken. Aandachtspunt bij deze variant is de positie van de ingangen van het treinstation ten opzichte van het busstation, hierbij moeten reizigers nu een bocht maken en hebben niet direct overzicht. Ook moet er voldoende aandacht zijn voor een verkeersveilige oversteek van de Brainportlijn over de oost-westverbinding.

WEGING

039

5.2 Fietsparkeren ---------

Huidige situatie

Opgave

Het fietsparkeren is gedeeltelijk bebouwd en gedeeltelijk in de openbare ruimte op maaiveld opgelost. Het gaat om 1784 plekken. Deze voldoen in de huidige situatie. Door de beperkte openingstijden van de bewaakte stalling wordt deze momenteel niet optimaal benut en dit is veelvuldig aangegeven als een knelpunt voor Bestenaren. Het fietsparkeren op maaiveld wordt als rommelig ervaren en draagt negatief bij aan de ruimtelijke kwaliteit van de stationsomgeving. Het is slecht beheersbaar en mede daardoor onveilig.

Er wordt door ProRail verwacht dat er in 2040 200 tot 600 fietsparkeerplekken extra nodig zijn. Dit vraagt om een toekomstbestendige oplossing waarbij uitbreiding van de huidige aantallen mogelijk is. Daarnaast is de opgave om dicht bij het station het fietsparkeren te faciliteren in een veilige en opgeruimde omgeving met ruime openingstijden.

Huidige situatie fietsparkeren

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

WEGING

041

Scenario 1a Voordelen: •

Geen kosten.

•

Dichtbij het station.

Wat vindt de Bestenaar? Het fietsparkeren op maaiveld wordt door Bestenaren als rommelig ervaren en heeft daarom niet de voorkeur. De scenario’s waarbij het fietsparkeren in de plint van de nieuwe bebouwing aan de noordoostzijde wordt geplaatst, kunnen op veel goedkeuring van de Bestenaren rekenen. Er blijft op maaiveld (met maaiveld wordt de natuurlijke hoogte van het grondoppervlak bedoeld) meer ruimte over voor een groen verblijfsgebied en fietsen staan gedurende de hele dag veilig in een bewaakte en overzichtelijke stalling.

Nadelen: •

De locatie van de huidige stalling belemmert de mogelijkheid om een verbinding voor de bus van zuid naar noord te maken.

•

De positie van de stalling zorgt voor een krappere nieuwe oost-westverbinding voor fietsers en voetgangers.

•

Reizigers moeten altijd de nieuwe oost-westroute kruisen als zij naar het station of busstation willen, wat weer tot onveilige situaties leidt.

•

De overdekte stalling is verouderd en het fietsparkeren op maaiveld geeft een rommelige uitstraling.

Advies Scenario 2a Voordelen: •

Door verplaatsen stalling is er ruimte voor aantakking Brainportlijn vanaf het zuiden.

•

Door verplaatsen stalling veel ruimte voor een nieuwe oostwestverbinding.

•

Lage kosten.

•

Veilige route voor reizigers van fietsenstalling naar station.

•

Flexibel uit te breiden naar de toekomst.

Nadelen: •

Minder ruimte voor groen, water, sport en spel.

•

Rommelige aanblik stationsomgeving.

•

Minder mogelijkheid voor bewaakt en overdekt stallen van de fiets.

•

Verder verwijderd van oost-west fietsroute.

Wij adviseren een overdekte en bewaakte fietsenstalling direct nabij busstation en treinstation. Om ruimtelijke kwaliteit toe te voegen aan de stationsomgeving is fietsparkeren op maaiveld niet meer gewenst. Het fietsparkeren in de plint van de bebouwing aan de oostzijde biedt alleen ruimte voor de aantallen in de huidige situatie en is niet uit te breiden in de toekomst naar 2300 plaatsen. Ook is de lengte van de stalling in de plint langs de oostwestroute dusdanig lang dat het de levendigheid en daarmeede sociale veiligheid van deze route juist zou verminderen in plaats van versterken.

