Document · PDF

22072.4 - Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Raadsvergadering 12 december 2022, gemeente BestBij agendapunt: 22072 - Integraal Veiligheidsplan De Kempen 2023-202627.172 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Concept versie 27 Juni 2022

Oost-Brabant Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant!

Archiefexemplaar van BL22-21818

- Ontwerp RVP Oost-Brabant 27-06-22

Concept versie 27 Juni 2022

Voorwoord

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant!

Colofon

Voor u ligt het Regionaal Veiligheidsplan voor de periode

Die onzekerheid over onze toekomst speelt ook een

2023 - 2026. Dit veiligheidsplan is de uitwerking van

rol bij de planvorming rondom veiligheid. Flexibiliteit is

een traject dat de 32 gemeenten in Oost-Brabant samen

meer dan ooit noodzakelijk; ook gelet op het tekort aan

met politie, OM, en in samenwerking met netwerkpart

capaciteit bij alle partners. Het is goed, en noodzakelijk,

ners uit de regio, zoals de Taskforce-RIEC en de Zorg- en

om gezamenlijk prioriteiten vast te stellen. Maar het is

Veiligheidshuizen, hebben doorlopen om te komen tot

ook nodig om daarbij realistisch te zijn en onze ambi ties aan te passen aan die (soms grillige) realiteit.

de gezamenlijke doelstellingen en prioriteiten voor de komende 4 jaar. In dit Regionaal Veiligheidsplan zijn

Uitgave

onze gezamenlijke prioriteiten benoemd: veiligheids

Regionaal Bureau Integrale Veiligheid Oost-Brabant

vraagstukken die regionaal spelen en waarop een

Meer dan ooit is samenwerking tussen de partners (gemeenten, politie en OM) noodzakelijk en meer dan

gezamenlijke integrale aanpak nodig is. Het Regionaal

ooit is het ook nodig om coalities te sluiten met

Veiligheidsplan is dan ook nadrukkelijk bedoeld als

privaat-publieke organisaties. De komende jaren zal,

In opdracht van: Regionaal Overleg Veiligheid Oost-Brabant Opstellers:

versterking van, en aanvulling op, het lokaal veiligheids

naar verwachting, een verdere stijging laten zien van de

Frank Hustin - Regionaal Beleidsadviseur

beleid.

digitale criminaliteit. De partners zullen daar op voor

Ronny van Gerven - Regionaal Beleidsadviseur Jordy de Schepper - Regionaal Programmaleider Actiecentrum

bereid moeten zijn. Onze burgers rekenen op ons! Om vooruit te kunnen kijken is ook teruggekeken.

Ger Scheffer - Adviseur Regioburgemeester

Geconcludeerd kan worden dat veel doelstellingen uit

Daarom is de titel van ons nieuwe Regionaal Veilig

Erik de Ruiter - Coördinerend Gemeentesecretaris

het vorige Regionaal Veiligheidsplan en de Regionale

heidsplan: Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant!

Johan Postma - Coördinerend Gemeentesecretaris

Ontwikkelagenda zijn behaald en dat de afgelopen jaren goede resultaten zijn geboekt op de gezamenlijk

De burgemeesters:

afgesproken prioritaire thema's. Tevens moeten we

PJ.M.G. Blanksma-van den Heuvel, D. Blok, A.J.W. Boel-

Datum

concluderen dat de beleidsperiode 2019-2022 anders is

houwer, R.P.G. Bosma, G.T. Buter, W.J.L. Buijs-Glaude-

22 juni 2022

verlopen dan verwacht. Niemand had verwacht dat ons

mans, A. Callewaert-de Groot, M.J.A. Delhez, A.B.A.M.

land (en de rest van de wereld) zou worden overvallen

Ederveen, C.J.M. van den Elsen, J.F.M. Gaillard, W. van

Voor deze rapportage is gebruik gemaakt van gegevens en

door een pandemie die grote impact zou hebben op ons leven. Ook had (en heeft) deze pandemie invloed op de

J.C.R. Keijzers-Verschelling, H.J. Looijen, F.L.J. van

informatie aangeleverd door de gemeenten uit Oost-Brabant,

veiligheid en de criminaliteitscijfers. De meesten van

der Meijden, R.S. van Meygaarden, J.M.L.N. Mikkers,

de politie, het Openbaar Ministerie, de TF-RIEC en de beide

ons hadden ook niet verwacht dat Europa vanaf februari

M.A.H. Moorman, J.C.J. van Bree, A.H.C.M. van Extel-

Bronnen

Zorg- en Veiligheidshuizen.

Hees, W.A.G. Hillenaar, M.J. Houben, J.A. Jorritsma,

2022 geconfronteerd zou worden met een oorlog

van Katwijk, F.A.P. van Kessel, R.J. van de Mortel, C.H.C.

waarvan ten tijde van het opstellen van dit Regionaal

van Rooij, P. Rüpp, J.G.M.T. Ubachs, M.S. van Veen,

Veiligheidsplan nog niet bekend is hoe die zich verder

A.J.M.H. van de Ven, P.J.J. Verhoeven en W.A.C.M.

ontwikkelt en welke impact die nog gaat hebben op ons

Wouters

leven. Kortom: meer dan ooit worden we geconfronteerd met een onvoorspelbare en onzekere toekomst. De Hoofdofficier van Justitie: H.G.M. Rutgers De Politiechef: W.J.A. Paulissen

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Inhoudsopgave

Bijlage 1

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Leeswijzer

Inleiding

Uitgangspunten regionale samenwerking

Factsheets

Factsheet Trends en ontwikkelingen

Factsheet Zorg en Veiligheid (prioriteit 1)

Factsheet Digitale Veiligheid (prioriteit 2)

Factsheet Maatschappelijke onrust (prioriteit 3)

Factsheet Ondermijning (prioriteit 4)

FactsheEt Mensenhandel (prioriteit 5)

Inhoudelijke hoofdstukken

Trends en ontwikkelingen

Zorg en Veiligheid (prioriteit 1)

Digitale Veiligheid (prioriteit 2)

Maatschappelijke onrust (prioriteit 3)

Ondermijning (prioriteit 4)

Mensenhandel (prioriteit 5)

Bijlagen

Sterkteverdeling Politie-eenheid Oost-Brabant

Bijlage 2 Governance

Bijlage 3 Terugblik op het Regionaal Veiligheidsplan 2019 - 2022

Bijlage 4 Lijst met afkortingen

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Leeswijzer

Voor u ligt het Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026. Dit Regionaal Veiligheidsplan (RVP) is

We beginnen bij de factsheets (en ook bij de hoofd stukken) met het beschrijven van de trends en ontwik

opgesteld door het Regiobureau Integrale Veiligheid

kelingen: wat speelt er in Oost-Brabant, Nederland en

Oost-Brabant. Een schrijfclub, bestaande uit IV'ers uit

de wereld en in hoeverre deze ontwikkelingen invloed

elk basisteam en afgevaardigden van OM, politie en

hebben op veiligheid en leefbaarheid in onze regio. Vervolgens zijn de factsheets (en de hoofdstukken)

Regiobureau IV, heeft zich, onder voorzitterschap van de coördinerende gemeentesecretarissen, gebogen over de verschillende hoofdstukken. Verder is actief input

opgenomen die corresponderen met de door onze regio geprioriteerde thema's, te weten: Digitale veiligheid,

geleverd door de leden van de Programmaraad Zorg

Maatschappelijke onrust, Ondermijning, Mensenhandel

& Veiligheid, Programmaraad Cyber, Programmaraad

en Zorg en veiligheid.

Radicalisering, het Actieberaad en de Regionale Tafel Mensenhandel (en de daarbij horende ambtelijke voor-

Ten slotte volgen nog 4 bijlagen: een wettelijk ver

bereidingsoverleggen).

plichte bijlage over de politiecapaciteit, een bijlage

Het huidige RVP begint met een inleiding waarin wordt

over de governance ten aanzien van veiligheid in Oost-Brabant (welke veiligheidsoverleggen zijn er in de

uitgelegd wat het RVP is en wat de komende jaren de

regio en hoe die zich verhouden tot elkaar), een bijlage

regionale prioriteiten zullen zijn. Daarna is een hoofd

waarin we op beschrijvende wijze terugkijken op het

stuk gewijd aan de regionale uitgangspunten: wat vinden we in Oost-Brabant belangrijk en hoe werken we

Regionaal Veiligheidsplan 2019-2022 en een bijlage met veel gebruikte afkortingen (hoewel die ook vaak in

samen? Deze uitgangspunten zijn de basis voor hoe

de tekst worden verklaard).

we met elkaar werken en we moeten elkander daar op kunnen aanspreken. In dit plan is er voor gekozen om met beknopte facsheets te werken, deze vindt u in Deel I van dit plan. Deze factsheets geven beknopte informatie voor de "snelle" lezer. De lezer die wat meer achtergrond informatie of duiding wil, kan ofwel verder bladeren naar de inhoudelijke hoofdstukken in Deel II of door klikken in de digitale versie.

