P07992_Traceverkenning_verbindingsweg_HeeswijkDinther_20250717_Eindconcept
Tekst van het document
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther Gemeente Bernheze Definitief
colofon
projectnaam Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther Gemeente Bernheze datum 17 juli 2025 projectnummer P07992 opdrachtgever Gemeente Bernheze BRO projectleider MO projectteam LV, EB, JE bron kaft BRO review MO Willemsplein 2 5211 AK ‘s-Hertogenbosch +31 (0)73 208 91 55 info@bro.nl www.bro.nl
Inhoudsopgave 1
Inleiding
4
2
Historie en toekomstvisie
5
3
4
5
1.1 1.2
2.1 2.2
Opgave Aanpak en opbouw onderzoek
Ontstaansgeschiedenis Toekomstvisie
Analyse omgeving tracé 3.1 3.2
Landschapskwaliteiten Knelpunten en koppelkansen
4 4
Bijlage 2: Kruispuntberekeningen
7 11
17 20
5.1 5.2 5.3
Een evenwichtige toedeling van functies Onderdelen Conclusie milieu-effecten
Haalbaarheid Toetsingskaders Tracé per landschapskamer Conclusie en aanbevelingen
7
4.5
De (milieu)effecten van een nieuwe verbindingsweg
6.1 6.2 6.4 6.5
Bijlage 1: Voorkeurstracé op schaal
14
Scope Uitgangspunten Voorstel principedwarsprofiel verbindingsweg Voorstel principeoplossingen kruispunten verbindingsweg Conclusie verkeersanalyse
Conclusie en aanbevelingen
5 6
Analyse op verkeer 4.1 4.2 4.3 4.4
6
24
24 24 25 30
Bijlage 3: Stikstofberekening
14 14 16
21
21 21 23
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
3
1
Inleiding
1.1
Opgave
De kern van Heeswijk-Dinther ervaart aanzienlijke verkeersoverlast in het centrum. Veel verkeer uit omliggende dorpen zoals Vorstenbosch, Loosbroek en Vinkel baant zich een weg door het dorp om via de Hoofdstraat, de Baron van Bogaerdelaan en de Hulsakker de N279 te bereiken. De ontwikkeling van nieuwe woningen in zowel het dorp als het buitengebied zal onvermijdelijk leiden tot een verdere toename van (vracht)verkeer. De huidige wegen zijn over het algemeen smal en daardoor ongeschikt voor een toename van verkeer. Het doel van de verbindingsweg is om de verkeersdruk te verlichten en de doorstroming in het centrum te verbeteren, wat bijdraagt aan een betere verkeersveiligheid in Heeswijk-Dinther. De verbindingsweg moet een verbinding vormen tussen de Hommelsedijk en de rotonde bij de Hulsakker en Laagt-Beugt. Hoewel de exacte ligging van de weg nog niet is vastgesteld, is de globale zone wel bekend. Deze studie onderzoekt de ruimtelijke, verkeerskundige en milieutechnische effecten van de verbindingsweg, met als doel een globaal hoofdtracé vast te stellen.
1.2
Aanpak en opbouw onderzoek
De inpassing van een weg door het landschap zal gevolgen hebben voor de omgeving. In hoofdstuk twee wordt dit onderzocht vanuit de ontstaansgeschiedenis en toekomstvisie van het gebied. De historische waarden en de streefpunten voor de toekomst worden beschreven.
In het derde hoofdstuk worden de landschapskenmerken en kwaliteiten van het gebied rondom het tracé geanalyseerd. Middels een sterkte-zwakte analyse worden problemen en kansen in beeld gebracht. Het vierde hoofdstuk richt zich op de verkeersanalyse met uitgangspunten en voorstellen voor het dwarsprofiel en kruispunten van de nieuwe verbindingsweg. Dit deel wordt afgesloten met voorstellen voor verkeerskundige oplossingen. Het vijfde hoofdstuk onderzoekt op hoofdlijnen de potentiële milieu-impact van de aanleg van een nieuwe verbindingsweg. Hierbij worden belangrijke planfactoren zoals stikstof (is de aanleg haalbaar binnen het huidige beleid?) en geluid (wat is de verwachte invloed op geluidgevoelige locaties en zijn er oplossingen mogelijk?) onderzocht. Het hoofdstuk sluit af met conclusies over de milieu-effecten van de nieuwe verbindingsweg. Het laatste hoofdstuk beoordeelt de haalbaarheid van het project, beschrijft de toetsingskaders en biedt een gedetailleerde beschrijving van het tracé op basis van de landschappelijke karakteristieken. Het onderzoek wordt afgesloten met een algehele conclusie en doet aanbevelingen voor het vervolgtraject. Bij de totstandkoming van dit advies is gebruik gemaakt van diverse onderzoeken en adviezen zoals die eerder zijn opgesteld. Een overzicht van de belangrijkste geraadpleegde bronnen is als bijlage opgenomen.