Scenario 1b, 2b & 3b Voordelen: •

Meer ruimte voor groen, water, sport en spel.

•

Op de route van twee belangrijke fietsverbindingen noordzuid en oost-west.

•

Door verplaatsen stalling ruimte voor aantakking Brainportlijn vanaf het zuiden.

•

Door verplaatsen stalling veel ruimte voor een nieuwe oostwestverbinding.

•

Veilige en aantrekkelijke stallingsplek voor fietsen.

Nadelen: •

Meer kosten.

•

Reizigers kruisen noord-zuid fietsroute.

•

Niet flexibel om uit te breiden richting de toekomst.

•

Door grote ruimtebehoefte (bijna gehele plint benodigd) weinig levendigheid en sociale controle aan nieuwe oost-west verbinding. LEGENDA Fietsparkeren Fietsroute Voetgangers

Impressie nieuwe situatie - Fietsenpakhuis, Zaandam

De wens van de Bestenaren voor een gebouwde en nette fietsenstalling zien wij daarom op een alternatieve locatie aan de noordwestzijde van het station tussen het busstation en het spoordek. Op deze plek is er ook de mogelijkheid om de fietsenstalling in de toekomst nog uit te breiden of in twee lagen te realiseren. Vanaf deze locatie hoeven reizigers bovendien geen andere bus- of fietsroutes te kruisen. Voordelen: • Door verplaatsen stalling ruimte voor aantakking Brainportlijn vanaf het zuiden. • Door verplaatsen stalling veel ruimte voor een nieuwe oost-westverbinding. • Mogelijk om in de toekomst uit te breiden. • Ruimtelijke kwaliteit verbeteren door gebouwde oplossing in plaats van maaiveld parkeren. • Veilig en aantrekkelijk om fiets te stallen. • Veilige route van stalling naar busstation en treinstation zonder kruisen andere verkeersroutes. • Lagere bebouwing aan oostzijde door niet toevoegen fietsenstalling in de plint. Nadelen: • Hoge kosten. • Ruimtebeslag openbare ruimte.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

WEGING

043

5.3 Parkeren

Scenario 1a & 1b

---------

Voordelen:

Huidige situatie De stationsomgeving van Best wordt nu gedomineerd door parkeerplaatsen. Er zijn 588 plekken, zonder regulatie zoals bijvoorbeeld betaald parkeren of blauwe zone. Dit zorgt ervoor dat een aantal plekken oneigenlijk gebruikt wordt door bijvoorbeeld langparkeerders van het vliegveld in Eindhoven. De hoeveelheid parkeerplaatsen zorgt voor een onaantrekkelijk en enorm verhard gebied wat klimaatproblemen zoals hittestress oplevert. Opgave De parkeerbehoefte voor treinreizigers (P+R) is 180 plekken met uitloop naar 200 parkeerplekken*. Vanuit de NS is de wens geuit om dit op een afgesloten terrein te organiseren. Met de komst van maximaal 600 woningen komen er volgens de parkeernorm Best 465 plekken voor bewoners bij (zonder reductie door inzetten deelauto’s). Doordat er in verhouding veel sociale- en middenhuur appartementen komen, zijn er per woning bijvoorbeeld maar 0,7 plekken nodig. De bewonersplekken moeten op eigen terrein aan de oostzijde georganiseerd worden. Naast het bewonersparkeren zijn er, zonder dubbelgebruik, 190 bezoeker parkeerplaatsen nodig voor de woningen en commerciële functies van de nieuwe ontwikkeling.

Station

Centrum

Schil

Bewonersparkeren* (norm per adres)

Doelgroep Vrijstaand

1,2

1,3

1,4

2^1 kap klein (perceel <275 m )

1,2

1,3

1,3

2^1 kap groot (perceel >275 m2)

1,2

1,3

1,3

2

Tussen/hoekwoning

1,2

1,3

1,3

Koop- en huur appartement tot 50 m2 wvo

0,6

0,7

0,7

•

Minder kosten.