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Inleiding

Waarom een Regionaal Veiligheidsplan? Het Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant is het

Reikwijdte: In dit plan staan dan ook de algemene strategische doelen die de gemeenten, Openbaar Ministerie (OM),

Zoals reeds eerder opgemerkt is er vanuit alle partijen

Het veiligheidsterrein kent een sociaal en een fysiek

input geleverd voor dit Regionaal Veiligheidsplan. Het

politie en andere partners in deze periode op het gebied

Regionaal Veiligheidsplan is daarmee van ons allen!

deel. Het sociale deel betreft de veiligheid rond sociale (intermenselijke) relaties en activiteiten

lokale problemen. Veel veiligheidsproblemen zijn alleen

van veiligheid nastreven en de prioriteiten die daarbij

Juist door het gezamenlijk en integraal optrekken van

(zoals jeugdoverlast, radicalisering, zorg en veiligheid

gezamenlijke plan van 32 gemeenten, het Openbaar Ministerie en de politie voor de aanpak van (boven) effectief te bestrijden door intensieve regionale samen

worden gesteld. Hierbij is rekenschap gegeven aan de

gemeenten, OM, politie en andere partners kan effec

of ondermijnende criminaliteit). Fysieke veiligheid

werking tussen de voornoemde partners. Het voor

landelijke prioriteiten. Het plan vormt samen met de

tief en doortastend worden gebouwd aan de veiligheid

betreft de zorg voor bijvoorbeeld verkeersveiligheid,

liggende Regionaal Veiligheidsplan ziet op de periode

Integrale Veiligheidsplannen van de gemeenten binnen

in Oost-Brabant. De aanpak van de coronapandemie

brandveiligheid en externe veiligheid. Het Regionaal

2023 - 2026 en is tot stand gekomen op basis van input

een basisteam,2 het kader voor de veiligheidsaanpak, voor de komende vier jaar. De inhoudelijke invulling

heeft aangetoond dat veel maatschappelijke problemen effectiever (en mogelijk ook efficiënter) kunnen worden

Veiligheidsplan heeft met name betrekking op de

vanuit de 32 gemeenten, politie, OM en de verschillende Programmaraden c.q. bestuurlijke werkgroepen. Daarbij

van de prioriteiten wordt nader uitgewerkt in concrete

aangepakt door intensief samenwerken.

veiligheid wordt verwezen naar het specifiek voor deze

is onder andere gebruik gemaakt van informatie zoals (criminaliteits)cijfers van politie en OM, de landelijke

en compacte uitvoeringsplannen door de Programma raden of bestuurlijke werkgroepen. Bij de uitvoering van

Prioriteiten:

Veiligheidsmonitor, gegevens van het Actiecentrum

Naar aanleiding van de opgehaalde informatie uit de

Ondermijning en de Tasforce-RIEC. Tevens hebben in

dit beleidskader worden nadrukkelijk burgers, onder nemers, organisaties, instellingen en andere (keten)

aanloop naar het opstellen van dit Regionaal Veilig

partners betrokken. De uitvoering zal uiteraard ook

heidsplan per district bijeenkomsten plaatsgevonden

gemonitord worden.

met de burgemeesters van de Oost-Brabantse gemeenten.

gebieden ontwikkeld beleid en de daarvoor verantwoor delijke organisaties.

verschillende basisteams zijn de volgende thema's

Het huidige RVP moet een werkdocument zijn dat

geprioriteerd voor de komende RVP-periode: 1. Zorg en Veiligheid (waarin ook opgenomen:

voor de hele regio Oost-Brabant de leidraad is voor

Het Regionaal Veiligheidsplan heeft een looptijd van

huiselijk geweld en kindermishandeling, personen met onbegrepen gedrag en jeugd).

De hoofdlijnen van het Regionaal Veiligheidsplan worden

vier jaar. Veiligheidsproblematiek is echter niet altijd

2. Digitale veiligheid (voorheen: cybercrime en

voor een deel bepaald door artikel 39 lid 1 van de Politie

voorspelbaar. Er kunnen zich uitdagingen voordoen,

wet 2012. Dit artikel schrijft voor dat de burgemeesters

die nu niet voorzien zijn en niet zijn vastgelegd in dit

van de gemeenten binnen een politie-eenheid gezamenlijk meerjarenbeleidskader, maar die wel zo urgent zijn dat met de Hoofdofficier van Justitie ten minste eenmaal in de vier jaar een beleidsplan voor de regio vaststellen.1

sociale veiligheid. Voor de onderwerpen rond de fysieke

cybersecurity); 3. Maatschappelijke onrust (inclusief polarisatie en radicalisering);

wat betreft de regionale veiligheidsprioriteiten. Politie, Openbaar Ministerie en gemeenten werken nauw samen om de in het RVP genoemde doelen en prioriteiten te realiseren. Ook verschillende andere partners als de Belastingdienst, de TF-RIEC (Taskforce BrabantZeeland-Regionaal Informatie en Expertise Centrum), de Veiligheidsregio's en de Zorg- en Veiligheidshuizen

ze direct moeten worden aangepakt. De wereldwijde

4. Ondermijnende criminaliteit;

spelen een cruciale rol. Om zicht te houden op de

coronapandemie en de oorlog in Oekraïne hebben ons

5. Mensenhandel;

activiteiten in de regio zullen door de Programmaraden of bestuurlijke werkgroepen (twee)jaarlijks opge

hard en duidelijk laten zien hoe onvoorspelbaar de Het plan omvat (in ieder geval):

toekomst is. Dat betekent dat een Regionaal Veilig

De volgorde van deze onderwerpen is willekeurig gekozen;

stelde activiteitenplanen worden aangeboden aan, en

» De bijdrage van de politie-eenheid aan de landelijke

heidsplan "niet in beton moet zijn gegoten", maar dat

de onderwerpen zijn in beginsel even belangrijk.

gemonitord door, de Bestuurlijke Regiegroep. Deze

doelstellingen zoals door de minister vastgesteld (artikel 20 lid 1 Politiewet).

flexibiliteit in het plan gewaarborgd moet zijn. Indien

activiteitenplannen vervangen daarmee de Regio

het plan moet worden aangepast of bijgesteld zullen

Een onderwerp is regionaal geprioriteerd als er ook

hierover in de Bestuurlijke Regiegroep en de driehoeks-

regionaal activiteiten moeten worden uitgevoerd.

RVP-periode werd opgesteld. Met concrete activiteiten

overleggen tussen de burgemeesters, de officieren

Onderwerpen waar regionaal geen actie op hoeft te

plannen kan sneller ingespeeld worden op de actualiteit

de onderdelen van de regionale eenheid. Hierbij wordt

van justitie en de teamchefs van de politie separate afspraken worden gemaakt.

worden gezet, kunnen lokaal nog wel geprioriteerd worden (voorbeeld: woninginbraken).Op het moment

qua onderwerpen en capaciteit.

rekening gehouden met het belang van een goede

» De verdeling van de beschikbare politiesterkte over

vervulling van de politietaak in alle betrokken gemeen

van schrijven is de landelijke veiligheidsagenda nog niet

ten en de doelen, die de gemeenteraden op het gebied van veiligheid hebben vastgesteld (artikel 38b lid 1

gereed. De prioriteiten in deze landelijke agenda sluiten

Politiewet).

Veiligheidsplan.

nale Ontwikkelagenda zoals die tijdens de afgelopen

naar verwachting aan bij de prioriteiten in dit Regionaal

1 Overeenkomstig artikel 11 van de Politiewet staat de politie indien zij in een ge-

2 Sommige gemeenten maken een eigen Veiligheidsplan, maar het kan ook

meente optreedt ter handhaving van de openbare orde en ter uitvoering van de hulpverleningstaak onder gezag van de burgemeester. Indien de politie optreedt

zijn dat gemeenten er voor kiezen om samen met de gemeenten uit hun basisteam een Veiligheidsplan op te stellen.

ter strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde dan wel taken verricht ten dienste van justitie, staat zij, tenzij in enige wet anders is bepaald, onder gezag van de officier van justitie (artikel 12 Politiewet).