Figuur 1: Globaal zoekgebied oostelijke verbindingsweg HeeswijkDinther en de huidige verkeersproblematiek in het centrum
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
4
2
Historie en toekomstvisie
2.1
Ontstaansgeschiedenis
1899
1956
1988
2016
De kern van Heeswijk-Dinther ligt op een dekzandrug, omsloten door de rivier de Aa en de Leijgraaf. Van oudsher waren de randen van beekdalen en dekzandruggen de meest geschikte plek voor bewoning (rode omcirkeling), terwijl de beekdalen zelf te nat waren voor bewoning en akkerbouw. Deze terreinen werden gebruikt als weide/hooiland. Op de hoger gelegen delen bevonden zich vroeger uitgestrekte heidevelden en bossen (ten noorden van de Leijgraaf). Het agrarische landschap was kleinschalig met kleine percelen, vaak omheind door hagen. Grote akkercomplexen, ook wel essen genoemd, vormden open ruimten binnen dit gebied (bruin omcirkeld). De ontginning van heidevelden en de introductie van prikkeldraad hebben het kleinschalige karakter verminderd en een meer rationele verkavelingsstructuur gecreëerd. Dit is goed te zien aan de oostzijde van Heeswijk-Dinther. Hierdoor zijn de markante verschillen tussen de lager gelegen beekdalen, cultuurlandschappen en hoge zandgronden grotendeels verloren gegaan. Vroeger liep er enigzins parallel aan de Leijgraaf en dichter bij de kern een watergang met vennen ten oosten van de Hommelsedijk. Rondom de Dintherveldsestraat is deze oude waterloop deels bewaard gebleven, maar ten oosten van de Hommelsedijk is hij door ruilverkavelingen opgenomen in de nieuwe slotenstructuur (aangegeven in het blauw).
De wegenstructuur in en rondom de kern is door de tijd heen behouden gebleven (zwarte lijnen). De hoofdstraat door de kern diende vroeger als handelsroute tussen Grave en ‘s-Hertogenbosch. Andere wegen zoals de Hommelsedijk en de Vorstenbosseweg zijn steeds belangrijker geworden voor de ontsluiting van de omliggende kernen richting de N279 en daarmee ook met Heeswijk-Dinther. Figuur 2: Opeenvolgend de historische kaarten van Heeswijk-Dinther in 1899, 1956, 1988 en 2016 (met in het zwart het zoekgebied)
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
5
Energietransitie Energietransitie
Klimaat Klimaat
Opwekking Opwekking van van 0.06 0.06 TWh/per TWh/per jaar jaar duurzame duurzame energie energie in in 2030 2030
Verhogen Verhogen grondwaterstand grondwaterstand enen tegengaan tegengaan van van waterwateroverlast overlast enen verdroging verdroging
Ammoniak Ammoniak Inclusiviteit Inclusiviteit Inclusiviteit
Biodiversiteit Biodiversiteit Transitie landbouw Transitie Transitie landbouw landbouw
Vermindering Vermindering concentratie concentratie Iedereen mag en en kan Iedereen Iedereen mag mag en kan kan ammoniak ammoniak enen fijnstof fijnstof in in dede gelijkwaardig meedoen gelijkwaardig gelijkwaardig meedoen meedoen lucht lucht Geffen
Aan de hand van deze ontwikkelingen heeft de kern zich door de jaren heen flink ontwikkeld. Heeswijk en Dinther zijn naar elkaar gegroeid en vormen nu één dorp. Aan de oostzijde is bedrijventerrein Retsel ontwikkeld (geel omkaderd). De meest recente ontwikkeling is een nieuwe zuidoostelijke aansluiting via de Hulsakker met een nieuwe rotonde op de hoofdweg van het dorp (roze pijl). De aanleg van de oostelijke verbindingsweg zal eeuwenoude structuren in het gebied doorsnijden en zal resulteren in een nieuwe indeling van het landschap. De doorsnijding van deze structuren vraagt om een zorgvuldige aanpak en voorzichtigheid wanneer oude structuren worden doorkruist. Mogelijk biedt de aanleg van de verbindingsweg daarnaast kansen om historische structuren zichtbaar te maken.
