21004.2 - Reacties en antwoorden Concept-RES MRE - overheden (1)

Reacties concept-RES Metropoolregio Eindhoven - overheden Datum

Afzender

2020-0b-02

Waterschap De D

el

reactie-zienswijze-kanttekening

Antwoord

Integrale aanpak Waterschap De Dommel ziet een sterke meerwaarde in een regionale aanpak, waarbij regionale vraagstukken integraal worden benaderd. Door ruimtelijke opgaven te combineren dragen we gezamenlijk bij aan de ontwikkeling van de ruimtelijke kwaliteit en het beperken van de maatschappelijke kosten. Daarnaast hecht Waterschap De Dommel veel waarde aan de opgave uit het Klimaatakkoord, om de CO2-emissie structureel te verlagen (klimaatmitigate) en tegelijkertijd de negatieve effecten van de klimaaWerandering te beheersen (klimaatadaptatie)

Dit sluit aan bij de aanpak die we voor de RES voor de Metropoolregio Eindhoven volgen. De opgaven binr sn de RES worden gekoppeld aan andere ruimtelijke en maatschappelijke opgaven in onze regio, waaronder klimaatadaptatie.

n de concept-RES zien we de intentie van een integrale aanpak terug, maar missen we nog de eerste stappen in de uitwerking. Bij de verdere concretisering van de zoekgebieden voor grootschalige opwek vragen wij specifiek om aandacht te hebben voor een duurzaam watersysteem en klimaatadaptatie, zodat onder andere koppelkansen met waterberging tot uiting komen in de RES 1.0. Daarbij willen we graag onze positieve ervaring met de regio Hart van Brabant delen, waar klimaatadaptatie, zijnde de eerste fase uit het Deltaprogramma ruimtelijke adaptatie, integraal is meegenomen.

In het kader van de PlanMER gaan wij zorgvuldig naar de zoekgebieden kijken, die uit de eerste analyse naar voren zijn gekomen. In het planMER worden omgevings- en milieuaspecten onderzocht en de mogelijke (financiële) koppelingen met brede thema's die in de concept-RES naar voren zijn gekomen. Dit vormt de basis voor verdere afwegingen. De opgaven voor de energietransitie worden gekoppeld aan andere ruimtelijke en maatschappelijke opgaven in onze regio, waaronder klimaatadaptatie.

Het "Bod" voor grootschalige opwek van 2 TWh zien wij als een ambitieuze, maar ev is reële uitdaging voor de regio als bijdrage aan het Klimaatakkoord. Grootschalige opwek in relatie tot de hydrologische bodemkwaliteit In aanvulling op zon op daken zijn zonneweiden noodzakelijk voor het behalen van de klimaatdoelen. Naast de ruimtelijke impact hiervan vragen wij aandacht voor het behoud van de (gezonde) bodemkwaliteit en daaraan gekoppeld de regionale waterhuishouding, in relatie tot enerzijds de toekenning van terreinen en anderzijds de inrichting van de zonneweiden.

Het bod van 2 TWh is uitgangspunt voor de verdere concretisering richting RES 1.0. In het kader van de PlanMER gaan wij zorgvuldig naar de zoekgebieden kijken, die uit de eerste analyse naar voren zijn gekomen. In het planMER worden omgevings- en milieuaspecten onderzocht en de mogelijke (financiële) koppelingen met brede thema's die in de concept-RES naar voren zijn gekomen. Dit vormt de basis voor verdere afwegingen. De opgaven voor de energietransitie worden gekoppeld aan andere ruimtelijke en maatschappelijke opgaven in onze regio, waaronder klimaatadaptatie. De kwaliteit van de bodem is hier onderdeel van.

Om een duurzaam beheer van de bodemkwaliteit in relate tot het waterbeheer te borgen vragen wij om te komen tot regionale afspraken en -kaders voor de ontwikkeling van windparken en zonneweiden. Een uitwerking hiervan zien we graag terug in de RES 1.0.

Als regio doorlopen we ons RES-proces op de manier en de snelheid die nodig is om hierover zorgvuldig tot keuzes, afstemming en ui^oeringsafspraken te komen. De zoekgebieden voor wind en zon die in 2030 ingevuld moeten zijn, worden verankerd in het omgevingsbeleid van de gemeenten. Ook de provincie en de waterschappen bieden deze ruimte in hun beleid. Gemeenten maken of actualiseren beleid voor zonne- en/of windenergie en verankeren dit eveneens in hun omgevingsbeleid

Warmte en hydrologische bodemkwaliteit Met de verduurzaming van de warmte gaat een sterke toename van het gebruik van de hydrologische ondergrond plaats vinden in de vorm van open- en gesloten energiesystemen. Dit neemt risico's met zich mee voor het beheer van het schaarse grondwater en bescherming van de grondwaterkwaliteit. Wij vragen u specifiek om hier regionaal aandacht voor te hebben bij de nadere uitwerking in de RSW en de RES 1.0, zodat dit een plek kan krijgen in de gemeentelijke transitievisies warmte. Op het gebied van de inzet van duurzame warmte in de gebouwde omgeving leveren wij onze bijdrage aan het creëren van ontwikkel - en beleidsruimte voor de toepassing van aquathermie.

Voor alle opties voor duurzame warmte wordt een SWOT-analyse uitgevoerd. De resultaten daarvan dier n als input voor de scenario's en visie die op regionaal niveau worden opgesteld.

Archiefexemplaar van BL20-17296

- Bijlage 1, Reacties en antwoorden Concept-RES MRE - overheden

Reacties concept-RES Metropoolregio Eindhoven - overheden

Reacties concept-RES Metropoolregio Eindhoven - overheden Datum

Afzender

reactie-zienswijze-kanttekening

Antwoord

Gemeente Oirschot

Samen de energie ambitie realiseren De gemeenteraad ken zich grotendeels vinden in de hoofdlijnen ven dit onderdeel ven de concept-RES en merkt op: *onderzoek naar behoud/duurzaam gebruik huidig gasinfrastructuur (vanwege waterstof of andere 'miheuvnendehjke(re)' gassen) is belangrijk. *Verder betekent ‘van het gas af' vaak dat er alternatieven worden ingezet waardoor het stroomverbruik (vaak grijs opgewekt) sterk stjgt; waarbij stroom minder efficiënt energie afgeeft dan gas (er energie in de vorm ven ges). Wet ons betreft blijven we eengekoppeld totdat dit efficiënter is en de schone opwekking ven energie toereikend is voor de energiebehoefte.

Ook de besteende infrestructuur wordt in keert gebrecht in het keder ven de RES. De mogelijkheden om gebruik te meken ven de infrestructuur wordt meegenomer

gie in de vorm van elektriciteit nodig dan

Aenvullingen voor dit onderdeel om mee te nemen neer RES 1.0: We maken gebruik van de lokale kennis en initiatieven op het gebied van de energietransitte, voor alle them a's. We werken samen met vertegenwoordigers van lokale ei *RES els centrele regisseur om verenderingen op geng te brengen is op zichzelf prime, meer in de uivoering zijn we veek geneigd top-down te werken, terwijl uiWoerings-initieteven die bottom-up zijn ontwikkeld beter gedregen zijn en een grotere kens ven coöpereties, onder endere binnen de werkgroep Perticipetie à Eigendom. slegen hebben. Ge bijvoorbeeld een de sleg met energie-scens en keukentefelgesprekken (uitgevoerd door lokele energie coöpereties die hierin veel expertise hebben) en vreeg hoe je mensen kunt ondersteunen in de steppen die ze zelf greeg zouden willen maken. De energietransiŭe moet hierdoor in de uivoering niet aanvoelen als ‘opgelegd' maar als een ‘initiatief van ons allen'. Hier moet absoluut meer aandacht naar uit gaan. *Niet alleen kijken naar ‘waar kan wať maar juist ook ‘wat hebben we nodig'. Onze aanpak voor de (concept) RES *Er is niet eengegeven of er een prioriteit geldt det zou bijvoorbeeld kunnen in de zin ven volgorde ven beleng.

In het vervolg ven de RES wordt steeds concreter invulling gegeven een de leidende principes, de stretegie en de concrete eenpek. Deerbij bekijken we ook welke prioriteiten kunnen worden gesteld. Het RES-proces richt zich op het uitwerken ven de energietrensitie en de opgeven, weerven we nu denken det deze hiermee zijn te koppelen.