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Uitgangspunten regionale samenwerking

In dit hoofdstuk zijn de uitgangspunten voor regionale samenwerking opgenomen. Deze uitgangs punten maken duidelijk vanuit welk kader we samenwerken en wat dit van de samenwerkende partijen vraagt.

1. We doen het voor en met de burger:

5. We houden ons aan afspraken:

Alles wat we doen, doen we voor de burger en onze

te komen. Het vertrekpunt daarbij is de (gerechtvaar

samenleving. Naast politie, gemeenten en OM hebben onze bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties ook een eigen verantwoordelijkheid in het

Op basis van het RVP worden er in de regio afspraken

al op verschillende terreinen samengewerkt met

digde) vraag (van de samenleving): 'wat is hier aan de

gemaakt over wat we met elkaar willen bereiken en

kennisinstellingen en het bedrijfsleven om de veilig

hand?'. Vervolgens wordt de gezamenlijke opgave in

wat dit vraagt van alle partijen. Daar waar regionale

heid en de veiligheidsbeleving in de publieke ruimte te

beeld gebracht.

afspraken worden gemaakt, wordt ook verwacht dat de

vergroten, maar dit kan meer en beter.

veiliger maken van hun dorp of buurt. Daarbij moeten

samenwerkende partijen zich hieraan houden, ongeacht

ze kunnen rekenen op een krachtige en betrouwbare

Elke organisatie heeft vanzelfsprekend ook eigenstan

ieders autonome status. Alleen dan kunnen we samen

overheid die daar waar nodig de regie pakt, ondersteunt

dige taken die uitgevoerd moeten worden. Voor inte

werken aan een veilig en leefbaar Oost-Brabant.

waar gewenst, duidelijk communiceert en zich aan

graal werken is het daarom van belang dat de basis op orde is binnen elke organisatie (politie, OM en gemeen

6. We monitoren én we zijn flexibel:

delijk is dat dit niet altijd eenvoudig is. Een veilige en

ten). Pas als die basis op orde is, kan er constructief

De in het RVP en in de plannen van de Programma

leefbare samenleving moet echter een verantwoorde

integraal worden (samen)gewerkt.

raden c.q. bestuurlijke werkgroepen opgenomen acties

lijkheid zijn van alle domeinen: veiligheid, zorg, jeugd,

worden gemonitord en voorgelegd aan de Bestuurlijke

onderwijs en welzijn. De hele keten is verantwoordelijk

3. We werken slimmer samen:

Regiegroep. Daar wordt gekeken of bijstelling of aan

voor de aanpak van bijvoorbeeld jeugdproblematiek,

gemeenten, OM, politie en andere partners kunnen over

In 32 gemeenten worden vaak dezelfde taken uitge

passing van de prioriteiten of ambities nodig is.

personen met verward gedrag, maatschappelijke

last en criminaliteit in onze regio het meest effectief en

voerd. Net zoals ook in 9 basisteams vaak dezelfde

Het is zaak om acties en ambities niet "in beton te

onrust of overlastsituaties. Niet alle veiligheidspro

doortastend worden aangepakt. Hierbij is het belangrijk dat zowel interne (zoals bijvoorbeeld Zorg- en Veilig-

acties worden uitgezet. Werkdruk en capaciteits

gieten" en snel te kunnen reageren op gewijzigde externe (maatschappelijke) omstandigheden (zoals

blemen zijn uitsluitend in het veiligheidsdomein op te

vluchtelingstromen ten gevolge van geopolitieke conflicten of klimaatverandering etc.). Daarnaast is

verschillende domeinen is daarom absoluut noodzake

weten over de verschillende vormen van radicalisering, zoals niet iedere wijkagent een cyberexpert hoeft te

het van belang dat ook rekening wordt gehouden met

woordelijk voor het welslagen. Deze samenwerking,

zijn. Door regionaal de krachten te bundelen kunnen

organisatorische ontwikkelingen en toekomstige wet

over domeingrenzen heen, komt niet vanzelf tot stand.

binnen de gehele veiligheidsketen wordt ingezet daar

we de slagkracht en expertise in de regio vergroten.

en regelgeving die van invloed kunnen zijn op taken

Veiligheid is slechts één perspectief; vaak zijn meer

waar het meeste effect bereikt kan worden. Dit vraagt

Voorbeelden zijn het Expertteam Radicalisering en het Expertteam Digitale Veiligheid (in oprichting). Het

en verantwoordelijkheden van politie, gemeenten en Openbaar Ministerie (zoals wijziging van budgetten).

dere perspectieven van belang. Vanuit het veiligheids-

Regiobureau biedt hierbij een ondersteunende rol. Ook

Gepleit wordt nadrukkelijk voor bespreking van dit uitgangspunt in de verschillende colleges van burge meester en wethouders.

afspraken houdt. 2. We werken zoveel als mogelijk integraal en opgavegericht: Door het gezamenlijk en integraal optrekken van

heidshuizen of gemeentelijke afdelingen zorg, wonen en onderwijs) als externe partners (zoals bijvoorbeeld GGZ-instellingen of het Cyberweerbaarheidscentrum Brainport) worden betrokken. Door een goed samenspel

om duidelijkheid over de veiligheidsopgave en heldere afspraken en communicatie over verwachtingen en (on)

problemen zijn serieuze problemen die de inzet en slagkracht ondermijnen. Niet elke IV'er hoeft alles te

8. We zetten domein overstijgende stappen: Dat zorg en veiligheid moeten samenwerken om resul taten te bereiken is voor een ieder duidelijk. Ook dui

mogelijkheden van de samenwerkende partners, zeker

het verminderen c.q. samenvoegen van overleggen

Als er nieuwe afspraken moeten worden gemaakt, komt dit terug in de Bestuurlijke Regiegroep (en de

wanneer deze opgave het veiligheidsdomein overstijgt.

kan helpen bij het slimmer samenwerken.

basisteamdriehoeken).

4. We zetten capaciteit in daar waar nodig:

7. We maken meer gebruik van innovaties en

lossen. Een goede en stevige samenwerking tussen de lijk. De hele keten moet worden ingezet en is verant

domein bestaat de bereidheid om de stap te zetten.

Daar waar monodisciplinair optreden toch noodzakelijk is, moet daarover ook duidelijk worden gecommuni ceerd naar de partners. Door een goede samenwer

Gelet op krappe capaciteit bij de partners is het

king kunnen beperkte capaciteit en middelen van alle

Nieuwe technologieën kunnen de partners ondersteunen.

betrokken partners zo slim en efficiënt mogelijk worden

goed om te kijken wat waar nodig is: denk vanuit de opdracht (het veilig en leefbaar maken en houden van

ingezet. Ook de burger mag verwachten dat de overheid

Oost-Brabant). Dat kan betekenen dat er op sommige

innovatieve hightech centra van Europa gevestigd.

eenduidig en herkenbaar optreedt.

nieuwe technologieën: In onze regio is een van de meest prominente en

locaties en bij specifieke gebeurtenissen (tijdelijk)

Hier wordt slim ingespeeld op een wereld die snel

wat meer inzet noodzakelijk is. Daarvoor is een open

verandert. Ook bij het bestrijden van criminaliteit, bij

De essentie van opgavegericht werken is dat de veilig-

gesprek belangrijk in de Driehoeken Basisteams en de

vraagstukken op het vlak van openbare orde en bij het

heidsopgave centraal wordt gesteld om dwars door de

Bestuurlijke Regiegroep.

terugdringen van gevaarlijke situaties speelt techno

grenzen van organisaties heen tot passende oplossingen

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

logie een steeds grotere rol. Er wordt op dit moment

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Factsheets Factsheet Trends en ontwikkelingen

Factsheet Zorg en Veiligheid (prioriteit 1)

ľĀl C±ĎŪ

Factsheet Digitale Veiligheid (prioriteit 2)

Factsheet Maatschappelijke onrust (prioriteit 3)

Factsheet Ondermijning (prioriteit 4)

Factsheet Mensenhandel (prioriteit 5)

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Factsheet Trends en ontwikkelingen ^

Inleiding: De overheid ziet zich op het brede terrein van veiligheid gesteld voor veel en steeds complexer wordende maatschappelijke opgaven. In dit hoofdstuk worden, zonder volledig te kunnen zijn, enkele trends en

ontwikkelingen beschreven die nu en in de komende jaren een rol zullen spelen in onze samenleving. Gebeurtenissen elders in de wereld kunnen direct tot reacties leiden in onze Oost-Brabantse dorpen of steden.

