21052.3 Verslag nieuw leven voor de Zevensprong Best

Op de verdieping bevindt zich een ruim terras dat als buitenlokaal kan worden ingezet. Dit terras vormt op de begane grond een overdekte speelruimte buiten. NBA architecten heeft een grote centrale hal die letterlijk het hart van de school vormt en waaraan twee blokken liggen waarin de drie leeftijdsgroepen een plek vinden. De groep tot 6 jaar ligt aan de zuidzijde met een centraal langwerpig speelplein. De middenen bovenbouw liggen aan de noordzijde respectievelijk op de begane grond en de bovenbouw. De leerpleinen liggen deels excentrisch tegen de centrale hal, De gerichtheid lijkt daarmee meer op het hart van de school te zijn dan op de groepsruimten. Deze oplossing lijkt ook weer samen te hangen met de gekozen typologie van gesloten dozen als bouwelementen. Op de verdieping is aan het einde van de gang aan de noordzijde een groot balkon dat ook als buitenlesruimte ingezet kan worden. 35

7. Kosten en milieulast. 8. Ruimte/kosten-verhouding.

Van alle drie de ontwerpen worden de bouw- en exploitatie kosten inzichtelijk gemaakt, evenals de C02-belasting van de voorgestelde ontwerpen. Ook wordt de verhouding tussen oppervlakte (m2) en kosten inzichtelijk gemaakt. Renovatie is over het algemeen 10-30 96 kostengunstiger per m2, zodat je letterlijk meer school hebt voor de zelfde prijs. Hoe is dat bij deze ontwerpen? Hierbij de behandeling van de criteria 7 en 8: Hier worden van deze drie scenario's de te verwachten kosten en milieulasten berekend, zowel van de investeringen als van het energiegebruik (voor verwarming, ventilatie etc.) en het (bouwkundig en installatietechnisch) onderhoud. Voor elk scenario is naast de bouwkosten ook het broeikaseffect ('Global Warming Potential' volgens NEN-EN 15804) begroot. Dit is van belang in verband met de beleidsdoelstellingen van de Gemeente, het Rijk en de Europese Unie aangaande de C02-reductieZklimaatproblemen. Voor een goede afweging in dit verband moet de C02-impact van de investering afgezet worden tegen de C02-impact van het energiegebruik in exploitatieperiode van de verschillende scenario's. Als referentie zijn op basis van de VNG-rekenregels de budgetten berekend voor een genormeerde nieuwbouw, passend bij het aantal leerlingen (en kinderen in de kinder­ opvang). Ook hier berekeningen voor investeringen, energiegebruik en onderhoud.

Vervolgens is een schatting gemaakt van de bij die budgetten behorende C02-impact. Hieronder een overzicht van de kosten en de C02-impact van de onderzochte scenario's (prijspeil 1-1-2021).

36

Balansventilatie Triple-glas

Scenario 1

Scenario 2

Scenario 3

Nieuwbouw

Ketting-Huls

Werkstatt

NBA

budget cfVNG

2.086 m2 bvo

2.222 m2 bvo

2.282 m2 bvo

2.365 m2 bvo

Investering Investering in %

ë 5.092.000

Kapitaalslast/jaar Energie 1 jaar Onderhoud 1 jaar Jaarlijkse last totaal Jaarlijkse last 1 m2 TCO-30 in %

ë ë ë ë ë

C02-lnvestering CO2-30 jr energie CO2-30 jr onderhoud Totaal C02-emissie C02-emissie in %

9(^/0

195.352 17.624 66.929 279.905 134 88% 1.241 1.184 408 2.833 8^/0

ë 5.377.000 ë 6.232.000 ë 5.675.000 1^7o W/o 95% ë ë ë ë ë

206.286 ë 18.289 ë 66.714 ë 291.289 ë 131 ë 92%

239.087 14.712 69.254 323.053 142 102%

1.393 1.229 413 3.034 87%

1.598 984 426 3.008 86%

ë ë ë ë ë

217.718 20.694 78.636 317.048 134 ^/o

1.570 1.395 540 3.505 W/o

Wat betreft investeringskosten blijft scenario 1 zo'n Ĵ.0% onder het budget voor nieuwbouw en scenario 2 zo'n 5!*6, terwijl scenario 3 ca. Ĵ.0% boven het investeringsbudget uitkomt. Kijken we echter naar het totaal van de jaarlijkse lasten, dan zien we dat scenario 1 ca. Ĵ.2% onder het normbudget blijft, scenario 2 ruim 8% en scenario 3 een kleine 2% erboven. Dat de scenario's op energie en onderhoud goed scoren komt enerzijds doordat in alle plannen hoog ingezet is op energiezuinigheid. Anderzijds zijn de budgetten voor energie en onderhoud (nog) afgestemd op qua energie en onderhoud minder goede prestaties dan met de huidige bouwpraktijk gerealiseerd kunnen worden. Opmerkelijk is, dat scenario 3 duidelijk lagere energielasten heeft dan scenario 1 en 2, maar dat dat voordeel niet opweegt tegen de hogere (kapitaalslast van de) investering. De C02-emissies zijn weergegeven in tonnen (1.000 kg) C02 voor een periode van 30 jaar vanaf de (ver-)bouw. Uiteraard geldt: hoe minder C02-uitstoot, hoe beter dat is voor de klimaatdoelen. Alle scenario's scoren gunstig in vergelijking met de referentie. Scenario 2 en 3 ontlopen elkaar niet veel: 13 à 14% beter dan de referentie. Scenario 1 scoort nog beter: 19% minder C02-uitstoot dan de referentie. Bij scenario 3 ligt het vooral aan het lage energieverbruik.