Aenvullingen voor dit onderdeel om mee te nemen neer RES 1.0: ^ De koppelingen die onder punt d. genoemd worden wel kritisch bekijken. Maken we daar de RES daarmee niet ‘groter' dan waarvoor hij bedoeld is? ^ Breng prioritering aan in verschillende onderdelen. ^ Het woord "vitale" onder d) is te breed interpreteerbaar (liever vervangen of aangevuld met bijvoorbeeld: veilig-schoon/duurzaam) • Bottom up ontwikkeling is belangrijk. ^ Betrek ook wijk- en dorpsraden. ^ Stappen die gezet moeten worden, gaan hand in hand met initiatiefnemers. Zij kunnen niets zonder ons, en wij niets zonder hen. Hierbij is een intensieve samenwerking nodig die van extensief naar intensief kan lopen naarmate de kansrijkheid toeneemt. Prioriteiten die wij geven (type en locetie) is deermee ook efhenkelijk ven ontwikkelingen (dus niet elleen bij ons meer ook bij hen). Ven het grootste beleng is deerbij een vroegtijdige efstemming. Ruim hiervoor dus z.s.m. ruimte voor in, nog voordet je pląnnen uitwerkt. Besparing ^ Wij vinden in deze fase van de ontwikkelingen besparing het belangrijkste item, nog belangrijker dan het opwekken zelf. Dat levert ook direct al voordeel op voor alle inwoners en dat is goed voor het draagvlak. Heel goed dat focus ligt op energie besperen, en det deerne pes extre opwek volgt. ^ Te summier, welke sporen gaan we bewandelen? Welke partijen gaan we hierbij betrekken? enz.

Dat hoeft geen uivoering te zijn maar op zijn minst denkrichtingen.

We maken gebruik van de lokale kennis en initiatieven op het gebied van de energietransitte, voor alle them a's. We werken samen met vertegenwoordigers van lokale en coöpereties, onder endere binnen de werkgroep Perticipetie à Eigendom.

Er is in de fese ven de concept-RES geen generieke doelstelling voor het onderdeel bespering opgenomen. De besperingseenpek wordt efgestemd op de doelgroep, de stekeholders en het gebouw. Deze eenpek wordt uitgewerkt in energiebesperingsplennen per doelgroep. Hierin wordt per doelgroep en soort gebouw in beeld gebrecht w besperingseenpek (route, eenbod, communicetie) hier het beste bij eensluit en dus het grootste effect zel hebben.

Aenvullingen voor dit onderdeel om mee te nemen neer RES 1.0: • Blijf die focus op besparing behouden. » Wij zouden toch willen pleiten om een serieuze poging te doen om ook de besparingsopgaven te kwantificeren om het vrijblijvende eraf te halen. Kempen heeft ook gekwantificeerd dus zou moeten kunnen. Of desnoods niet in TWh maar bijvoorbeeld in solette-termen of investeringen in besperende meetregelen of ender kwenttficeerbeer/meetbere doelstellingen. » Definite van grootschalig en kleinschalig toevoegen: grootschalig waarschijnlijk overheid gestuurd, kleinschalig is gedragen vanuit participatie. » Een belangrijke vorm van elektrische energie besparing is om transitie van accu auto's naar waterstof auto's te maken waarbij een tankstation netwerk in de MRE regio onontbeerlijk is (nu alleen in Helmond op de automotive campus). » Sluit meer aan bij kennis die er al is, ook bij bestaande organisaties. Faciliteer deze organisaties ook middels subsidies of geef hen een podium. » Pak hier ook vooral de rol op die je al hebt bij landelijke regelgeving. Denk aan registratieplicht en onderzoeksplicht Faciliteer professionals door openstelling van subsidies en/of het geven van podium. Ga in overleg en bedenk samen oplossingen.

De eenpek wordt in het treject richt ng RES 1.0 verteeld in efspreken over semenwerking en embities, met gemeenten en met stekeholders. We geen in het keder ven de RES verder een de sleg met de eenpek voor kleinschelige opwek.

Duurzame opwek ^ De gemeenteraad kan zich vinden in de hoofdlijnen. Opwek moet plaatsvinden op de plekken waar het ook daadwerkelijk gaat worden gebruikt t.b.v. efficiënte en ter voorkoming van onnodig ‘verlies'. ^ Goed te zien dat aanpak/ervaring in De Kempen meegenomen gaat worden in de rest van de MRE regio. We hadden echter verwacht dat op andere vlakken in de MRE op datzelfde niveau andere onderwerpen opgepakt zouden zijn (GeoThermie, bespering en endere elternetieven). Deer zien we helees niets ven terug. Duidelijk wordt nu ook det de totele opgeve niet elleen door zon/wind gereeliseerd ken/moet worden, meer det det breder is. Ook voor onze Kempengemeenten. ^ In samenvattng RES pagina 4: zin over landschappelijk gebied is tegenstrijdig. ^ Elke regio levert gemiddeld 0,67 TWh, MRE gaat voor 2 TWh, waarom een 3 keer zo hoge ambitie? Voldoen aan minimaal 0,67 TWh? ^ Duurzame opwek daar waar het wordt verbruikt

Er wordt breed in keert gebrecht welke opt es voor opwek en opsleg heelbeer zijn binnen de energiestretegie voor onze regio. In de efweging wordt rekening gehouden met o.e. potentie en systeem efficiëntie. In het keder ven de RES meken we gebruik meken ven de kennis en ervering die in de regio eenwezig is, o.e. in De Kempen.

Aenvullingen voor dit onderdeel om mee te nemen neer RES 1.0: Wij vinden dat er gebruik moet worden gemaakt van de uitgebreidere (constructieve) zonneladder van de natuur en milieu federaties (NMF's). De in het document gebruikte zonneladder vinden we te beperkt Wij vinden dat de zonnel adder strak moet worden toegepest in de uiteindelijke uivoering. Om stroomnetwerken stebiel te houden en energie-opwekkers niet stil te leten steen op momenten det het netwerk overbelest is willen we de rol ven het opsleen in weterstof ebsoluut benedrukken en onderstrepen. Wij moeten als innovatieve regio laten zien wat wij allemaal kunnen met dit medium. (proeftuin). Wat zou het mooi zijn om waterstof auto's van onze inwoners gratis te laten rondrijden op de overcapaciteit van het netwerk! ^ Creëer als innovatieve regio proeftuinen voor nieuwe technieken voor duurzame opwek. We zijn de ‘slimste regio'. ^ Zet in op de meest efficiënte invulling van duurzame energieopwekking. Een goede energiemix is belangrijk en houd aandacht voor de verhouding tussen bijvoorbeeld wind en zon. ^ Kijk niet alleen naar welk type opwek waar kan komen maar vooral ook wat de ideale mix is (ook om kwetsbaarheid te minimaliseren) en zet vooral als brainportregio ook in op innovatieve opslagmethodes ^ Biogas/biomassa mits echt groen (van lokale restproducten).

^ Stel maatregelen /wetgeving voor om de berekende uitval van 25^i van de daken voor zonnepanelen te verkleinen. ^ Er is in de concept notitie gesteld geen doelstelling te hebben op grootschalige opwekking van energie in landschappelijk gebied of op water: "nee tenzij", hoe rijmt dit met alle stellingen tot nu toe in dit stuk en met zoekgebieden? ^ Ga in gesprek met initiatiefnemers om hun enthousiasme te behouden en niet te frustreren. Initiatefnemers hebben ook tijdsdruk. Neem die tjdsdruk ook mee in prioritering. • Zie ook eerdere opmerking m.b.t. contact initiatiefnemers.

We beweken de ruimtelijke kweliteit door expliciet te streven neer: - meximele inzet op bespering, zuinig en meervoudig ruimtegebruik; - het benutten ven de gebiedspecifieke meekoppelkensen; - weer mogelijk energievreeg en -eenbod zo dicht mogelijk bij elkeer te houden; - het hanteren van de ‘zonneladder' bij het bepalen van de locaties voor zonne-energie.