•

Minder bouwvolume aan oostzijde door alleen bewonersparkeren.

Nadelen: •

Vermindering van ruimtelijke kwaliteit door groot verhard parkeerveld NS-parkeren.

•

Brede parkeerstraat van 16 meter voor bezoekersparkeren aan de oostzijde, heeft weinig ruimtelijke kwaliteit.

•

Onveilige situatie door haaksparkeren van bezoekers woningen en commerciële functies op straat waar ook bus door rijdt.

•

Lange loopafstanden van P+R naar station.

Sociaal huurappartement vanaf 50 m wvo

0,7

0,8

0,8

Koop en vrije sector huur appartementen 50 tot 70 m2 wvo

0,7

0,8

0,9

Koop en vrije sector huur appartementen 70 tot 110 m2 wvo

0,9

1,0

1,1

Koop en vrije sector huur appartementen vanaf 110 m2 wvo

1,2

1,3

1,3

Scenario 2a

Serviceflat/aanleunwoning

0,3

0,5

0,6

Voordelen:

2

*De norm bezoekersparkeren is 0,2

Gebied Doelgroep

Inzet aantal deelauto’s

Stationsgebouw Centrum

Reductie op parkeereis

Bewonersparkeren

•

Minder bouwvolume aan oostzijde door alleen bewonersparkeren.

•

De helft minder ruimte op maaiveld voor NS door dubbellaagsparkeren, dus meer ruimte voor groen.

•

NS kan makkelijk op eigen terrein een gereduceerd P+R tarief voor reizigers hanteren.

•

In omgeving alleen regulatie nodig en niet per se betaald parkeren.

-20% 1 deelauto per 20

-10%

woningen Schil en rest bebouwde kom

n.t.b

Nadelen: Op basis van de Nota Parkeernormen 2022

In totaal zijn er 855 plaatsen benodigd. Deze parkeerplaatsen staan een groot gedeelte van de dag (of nacht) leeg. Dubbelgebruik en een goed mobiliteitsplan met de inzet van deelauto’s, mogelijkheden die de nota Parkeernormen 2022 biedt, kan het aantal te realiseren parkeerplaatsen fors reduceren, en biedt meer ruimte voor groen, water, sporten en spelen. Een verdere toelichting op het effect van zulke maatregelen op het totaal te realiseren parkeerplekken is te vinden in het verkeersonderzoek van Goudappel (bijlage III).

•

Onveilige situatie door haaksparkeren van bezoekers woningen en commerciële functies op straat waar ook bus door rijdt.

•

Meer kosten.

•

Minder ruimte voor groen aan zuidwestzijde.

Scenario 2b Voordelen:

Het parkeren in de stationsomgeving moet in alle varianten gereguleerd worden om bijvoorbeeld langparkeerders van Eindhoven Airport te weren.

•

Nog minder ruimtebeslag dan scenario 2a door al het bezoekersparkeren en NS-parkeren te combineren.

•

Geen onveilige situaties meer aan de oostelijke route door toepassing langsparkeren. Haaksparkeren leidt tot draaien en keren op de weg, langsparkeren niet.

•

NS kan makkelijk op eigen terrein een gereduceerd tarief voor reizigers hanteren.

•

In omgeving alleen regulatie nodig en niet per se betaald parkeren.

Nadelen:

Huidige situatie autoparkeren

•

Meer kosten.

•

Minder ruimte voor groen aan zuid-westzijde.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

WEGING

045

Scenario 3a

Wat vindt de Bestenaar?