2.2
Toekomstvisie
In de omgevingsvisie van Bernheze 2040 wordt vooruit gekeken op basis van vijf hoofdthema’s. Deze spelen onder andere in op de landschapskenmerken binnen de gemeente. Voor Heeswijk-Dinther is dit het beekdallandschap omdat het gelegen is tussen de Leijgraaf en de Aa. In de volgende alinea’s volgt een beknopte reflectie tussen de thema’s en de gebiedsgerichte opgaven van de oostelijke verbindingsweg in het
minder autoverkeer. De verbindingsweg kan zorgen voor een goede Warmtetransitie Warmtetransitie In In 2050 2050 alle alle woningen woningen aardaardontsluiting van nieuwe ontwikkelingen en (nieuwe) verbindingen met de gasvrij gasvrij enen meer meer opwekking opwekking duurzame duurzame energie energie omgeving en bijbehorende voorzieningen.
Circulariteit Circulariteit
Mobiliteit Mobiliteit Mobiliteit
Herstel Herstel biodiversiteit biodiversiteit diedie Veranderen naar kringvormen van gebruik Veranderen Veranderen naar naar kringkring- Slimmere Slimmere Slimmere vormen vormen van van gebruik gebruik past past bijbij groen groen karakter karakter looplandbouw en en minder en en anders benutten van de looplandbouw looplandbouw en minder minder en anders anders benutten benutten van van dede Bernheze Bernheze gezondheidsrisico’s infrastructuur. Nieuwe voorziegezondheidsrisico’s gezondheidsrisico’s infrastructuur. infrastructuur. Nieuwe Nieuwe voorzievoorzieningen zoals laadpalen ningen ningen zoals zoals laadpalen laadpalen
Wonen Wonen Wonen
Meer betaalbare en enen Meer Meer betaalbare betaalbare duurzame woningen duurzame duurzame woningen woningen
Ambities ininvijf thema’s Ambities Ambities invijf vijf thema’s thema’svan Bernheze De vijf thema's COCO -neutraal -neutraal 2 2
Gezondheid Gezondheid
vinden partners, inwoners enen ondernemers belangrijk voor een omgevingsvisie? Wat Wat vinden partners, partners, inwoners inwoners en ondernemers ondernemers belangrijk belangrijk voor voor een een omgevingsvisie? omgevingsvisie? In In 2050 2050 geen geen nieuwe nieuwe grondgrond- Wat Devinden De uitstoot uitstoot van van CO CO Beweegvriendelijke Beweegvriendelijke 2 2 stoffen stoffen meer meer nodig nodig doordat doordat verminderen verminderen met met omgeving omgeving enen verbetering verbetering Heesch wewe ons ons ‘afval’ ‘afval’ hergebruiken hergebruiken 55% 55% in in 2030 2030 van van dede luchtkwaliteit luchtkwaliteit Nuland
A59
Bedrijventerrein Heesch West
Gezonde en n duurzame landLeefbare kernen Gezonde Gezonde Klimaatbestendig Klimaatbestendig Vitale Vitale Vitale en duurzame duurzame Kwaliteit Kwaliteit Kwaliteit landlandLeefbare Leefbare kernen kernen Klimaatbestendig Klimaat en (herstel) biodiversiteit Inclusiviteit Inclusiviteit Transitie Transitie landbouw landbouw ing leefomgeving Mobiliteit Mobiliteit Passende Wonen Wonen biodiversiteit landbouw & && schap & erfgoed woningen, leefomgeving leefomgeving en biodiversiteit biodiversiteit landbouw landbouw schap schap && erfgoed erfgoed Passende Passende woningen, woningen, enen r Iedereen Iedereen mag mag enen kan kan Veranderen Veranderen naar naar kringkringSlimmere Slimmere vormen vormen van van gebruik gebruik Meer Meer betaalbare betaalbare en en Wete economie Een gezonde leefSchoner water, Versterken cultuurine duurzame mobiliteit, economie economie Een Een gezonde gezonde leefleefSchoner Schoner water, water, Versterken Versterken cultuurcultuurduurzame duurzame mobiliteit, mobiliteit, le Kminder gelijkwaardig meedoen looplandbouw looplandbouw enen minder en en anders anders benutten benutten van van dede duurzame duurzame woningen woningen Klimaatverandering en de sterke afname van biodiversiteit gelijkwaardig vragen omeedoen omgeving bevordert biodiversiteit, beschermen alsals randveiligheid, voldoende omgeving omgeving bevordert bevordert herstel herstel
biodiversiteit, biodiversiteit, Gezondheid historie, historie, beschermen bescherme Gezondheid Gezondheid als randrand- historie, veiligheid, veiligheid, voldoende voldoende herstel gezondheidsrisico’s gezondheidsrisico’s infrastructuur. infrastructuur. Nieuwe Nieuwe de fysieke, sociale en envoorziewateroverlast, en en behouden meer voorzieningen en en een de de fysieke, fysieke, sociale sociale envoorzieminder minder wateroverlast, wateroverlast, voorwaarde, en behouden behouden voorwaarde, voorwaarde, meer meer voorzieningen voorzieningen en een een minder ningen ningen zoals zoals laadpalen laadpalen mentale gezondheid en en hittestress ingrijpende maatregelen. Verdroging en extreme wateroverlast zijn twee gemeenmentale mentale gezondheid gezondheid levendige droogte droogte en hittestress hittestress kringloop-landbouw, landschappelijke landschappelijke kringloop-landbouw, kringloop-landbouw, landschappelijke levendige levendige gemeengemeen- droogte p Graa ooinwoners van en enen waarden, kwaliteit schone energie en enen schap van inwoners inwoners waarden, waarden, kwaliteit kwaliteit schone schone energie energie nloo schap schap e Lvan p kels uituit tot activiopenbare ruimte circulaire economie Vin nodigt nodigt nodigt uit tot tot activiactiviopenbare openbare ruimte ruimte circulaire circulaire economie economie uitersten waar rekening mee moet worden gehouden.