Duurzame warmte ^ Te weinig richting gevend. Welke stappen, met wie (in plaats van bijvoorbeeld regionaal). Aenvullingen voor dit onderdeel om mee te nemen neer RES 1.0: ^ Warmte uit wegen moet niet worden vergeten! Iedere kans om een weg aan het warmtenet te koppelen moet benut worden. ^ Zorg dat dit punt concreter wordt richting RES 1.0. Nu nog erg vrijblijvend, terwijl het een (groot) deel van de opgave betreft. ^ Creëer als innovatieve regio proeftuinen voor nieuwe technieken voor duurzame warmte. ^ Kijk zeer kritisch naar bodemwarmte en effecten op de bodem door geothermie. We hebben vernomen dat dit schadelijk kan zijn dus hier zal meer onderz' k naar gedaan worden en keuze over gemeekt ken worden. ^ Uitsluiten van bodembronnen die de aardlagen verstoren. Ook warmteopwekkingsplannen met aardwarmte zoals Helmond-Veghel doorbreken mogelijk aardlagen en rstoren h ^ Maak het concreter en geef meer richting.

We maken gebruik van de lokale kennis en initiatieven op het gebied van de energietransite, voor alle thema's. We werken samen met vertegenwoordigers van lokale ene coöpereties en endere pertijen. We meken deerbij gebruik ven/sluiten een bij besteende orgeniseties(tructuren).

Het bod ven 2 TWh is uitgengspunt voor de verdere concretisering richting RES 1.0.

Bij de verdere uitwerking van de zoekgebieden, waaronder ook het zoekgebied ‘no-regreť voor opwekking van energie uit zon op daken en restgronden, wordt ook de toepessing ven de zonneledder verder uitgewerkt. In het keder ven de RES willen we gebruik meken ven de kennis en technologie die in de regio eenwezig is. Er is o.e. contect gelegd met Breinport Development en de TU/e (Differ en EIRES) over nieuwe technologie en de concrete kansen die er nu al zijn. Dit verbinden we met de opgaven die voortkomen uit de thema's binnen de RES. Voor alle opties voor duurzame warmte wordt een SWOT-analyse uitgevoerd. De resultaten daarvan dienen als input voor de scenario's en visie die op regionaal niveau worden opgesteld. We brengen in beeld welke besteende instrumenten kunnen worden ingezet om tot uivoering te komen. Deerneest geven we een welke eenpessingen of eenvullingen in wet­ en regelgeving, beleid en instrumenterium nodig zijn om embities en plennen tot uivoering te kunnen brengen. Alle opties voor duurzeme wermte worden meegenomen in een SWOT-enelyse. Deerbij wordt eengegeven of deze een lokeel c.q. boven lokeel/regioneel kerekter/ potentie hebben. De resultaten daarvan dienen als input voor de scenario's en visie die op regionaal niveau worden opgesteld. De efstemming tussen regioneel en lokeel is uitgengspunt voor de eenpek ven het theme duurzeme wermte richting de RES 1.0.

In de RES 1.0 geven wij inzicht in de mogelijke wisselwerking tussen lokale bronnen en de regionale bronnen en infrastructuren en welke scenario's voor warmtevoorziening er daarbij zijn. In het kader van de RES willen we gebruik meken ven de kennis en innovetieve technologie die, o.e.in de regio, eenwezig is.

isico's moeten in beeld worden gebracht zodat hier een gedegen e waterhuishouding en veroorzaken sneller vervuiling grondwater.

Reacties concept-RES Metropoolregio Eindhoven - overheden

Reacties concept-RES Metropoolregio Eindhoven - overheden Datum

Afzender

reactie-zienswijze-kanttekening

Gemeente Best

Samen de energie ambitie realiseren De zorgvuldigheid in termen ven kwaliteit en draagvlak staat voorop in de eenpek voor de RES. Ook jongeren betrekken we actiever bij de energiestrategie. Zo geen we op regionaal niveau in gesprek met Jong RES o' r hun betrokkenheid bij de energietransiūe. Gemeente Best onderschrijft het belang det de regio gezamenlijk werkt een de energietransiūe. Daarnaast sluit het afstemmen met de subregio SGE een bij de voorkeur die Best heeft voor de SGE samenwerking. Ook lokeel zijn steeds meer partijen betrokken by de energietransiūe. Zo werken we samen aan projecten met de lokale coöperatie Best Duurzaam en kunnen inwoners meedenken over belangrijke thema's. Volgens de gemeente Best is participatie zoals hierboven beschreven by 1c, belangrijk voor voldoende draagvlak in de samenleving om zo samen de energieambiūe te realiseren. Weer maatschappelijke partners en bedrijfsleven nu el zijn betrokken, zal er in het vervolgtraject neer de RES 1.0 ook meer ruimte komen voor inwonerparūcipatie.

Antwoord

Kanttekeningen: ^ Tijdsdruk mag niet ten koste gaan van kwaliteit en draagvlak. Er is tijd nodig om inwoners tijdig en goed te betrekken en te laten participeren (informeren, draagvlak en bewustzijn creëren, motiveren en stimuleren), zeker omdat door Covid-19 de communicatie o :ept-RES anders vormgegeven moest worden. De gemeente maakt zich den ook zorgen over de haalbaarheid ven de planning. ^ Aandacht voor het betrekken van jongeren. De energietransiūe is ven groot belang voor de volgende generaūe. Het betrekken ven jongeren verdient den ook de eendacht bij de totstandkoming ven de RES op zowel lokeel, regionaal els landelijk niveau. Dit ken onder andere door hen te betrekken in participaūetrajecten, alsmede via educatie en voorlichting.

Onze aanpak voor de (concept) RES Gemeente Best staat echter de eenpek zoels die hierboven is beschreven. Daarnaast ken Best zich vinden in de genoemde leidende principes els afwegingskader. Dit afwegingskader is juist belangrijk bij de integrale eenpek ven duurzame energieopwekking, om in het groter geheel meer doelen te kunnen behalen. Leefbaarheid heeft daarbij absolute prioriteit met het behoud ven specifieke kenmerken ven Best en natuur els kernpunten. Besparing De energie die niet wordt verbruikt, hoeft ook niet te worden opgewekt Gemeente Best onderschrijft den ook het belang ven besparing op energieverbruik en CO2 met daarbij tevens nadrukkelijke eendacht voor de st mulering ven kleinschalige energieopwekking els een belangrijk onderdeel in de energietransiūe. Om meer besparing te realiseren is bewustzijn en gedragsverandering nodig. De energietransiūe vraagt veel ven inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Zij moeten hun gedrag eenpessen of zelf hun gebouwen verduurzamen, wet vaak een grote step buiten hun comfortzone is. Door els gemeente het goede voorbeeld te geven, kunnen we niet alleen zelf steppen zetten meer ook anderen beter ondersteunen in dit ingrijpende proces. Er lopen nu el een aantel projecten in Best om hier meer eendacht een te geven, zoels het Energieloket, De Groene Zone en een overkoepelende communicatiestrategie.

Door mensen bewust te maken ven de impact die zij met hun gedrag hebben, ken er meer energie en CO2 bespaard worden. Daarom zet gemeente Best de komende jaren hier nog meer op in, ook in samenwerking met andere partners, zoels de T eskforce Duurzaamheid.

In het vervolg ven de RES wordt steeds concreter invulling gegeven een de leidende principes, de strategie en de concrete eenpek. We houden daarbij rekening met de specifieke kenmerken ven onze regio.

Wij zetten els regio maximaal in op besparing. Door een combinatie ven het beperken ven de energievraag, duurzame warmtevoorziening en gebouwgebonden energieopwekking is CO2-uitstoot maximaal te reduceren. De besparingsaanpak wordt in de fase richt ng RES 1.0 efgestemd op de doelgroep, de stakeholders en het gebouw. De eenpek wordt uitgewerkt in energiebesparingsplannen per doelgroep. Hierin wordt per doelgroep en soort gebouw in beeld gebracht welke besparingsaanpak (route, aanbod, communicatie) hier het beste bij aansluit en dus het grootste effect zal hebben. De eenpek wordt in het traject richting RES 1.0 vertaald in afspraken over samenwerking en ambities, met gemeenten en met stakeholders. Het bevorderen ven kleinschalige opwerk wordt meegenomen in de eenpek.