Trends en ontwikkelingen: 1. De wereld na de coronapandemie:

2. Maatschappelijke

3. Kansen en bedreigingen

ontwikkelingen:

rondom digitalisering:

4. Verharding onder mijnende criminaliteit:

5. Daling traditionele criminaliteit:

6. Maatschappelijke en

met kwetsbare- en/of

de samenleving:

personen met onbegrepen

Mogelijke scenario's » Vergrijzing van de samen

II. Corona wordt endemisch (corona wordt beschouwd

» Arbeidsmigranten zullen

III. Corona is in Nederland

8. Positie jongeren staat onder druk:

gedrag:

I. Terug naar normaal (corona is verdwenen);

als een "griep+" met enkele golven);

7. Toename van incidenten

sociale onrust bedreigen

leving; naar Brabant blijven komen; » Aandacht nodig voor positie jongeren;

criminaliteit raken steeds

» Onze regio is aantrekkelijk voor (internationale) bendes

» Sommige vormen van

» De tegenstellingen tussen

» Tijdens de coronapande

verschillende bevolkings

» De afgelopen jaren werden er steeds meer (veilig

groepen verdiepen zich.

heidsincidenten geregis

de positie van sommige

meer verweven met

die zich bezighouden met

"traditionele" criminaliteit (zoals woninginbraken) zijn

digitale criminaliteit;

ondermijnende criminaliteit;

de afgelopen jaren (fors)

Dit bedreigt de sociale

treerd met betrokkenheid

gedaald;

stabiliteit (en veiligheid) in

van kwetsbare personen of

» Door de mondiale span

» De handel in drugs is zeer

ningen en doordat het een

lucratief en het gebruik

lucratief

» De daling van de traditio nele (aangifte)criminaliteit

ons land.

jongeren is. » Jongeren brengen veel tijd

personen met onbegrepen

door op social media en zijn

gedrag. De toename

daardoor vaak slachtoffer van gedigitaliseerde crimi naliteit (en ook vaak dader).

onder controle, maar in

privacy en de overheid

verdienmodel is neemt het

lijkt gepaard te gaan met

de wereld kunnen leiden

wordt in de praktijk ook

sommige andere landen niet (hetgeen af en toe

gekeken;

aantal hacks toe;

menten) nog steeds breed

de stijging van cybercrime

tot onrust in ons land en

ervaren door politie en de

geaccepteerd;

en gedigitaliseerde crimi

gevolgen hebben voor de

hulpverleningsinstanties.

naliteit;

manier waarop we met

De belasting op de reeds

name van de criminaliteit bij jongeren en een normalise

IV. Corona blijft een reëel gevaar en vraagt een continue strijd (met af en toe ook weer noodzakelijke maatregelen); V. Het coronavirus blijft een groot gevaar (o.a. door

» Krapte in de capaciteit bij de politie; » Krappe arbeidsmarkt

» De komende jaren zullen we steeds vaker worden

» Opvallend is de flexibili

geconfronteerd met

sering in de ondermijning:

elkaar samenleven. Risico

schaarse politiecapaciteit

heeft gevolgen voor alle

nieuwe vormen van

daar waar geld te verdie

van cybercrime en

bestaat op afname van

is enorm;

partners;

gedigitaliseerde crimi

nen is, stappen criminelen

gedigitaliseerde crimi

vertrouwen in instanties

» Onze samenleving wordt

naliteit en cybercrime die

in. Het zijn ook geen vaste

naliteit is vermoedelijk ook

of overheid en op langere

thans nog niet bekend zijn;

organisaties meer, maar

sprake van "dark numbers"

termijn tot disfunctioneren

voor sommigen steeds ingewikkelder (digitali

» Digitalisering biedt ook kansen (zeker in een tijd

vooral gelegenheids

bij ondermijnende crimi

van het politieke en maat

sering) en niet iedereen

coalities met extensieve

schappelijke systeem;

kan meekomen.

financiële middelen.

naliteit, mensenhandel of huiselijk geweld ("crime

» Politieke en bestuurlijke aandacht voor maatschap pelijke thema's die de komende jaren prominent op de agenda zullen staan:

nieuwe varianten) en een

de sociaaleconomische

van personeelstekort in vele sectoren): inzet van

wereldwijd probleem.

situatie, klimaattransitie,

digitale middelen kan

internationale veiligheid,

ondersteunend werken.

inclusiviteit en diversiteit.

» Naast de enorme stijging

» Gebeurtenissen elders in

mie bleek hoe kwetsbaar

van drugs is in bepaalde milieus (en op veel evene

nog voor problemen kan zorgen);

» Er wordt kritischer naar

» Traditionele vormen van

change").

» Maatschappelijke onrust

» Er is sprake van een toe

ring van wapengebruik. » Drugsgebruik onder jonge ren (en de normalisering daarvan) is een voort durende bron van bezorgd heid. Sommige jongeren zijn extra kwetsbaar door

is mede door corona meer

huiselijk geweld, schulden

aan de oppervlakte geko

of andere problemen achter

men. Complottheorieën

de voordeur. Deze jongeren

wakkeren dit verder aan

krijgen doorgaans een lager

en kunnen verregaand

schooladvies, er is meer

ontwrichtend zijn. De

schooluitval en zijn vat

NCTV noemt deze nieuwe

baarder voor bijvoorbeeld

vorm van radicalisering:

psychische problemen,

anti-overheidsradicalisering.

criminaliteit, mensenhandel of radicalisering.

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Factsheet Zorg en Veiligheid

(prioriteit 1) Inleiding We leven in een complexe samenleving waarin niet iedereen op elk moment van zijn of haar leven mee kan komen. Dit kent verschillende achtergronden. Een brede benadering van de problematiek op het snijvlak van zorg en veiligheid, met een goed evenwicht tussen preventie en repressie en tussen

zorg en straf, doet recht aan de situatie van het individu, zijn of haar omgeving en de belangen van onze samenleving. Het veiligheidsdomein heeft het zorg- en sociaal domein nodig en vice versa. Een goede verbinding tussen deze domeinen is noodzakelijk en kan beiden ten goede komen.

Waarom is een integrale aanpak van zorg en veiligheid

Ambitie voor 2023-2026:

ook in de komende jaren van belang?

» Investeren in een nog sterkere verbinding tussen de

Wat gaan we de komende jaren doen? Speerpunten voor de komende jaren (naast het doorlopend Afstem

Ambtelijk en bestuurlijk platform:

domeinen zorg en veiligheid om een integrale aanpak te

men, Agenderen, Aanjagen van knelpunten op het snijvlak van zorg

» Agendaoverleg Zorg S Veiligheid

en veiligheid. De domeinen hebben elkaar nodig om de

realiseren, zowel binnen de gemeentelijke organisaties als

en veiligheid) zijn:

» Netwerkoverleg Zorg S Veiligheid

problematiek het hoofd te kunnen bieden.

tussen de partners zoals bijvoorbeeld de politie, OM, GGZ

» De aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling verdient

» De problematiek bevindt zich op het snijvlak van zorg

» We zien nog altijd een stijgende trend van het aantal personen met onbegrepen gedrag. » Huiselijk geweld en kindermishandeling is de meest voorkomende vorm van geweld in onze samenleving.

instellingen, verslavingszorg, Zorg- en Veiligheidshuizen,

extra aandacht, focus en inzet van alle partijen, primair vanuit het

GGD, Veilig Thuis. Zowel op ambtelijk/beleidsmatig niveau

veiligheidsdomein in nauwe relatie met het zorgdomein.

als op bestuurlijk niveau. » De PRZV ondersteunt bij knelpunten op het snijvlak

» Bij de aanpak van personen met onbegrepen gedrag wordt de focus de komende jaren gelegd op het aanjagen dat er passende

» Soms is het - door incidenten of signalen uit het werk

van zorg en veiligheid conform de "3 A's"; Afstemmen,

woonruimte voor deze doelgroep komt én richten we ons op het

veld - noodzakelijk om op andere onderwerpen op het

Agenderen, Aanjagen. Naast knelpunten op het brede

voorkomen van overlast en criminaliteit. Vanuit vroegsignalering

snijvlak van zorg en veiligheid knelpunten te agenderen,

terrein van zorg en veiligheid ligt de focus van de PRZV de komende jaren op enerzijds personen met onbegrepen (en

interveniëren en eventueel door tijdelijk rust te creëren door

overlastgevend) gedrag (en een hoog veiligheidsrisico) en

dat de personen met onbegrepen gedrag niet escaleren tot hoog-

anderzijds huiselijk geweld en kindermishandeling.

veiligheidsricio's, of erger nog; tot impactvolle incidenten voor het

aanjagen of adresseren.