Advies

Voordelen:

Bestenaren zien in scenario 1a en 1b geen verbetering ten opzichte van de huidige situatie doordat er nog altijd heel veel ruimte op maaiveld nodig is voor het NS-parkeren, het bezoekersparkeren van de woningen en het parkeren voor de commerciële functies. Scenario 3b heeft bij veel mensen de voorkeur, doordat er zo veel ruimte naast en op het spoordek vrij blijft voor vergroenen. Zij vinden anderzijds de hoogte en massa aan de oostzijde in het algemeen wel te fors, waardoor scenario 3b op dat aspect minder goed scoort.

Scenario 3b leidt weliswaar tot het kleinste aantal benodigde parkeerplaatsen, echter is dit scenario alleen mogelijk indien er commerciële (hoge) parkeertarieven worden toegepast voor alle gebruikers. Dit is onacceptabel voor NS. Tevens is het noodzakelijk dat betaald parkeren in de nabijheid van de stationsomgeving van het stationsgebied wordt ingevoerd. Deze gegevens leiden tot een negatief advies voor dit scenario.

•

Minder bouwvolume aan oostzijde door alleen bewonersparkeren en geen integrale hub.

•

Nog minder ruimtebeslag dan scenario 2a en 2b door al het bezoekersparkeren en NS parkeren te combineren in een 4 laagse hub.

•

Geen onveilige situaties meer aan de oostelijke route doordat er alleen nog maar langsparkeren is en geen haaksparkeren meer.

Nadelen: •

Meer kosten

•

In het geval van een parkeergarage moet omgeving ook betaald parkeren worden en niet alleen gereguleerd.

•

Verliesgevende parkeerexploitatie.

•

Hoogte van 4 lagen van hub.

•

Geen busstation aan de noordzijde mogelijk.

•

Veel wegverkeer naar de garage vanaf de zuidzijde dat de nieuwe oostwestverbinding kruist.

Wij adviseren het parkeren uit scenario 2a of 2b, waarbij (gedeeltelijk) gebruik wordt gemaakt van dubbelgebruik tussen bezoekers van de woningen, commercële ruimtes en treinreizigers. Hierdoor hoeven er in totaal minder parkeerplaatsen gemaakt te worden. Door deze halfverdiepte tweelaagse optie blijft er meer ruimte over voor groen. Deze variant bevindt zich op NS-terrein en daardoor kan NS een gereduceerd tarief hanteren voor treinreizigers. In deze variant is betaald parkeren in de nabije omgeving ook niet per se nodig.

Scenario 3b Plekken voor deelmobiliteit bevinden zich aan de nieuwe route langs de oostzijde. De breedte van deze route, voor auto en Brainportlijn, kan in deze variant(en) ook beperkt blijven, waardoor er meer ruimte is voor groen, water, sport en spel.

Voordelen: •

Meeste ruimte vrij aan de westzijde voor groen, water, sport en spel.

•

Geen onveilige situaties meer aan de oostelijke route doordat er alleen nog maar langsparkeren is en geen haaksparkeren meer.

Impressie nieuwe situatie - Tweelaagsparkeergarage, Kampen

Nadelen: •

In het geval van een parkeergarage moet omgeving ook betaald parkeren worden en niet alleen gereguleerd.

•

Meer massa aan de oostzijde waardoor alles hoger wordt.

•

Exploitatie alleen bij hanteren commerciële (hoge) tarieven mogelijk.

•

Geen medewerking van NS doordat ze geen laag tarief kunnen vragen voor treinreizigers in een door externe uitgebate parkeergarage.

Tweelaagse parkeergarage met Spoorstraat

P

Parkeren bewoners nieuwe ontwikkeling

Ruimte voor groen & recreëren

P

Parkeren bezoekers woningen en retail

Busroute

P

Parkeren treinreizigers

Route bus en auto gecombineerd

L&L

Zone laden en lossen Tapijtcentrum

Fietsroute

Busstation

Voetgangers

Kiss en Ride

Route auto

Fietsparkeren

Plek voor deelauto’s

BEZOEKERS

TCN

K&R

bovenste laag op

Stationspark met sport

westzijde incl. plekken

niveau spoordek

en spelinrichting

deelmobiliteit

22m

LEGENDA

Doorsnede dek

Ontsluitingsweg

40m

20m

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

WEGING

047

Huidige situatie

Wat vindt de Bestenaar?