Kanttekeningen: ^ Energiebesparing en kleinschalige opwek wél onderdeel bod Besparing is één ven de moeilijkste opgaven. Om met energiebesparing e kleinschalige opwek resultaat te behalen, zijn inspanningen nodig ven o.e. inwoners en bedrijven. Voor het draagvlak is het es ieel det deze resultaten den ook concreet onderdeel uit maken ven het bod. Duurzame opwek Gemeente Best onderschrijft ven harte de focus op maximaal behoud ven ruimtelijke kwaliteit en de no-regret maatregelen die aansluiten bij de zonneledder. De regio heeft in drie steppen veiligheidsmarges ingebouwd in het bod ven 2TWh: 1. Intensiteit categorieën: Als eerste wordt er rekening gehouden met de intensiteit ven de zoekgebieden die verschilt per categorie. Zo wordt meer een klein percentage ven de totale oppervlakte ven een categorie meegerekend els opwekmogelijkheden; 2. Haalbaarheid voor 2030: Vervolgens wordt er rekening gehouden met de haalbaarheid ven de zoekgebieden voor 2030. Daardoor wordt een klein deel ven potente ven step 1 meegenomen els potentie voor het bod; 3. Bod regio: Het bod ven onze regio ven 2TWh is significant leger den de potentie die uit step 2 komt Daarmee is er op verschillende manieren rekening gehouden met de opwekpotentie in de regio en heeft Best vertrouwen in het bod ven 2TWh.

In het kader ven de PlanMER geen wij zorgvuldig neer de zoekgebieden voor grootschalige opwek kijken, die uit de eerste analyse neer voren zijn gekomen. Die gebieden zijn neer voren gekomen, rekening houdende met wetgeving die andere gebieden uitsluit In het planMER worden omgevings- en milieuaspecten onderzocht en de mogelijke (financiële) koppelingen met brede thema's die in de concept-RES naar voren zijn gekomen. Dit vormt de basis voor verdere afwegingen.

Kanttekeningen ^ De lokale visie is leidend in gemeente Best Momenteel wordt de lokale visie voor energieopwekking in het buitengebied ven Best opgesteld. Best geeft vorm een deze visie door in gesprek te geen met inwoners, organisaties en ondernemers. Hieronder staat een uitsnede ven de voorlopige visie voor zonnevelden (links) en windturbines (rechts). Participate en besluiWorming moeten hierop nog plaatsvinden zodat deerne duidelijk wordt of deze locaties blijven. De gemeenteraad ven Best heeft eengegeven det deze visie bepalend is. ^ Haalbaarheid zoekgebieden niet kansrijk We verwachten det de haalbaarheid voor delen ven het genoemde zoekgebied in Best voor de opwek ven duurzame energie niet kansrijk is. Energieopwekking in combinatie met natuurontwikkeling is hier niet mogelijk, omdat de natuur in Het Groene Woud el grotendeels ontwikkeld is. Er is reeds spreke ven ingerichte natuur binnen het Natuur Netwerk Brabant Een ander belangrijk argument is det dit gebied centraal ligt in het landschappelijk en cultuurhistorisch geleden Ven Gogh Nationaal Perk en het door het Rijk aangewezen cultuurhistorisch weerdevolle wederopbouwgebied De Scheeken. Deze en andere cultuurhistorische weerden zijn op dit moment niet meegenomen in de zoekgebieden ven de concept RES. Het is belangrijk in de RES 1.0 wel wordt meegenomen.

In de attentiegebieden rondom Het Groene Woud is onder kwalitatieve voorweerden energieopwekking mogelijk of afweegbaar. Dit zal echter geen significante bijdrage zijn een het RES bod, meer eerder kleinschalig en op ingepeste gebieden. ^ Criteria niet voldoende getoetst in Best Wij zijn ven mening det de criteria die genoemd zijn onder 2c niet voldoende en zorgvuldig zijn getoetst een het in Best opgenomen zoekgebied. Dit heeft impact op de kaarten die de potentie voor duurzame opwek weergeven. Uit eigen onderzoek blijkt det windmolens hier slechts zeer beperkt mogelijk zijn.

Duurzame warmte De gemeente Best vindt het belangrijk det ook voor duurzame warmte gemeente overstjgende kansen worden meegenomer De RSW dient els een goede basis die we in Best gebruiken els input voor de lokale T rensi tie Visie Warmte. De voortgang ven de lokale eenpek gaat gezamenlijk op met de ontwikkeling ven de RSW waarover tussentijds wordt efgestemd met de regio.

De afstemming tussen regionaal en lokeel is uitgangspunt voor de eenpek ven het thema duurzame warmte richting de RES 1.0. In de RES 1.0 geven wij inzicht in de mogelijke wisselwerking tussen lokale bronnen en de regionale bronnen en infrastructuren en welke scenario's voor warmtevoorziening er daarbij zijn.

Kanttekening: ^ Lokale Transiūe Visie Warmte leidend in Best Weer de RSW els goede basis dient zal de T rensite Visie Warmte leidend zijn voor gemeente Best Hierin worden specifieke kenmerken ven gemeente Best meegenomen, zoels lokale kennis en koppelkensen. Zo moeten ook de SWOT-enelyse ven de warmtebronnen en de gemeten energiepotenties uit de RSW nog verder vertaald worden neer lokale inzichten in de gemeente Best Het zou kunnen det daardoor de potentie lokeel leger uiWalt.

Van strategie naar uitvoering Gemeente Best vindt het belangrijk dat er worden.

sl regionaal als lokaal draagvlak is voor de gemaakte afspraken. In het kader van samenwerking is de gemeente Best het daarnaast eens dat regionale plannen ook met andere regio's afgestemd dier

te

Kanttekeningen: ^ Tijdsdruk mag niet ten koste gaan van kwaliteit en draagvlak. Ook voor dit onderdeel geldt det de haalbaarheid ven de planning de gemeente Best zorgen beert De tjdsdruk mag niet ten koste geen ven kwaliteit en draagvlak. De terugkoppeling ven PBL staat gepland voor februari 2021. Als op det moment pas bekend wordt det het bod niet voldoet, en er grote aanpassingen nodig zijn, komt het proces in het gedrang. Weer in de concept RES veel zeken regionaal zijn efgestemd, moet dit proces lokeel nog grotendeels worden opgestert Lokale nuancering en bestuurlijke keuzes zijn belangrijk om tot een gedragen RES 1.0 te komen. Daarom is een tijdige terugkoppeling gewenst, zodat er voldoende tijd is om dit proces zorgvuldig te doorlopen. ^ Ook buiten regio kansen benutten. In het kader ven samenwerking vindt de gemeente Best naast regio overstjgende afstemming, het ook belangrijk det we kansen buiten de regio benutten. Hierbij is afstemming met regionale en provinciale ruimtelijke opgaven en planambities belangrijk. Besproken is om objectief over de grenzen heen te kijken op basis ven landscheppen en locaties. Insteek is geen afwenteling meer een integrale analyse op provinciaal, en beter nog landelijk, niveau. Een integrale analyse, die niet eendimensionaal (energieopwekking) maar multidimensionaal kijkt.

Daarom stellen wij dat de concept-RES'sen van de vier Brabantse regio's op elkaar moeten worden afgestemd, voordat er over wordt besloten. Landschapskwaliteiten dienen leidend te zijn bij de aanwijzing en inrichtng ven grootschalige opweklocaties. Dit ken betekenen det er in de ene regio meer ruimte wordt geboden voor windturbines en in een andere regio bijvoorbeeld natuurgebieden worden uitgesloten. Provinciale doelen, zoels met Ven Gogh Nationaal Perk, en Rijksdoelen zoels met het wederopbouwgebied De Scheeken, dienen daarbij te worden gewogen.

De zorgvuldigheid in termen ven kwaliteit en draagvlak staat voorop in de eenpek voor de RES. Er vindt regelmatig (tussentijds) afstemming plaats met provincie, de Brabantse regio's en met de andere buurregio's. De provincie vervult hierin een coördinerende rol. In de RES worden gezamenlijke randvoorwaarden meegegeven richting het Rijk.