Door aan de verteitteit voor jong en en oud teit voor voor jong jong en oud oud Ambities Ambitiesininvijf vijfthema’s thema’s Nistelrode Wat Wat vinden vinden partners, inwoners enen ondernemers ondernemers belangrijk belangrijk voor voor een een omgevingsvisie? omgevingsvisie? bindingsweg een robuuste groenblauwe structuur te koppelen kanpartners, een inwoners Voor ieder thema moeten keuzes gemaakt worden voor dede toekomst. DieDie keuzes maken wewe in dein ontwerpfase. Voor Voor ieder ieder thema thema moeten moeten keuzes keuzes gemaakt gemaakt worden worden voor voor de toekomst. toekomst. Die keuzes keuzes maken maken we in de de ontwerpfase. ontwerpfase. Vinkel EnEn ook dat doen wewe samen. Want wewe gaan voor een omgevingsvisie waar iedereen in in Bernheze voor wilwil tekenen. bijdragen worden geleverd en een nieuwe ecologische verbinding worEn ook ook dat dat doen doen we samen. samen. Want Want we gaan gaan voor voor een een omgevingsvisie omgevingsvisie waar waar iedereen iedereen in Bernheze Bernheze voor voor wil tekenen. tekenen. Grote Wetering den gerealiseerd. Meer weten enen meedenken? Meer Meer weten weten enmeedenken? meedenken?
doe mee, denk vooruit doe doe mee, mee, denk denk vooruit voorui
B
Gezonde Gezonde leefomgeving leefomgeving
Leefbare Leefbare kernen kernen Passende Passende woningen, woningen, duurzame duurzame mobiliteit, mobiliteit, veiligheid, veiligheid, voldoende voldoende voorzieningen voorzieningen enen een een levendige levendige gemeengemeenschap schap
lee klo Kijk opop www.samenbernheze.nl/omgevingsvisie Kijk Kijk opwww.samenbernheze.nl/omgevingsvisie www.samenbernheze.nl/omgevingsvisie op
Klimaatbestendig Klimaatbestendig enen biodiversiteit biodiversiteit
Vitale Vitale enen duurzame duurzame landbouw landbouw && economie economie
Kwaliteit Kwaliteit landlandschap schap && erfgoed erfgoed
Een Een gezonde gezonde leefleefSchoner Schoner water, water, Versterken Versterken cultuurcultuurVitale en duurzame landbouw & economie omgeving omgeving bevordert bevordert herstel herstel biodiversiteit, biodiversiteit, Gezondheid historie, beschermen beschermen Gezondheid alsals randrand- historie, dede fysieke, fysieke, sociale sociale enen minder minder wateroverlast, wateroverlast, enen behouden behouden voorwaarde, voorwaarde, meer meer De verbindingsweg zal het buitengebied doorkruisen en daarbij veel mentale mentale gezondheid gezondheid droogte droogte enen hittestress hittestress kringloop-landbouw, landschappelijke landschappelijke kringloop-landbouw, van van inwoners inwoners enen waarden, waarden, kwaliteit kwaliteit schone schone energie energie enen landbouwgronden doorsnijden. Bij het bepalen van het tracé is uithet esnodigt nodigt uit tot ot activiactiviopenbare openbare ruimte ruimte circulaire circulaire economie economie teitteit voor voor jong jong enen oud oud sentieel om rekening te houden met de economische waarden van deze Voor ieder ieder thema thema moeten moeten keuzes keuzes gemaakt gemaakt worden worden voor voor dede toekomst. toekomst. Die Die keuzes keuzes maken maken wewe in in dede ontwerpfase. ontwerpfase. gronden. Het is belangrijk om versnippering te voorkomen,Voor zodat er Loosbroek EnEn ook ook datdat doen doen wewe samen. samen.