Advies

Langs de oostzijde van de tunnel is geen doorgaande fietsroute van noord naar zuid. Ook is er geen directe verbinding vanaf de Rembrandtlaan via het station naar het centrum. Vanaf de Molenstraat komt er een fietsroute haaks op de Spoorstraat uit wat voor onveilige situaties zorgt. Voor auto’s is er via één van de parkeerterreinen een doorkoppeling tussen de Stationsstraat en Hoofdstraat wat ongewenst sluipverkeer oplevert.

De inwoners van Best zijn te spreken over de nieuwe oost-westroute voor langzaam verkeer en over de meer prominente positie van de fiets- en wandelroutes in het algemeen. Er wordt door een aantal Bestenaren een noordzuidroute voor auto’s gewenst. Er zijn zorgen dat al het verkeer van zowel de woningen als de treinreizigers in alle scenario’s via de zuidzijde georganiseerd is.

Voor fietsverkeer adviseren wij een goede route van noord naar zuid langs de oostzijde en langs de westzijde. En daarnaast een extra, meer recreatieve verbinding vanaf de Rembrandtlaan naar het centrum. We lossen hiermee ook de onveilige situatie van het fietspad Spoorstraat-Molenstraat op.

is door een verkeerskundigbureau als meest geschikt beoordeeld. De Stationsstraat is een zogenoemde gebiedsonsluitingweg (50km/uur) en kan het nieuwe aantal verkeersbewegingen goed afwikkelen. Een huidig knelpunt in het wegennetwerk van Best ligt bij de rotonde Oirschotseweg en Ringweg, door het meeste verkeer via de zuidzijde te ontsluiten wordt dit knelpunt niet nog verder belast. Bovendien is de Oirschotseweg een wijkontsluiting (30km/uur) en daarmee ook minder geschikt.

5.4 Gebiedsontsluiting ---------

Opgave Voor fietsverkeer is de opgave om betere en extra verbindingen te creëren. De stationsomgeving dient een aantrekkelijk verblijfsgebied te worden, waarin de auto een minder prominente plek krijgt.

Voor de stationsomgeving is de opgave om een aantrekkelijk verblijfsgebied te maken. Een noordzuidroute voor auto’s zou voor veel extra verkeer zorgen in het gebied en de al krappe zone rondom het stationsgebouw nog meer onder druk zetten. Om een veilige en aantrekkelijke oost-westroute voor fietsers te maken is een doorgaande autoweg die deze route zou kruisen bovendien vanuit verkeerskundig perspectief niet gewenst.

De verkeersafwikkeling van zowel een groot deel van de bewoners als de P+R gebruikers via de zuidzijde

Situatie Stationsomgeving

Huidige situatie Rembrandtlaan

Impressie nieuwe situatie

Uit het verkeersonderzoek komt naar voren dat er in de verdere uitwerking nog extra aandacht nodig is voor de route van hulpdiensten. Er loopt in de huidige situatie een hoofdroute voor hulpdiensten door de Spoorstraat richting Hoofdstraat, deze moet in de toekomst ook mogelijk zijn. Dit kan door een verbinding met bijvoorbeeld beweegbare paaltjes.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

WEGING

049

5.5 Openbare ruimte ---------

Huidige situatie

Opgave

Wat vindt de Bestenaar?

Een groot deel van de openbare ruimte in de stationsomgeving is verhard. Dit komt gedeeltelijk door de grote aantallen parkeerplaatsen die er zijn. Daarnaast oogt het rommelig door verschillende verhardingstypes en bijvoorbeeld het fietsparkeren op maaiveld. Deze grote verharde oppervlaktes zorgen ook voor verschillende klimaatproblemen zoals hittestress en mogelijk wateroverlast bij piekmomenten. Qua groen wordt het gebied aan de westzijde door een laan met grote volwassen bomen gemarkeerd, onder andere langs de Spoorstraat. Deze bomen beschouwen we als waardevol. Het groen op het spoordek aan de zuidzijde wordt niet als heel waardevol beoordeeld.