Reacties concept-RES Metropoolregio Eindhoven - overheden Datum

Afzender

reactie-zienswijze-kanttekening

2020-07-1

Gemeente Waalre

1. De gemeenteraad ken zich vinden in de hoofdlijnen ven de concept-RES. 2. De gemeenteraad het met neme ven belang vindt det verwachtingen neer onze inwoners goed worden gemanaged en det het proces ven transitie, zowel op het punt ven besparing, warmte els grootschalige opwek, inwoners vormt krijgt.

Antwoord mogelijk met en voor onze

1. standpunt college 'Samen de energie ambitie realiseren' De ambitie is om in de Metropoolregio Eindhoven een RES te maken die gezamenlijk gedragen is, die gebiedsgericht is en die energieprojecten verbindt een andere ruimtelijke, Wij vinden het erg belangrijk det elle belanghebbenden op een goede en trensperente manier betrokken worden bij de totstandkoming ven de RES. Wij hechten grote weerde een een zorgvuldig proces en de daadwerkelijk implementatie hiervan. Wij zien infrastructurele of sociale opgaven. In de periode voorafgaand een deze concept-RES zijn de diverse partijen op verschillende momenten geïnformeerd en tot nog toe det maatschappeiijke partners en het bedrijfsleven in het proces hun inbreng kunnen leveren. T ot op heden is de inbreng ven onze inwoners echter beperkt gebieven. Voor het welslagen ven de RES, moeten onze inwoners og een transparante geconsulteerd/bevreegd over en meegenomen in de achtergrond, de opgave en het proces ven de RES. In het proces neer de RES 1.0, in de 2e helft ven 2020 en in de 1e helft ven 2021, geen we concreter - regionaal en lokaal - in gesprek met partners, inwoners en belanghebbenden over locaties, projecten en activiteiten. Voor de verschillende en zorgvuldige wijze meegenomen worden.

In het vervolgtraject neer de RES 1.0 ven de RES vinden wij het essentteel det onze inwoners goed meegenomen worden en kunnen bijdragen een een gedragen RES. Hierbij is verwachtingenmanagement erg belangrijk: goed borgen wet wanneer en hoe onze inwoners kunnen en mogen participeren in het proces en weike invloed zij hebben op het resultaat Dit ken bijvoorbeeld middels een plan ven eenpek per wijk of buurt. Ook in de fase ven concrete thema's. uivoering ven strategie neer realisatie ven projecten is communicatte een onlosmakeiijk en cruciaal onderdeel. Recentelijk hebben wij een communicatiestrategie duurzaamheid opgesteld, die wij de komende meenden concretiseren neer een strategisch communicatieplan. Thema's zoels de energiestrategie maken een belangrijk onderdeel uit ven onze communicatiestrategie en -plan. Een belangrijke voorweerde voor het slagen ven de RES is det het betaalbaar en haalbaar is. Wij constateren det hier in de RES rekening mee wordt gehouden en det dit belangrijke uitgangspunten zijn. Wij onderschrijven dit en benadrukken det betaalbaarheid en haalbaarheid voor onze inwoners de pijler is voor een succesvolle energietransitie. Iedereen moet kunnen meedoen. De RES is belangrijke input voor de omgevingsvisies en -plannen die gemeenten een het maken zijn.

Om het Klimaatakkoord tot een succes te maken, is het ven cruciaal belang det de RES in de omgevingsvisie en daaruit vloeiende omgevingsplannen vertaald en geborgd worden. Wij zijn druk bezig met de ontwikkeling ven de Wee rese omgevingsvisie. Via een iteratief proces zal de RES hierin goed vertaald en verankerd worden.

2. Standpunt college 'Onze aanpak voor de (concept) RES' Wij ondersteunen de eenpek zoels in de RES beschreven en hechten een het openhouden ven zoveel mogelijk opties. Het is belangrijk om geen opties op voorhand uit te sluiten, waardoor deze in de toekomst niet meer ingezet kunnen worden: de opgave is daarvoor te groot en complex. We geen een de sleq niet bewezmmeetreflelen die we nu kunnen nemen en spelen in op innovaties die gaande de rit zich eendoen. Daarbij zetten we in op de innovatiekracht die onze regio rijk is en maken we de vertaling neer nieuwe maatregelen en oplossingen. We voorkomen de inzet op maatregelen die geen zin hebben. Wij hechten een solidariteit in de regio. Dit betekent geen 'free rider gedrag. Iedereen moet bijdragen. Alle gemeenten, dus ook Waaire, draagt neer iformnaen bü een de RES en de realisatie daarvan. Dit betekent det wij bijdragen een de uivoering die pest bij de meet en scheel ven onze gemeente zowel vanuit landschappelijk els financieel oogpunt meer ook vanuit organisatorisch perspectief (kennis en capaciteit). Aandacht voor ruimtelijke kwaliteit vinden wij een belangrijk uitgangspunt voor het bod richting de rijksoverheid. We zien det dit uitdrukkelijk is meegenomen voor het onderdeel grootschalige opwek.

Wii onderschrijven det de ruimtehike kwaliteit m;ivimaal wordt behouden, We geen els gemeente Waaire concreet een de slag, waarbij een zorgvuldige ruimtelijke inpassingen ven zon- en windenergieprojecten uitgangspunt is. De energietransitte biedt kansen voor onder meer het versterken ven de regionale en lokale economie, de werkgelegenheid, het stimuleren ven innovaties en natuur- en landbouwontwikkeling. Waaire ziet de energietransitte els opgave weer kansen mee zhn gemoeid. Gebruik deze kansen om bewustwording bij inwoners te creëren, meer bijvoorbeeld ook om agrariërs te helpen met het genereren ven aanvullende financiële middelen. Bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak zullen wij in de uivoering voor elkaar moeten krijgen, juist met inwoners. Het meenemen en -krijgen ven onze inwoners ken alleen els we dit transparant doen met veel eendacht voor inwoners. Wij benadrukken nogmaals- det dit thema in het vervolgtraject ven groot belang is, meer tegelijk ook complex en lastig is. Wil hechten zweer een het leidende principe ven maatschappelijke draagvlak voor de RES en bewustwording bii onze inwoners. De energietransitie is noodzakelijk om in onze toekomstige behoeftes te voorzien en de gevolgen ven klimaatverandering te minimaliseren.

We zetten els eerste in op no-regret maatregelen en we geven randvoorwaarden een richting Rijk en provincie die nodig zijn om det mogelijk te maken. Ook innovatieve oplossingen worden meegenomen. Er wordt breed in keert gebracht welke opttes voor opwek en opslag haalbaar zijn binnen de energiestrategie voor onze regio. In de afweging wordt rekening gehouden met o.e. potentie en systeem efficiëntie en wordt afstemming gezocht met andere partijen. In het planMER worden omgevings- en milieuaspecten onderzocht en de mogelijke (financiële) koppelingen met brede thema's die in de concept-RES naar voren zijn gekomen. Iedere gemeente is verantwoordelijk voor een deel ven de opgave. Voor elke gemeente gelden dezelfde regels en verwachtingen. Alle gemeenten dragen neer vermogen bij een de RES en de realisatie daarvan. We bewaken de ruimtelijke kwaliteit door expliciet te streven neer: - maximale inzet op besparing, zuinig en meervoudig ruimtegebruik; - het benutten ven de gebiedspecifieke meekoppelkensen; - weer mogelijk energievraag en -aanbod zo dicht mogelijk bij elkaar te houden; - het hanteren van de ‘zonneladder' bij het bepalen van de locaties voor zonne-energie.De ambitie is om in de Metropoolregio Eindhoven een RES te maken die gezamenlijk gedragen is, die gebiedsgericht is en die energieprojecten verbindt een andere ruimtelijke, infrastructurele of sociale opgaven.

In het proces neer de RES 1.0, in de 2e helft ven 2020 en in de 1e helft ven 2021, geen we concreter - regionaal en lokaal - in gesprek met partners, inwoners en belanghebbenden over locaties, projecten en actviteiten. Voor de verschillende thema's.