Bij scenario 1 en 2 vooral aan de lagere C02-uitstoot van - materiaalgebruik en processen van het (ver-) bouwen. Daarbij speelt bij scenario 1 ook nog een rol, dat de binnenruimten in het plan extra compact gemaakt zijn met meer buitenruimte (balkons e.d.), aansluitend bij de onderwijsvisie. Dat is ook nog eens gunstig voor de energiehuishouding.

37

7.3

Conclusies en samenvatting

De ontwerpen van KettingHuls en Werkstatt die uitgaan van hergebruik van een deel van de huidige school hebben beide een hoge kwaliteit die voldoet aan de opgave. De onderwijskundige visie is in beide ontwerpen goed opgenomen. De ruimtelijke kwaliteit van de leeromgeving (leslokalen en leerpleinen) is door Werkstatt uitmuntend verbeeld. KettingHuls heeft het plan voor de buitenruimte het best uitgewerkt met als bekroning 'de schuur' als spil. De onderwijskundige flexibiliteit is bij beide redelijk tot goed, mede door toepassing van skeletbouw. De inpassing in de omgeving is bij KettingHuls het beste. Het ontwerp van Werkstatt ligt het meest dichtbij de bebouwing, maar dat is inherent aan scenario 2. Het draagvlak bij de gebruikers is bij beide ontwerpen groot. KettingHuls heeft het best het programma ingepast in het ontwerp. Zij hebben de binnenruimten extra compact gemaakt door meer buitenruimte toe te voegen. Werkstatt heeft de algemene ruimte goed geprogrammeerd. Qua kosten en duurzaamheid scoort KettingHuls het best. Zij blijven qua investeringskosten 1096 onder nieuwbouwbudget, de jaarlijkse lasten blijven ca 1296 onder het normbudget en de C02-uitstoot is 1996 minder uit dan nieuwbouw. Ook Werkstatt scoort goed.

Zij blijven qua investeringskosten 596 onder nieuwbouwbudget, de jaarlijkse lasten blijven ca 896 onder het normbudget en zij stoten 1396 minder uit dan nieuwbouw. Het ontwerp van NBA dat uitgaat van volledige nieuwbouw heeft het accent gelegd op de herbruikbaarheid van prefab gebouwdelen en voldoet daardoor op een aantal punten minder aan de opgave. De onderwijskundige visie is redelijk opgenomen in het ontwerp. De ruimtelijke kwaliteit van de hal is met de grote hoogte en eigen vorm karakteristiek, maar de ruimtelijke kwaliteit van de directe lesomgeving, lokalen en leerpleinen is minder. Het plan voor de buitenruimte is goed. Door de keuze voor herbruikbare units scoren zij slecht op flexibiliteit voor onderwijswijskundige veranderingen. De units zijn bedoeld om ná het gebruik als school te worden hergebruikt, maar ze staan nauwelijks flexibel gebruik tijdens het gebruik als school toe. Hun ontwerp is goed in de omgeving ingepast. Het draagvlak bij de gebruikers is minder dan voor de beide andere plannen. Het programma is goed opgenomen in het ontwerp, maar komt door de ruimtelijke uitwerking niet overal volledig tot zijn recht. Op kosten en duurzaamheid komen zij 1096 boven de referentie van het investeringsbudget voor nieuwbouw uit. De jaarlijkse lasten liggen 296 boven de referentie nieuwbouwnormen.

Wat de milieulast betreft: het ontwerp kent weliswaar lagere energielasten dan de renovatiescenario's maar dat weegt niet op tegen de hogere (kapitaalslast) van de investering. Qua C02-emissie scoren ze ongeveer gelijk aan Werkstatt met 1496 onder het referentie nieuwbouwscenario.

38

Al met al kunnen we concluderen dat de ontwerpen van Werkstatt en KettingHuls beide van hoge kwaliteit zijn, waarvan het ontwerp van KettingHuls in het geheel net iets beter voldoet.

Tenslotte: Participatie leidt tot perspectief De betrokkenheid en de inzet van alle betrokkenen bij De Zevensprong is indrukwekkend geweest, zo constateert Mevrouw Meijer. Deze betrokkenheid leidde tot een intensief participatieproces waarin de architecten werden gevoed met een rijkdom aan ervaringen en inzichten. In korte tijd heeft De Zevensprong grote sprongen gemaakt in het nadenken over het toekomstig functioneren, waarbij het denken over het gebouw ook het denken over het onderwijs en de onderwijsorganisatie heeft gestimuleerd. Mevrouw Meijer en de architecten waren hiervan diep onder de indruk. Deze inbreng heeft sterk bijgedragen aan een nieuw en optimistisch perspectief voor De Zevensprong.

39

Bijlagen

6. Winket Technische staat in relatie met bouwkosten en C02-impact 7. Nul25 Programma van Eisen, 21 oktober 2021 8. Presentaties Ontwerpend Onderzoek * Eindpresentatie 9. Verslagen bijeenkomsten Ontwerpend Onderzoek *

Startpresentatie

*

Tussenpresentatie

* Eindpresentatie 10. Winket calculatie ontwerpend onderzoek

40