Want Want wewe gaan gaan voor voor een een omgevingsvisie omgevingsvisie waar waar iedereen iedereen in in Bernheze Bernheze voor voor wilwil tekenen. tekenen. geen kleine onrendabele percelen ontstaan. Indien dit niet te vermijden Meer Meer weten weten enen meedenken? meedenken? Kijk Kijk opop www.samenbernheze.nl/omgevingsvisie www.samenbernheze.nl/omgevingsvisie doe doemee, mee,denk denkvooruit vooruit is en er een logische aanleiding is moeten ondernemers ondersteund worden bij de overgang naar een ander verdienmodel zoals dag- en Middelrode verblijfsrecreatie.
Venlo o
p
8
beekdallandschap. Dit worden de leidende principes genoemd. Gezonde leefomgeving De verbindingsweg ontlast de kern door het bieden van een betere en snellere ontsluiting naar de N279. Minder verkeer betekent minder uitstoot, minder geluid én ruimte bieden aan fietsers en wandelaars en daarmee het creëren van een gezonde leefomgeving. Leefbare kernen We streven naar ruimte voor groei zonder afbreuk te doen aan een prettige leefomgeving. Veranderingen moeten de indentiteit en het groene karakter van Heeswijk-Dinther versterken en leiden tot bijvoorbeeld
Kwaliteit landschap & erfgoed Bij de aanleg van de verbindingsweg moet zorgvuldig rekening worden gehouden met de landschappelijke en erfgoedkwaliteiten. Deze moeten in samenhang worden behouden, beschermd en hersteld. Ontwikkelingen kunnen tegelijkertijd bijdragen aan de historische waarde van een plek door voort te bouwen op het bestaande verhaal en zo een nieuwe laag aan de geschiedenis toe te voegen. Het toevoegen van een langzaamverkeersroute parallel aan de verbindingsweg kan de netwerkstructuur versterken en de beleving van het landschap verbeteren.
Vorstenbosch
Heeswijk-Dinther
Bi
ez
en
lo
op
Figuur De vijf thema’s en uitsnede omgevingsvisiekaart Bernheze 2040 Schijndel 3: Aa
Veghel
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
6
N2
79
Du
bb
el
e
3
Analyse omgeving tracé
3.1
Landschapskwaliteiten
Allereerst richten we ons op de specifieke landschapswaarden van het gebied. We brengen alle factoren in kaart die de haalbaarheid van een verbindingsweg kunnen beïnvloeden. Deze effecten worden nader onderzocht en vormen samen de gebiedswaarden, waarmee de ruimtelijke impact van een verbindingsweg kwalitatief wordt beoordeeld.
Hommelsedijk
Het landschap rondom het zoekgebied voor de oostelijke verbindingsweg van Heeswijk-Dinther wordt gekenmerkt door dekzandruggen, het beekdal van de Leijgraaf en de overgangsgebieden daartussen (de flanken). Deze landschapszones hebben elk hun eigen identiteit en kwaliteit. Oude netwerkstructuren, zoals wegen en paden, doorkruisen deze landschappen, net als de nieuwe verbindingsweg. Ruilverkavelingen hebben het gebied efficiënter ingericht en ruimte gecreëerd voor nieuwe groenstructuren. Deze kwaliteiten dragen bij aan de beleving en het gebruik van het landschap door gebruikers en bezoekers.
Beekdalen
Vorstenbosseweg
Flanken Netwerk
1. De ruggen: In het gebied liggen open landschapskamers, zoals een oude es. De randen hiervan zijn vaak omgeven door bebouwingslinten of oude hoofdstructuren met groen, waardoor de openheid niet altijd zichtbaar is. De verbindingsweg kan deze openheid juist beter zichtbaar maken doordat het de open kamers doorsnijdt. 2. De flanken: Hier zijn de effecten van ruilverkavelingen het duidelijkst zichtbaar, met veel landbouwgronden en slechts enkele boerenerven. De komst van de verbindingsweg kan deze gronden opnieuw versnipperen dit betekent voorkomen of andere gebruik stimuleren. 3. Oude netwerkstructuren: De (oude) wegen met bomenlanen in bepalen veelal de landschapskamers. De verbindingsweg zal zorgen voor een atypische en nieuwe hoofdstructuur in het gebied. De uitdaging is dit te doen zonder de landschapskamers aan te tasten.