3. Standpunt college 'Besparing' Wij constateren det energiebesparing een groot en complex vraagstuk is en een ingewikkelde en kostbare opgave in de uivoering. We hebben hierin echter relatief weinig te kiezen; wij zullen els regio en lokale overheden de focus hierop moeten leggen. Het maken ven een regionale energiebesparingsplan met daaraan gekoppeld voldoende financiële middelen en ui^oeringskrecht zien wij els belangrijke voorweerde om de uivoering op lokaal niveau te initiëren. In het vervolgtraject neer de RES 1.0 en de uivoering ven de RES zelf, moet een grote nedruk en focus zijn op dit thema. Het energiebesparingsplan en de uiivoerbaarheid daarvan is een essentieel onderdeel om de RES-doelen te realiseren. De toepassing ven kleinschalige opwek vinden wij belangrijk, meer dit mag niet ten koste geen ven de besparingsmogelijkheden voor warmtereductie in woningen. Wij zien goede aanknopingspunten om de isolatieopgave gezamenlijk op te pekken om haalbaar en betaalbare besparing te realiseren. Gezamenlijk aannek is nodig om te zorgen voor haalbare en betaalbare bespaarmooellikheden voor onze inwoners. Hierbij zien wij het regionale zonnepanelenproject de Groene Zone els voorbeeld voor een regionaal isolatieprogramma (particulier- en huurwoningen) die lokaal door gemeenten wordt uitgerold.

Door de handen in één te slaan zorgen we voor regionale slagkracht maken we het testbaar en concreet en ontzorgen wij onze inwoners op lokaal niveau. We onderzoeken hoe we el den niet op regionaal niveau financiële prikkels kunnen inzetten om te sttmuleren det huishoudens gewenste maatregelen geen nemen.

De besparingsaanpak wordt efgestemd op de doelgroep, de stakeholders en het gebouw. Deze eenpek wordt uitgewerkt in energiebesparingsplannen per doelgroep. Hierin wordt per doelgroep en soort gebouw in beeld gebracht welke besparingsaanpak (route, aanbod, communicatie) hier het beste bij aansluit en dus het grootste effect zal hebben. De eenpek wordt in het traject richting RES 1.0 vertaald in afspraken over samenwerking en ambities, met gemeenten en met stakeholders.

4. Standpunt college 'Duurzame opwek' Wij steunen de geschetste eenpek en zijn ven mening det de ambitie om 2TWh een duurzame opgewekte elektriciteit in 2030 te realiseren, realistisch en haalbaar is. Met de potentiële zoekgebieden ken circa 5 TWh een duurzame elektriciteit worden opgewekt Het bod gaat uit ven het realiseren ven circa 2CW ven deze zoekgebieden. Op basis hiervan echten wij het conceot-bod ven de realo voor grootschalige opwek wil realistisch en haalbaar. Door het uivoeren ven de regionale planMER wordt de haalbaarheid en impact ven de verschillende zoekgebieden zichtbaar. Samen met de omgeving geven wij els gemeente uiteindelijk concreet en lokaal invulling een deze zoekgebieden in de vorm ven realiseerbare projecten. Het realiseren ven concrete projecten moet in onze ogen gebeuren door en met onze inwoners en lokale stakeholders. Alleen op deze manier krijgen we de lokale gemeenschep mee. De gemeente Waalre gaat heer inwoners maximaal in positie brengen door lokaal eigenaarschap ven zon- en windenergieprojecten zo veel els mogelijk te faciliteren.

Dit wordt onderschreven. In het planMER worden omgevings- en milieuaspecten onderzocht en de mogelijke (financiële) koppelingen met brede thema's die in de concept-RES neer voren zijn gekomen. Dit vormt de basis voor verdere afwegingen en uitwerkingen.

5. Standpunt college 'Duurzame warmte' Wij onderschrijven het belang mee te werken een de overstep op een toekomstbestendige warmtevoorziening door de inzet ven duurzame warmtebronnen. Daarbij merken wij op det praktisch gezien er weinig beschikbaar is zowel qua warmtebronnen els opslagmogelijkheden. Dit onderstreept nogmaals de urgentie om vol in te zetten op het verminderen ven de warmtevraag door middel ven isolatie ven woningen en gebouwen. Wij hechten er een det bii omschakeling neer duurzame warmtebronnen het nemen ven isolattemaatreaelen een intrinsiek onderdeel vormt. Een aanvullende reden om sterk in te zetten op isolate is det de beschikbaarheid ven warmte veelal in de vorm ven Leegtemperetuur Verwarming (LTV) (temperaturen tot maximaal 45"C) is. Een voorweerde om LTV te kunnen toepessen is det de gebouwschil voldoende goed geïsoleerd is. De beschikbare warmte is veelal ven leoe temperatuur, waardoor het grootschalig isoleren ven de bestaande oebouwvoorreed noodzakeliik is. Isoleren is een 'no regret' maatregel, die nu genomen ken en moet worden om de warmtevraag te reduceren en laagtemperatuurverwarming op grote scheel mogelijk te maken. Daarbij is het ven groot belang om de vertaling te maken neer onze inwoners.

Hoe concreter, beteelbeerder en realistischer we deze vertaling kunnen maken, hoe beter inwoners en corporaties in staat en bereid zijn om maatregelen te nemen.

Dit wordt onderschreven. We zetten in de RES volop in op besparing, o.e. door het treffen ven isolatiemaatregelen.

6. Standpunt college 'Van strategie naar uitvoering' De grootste uitdaging ven deze energietransitie is maatschappelilk draagvlak en het laten participeren ven en organiseren ven eigenaarschap voor el onze inwoners. Wij vragen uitdrukkelijk eendacht voor deze sociale exercitie, waarbij transparante, in gesprek geen en lokaal eigenaarschap belangrijke elementen zijn. In dit kader heeft de gemeenteraad ven Waaire recentelijk beleidsregels vastgesteld, waarmee maximale participatie in de vorm van lokaal eigenaarschap in zon- en windenergieprojecten wordt geborgd/gestimuleerd. Wij benadrukken det het ven groot belang is det voor het succesvol uivoeren ven de RES voldoende financiële middelen, menskracht, juiste instrumentarium en kennis beschikbaar komt, zodat gemeenten de regie kunnen pekken en concreet handen en voeten geven een de energietransitie. Brede ondersteuning vanuit het Rijk en de provincie is nodig voor een succesvolle uivoering ven de RES op lokaal niveau. Wij geen er vanzelfsprekend vanuit det het Rijk de lokale overheden langdurig en consistent ondersteunt in de uivoering. Ven de provincie Noord-Brabant verwachten wij det zij samen met de drie Brabantse regio's en gemeenten hard blijft werken om de RES en de uivoering ven de RES een succes te maken.

Het recente Coalitieakkoord ven de provincie is hierin leidend en geeft ons houvast voor de samenwerking op de lange termijn. T ot slot missen we een prominente rol voor de ontwikkeling ven het regionale energiebesparingsplan. Wij pleiten voor een prominente rol, focus en een vervolg op korte termijn. Het regionale eneroiebesoarinosplan moet met prioriteit worden opoeoekt en moet onderdeel zijn ven de eersivolgende steppen (genoemd onder 7g ven de hoofdlijnennotite) die na de concept RES opgepekt worden.

Om tot een succesvolle ontwikkeling én realisatie te komen ven de RES streven wij neer maatschappelijk draagvlak en bewustzijn, onder andere door: - de opbrengsten, in bijvoorbeeld duurzame energie en/of geld, zoveel mogelijk ten goede te laten komen een de inwoners, bedrijven en instellingen in onze regio, hetzij een de ontwikkeling ven de regio; - te zorgen det de energietransitie voor iedereen haalbaar en betaalbaar is; - lokaal eigenaarschap ven energieprojecten, waarbij we streven neer maximale lokale pertcipetie. Wij streven ernaar om in de RES op een zorgvuldige manier tot keuzes, afstemming en ui^oeringsefspreken te komen. We brengen in beeld welke bestaande instrumenten kunnen worden ingezet om tot uivoering te komen. Daarnaast geven we een welke aanpassingen of aanvullingen in wet- en regelgeving, beleid en instrumentarium, kennis, menskracht e.d. nodig zijn om ambit es en plannen tot uivoering te kunnen brengen.

Reacties concept-RES Metropoolregio Eindhoven - overheden Datum

Afzender

reactie-zienswijze-kanttekening

Gemeente Blade!