De openbare ruimte moet een groene, aantrekkelijke en duurzame entree vormen voor Best. Dit vraagt om zoveel mogelijk vergroenen en toevoegen van verblijfskwaliteit, zoals spelen, sporten, zitplekken en een klimaat adaptief ontwerp.

Hoe meer ruimte voor groen, des te beter. Scenario 3b spreekt aan door de hoeveelheid ruimte die overblijft voor groen, water, sport en spel. Een omgeving die sporten en spelen stimuleert wordt gewaardeerd. Iets van een waterelement zorgt voor veel sociale interactie en wordt vaker genoemd, net als ruimte voor terrassen en bijvoorbeeld een popupmarkt. De bomenrij aan de westzijde (Spoorstraat) van de dek wordt als zeer waardevol beschouwd.

De 6 scenario’s verschillen van elkaar als het gaat om de hoeveelheid ruimte die vrijkomt voor groen. Het ruimtebeslag van de andere bouwstenen zoals parkeren, de bus en fiestparkeren bepalen voor een groot deel hoeveel groen er mogelijk is. Dit is met scenario 1a het minst en oplopend naar scenario 3b het meest. Als het gaat om kosten is eenzelfde weging mogelijk, want hoe meer groen hoe hoger de kosten voor onderhoud. Zo is het voordeel van scenario 1a dat er weinig kosten zijn en het nadeel dat er weinig ruimte voor groen is en bij scenario 3b omgekeerd, dus veel ruimte voor groen en hoge kosten.

Advies Bomen Allereerst adviseren wij om de bestaande laan met bomen langs de westzijde (Spoorstraat) van het gebied te behouden, mede door de inbreng vanuit de participatie. Deze volwassen bomen hebben veel waarde voor het gebied, zowel door uitstraling en doordat ze hittestress in het gebied tegengaan. Aan de oostzijde van het dek stellen wij ook een zelfde laanstructuur voor met volwaardige bomen.

Wat moet de uitstraling worden van de nieuwe stationsomgeving? Meerdere antwoorden mogelijk 124 van 130 respondenten

66.1%

53.2%

45.2%

46.8%

41.1%

21%

15.3%

15.3%

14.5%

9.7%

7.3%

Anders, namelijk:

3.2%

Bij ‘overige’ zijn speeltoestellen voor kinderen en de mogelijkheid voor evenementen benoemd.

Huidige situatie stationsomgeving

Uitkomsten participatietraject

Zuidzijde Het huidige spoordek kan veel groener en meer als een park ingericht worden, met dwaalroutes die uitnodigen tot beweging en ruimte voor sport en spel. Met name de wat rustigere zuidzijde zien wij als een parkachtige omgeving. Reizigersdomein Rondom het stationsgebouw adviseren wij een kwalitatief hoogwaardige pleinruimte voor fietsers en voetgangers, met groene plantvakken die de richting van reizigers kunnen begeleiden. Nieuwe oost-westroute Langs de nieuwe oost-westroute voor fietsers en voetgangers zien wij veel volwaardig groen zoals bomen en royale plantvakken, met mogelijkheid om het regenwater op een natuurlijke manier te laten infiltreren in de ondergrond door bijvoorbeeld een wadi. Een wadi is een groene greppel die gevuld kan zijn met hemelwater. Noordzijde De noordzijde van het station heeft wat meer reuring dan de zuidzijde, hier blijft het ook mogelijk om (kleine) evenementen te organiseren. Hier zien wij ook kans om meer te vergroenen. De verharding op het dek aan de Hoofdstraat kan plaats maken voor gazon en omringd worden door groene borders en bomen, zo is er nog wel ruimte voor bijvoorbeeld een pop-up markt. Aan deze zijde zien wij ook ruimte voor terrassen en bijvoorbeeld een waterelement waar kinderen en volwassenen samenkomen.