» Laat het thema "jeugd" standaard als specifieke doelgroep terugkomen in de verschillende veiligheidsdossiers. » Doorlopend moet bezien worden of er onderwerpen in

middel van time-out voorzieningen, kan er voor gezorgd worden

individu en de samenleving. » Verder gaat de regio Oost-Brabant door met uitvoering van de

overleggremia gebundeld kunnen worden. Als partners

Ketenveldnorm Levensloopfunctie en Beveiligde bedden. Doel is betere ondersteuning en zorg voor mensen met (potentieel)

moeten we ervoor waken dat voor elk onderwerp dat valt

gevaarlijk gedrag als gevolg van een psychische stoornis en/of

onder het thema "zorg en veiligheid" een separate gover nance wordt opgetuigd.

» Programmaraad Zorg S Veiligheid

een verstandelijke beperking, zonder strafrechtelijke titel. » Een weerbare jeugd is van groot belang voor een veilige toe komst. Bij het oppakken van vraagstukken op het snijvlak van zorg en veiligheid zal daarom standaard de vraag moeten worden gesteld of een specifieke jeugdaanpak noodzakelijk is. » De Zorg- en Veiligheidshuizen zijn de expertisecentra voor verschillende onderwerpen betreffende zorg en veiligheid. Daar vinden casusoverleggen plaats voor complexe casuïstiek en wor den aanpakken opgezet voor specifieke groepen. Tevens spelen de Zorg- en Veiligheidshuizen een belangrijke rol bij de aanpak van radicalisering (weegtafel) en de ketenveldnorm. Daarmee zijn ze de knooppunten voor gecoördineerde acties van de zorg- en veiligheidspartners waar de kennis aanwezig is over de verschil lende onderwerpen

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Factsheet Digitale Veiligheid S

(prioriteit 2) Inleiding: Onze samenleving is in toenemende mate afhankelijk van informatietechnologie (IT). Nieuwe technologie leidt tot nieuwe waardevolle toepassingen, maar het faciliteert en genereert ook nieuwe kwetsbaarheden en dreigingen. De

snel stijgende trend maakt vele slachtoffers en zorgt voor ontwrichting van de maatschappij. We pakken Digitale Veiligheid als onderwerp daarom in de volle breedte aan; we richten ons op cybercrime én gedigitaliseerde criminaliteit.

Waarom is dit onderwerp ook in de komende jaren van belang?

Ambitie voor 2023-2026:

Wat gaan we de komende jaren doen?

Ambtelijke en bestuurlijke platform:

» De media staan bol van misdrijven met een digitaal aspect.

» We streven naar een weerbare samenleving

» Politie en OM gaan onverminderd door met opsporing en

» Programmaraad Digitale veiligheid

We zien hierbij een verschuiving van traditionele criminaliteit

met minder slachtoffers doordat er minder

vervolging en werken hierin bovenregionaal en internationaal

naar digitale criminaliteit.

geslaagde pogingen van cyberaanvallen en

samen. De digitalisering biedt ook kansen voor politie en OM

» Deze digitalisering van de criminaliteit zal alleen maar verder

gedigitaliseerde criminaliteit zijn. Dit doen we

als het gaat om opsporing, maar ook als het gaat om slimme

toenemen. Onze manier van het tegengaan van deze digi

door te investeren in cyberweerbaarheid en

talisering van de criminaliteit blijft echter achter.

inzet van schaarse capaciteit.

» Het Dreigingsbeeld statelijke actoren beschrijft dat Cyber

informatieveiligheid. » We zorgen er voor dat de organisaties (politie,

crime ook om andere motieven dan geldelijk gewin wordt

OM en gemeenten) een stap verder komen in

met nieuwe en andere werkzaamheden, andere competenties,

gepleegd. Het is ook ontwrichtend voor de maatschappij.

de interne transitie als het gaat om de verschui

andere samenwerkingsverbanden en ander beleid.

» De verwachting is dat we deels digitaal blijven werken in de

ving van criminaliteit van het fysieke naar het

» Opsporen en vervolgen zijn moeilijk. Daarom is het raadzaam

toekomst. Het zal nog enige tijd kosten om de informatie

digitale domein. Het Regionaal Expertteam

om - naast verstoren - in te zetten op het voorkomen van

Digitale Veiligheid kan hierbij adviseren.

slachtoffers. Digitale weerbaarheid kent twee facetten:

beveiliging verder in te regelen waardoor de kwetsbaarheden blijven bestaan

» Wanneer er zich een Cyberaanval voordoet dan

» De verschuiving van criminaliteit van het fysieke naar het digitale domein vraagt om een transitie binnen organisaties

- enerzijds moeten we blijven bevorderen dat het "eigen huis

» We zien dat openbare ordeverstoringen steeds meer online

zorgen we voor schadebeperking doordat de

op orde" is als het gaat om de informatiebeveiliging.

worden aangejaagd ook in Oost-Brabant. Er zijn nog onvol

Cybergevolgbestrijding bij organisaties beter

- anderzijds moeten we werken aan het bewust maken en

op orde is en er op cyberincidenten geoefend

het bieden van een handelingsperspectief aan burgers,

wordt.

bedrijven en overheden. De focus ligt hierbij op de kwets

doende handvatten om hier tegen op te treden. » Daders van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit zijn moeilijk op te sporen en te vervolgen. Alhoewel hier wel

bare groepen zoals jeugd, het Midden- en Kleinbedrijf,

slagen in gemaakt worden door politie en OM is het voorko

ouderen, laaggeletterden en "digibeten", maar ook 'de bur

men van slachtoffers en het verstoren van processen vele

ger' in algemene zin zal weerbaar moeten zijn en blijven.

malen effectiever. Mocht er zich toch een incident voordoen

» Het is van belang om te investeren in cybergevolgbestrijding.

dat is het van belang dat de Cybergevolgbestrijding ook op

Organisaties dienen voorbereid te zijn op de gevolgen van een

orde is.

Cyberincident.

» Breed inzetten op Cyberweerbaarheid is dus een belangrijk speerpunt voor de komende jaren. De noodzaak om hier op te investeren én een inhaalslag te maken is erg groot.

» Regionaal Expertteam Digitale veiligheid

» Online aangejaagde ordeverstoringen komen steeds meer voor. Reeds ontwikkelde bevoegdheden en interventies wor den ontsloten voor onze partners. » Politie, OM en andere informatiebronnen kunnen voor actuele informatiebeelden zorgen die gemeenten kunnen helpen in de preventie strategieën.

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Oct2-

Factsheet Maatschappelijke onrust

(prioriteit 3) Inleiding Polarisatie, extremisme en radicalisering ondermijnen en

maatschappelijk middenveld) en op termijn zelfs tot het dis

ontwrichten onze samenleving en leiden tot een afname van vertrouwen in instanties (zowel in de overheid als in het

functioneren van het politieke en maatschappelijke systeem. Dit is een bedreiging voor een vrije democratische samenleving

Waarom is dit onderwerp ook in de komende jaren van belang? » Het dreigingsniveau in ons land staat (begin 2022) op Dreigingsniveau 3: een terroristische aanslag in Nederland is

Ambitie voor 2023-2026:

Wat gaan we de komende jaren doen?