1. Samen de energie ambitie realiseren Gemeenteraad Blade! stemt in met de standpunten van hoofdstuk 1

Antwoord

2. Onze aanpak voor de (concept)- RES Standpunt gemeenteraad B!ade!: -Wij missen concretisering van punt 2b-4 Graag zien wij hier dat de energietransite als kans wordt gezien voor het versterken van een economisch en ecologisch vitale regio. In onze optiek zou energieopwekking namelijk een bijdrage moeten leveren aan lokale maatschappelijke doelstellingen in de brede zin van het woord. -In navolging van bovenstaande zien wij by punt 2c graag dat gekozen wordt voor de stelling 'kwalitatieve bijdrage aan ruimtelijke kwaliteit'. Dit sluit ons inziens ook beter aan by hoofdpunt 2d. -Wij zien graag dat bij 4d de vier punten worden samengevat in drie punten voor een meer kernachttge boodschap. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door agrarische economie onder de overige economie te scharen. -Ons inziens moet de stelling worden opgenomen dat de regio klimaatbestendig en waterrobuust is, conform vastgestelde doelstelling in het Deltaplan Ruimtelijke adaptatte.

In het vervolg van de RES wordt steeds concreter invulling gegeven aan de leidende principes, de strategie en de concrete aanpak. Daarbij bekijken we ook welke prioriteiten daarbij kunnen worden gesteld. Het RES-proces richt zich op het uitwerken van de energietransitie en de opgaven, waarvan we nu denken dat deze hiermee zijn te koppelen. Daarbij blijven we continu alert op aanvullende te maken koppelingen.

3. Besparing Standpunt gemeenteraad Bladel: - Ons inziens is deze doelstelling te weinig geconcrettseerd; o Ten eerste missen wij een beschrijving van doelstelling en haalbaarheid. De energievraag is de afgelopen jaren, ondanks besparingsmaatregelen, nauwelijks gedaald. Landelijk gaat het PBL in de ei ergieverkenning 2019 uit van een besparing van 0,9W perjaarvoorde periode 2020-2030, hoeveel zouinzetop besparing dan volgend het MRE kunnen bijdragen? o Ten tweede is voor ons onvoldoende duidelijk welke rol van gemeenten venvacht wordt in de besparingsdoelstelling.

Er is in de fase van de concept-RES geen generieke doelstelling voor het onderdeel besparing opgenomen. De besparingsaanpak wordt afgestemd op de doelgroep, de stakeholders en het gebouw. Deze aanpak wordt uitgewerkt in energiebesparingsplannen per doelgroep. Hierin wordt per doelgroep en soort gebouw in beeld gebracht w besparingsaanpak (route, aanbod, communicatie) hier het beste bij aansluit en dus het grootste effect zal hebben. De aanpak wordt in het traject richting RES 1.0 vertaald in afspraken over samenwerking en ambities, met gemeenten en met stakeholders.

4. Duurzame opwek Standpunt gemeenteraad Bladel: Wij stemmen in met de standpunten van hoofdstuk 4 e benadrukken dat de Kempengem'

■n zelf hun zoekgebieden aanleveren voor de concept RES naar aanleiding van ons gezamenlijke beleid voor grootschalige wind en zon.

5. Duurzame warmte Biomassa is wat ons betreft geen bron van duurzame, hernieuwbare en •gie en willen wij bij voorkeur ook niet als zodanig in de RES erkenr 6. Van strategie naar uitvoering Standpunt gemeenteraad Bladel: Wij missen een beschrijving van hoe stakeholders in de regio mede eigena r worden gemaakt van de oplossingen, om zo ook de gewenste kansen voor de economie te realise grootschalige opwekking? 2020-07-21

Gemeente

Voor alle opties voor duurzame warmte wordt een SWOT-analyse uitgevoerd. De resultaten daarvan dienen als input voor de scenario's en visie die op regionaal niveau worden opgesteld en besproken. We gaan verder in gesprek met stakeholders over de gezamenlijke ambities in het kader van de energietransitie en op welke wijze we willen gaan samenwerken in het kader van de RES. n draagvlak te houden voor (met name) ruimtelijke ingrepen bij

1. Samen de energie ambitie realiseren *Wij vinden het van gelang dat we in Nuenen, als onderdeel van MRE, onze bijdrage leveren aan de landelijke klimaatdoelstellingen. *Wij vinden het belangrijk dat we hierin als regiogemeenten gezamenlijk optrekken, waarbij de nadruk ligt op een effectieve en efficiënte sa ienwerking en er aandacht is voor het lokaal beleid in relatie tot de regionale plannen. *Wij zetten ons in om de RES in het gemeentelijk (omgevings)beleid te verwerken/verankeren, mits passend in het lokaal beleid. 2. Onze aanpak voor de (concept)-RES *Wij ondersteunen de leidende principes voor de aanpak binnen de RES. ‘Daarnaast vinden wij verduurzaming van de energievoorziening als hefboom voor kwaliteitsverbetering (ruimtelijk, economisch, ecologisch en sociaal) een belangrijke voorwaarde voor het laten slagen van de RES. Bij de uitwerking van de ze ontwikkelrichtingen moet er aandacht zijn voor effectieve samenwerking vanuit de MRE met samenwerkingsverbanden die nu al bestaan, bij voorbeeld op sub-regionaal niveau of op specifieke beleidsonderdelen.

In het vervolg van de RES wordt steeds concreter invulling gegeven aan de leidende principes, de strategie en de concrete aanpak. Daarbij bekijken we ook welke prioriteiten daarbij kunnen worden gesteld. Het RES-proces richt zich op het uitwerken van de energietransitie en de opgaven, waarvan we nu denken dat deze hiermee zijn te koppelen. Daarbij blijven we continu alert op aanvullende te maken koppelingen. We gaan in gesprek met stakeholders over de gezamenlijke ambities in het kader van de energietransitte en op welke wijze we willen gaan samenwerken in het kader van de RES. We maken gebruik van bestaande organisaties(tructuren).

3. Besparing ‘Wij ondersteunen het idee dat het terugdringen van de lokale en regionale energievraag de eerste stap is en dat besparing daarom prominente aandacht behoeft Het in beweging krijgen van inwoners, instellingen en bedrijven is een uitdaging. Samenwerking en kennisuitwisseling op regionaal niveau is daarom belangrijk. ‘Bij de uitwerking van energiebesparing moet er voldoende aandacht zijn voor de haalbaarheid en betaalbaarheid van maatregelen voor de inwoners en bedrijven. ‘In het huidige Nuenens beleid is reeds aandacht voor energiebesparing in combinatie met het leggen van zonnepanelen op daken. Dit beleid wordt momenteel uitgewerkt in een ui^oeringsplan. Het energiebesparingsplan dat voor de RES 1.0 wordt uitgewerkt zien wij als een aanvulling hierop.

De besparingsaanpak wordt afgestemd op de doelgroep, de stakeholders en het gebouw. Deze aanpak wordt uitgewerkt in energiebesparingsplannen per doelgroep. Hierin wordt per doelgroep en soort gebouw in beeld gebracht welke besparingsaanpak (route, aanbod, communicatie) hier het beste bij aansluit en dus het grootste effect zal hebben. Haalbaarheid en betaalbaarheid worden in de aanpak meegenomen.De aanpak wordt in het traject richting RES 1.0 vertaald in afspraken over samenwerking en ambities, met gemeenten en met stakeholders.

4. Duurzame opwekking ‘Wij ondersteunen de bijdrage van 2 TWh aan duurzame energieopwikking vanuit onze regio en kunnen ons vinden in de redenering van dit bod. Nuenen wil waar mogelijk een bijdrage leveren aan het duurzaam opwikken van energie. ‘Wij zijn het er mee eens dat er eerst moet worden gekeken naar het realiseren van no-regret maatregelen lokaal (en in de regio). ‘Op Nuenens grondgebied worden er in de RES geen zoekgebieden aangewezen voor grootscahlige opwekking. Dit betekent niet dat er op Nuenens grondgebied geen mogelijkheden zijn hierovor. Wel hebben we reeds besloten terughoudend om te gaan met initiatieven voor grootschalige energieopwikking die een negatieve invloes hebben op de kernkwaliteiten van Nuenen. ‘Er is in Nuenen nog geen vastgesteld beleid m.b.t. zonne- en windenergie, maar er zijn intussen wel meerdere principeverzoeken ingediend voor het aanleggen van zonnevelden. Om op gemeenteniveau duidelijkeid te scheppen over de mogelijkheden en wenselijkheid m.b.t. grootschalige energieopwekking wordt er een lokaal afwegingskader zonne - en windenergie opgesteld. ‘In het geval dat wij op eigen grondgebied grootschalige energieopwekking realiseren, zetten we in op semipermanente, grootschalige zonne - en windprojecten.