Laagt-Beugt
Ruggen
Figuur 4: Indeling - Ruggen, flanken, beekdalen en netwerkstructuren (Geomorfologische kaart Atlas Leefomgeving)
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
7
3.1.1 De ruggen De kern van Heeswijk-Dinther ligt op een dekzandrug en is van oudsher de meest geschikte plek voor bewoning. Dat is goed te zien aan de bebouwingsclusters die aanwezig zijn. Aangezien dekzandruggen al vele eeuwen worden bewoond, hebben meerdere functies (door de gunstige omstandigheden: overgang van hoog naar laag en een goede waterhuishouding) een plaats gekregen binnen deze profilering. Dekzandruggen kennen daarom een relatief kleinschalige en veelvormige opbouw. Het betreffen echte mozaïek landschappen bestaande uit verschillende functies waaronder: wonen (bebouwingslinten), essen, intensief grondgebruik met boomkwekerijen en fruitteelt. Andere elementen die voor komen zijn: laanbeplantingen, houtwallen, diepe sloten door relatief hoge ligging en de aanwezigheid van onverharde zandpaden. Kwaliteiten - Groen ingepaste bebouwingslinten en clusters zoals de Dodenhoeksestraat, Poststraat en Berg en Dalseweg; - Diverse landschapselementen bepalen de mate van open- en beslotenheid in het gebied (denk aan houtwallen of laanbomen maar ook de boomkwekerijen en fruitteelt); - Ten oosten van bedrijventerrein Retsel ligt een oude es; -
-
Ten noorden van de Dodenhoeksestraat heeft intensivering geleid tot de afname van de herkenbaarheid van het landschap (ruilverkavelingen), maar is wel de economische drager van het gebied; Ligging tegen de dorpsrand met zicht op bedrijventerrein (kan worden verbeterd) en de groen ingepaste (woon)erven van de bebouwingslinten en clusters.
1956 Dekzandvlakte
Dekzandwelvingen Dekzandrug
Figuur 5: Geomorfologie
Figuur 7: Historische kaart met daarop de aanduiding van de es (topotijdreis)
Bebouwde omgeving
Agrarisch karakter met fruit- en boomteelt Rand Retsel
Figuur 6: Grondgebruik
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
Figuur 8: Groen raamwerk
8
3.1.2 De flanken De zone tussen de dekzandrug en het beekdal heet ook wel de dekzandvlakte en vormt de flank van de dekzandrug. De flanken hebben in relatie tot de dekzandrug een meer open karakter. De percelen zijn rationeler van opzet en relatief grootschalig. Deze percelen zijn met name ontstaan door de ruilverkaveling in de jaren 50 tot 75 van de vorige eeuw. Kleine akkers werden samengevoegd tot grotere percelen, wat leidde tot verbeterde landbouwstructuren en bevorderde natuurontwikkeling langs de Leijgraaf. Dit verklaard ook de aanwezigheid van grote boerenerven in het gebied. Hoewel de ruilverkavelingen een grote impact hadden op de natuurlijke meandering van de Aa, hadden ze nauwelijks invloed op de gegraven Leijgraaf. De bestaande netwerkstructuur bleef intact, maar er ontstonden nieuwe robuuste groenstructuren zoals de Gedwongen Arbeidstraat en de Liniedijk. Kwaliteiten - In het gebied heeft heeft intensivering geleidt tot de afname van de herkenbaarheid van het kleinschalig landschap (ruilverkavelingen), maar is wel de economische drager van het gebied; - Een meer open karakter met vergezichten in tegenstelling tot de dekzandrug wat wordt versterkt door de aanwezigheid van veelal -
Dekzandvlakte Beekdal Dekzandwelvingen
Figuur 9: Geomorfologie
lage gewassen en minder (groen ingepaste) boeren erven. Ruilverkavelingen leiden tot nieuwe efficiënte groen- en waterstructuren in het gebied zoals de Gedwongen Arbeidstraat.