Ambtelijk en bestuurlijk platform:

» Ondersteunen van sociale cohesie in

» We stimuleren dat elke gemeente in Oost-Brabant in 2024 over een Aan

» Programmaraad Maatschappelijke

voorstelbaar. De jihadistische dreiging tegen Nederland blijft

onze wijken en dorpen door een nauwe samenwerking (ambtelijk en bestuurlijk)

onveranderd in stand en ook een terroristische aanslag uit

van de kolom veiligheid en het sociaal

rechts-extremistische hoek is voorstelbaar. » Door grote processen als globalisering, individualisering en

domein; » Aanjagen van en investeren in (de

informatisering is de Nederlandse samenleving veranderd.

verdere opbouw en verankering van)

» Corona heeft een katalyserende werking op al sluimerend

stevige lokale netwerken die, indien

maatschappelijk ongenoegen gehad. In 2020 heeft de NCTV

nodig, de weg naar de regio weten te

een nieuwe vorm van radicalisering toegevoegd: anti-over-

vinden en bijdragen aan het voorkomen

heidsradicalisering.

van maatschappelijke onrust, polari

» Complottheorieën wakkeren het maatschappelijk ongenoegen verder aan en kunnen verregaand ontwrichtend zijn. » In het maatschappelijk debat is er vaak aandacht voor uitge

dachtsfunctionaris beschikt. De aandacht voor polarisatie, extremisme en radicalisering mag niet verslappen. » Politie, OM en gemeenten (inclusief de lokale netwerkpartners) hebben ook aandacht voor radicalisering online. » Optimaliseren van de informatiedeling tussen de organisaties, met name die uit het zorgdomein. » Polarisatie is een thema voor ons allen: de gemeente heeft de regierol in de lokale aanpak. » Gemeenten zetten sterk in op netwerken, zoals Bondgenoten of Focusgroepen, om lokale verbindingen te onderhouden en te borgen.

satie, extremisme en radicalisering;

Doorgaan met het trainen van medewerkers gemeenten, politie, OM,

» Investeren in kennis en awareness;

welzijnsorganisaties, maatschappelijk werkers, Reclassering, Jeugd

» Zerotolerance voor geweld tegen ambts

zorg, buurt- en wijkwerkers, wijk-GGD'ers, GGZ en anderen om tijdig

sproken opvattingen, terwijl het grootste deel van de mensen

dragers, hulpverleners, journalisten

ergens in het midden zit. De kans is groot dat polarisatie

en anderen die bedreigd worden in de

eerder zal toenemen dan afnemen.

uitoefening van hun functie.

radicalisering te herkennen en te voorkomen. » Jongeren zijn extra kwetsbaar voor complottheorieën, extremisme en radicalisering. Scholen, jongerenwerk, ouders, sportverenigingen,

» Ook internationale ontwikkelingen en conflicten hebben direct

bedrijfsleven en de cultuursector worden gestimuleerd om enerzijds

invloed op de situatie in de 32 gemeenten van onze regio.

de kansenongelijkheid te verminderen en uitsluiting tegen te gaan en

» De komende jaren zal Nederland geconfronteerd worden met het vrijkomen van (ex-)gedetineerden die eerder zijn veroor

anderzijds moeten extremisme en radicalisering hard de kop worden

deeld voor extremistische of terroristische strafbare feiten.

ingedrukt. » Naast de PGA-aanpak (individuele casuïstiek) in de Zorg- en Veiligheids-

Ook kan het zijn dat er uitreizigers en/of hun minderjarige

huizen moet er ook aandacht komen voor fenomeenaanpak en voor

kinderen uit oorlogsgebied terugkomen naar Nederland.

Onrust » Expertteam Maatschappelijke Onrust

georganiseerde verbanden. » De overheid trekt 1 duidelijke lijn met betrekking tot hetgeen geaccep teerd en hetgeen niet-geaccepteerd gedrag is en legt vaker uit waarom bepaalde beslissingen worden genomen. » Geweld tegen bestuurders, handhavers, politieagenten, balie medewerkers, brandweerlieden, ambulancemedewerkers of GGDmedewerkers is ontoelaatbaar. Het project Veilige Publieke Taak moet derhalve (regionaal en daar waar nodig lokaal) weer geactiveerd worden.

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Factsheet Ondermijning

(prioriteit 4) Inleiding Ook in Oost-Brabant speelt er veel onder en boven

maatschappelijk impact te vergroten. Uitgangspunt is

de oppervlakte op lokaal en regionaal niveau. Er zijn

de Brabantse norm voor bestuurlijke weerbaarheid. De

nog voldoende kansen om de aanpak te intensiveren,

aanpak is gericht op impactrijke acties en een weer

verbindingen te leggen en de actiegerichtheid en

bare overheid en maatschappij.

Ondermijning als hoofdthema Waarom is dit onderwerp ook in de komende jaren van belang? Zichtbaar het verschil maken houdt enerzijds in een korte (lokale) zichtbare klap maken

Ambitie voor 2023-2026:

Wat gaan we de komende jaren doen?

Ambtelijk en bestuurlijk platform:

In de periode 2023 - 2026 wordt de ingezette

» De aanpak van ondermijning in Oost-Brabant

» Actieberaad

en anderzijds een aanpak die een langere adem vergt maar wel structureler het criminele

lijn voortgezet en verder uitgebouwd.

bestaat uit concrete en impactrijke interventies

verdienmodel verstoort. Lokale en regionale partners en gremia hebben elkaar daarbij

We hebben hierbij de volgende ambities:

door actie op lokaal, bovenlokaal en regionaal

nodig: de inhoud staat voorop, de institutionele actoren en gremia staan met elkaar in

» Het vergroten van de actiegerichtheid;

niveau. De TF-RIEC ondersteunt en faciliteert

verbinding en ondersteunen elkaar. Volledige integraliteit van de aanpak heeft zeker voor

» Interventies zijn zichtbaar en hebben

de impactrijke actiegerichtheid van de weer

delen, maar mag geen doel op zich zijn. Of er nu mono, multi of integraal wordt samenge werkt: voorop staat het realiseren van impact. Commitment is hierbij essentieel. Wat is nodig om een vuist te maken tegen georganiseerde criminaliteit en ondermijning? » verbinding tussen gemeenten, basisteams, regio's en (private) partners en daarbij samen optrekken; » een samenhangende aanpak van preventie, weerbaarheid en verstoring. Uitgangspunt:

impact; » Focus binnen prioriteiten en inzet op lokaal en regionaal niveau, zonder daarbij flexi

structuren continu. De Basisteamdriehoek-plus

biliteit te verliezen;

blijft hierbinnen leidend in het keuzeproces.

» Structuur volgt inhoud;

» Wederkerigheid: lokale en regionale partners

» Efficiënte en effectieve inzet vindt plaats op repressie (georganiseerde criminaliteit) én op preventie (ondermijning, i.c.m. aan

voorkomen, oprollen en afpakken! » bevoegdheden, kennis, kunde, intelligence en interventies in onderlinge afstemming inzetten;

bare partners. » We optimaliseren de bestaande governance

pak wijken, jeugd en zorg); » De samenwerking uitbouwen met de

helpen elkaars doelstellingen te bereiken en prioriteren samen daar waar nodig. Samen maken we het verschil! » We versterken ons gezamenlijk fundament voor een weerbare overheid door ons te confor

» De Brabantse weerbaarheidsnorm: overal in de regio moeten de dijken even hoog zijn;

Koninklijke Marechaussee, Douane en

meren aan de Brabantse Norm Weerbare

» Zoek verbinding met Zorg- en Veiligheidshuizen en het Sociaal Domein.

Zorg- en Veiligheidshuizen;

Overheid.

» Versterken van de informatiepositie; Focus voor de komende periode op het aanpakken van ondermijning binnen de vijf thema's:

» Blijvend inzetten op bestuurlijke en maat

1. Cocaïne;

schappelijke weerbaarheid en het

2. Synthetische drugs;

vergroten van bestuurlijk afpakken;

3. Hennep;

» We leggen een stevig fundament voor een

4. Witwassen; 5. Mensenhandel (zieprioriteit 5).

weerbare overheid door ons te confor meren aan de Brabantse Norm Weerbare Overheid.

Daardoor: » wordt (boven)regionaal meer scherpte aangebracht in de gezamenlijke opgave; » is het mogelijk om lokaal/regionaal te bepalen welke vitale schakels binnen de criminele industrie het meest kansrijk zijn om succesvol aan te pakken (onder andere door de 'crimescript-methodiek').