Deze kunnen na de exploitatieperiode eventueel weer worden ontmanteld, waarna de gronden weer voor andere doeleinden kunnen worden gebruikt We houden voor het opwekken van duurzame energie daarmee op de lange termijn de mogelijkhden open voor toekomsteige technologisch innovates die landschappelijk minder grote impact hebben.

Het bod van 2 TWh is uitgangspunt voor de verdere concretisering richting RES 1.0.

5. Duurzame warmte Wij onderschrijven het belang van een regionale sturctuur warmte (RSW) voor de exploitatie en verdeling van duurzame warmte. De gemeente start ditjaar met het lokaal opstellen van de transitievisie warmte, die eind 2021 ter vaststelling aan de raad vowrdt aangeboden. Vanwege de omvang van deze opgave en de belangrijke rol van inwoners en ondernemers hierin, worden zij betrokken bij het uitwerken van de visie. Juenen wil in het proces van de transitievisie warmte niet zelf het wiel ui^inden, maar samenwerken en informate uitwisselen met de andere MRE-gemeenten. Afspraken uit de RSW worden overgenomen, mits passend binnen de uitkomsten in de gemeentelijke transitevisie warmte.

De afstemming tussen regionaal en lokaal is uitgangspunt voor de aanpak van het thema duurzame warmte richting de RES 1.0. In de RES 1.0 geven wij inzicht in de mogelijke wisselwerking tussen lokale bronnen en de regionale bronnen en infrastructuren en welke scenario's voor warmtevoorziening er daarbij zijn.

6. Van strategie naar uitvoering ‘Wij ondersteunen de stappen om van strategie naar uivoering te gaan en zien graag uitgewerkt hoe de (lokale) omgeving wordt betrokken in de uitwerking van de RES 1.0. ‘Daarnaast vragen wij om naar de RES 1.0 nader te concretiseren hoe de energietransitie voor iedereen haalbaar en betaalbaar wordt gemaakt ‘Afspraken uit de RES worden opgenomen in het gemeentelijk (omgevings)beleid, mits passend in het lokaal beleid.

Voor de thema's ‘besparing', ‘grootschalige opwek' en ‘warmte' doorlopen wij als regio ons RES-proces op de manier en de snelheid die nodig zijn om zorgvuldig tot keuzes, afstemming en uilvoeringsafspraken te komen. Om tot een succesvolle ontwikkeling én realisatie te komen van de RES streven wij naar maatschappelijk draagvlak en bewustzijn, onder andere door: - de opbrengsten, in bijvoorbeeld duurzame energie en/of geld, zoveel mogelijk ten goede te laten komen aan de inwoners, bedrijven en instellingen in onze regio, hetzij aan de ontwikkeling van de regio; - te zorgen dat de energietransitie voor iedereen haalbaar en betaalbaar is; - lokaal eigenaarschap van energieprojecten, waarbij we streven naar maximale lokale participatie.

We zetten als eerste in op no-regret maatregelen en we geven randvoorwaarden aan richting Rijk en provincie die nodig zijn om dat mogelijk te maken. Ook innovatieve oplossingen worden meegenomen. In het kader van de PlanMER gaan wij zorgvuldig naar de zoekgebieden voor grootschalige opwek kijken, die uit de eerste analyse naar voren zijn gekomen. Die gebieden zijn naar voren gekomen, rekening houdende met wetgeving die andere gebieden uitsluit In het planMER worden omgevings- en milieuaspecten onderzocht en de mogelijke (financiële) koppelingen met brede thema's die in de concept-RES naar voren zijn gekomen. Dit vormt de basis voor verdere afwegingen.

Reacties concept-RES Metropoolregio Eindhoven - overheden Datum

Afzender

reactie-zienswijze-kanttekening

Antwoord

1. Samen de energie ambitie realiseren Standpunt gemeenteraad Asten: a. Wij zien de Concept RES MRE als een belangrijke tussenstap in het proces naar de RES MRE 1.0. Alle colleges en gemeenteraden krijgen nu een eerste zicht op hoe sterk wij moeten inzetten op energiebesparing, en in het bijzonder het sterk terugdringen van de warmtevraag van de bestaande gebouwde omgeving. Maar ook hoe groot ons gezamenlijk bod en daarmee collectieve opgave voor grootschalige opwek met zon en wind, is. Voor het onderdeel warmte geeft de RSW een eerste inzicht in de mogelijke vervangende duurzame bronnen waarmee wij de warmtevraag invullen richting 2050, het jaar waarin we uiterlijk aardgasvrij moeten zijn. b. Uit de RES komen projecten voort die meerdere gemeenten raken. Ook hebben we elkaar nodig om in 2050 uiteindelijk klimaatneutraal te zijn. Door samen te werken kunnen we hier op een effectieve en efficiënte wijze invulling aan geven aan onze lokale, subregionale en regionale opgaven. c. Het opstellen van de Concept RES MRE heeft geresulteerd in zeer goede samenwerking in de subregio De Peel op het gebied van de Energietransitte, zowel op bestuurlijke en ambtelijke vlak. d. Wij hebben bewust gekozen om de RES MRE zo veel mogelijk met eigen mensen op te stellen.

Zo blijft de opgedane kennis voor het vervolg in de RES 1.0, 2.0 en verder, maar ook voor de verankering in lokaal beleid, zoals de Omgevingsvisie en Omgevingsplannen en verder lokaal beleid en uivoering voorhanden. e. Exact op de dag waarop landelijk de eerste beperkende maatregelen in de strijd tegen Corona werden afgekondigd zouden 's avonds de gemeenteraden en inwoners van de MRE in het Evoluon in Eindhoven worden geïnformeerd over het proces dat we hebben gevolgd bij het opstellen van de Concept RES MRE, zoals die nu ter consultatie aan u voorligt Wij hadden graag gezien dat wij u op een andere wijze en eerder hadden kunnen informeren, dan de Webinars die in juni als vervanging van die fysieke informatte bijeenkomst in maart is gehouden. In het vervolgproces naar RES MRE 1.0 zullen wiį u en de inwoners uitgebreid betrekken. 2. Onze aanpak voor de (concept) RES Standpunt gemeenteraad Asten: 2.1 Wij onderschrijven de bovenvermelde aanpak geheel. Wij gaan zorgvuldig om met onze waardevolle landschappen en natuurgebieden. Grote delen van de gemeente Asten zijn landschappelijk en ecologisch, cultuurhistorisch en economisch kwetsbaar door de ligging van de gemeente tussen 2 beekdalen en natura2000gebied de Groote Peel. De waarden van deze gebieden willen we behouden en versterken.

2.2 Wij zoeken nadrukkelijk de meekoppelkansen met andere ontwikkelingen in het buitengebied, zoals waterberging en bodemverbetering transitie landelijk gebied en VAB locaties. Het ontwikkelen van zonne- en windparken biedt economische kansen voor de agrarische sector die nu gelijktijdig met meerdere transities geconfronteerd wordt De mogelijkheden voor het koppelen van gebiedsopgaven met de energieopgave is voor Asten de basis voor het uitwerken van de zoekgebieden voor zonne- en windenergie richting RES 1.0. 3. Besparing Standpunt gemeenteraad Asten: 3.1 Gemeente Asten vindt het van belang om maximaal in te zetten op energiebesparing, waarbij de nadruk op het verkleinen van de warmtevraag in de bestaande gebouwde omgeving ligt en in de kassen. Daar ligt namelijk onze grootste uitdaging en opgave. Zoals in het rapport Concept RES MRE gaan we in de verdere uitwerking van de RES MRE 1.0 per doelgroep in gesprek met vertegenwoordigers van die doelgroep over welke besparing technisch maar vooral ook financieel mogelijk en maatschappelijk haalbaar is. Instrumenten die het Rijk mogelijk zal moeten maken, zoals gebouwgebonden financiering zijn noodzakelijk om inwoners en bedrijven echt in de uitvoerings-stand te krijgen.