Figuur 11: Legger die de nieuwe blauw(groene) structuren goed laat zien die voortkomen uit de ruilverkavelingen
Agrarisch karakter met grassen, aardappelen op voedselarme grond Bebouwde omgeving
Figuur 10: Grondgebruik
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
Figuur 12: Groen raamwerk
9
3.1.3 Oude netwerkstructuur De netwerkstructuur van Heeswijk-Dinther bouwt al eeuwen voort op de historische hoofdstructuren. De historische analyse toont duidelijk aan dat Heeswijk-Dinther en de omliggende gebieden voortbouwen op oude netwerkstructuren. Aan de oostzijde van de kern zijn dit de Hommelsedijk richting Loosbroek en Nistelrode, de Vorstenbosseweg richting Vorstenbosch en de Laag-Beugt richting Veghel en de A50. Daartussen ligt een fijnmazig netwerk van smalle landwegen zoals de Zandstraat en de Dodenhoeksestraat. Deze wegen zijn omzoomd met bomenlanen en groene woonerven. Tijdens de ruilverkavelingsperiode zijn ook minder belangrijke wegen zoals de Kievitsweg verdwenen maar wel behouden als groenblauwe structuur in het gebied. De regionale fietsnetwerken vormen een eigen netwerk dat de kernen verbindt met de omliggende natuurgebieden zoals o.a. de beekdalen van de Aa en de Leijgraaf. De structuur die de Gedwongen Arbeidstraat volgt naar de Liniedijk en daar de Leijgraaf oversteekt is een recreatief (fiets)pad. De oude hoofdstructuren worden voor het recreatief verkeer ontweken. Echter zijn bijvoorbeeld de Hommelsedijk of de Laagt-Beugt belangrijke directe en functionele fietsverbindingen tussen de kernen.
1956
Hommelsedijk
Vorstenbosseweg
Laagt-Beugt
Figuur 18: Hoofd netwerkstructuren oostzijde Heeswijk-Dinther
Figuur 20: Hoofdwegen zoals de Hommelsedijk
Regionaal fietsnetwerk Kievitstraat
Kwaliteiten - De wegen vormen landschappelijke en cultuurhistorische structuurdragers van de landschappelijke kamers; - Waardevolle bomenlanen langs de wegen; - (Oude) wegen creëren de landschappelijke kamers; - Langs het hoofdnetwerk relatief minder woningen dan langs het fijnmaziger netwerk zoals de Zandstraat en Dodenhoeksestraat; - Het fietsnetwerk is niet direct verbonden aan de hoofdstructuren; - Belangrijke ontsluitingsstructuren voor kleine kernen zoals Loosbroek richting de N279.
Liniedijk Zandstraat
Poststraat Dodenhoeksestraat Berg en Dalseweg
Figuur 19: Secundaire netwerkstructuren en regionaal recreatief fietsnetwerk
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
Figuur 21: Secundaire (smallere) wegen zoals de Zandstraat
10
3.2
Knelpunten en koppelkansen
Naast de kwaliteiten in het gebied zijn er ook structuren die versterkt kunnen worden. Deze onderdelen zijn gesignaleerd op basis van de analyse en beoordeeld of er sprake kan zijn van meekoppelkansen bij de ontwikkeling van een verbindingsweg. 3.2.1 Doorsnijding oude structuren - De komst van de oostelijke verbindingsweg zorgt voor aan nieuwe atypische verbinding van de (historische) structuren in het gebied; - Aansluiting maken met hoofdwegen in het gebied (Hommelsedijk en Vorstenbosseweg); - Doorsnijding van de Dodenhoeksestraat als secundaire structuur en bereikbaarheid van de woningen aan deze straat. - Doorsnijding van de Gedwongen Arbeidstraat als bomenlaan, A-watergang en recreatieve verbinding in het gebied. - Met het profiel van de verbindingsweg ontstaat niet alleen een nieuwe hiërarchie in het wegennet maar ook in de landschappelijke structuur; - De oostelijke verbindingsweg doorsnijdt landschapskamers en waterstructuren in het gebied wat zorgt voor een versnippering en de introductie van een nieuwe verkeers- en groenstructuur. Tussen
Hommelsedijk
Gedwongen Arbeidstraat
Zandstraat Vorstenbosseweg
Figuur 24: Een te doorsnijden structuur: de Gedwongen Arbeidstraat
Dodenhoeksestraat
de Hulsakker en Dodenhoekstestraat is het voorstelbaar dat de verbindingsweg de kamer opnieuw begrenst en wordt aangezet met een bomenlaan. In de overige kamers is dit niet voorstelbaar omdat dit de bestaande kamerstructuur aantast. Hier liggen kansen voor een groenblauwe (ecologische) zone zonder bomen. De komst van een nieuwe structuur heeft impact op de in het verleden gevormde contouren van het gebied. Het biedt kansen voor het creëren van nieuwe robuuste groenstructuren maar zal daarentegen ook impact hebben op de versnippering. Hierdoor keert het kleinschalige karakter van het gebied deels terug.