Vervolg In een vervolgtraject zien we een kans om samen met de Bestenaar de openbare ruimte verder vorm te geven en het daarmee echt een passende plek voor Best te maken. Opgehaalde wensen, zoals de voorkeuren voor type openbare ruimte worden hier in meegenomen.

DE BEST(S)E STATIONSOMGEVING

AMBITIEGIDS

5.6 Wonen en andere functies ---------

Huidige situatie In de huidige stationsomgeving staan een aantal oude loodsen, het Biobest Theater en er wordt een café bij het stationsgebouw gerealiseerd. De overige ruimte is met name voor parkeren ingericht. Ook staat er in de nabije omgeving een molen: De Volharding. Opgave

Verstedelijkingsakkoord

62.000

Vanuit het raadsbesluit van maart 2022 moet de stationsomgeving voorzien in maximaal 600 appartementen met een verdeling van 40% sociaal (waarvan minimaal 75% sociale huur), 30% middenhuur/koop en 30% vrije sector. De stationsomgeving dient zo mogelijk te voorzien in 2.500 m2 voor retailhandel, dienstverlening en cultuur, zonder te concurreren met het winkelgebied in het centrum van Best. De stationsomgeving dient een aantrekkelijk, duurzaam en innovatief woon-, werk- en verblijfsgebied te worden.

woningen te bouwen in Regio Zuidoost-Brabant voor 2040

waarvan

4.100 woningen in Best

WEGING

051

Wat vindt de Bestenaar?

Advies

De Bestenaar juicht de komst van woningen en voorzieningen in de stationsomgeving toe. Ze zien qua woningtype graag een aanvulling op de omliggende wijken en vragen aandacht voor aanvullende nieuwe functies en voorzieningen die geen concurrentie vormen met die in het centrum. Met name het hoogte-accent van 16 lagen, maar ook de forsheid van de totale ontwikkeling is iets waar veel Bestenaren moeite mee hebben. Past dit wel bij Best? Daarnaast zijn er grote zorgen geuit over de invloed van de hoge bebouwing op de molenbiotoop door Stichting Vrienden van de Molen “De Volharding”. Mensen vinden het logisch en gewenst dat er een groot aantal woningen komt, zeker de jonge mensen. De getrapte hoogte afbouw naar de Hoofdstraat en Molenstraat valt in goede aarde. Mensen vragen of de hoogte niet iets meer ‘verspreid’ kan worden in plaats van 1 accent van 16 lagen. Bestenaren vragen ook aandacht voor het Bestse karakter in de bebouwing. Dit gaat om goede aansluiting op de lintbebouwing, variatie en kleine korrel, dus geen grote wand bebouwing, aandacht voor beëindiging van volumes, bijvoorbeeld met kappen en behoud van zichtlijnen op de St. Oldulphus Kerk. Het model De verborgen tuin, wordt als beste beoordeeld. Dit komt met name door de lagere hoogte aan het tunneldek en de toegankelijke binnentuin.

Hoogte In alle drie de modellen is de hoogte een punt van kritiek vanuit de Bestenaar. Model A en C hebben aan het spoordek een hoogte van 9 t/m 11 meter en model B heeft juist een hele forse toren. Daarom hebben we gezocht naar een model waarin alle goede aspecten van de 3 getoonde modellen terugkomen en we alle hoogtes verlagen door binnen de kavel de oppervlaktes van de bebouwing op maaiveld te vergroten. Dit betekent een model met hoogtes aan het spoordek van 6 t/m 8 lagen in plaats van 11 lagen en bijvoorbeeld geen toren van 16 lagen maar één van maximaal 14 lagen.