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

» Actietafel

Concept versie 27 Juni 2022

Factsheet Mensenhandel fel

(prioriteit 5) Inleiding Mensenhandel is een bijzondere vorm van ondermijnende criminaliteit, omdat bij mensenhandel altijd sprake is van direct slachtofferschap. Dit onderwerp is tevens geprioriteerd in de Nationale Veiligheidsagenda.

Waarom is dit onderwerp ook de komende jaren van belang?

Vooruitblik Z ambitie:

Wat gaan we de komende jaren doen?

Ambtelijk en bestuurlijk platform:

» Mensenhandel vormt een grove inbreuk op de menselijke

Concreet wil de Regionale Tafel Mensenhandel zich de

» Overgaan tot actie! Niet meer stukken en notities

» Regionale Tafel Mensenhandel

waardigheid en de lichamelijke en geestelijke integriteit van

komende jaren richten op de volgende punten:

produceren, maar overgaan tot actie. Dit geldt voor

slachtoffers;

» Het voorkomen van jonge slachtoffers (vooral bij sek

alle probleemgebieden. Daarvoor is bestuurlijke

suele- en criminele uitbuiting) door te realiseren dat

betrokkenheid, verantwoordelijkheid en eigenaar

aard en omvang mensenhandel in het algemeen en in het bij

instanties zoals scholen, jeugdwerkers, hulpverlening

zonder op de vormen criminele uitbuiting en arbeidsuitbuiting; » Slachtoffers blijven nog (te) vaak onder de radar;

schap van belang. » Het zicht op (zeer) jonge daders en slachtoffers

jongeren over weerbaarheid en risico's inzake crimi

ontbreekt. De pilot Sentinel is uitermate geschikt

nele aspecten;

om het gewenste inzicht te krijgen. Idealiter gaat

» Op lokaal en regionaal niveau ontbreekt voldoende zicht op

» De jonge leeftijden van daders en slachtoffers van seksuele en criminele uitbuiting zijn erg zorgwekkend; » Daders en slachtoffers verplaatsen zich door de regio en door het land heen; » Onvoldoende (bruikbare) signalen mensenhandel bereiken de overheid.

de instrumenten hebben voor juiste voorlichting onder

» Het zicht vergroten op arbeidsuitbuiting middels de pilot die eind 2020 is gestart; » Meer aandacht voor burgers in een kwetsbare positie; » Het ondersteunen van ketenpartners in het verhogen van awareness en herkennen van signalen door o.a. de ontwikkeling van een regionale, duurzame (e-)training; » Het Basisniveau Bestuurlijke Aanpak Mensenhandel doorontwikkelen; » Het versterken van de integrale aanpak mensen

de pilot, die nu binnen Oost-Brabant loopt, landelijk draaien. Mensenhandel moet zichtbaar gemaakt worden. » Voorkomen waterbedeffect door verbinding lokaal en regionaal, maar zeker ook nationaal tot stand te brengen. » Regionale Tafel Mensenhandel is "probleemeigenaar" maar heeft alle partners binnen onze regio

handel waarbij ook wordt gekeken met welke andere

nodig voor de uitvoering. Daarvoor zijn integrale samenwerking (ook tussen de verschillende

Programmaraden samengewerkt kan worden;

domeinen) en het zorgen voor een stevige basis

» Het verder versterken en borgen van de verbinding tussen partners met betrekking tot het herkennen en delen van (en acteren op) signalen.

» Expertgroep Mensenhandel

ook hier van essentieel belang. » Mensenhandel zal vaker onderwerp van gesprek moeten zijn in de verschillende Driehoeken en de Bestuurlijke Regiegroep. De Regionale Tafel Mensen handel zal dit agenderen (bijvoorbeeld middels een nieuwsbrief met actualiteiten). » Mensenhandel is (al lang) niet meer een groot stedelijk probleem en komt overal voor. Het is daarom cruciaal dat alle partners mensenhandel kunnen en willen signaleren en daar de juiste instrumenten voor hebben. Trainingen zijn daarbij essentieel.

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Inhoudelijke hoofdstukken Trends en ontwikkelingen

Zorg en Veiligheid (prioriteit 1)

ľĀl C±ĎŪ

Digitale Veiligheid (prioriteit 2)

0(^2-

Maatschappelijke onrust (prioriteit 3)

Ondermijning (prioriteit 4)

Mensenhandel (prioriteit 5)

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

Trends en ontwikkelingen

Inleiding:

Trends en ontwikkelingen:

1. De wereld na de coronapandemie:

2. Maatschappelijke ontwikkelingen:

De overheid ziet zich op het brede terrein van veiligheid

Welke trends en ontwikkelingen beschrijven we in dit

Zoals vaker in dit document zal worden opgemerkt:

Verschillende maatschappelijke, sociale en demo

gesteld voor veel en steeds complexer wordende maat

hoofdstuk?

de toekomst is onzeker en we weten niet hoe de

grafische ontwikkelingen hebben direct invloed op ons

schappelijke opgaven. In dit hoofdstuk worden, zonder

1. De wereld na de coronapandemie;

situatie rondom corona zich verder ontwikkelt. Er zijn

leven. Zo zet de vergrijzing in ons land verder door. De

volledig te kunnen zijn, enkele trends en ontwikkelingen

2. Maatschappelijke ontwikkelingen;

in principe 5 scenario's voor wat betref corona:

grijze druk is de verhouding tussen het aantal personen

beschreven die nu en in de komende jaren een rol zullen

3. Ontwikkelingen rondom digitalisering (bedreigingen

1. Terug naar normaal (corona is verdwenen);

van 65 jaar of ouder en het aantal personen van 20 tot

spelen in onze samenleving. Internationale ontwikke

én kansen);

lingen hebben steeds meer invloed op het leven in ons

4. Verharding ondermijnende criminaliteit;

land. Gebeurtenissen elders in de wereld kunnen direct

5. Daling traditionele criminaliteit;

tot reacties leiden in onze Oost-Brabantse dorpen of

6. Maatschappelijke en sociale onrust bedreigen de

steden. Al eerder is geconstateerd dat criminaliteit (maar ook maatschappelijke onrust) niet gebonden is aan lands-, provincie- of gemeentegrenzen. Het bestuur,

samenleving; 7. Toename van incidenten met kwetsbare personen en/of personen met onbegrepen gedrag.

2. Corona wordt endemisch (corona wordt beschouwd als een "griept" met enkele golven);

65 jaar. In 2000 bedroeg de grijze druk 21,9 en in 2020 bedroeg die reeds 33,1 en in 2021 steeg die door naar

3. Corona is in Nederland onder controle, maar in som mige andere landen niet (hetgeen af en toe nog voor problemen kan zorgen);

33,7. Dit heeft gevolgen voor veel aspecten van de samenleving. Ouderen zijn bijvoorbeeld kwetsbaarder als het gaat om sommige vormen van criminaliteit.

4. Corona blijft een reëel gevaar en vraagt een continue strijd (met af en toe ook weer noodzakelijke maat regelen);

De bevolkingssamenstelling heeft ook gevolgen voor

Openbaar Ministerie en Politie moeten daarom steeds meer (zowel mono- als multidisciplinair) handelen van

de arbeidsmarkt: het is voor veel werkgevers lastig

5. Het coronavirus blijft een groot gevaar (o.a. door

om vacatures in te vullen en verwacht wordt dat de

uit het besef dat er in toenemende mate sprake is van

nieuwe varianten) en een wereldwijd probleem.

komende jaren meer arbeidsmigranten naar Brabant

onderlinge afhankelijkheid, waarbij de partners niet los

zullen komen. In onze provincie werken naar schatting

van elkaar kunnen opereren (waarbij elke partner zijn

meer dan 100.000 arbeidsmigranten die een enorme

eigen bevoegdheden heeft).

bijdrage leveren aan de Brabantse economie, maar zij

De afgelopen 2 jaar stond ons leven in het teken van

zijn vaak ook kwetsbaar als het gaat om misstanden en uitbuiting (mensenhandel). Daarnaast gaat de

corona. Een wereldwijde pandemie waarvan sommigen

huisvesting van arbeidsmigranten soms gepaard met

dachten dat die zich niet meer voor zou doen. Ten tijde

overlast en criminaliteit.

van het schrijven van dit RVP is niet duidelijk hoe lang we nog te maken hebben met deze pandemie en de

De huidige arbeidsmarkt heeft ook gevolgen voor de

gevolgen hiervan. Corona heeft gevolgen gehad voor

inzet van de verschillende partners. Het vinden van

bijna alle aspecten van ons leven en dus ook op de

geschikt personeel is niet eenvoudig. De vraag is groot

veiligheidscijfers: zo zijn er minder inbraken gepleegd.

en het aanbod is relatief klein. Bij de politie is sprake

Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit waren al in

van meer uitstroom dan instroom door het relatief oude

opmars voor corona, maar de stijging van deze delicten

personeelsbestand. Dit leidt tot krapte in de capaciteit.

heeft door de coronapandemie nog een extra "boost"

In het verdere proces van opsporing en vervolging zien

gekregen. Voorzichtigheid is echter geboden bij een te

we dat o.a. het tekort aan rechters de strafrechtketen

makkelijke interpretatie van deze cijfers en ontwikkelin

voor grote uitdagingen stelt. De opgave blijft om voor

gen. Het is thans niet duidelijk of de stijging of daling

slachtoffers en verdachten een rechtvaardig straf

van delictsoorten blijvend is of een eenmalig gevolg

proces efficiënt en effectief te kunnen uitvoeren.3

van de pandemie. Daarnaast is Rusland in februari 2022 Oekraïne binnengevallen. Deze oorlog zal naar verwach ting langere tijd duren en heeft onder andere geleid tot

Sinds de introductie van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in mei 2018 wordt er

de grootste vluchtelingenstroom in Europa sinds de

kritischer naar privacy gekeken. Dat maakt een

Tweede Wereldoorlog. Ten tijde van het opstellen van

effectieve aanpak van fraude en criminaliteit niet

deze versie van het RVP valt nog niet te zeggen wat de verdere consequenties zullen zijn voor ons land (en onze

eenvoudiger. Tevens wordt er door de toeslagenaffaire

regio) op het vlak van economie, vluchtelingenstromen en (digitale) veiligheid.

3 Ook binnen andere organisaties is er sprake van beperkte capaciteit wat zijn doorwerking heeft in het veiligheidsveld. Zo zijn er bijvoorbeeld wachtlijsten binnen de GGZ en de Jeugdzorg.

Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Samen bouwen aan een veilig Oost-Brabant

Concept versie 27 Juni 2022

kritisch (en vaak zelfs wantrouwend) naar de overheid

3. Kansen en bedreigingen rondom digitalisering: Onze samenleving is de afgelopen jaren steeds verder

De komende jaren zullen we steeds vaker worden

gekeken. Tegelijkertijd zien we dat door corona de

gedigitaliseerd. De coronacrisis heeft deze digitali

geconfronteerd met nieuwe vormen van gedigitali

Ondermijnende criminaliteit is en blijft een groot probleem in ons land en zeker in onze (strategisch gele

overheid meer in het privédomein is gekomen met

sering nog een extra impuls gegeven: thuiswerken,

seerde criminaliteit en cybercrime die thans nog niet

gen) regio Oost-Brabant. Zo is het aantal door de politie

dringende adviezen over aantal bezoekers per dag per

digitaal vergaderen, webwinkels en corona-apps.

bekend zijn. Vrijwel elke vorm van criminaliteit heeft

huishouden en de verplichting om 1,5 meter afstand te

Mensen zijn praktisch non-stop digitaal actief en een

tegenwoordig wel een digitale variant. Gelet op de

aangetroffen productielocaties van synthetische drugs 5 jaar op een rij gestegen.9 De (criminele) infrastructuur,

bewaren in verschillende situaties. Daar waar de één

groot deel van het leven van sommige jongeren speelt

complexiteit rondom opsporing en vervolging is het

de strategische ligging, de ervaring met de productie

een QR-code ziet als een veilige manier om de samen

belangrijk dat de kans om slachtoffer te worden wordt

van synthetische drugs, de relatief lage pakkans en het

leving van het slot te krijgen, zal een ander dat zien als

zich voornamelijk digitaal af. Digitalisering biedt kansen (ook op het terrein van veiligheid zoals bijvoor

geminimaliseerd. Daarbij heeft elke actor in de samen

(onjuiste) beeld dat er in ons land licht gestraft wordt

een inbreuk op zijn of haar privacy. Deze discussies

beeld in de opsporing en aanpak van criminele feiten),

leving zijn eigen verantwoordelijkheid: de burger, profit

zijn redenen dat internationale bendes Nederland (en

zijn zeker ook relevant voor het veiligheidsdomein.

maar brengt ook (nieuwe) risico's met zich mee.

en non-profit instellingen én de overheid. Cybercrime of

ook onze regio) hebben uitgekozen als uitvalsbasis.

Traditionele vormen van criminaliteit raken steeds

gedigitaliseerde criminaliteit is financieel zeer lucratief

Naast corona zijn er meer maatschappelijke thema's die

meer verweven met digitale criminaliteit. Ook een deel

de komende jaren prominent op de politieke en bestuur

van de ondermijnende criminaliteit vindt digitaal plaats

en criminelen hoeven zelf niet digitaal vaardig te zijn om zich hiermee bezig te houden ("cybercrime as a

van de georganiseerde criminaliteit zijn moeilijk te

lijke agenda zullen staan: de sociaaleconomische

zoals de handel in wapens of drugs op het darkweb of

service7").

overschatten en helaas is de verwachting dat dit niet

situatie, klimaattransitie, internationale veiligheid,

bitcoins als crimineel betaalmiddel.

inclusiviteit en diversiteit. Ook deze thema's hebben directe invloed op wonen, werken en (samen)leven in

De NCTV waarschuwt in haar Cybersecuritybeeld5 van

Oost-Brabant en daarmee ook op onze organisaties en

juni 2021 dat cyberaanvallen het zenuwstelsel van de

4. Verharding ondermijnende criminaliteit:

Overigens leidt digitalisering zeker niet alleen tot dreigingen, maar biedt het ook kansen (zeker in een

Kortom: de ondermijnende en ontwrichtende effecten

zal afnemen. Zo is de handel van drugs zeer lucratief en is het gebruik van drugs in bepaalde milieus (en op veel evenementen) nog steeds breed geaccepteerd. Een

maatschappij aantasten. Door de mondiale spanningen (zoals de oorlog in Oekraïne en sancties tegen Rusland)

tijd van personeelstekort in vele sectoren). In het

bijkomend probleem vormt het frequente gebruik van

hun werkzaamheden.4 Organisaties zullen vaker worden

veiligheidsdomein kan de inzet van digitale middelen

excessief geweld dat gepaard gaat met de georgani

aangesproken op deze onderwerpen en ter verantwoor

en doordat het een lucratief verdienmodel is neemt

ondersteunend werken: van de inzet van sensoren voor

seerde criminaliteit.

ding worden geroepen hetgeen ook weer kan leiden tot

het aantal hacks toe; vermoed wordt dat veel hacks (op bedrijven, overheids- of kennisinstellingen) worden

polarisatie en verdeeldheid in de samenleving.

veiligheid en leefbaarheid tot de mogelijkheden op het

aangestuurd vanuit landen als Rusland of China (al of

terrein van datatechnologie. Sommige van deze nieuwe technieken (van kunstmatige intelligentie tot quantum

niet met medeweten van de autoriteiten6). Opsporing

computing8) kunnen ons juist ook helpen om criminali

waar geld te verdienen is, stappen criminelen in. Crimi nelen maken gebruik van kwetsbare personen (zoals bij

Opvallend is de flexibilisering in de ondermijning: daar

en vervolging worden bemoeilijkt doordat veel cyber-

teit te bestrijden. Overigens moet de overheid rekening

mensenhandel), locaties, branches en bedrijfsvormen.

criminelen hun feiten plegen vanuit het buitenland. Grensoverschrijdende samenwerking in opsporing en

houden met het feit dat dus niet iedereen even digitaal

Ook de samenstelling van de criminele netwerken

vaardig is en dat sommige burgers nieuwe techno

preventie is daarom noodzaak.

logieën zoals bijvoorbeeld 5G wantrouwen, hetgeen

verandert: dit loopt niet meer langs de traditionele (etnische) lijnen, maar de netwerken zijn veel meer

uiteindelijk weer kan leiden tot extremisme of radicali

divers geworden qua achtergrond van de criminelen.

sering.

Daarnaast zijn het geen vaste organisaties meer, maar

Naast het feit dat dus niet alle inwoners van ons land

vooral gelegenheidscoalities met extensieve financiële

even digitaal vaardig zijn, zal de overheid ook moeten

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12116450/1