Hulsakker
Figuur 23: Een te doorsnijden structuur: de Vorstenbosseweg
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
Figuur 22: Doorsnijdingen van de oude structuren in het zoekgebied
11
3.2.2 Kwaliteit randen woon- en werkgebieden - Bebouwing of bedrijventerreinen grenzen aan het (open) landschap en zijn daardoor dikwijls van verre zichtbaar; - Met name de kwaliteit van de achterkanten van bedrijven op bedrijventerrein ‘t Retsel laat te wensen over. De overgang naar het buitengebied is weliswaar groen vormgegeven maar nog vrij hard en abrupt; - De uitbreiding van Retsel biedt de kans een voorkant te positoneren naar de nieuwe verbindingsweg én een passende overgang naar het landschap in het oosten; - Smalle doorgang ter hoogte van de doorkruising van de Dodenhoeksestraat tussen bedrijventerrein en woonerf; - In de rest van de gebieden zijn de overgangen veelal subtiel door een afwisseling van doorzichten en zicht op groen ingepakte woonerven in het buitengebied. Hier is geen sprake van zicht op de échte dorpsranden van Heeswijk-Dinther. 3.2.3 Kwaliteit agrarische gronden - Diversiteit van gewassen in het gebied aanwezig. Hierbij valt met name het cluster rondom Poststraat op met fruit en boomteelt dat een andere uitstraling geeft dan de gronden waar mais, aardappelen, bieten en dergelijke gewassen worden geteelt; -
inpassing (woon)erven
open zichtlijnen
uitbreidingen Figuur 27: Zicht op de achterkant van Retsel vanaf de Laagt-Beugt
kern woonerven met fruit en boomteelt
Uitgangspunt is het voorkomen van versnippering van gronden. Indien dit niet te vermijden is liggen er kansen voor het argrarisch herverkavelen van de gronden of een overgang naar extensieve landbouw i.c.m. natuur en recreatie zoals een uitloopgebied.
Vanuit de verbindingsweg ontstaan nieuwe zichtlijnen op de oostelijke dorpsranden van Heeswijk-Dinther. Hier liggen kansen om bedrijventerrein Retsel fraaier in te passen in de omgeving. De uitdaging ligt daarentegen juis in de andere delen waar de verbindingsweg het landschap doorsnijdt. Dit heeft gevolgen voor agrariër maar biedt kansen voor recreatieve functies. De woningen in het buitengebied zijn veelal groen ingepast en kunnen worden opgenomen in een nieuwe (landschaps)structuur van de randen van de woon- en werkgebieden.
achterkant retsel
uitbreiding retsel
Figuur 26: De groene inkleding van de woonerven vanaf de Vorstenbosseweg
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
Figuur 25: Overzicht van de randen rondom het zoekgebied
12
3.2.4 Natuurwaarden - De ecologische verbindingen zijn gelijk aan de watergangen Aa en de Leijgraaf. Hier heeft het zoekgebied geen impact op; - Het groenstructuurplan laat twee groene dooraderingen dwars door de kern zien en daarmee een verbinding tussen de twee beekdalen; - Respecteren van de landschapskamers met verschillende eigenschappen en landgebruik passend bij de bodemeigenschappen (wel of geen bomen bijvoorbeeld); - De open wig uit het structuurplan ambieert het open houden van het middengebied tussen de Gedwongen Arbeidstraat en Vorstenbosseweg en dit middengebied te laten verkleuren naar een gebied met extensieve landbouw, natuur en recreatie. Zoals een wandelgebied voor de aangrenzende buurten over het boerenland en langs de bloemrijke akkerranden en houtwallen; - Door de beperkte ruimte ter hoogte van de Dodenhoeksestraat zal een waterberging t.b.v. bedrijventerrein Retsel moeten worden verplaatst.
Figuur 30: Groenstructuurplan met nieuwe verbinding i.c.m. verbindingsweg
*Voor - GSP - Behe - Cultu - Satel - BGT - Land
Figuur 31: De ‘open wig’ die tot in het centrum van de kern loopt (plangebied t.h.v. de legenda)
0
De bestaande verbindingen moeten nader worden onderzocht op hun ecologische waarden en zorgvuldig opnieuw worden ingepast. De verbindingsweg kan bijdragen aan een derde groene verbinding tussen
0m
de Aa en Leijgraaf ten oosten van de kern. Dit kan gecombineerd worden met de waterbergingsopgaven in het gebied, wat kansen biedt om de verbindingsweg binnen het zoekgebied te compenseren. Bovendien kan, door bij de aanleg van de weg rekening te houden met schaduw, de hittestress door toename van verhard oppervlak als gevolg van de aanleg van deverbindingsweg worden verminderd. Tot slot loopt de ‘open wig’ als belangrijke structuur over het toekomstige tracé. De ingrepen in het landschappelijk gebied vormen voor een deel wellicht een natuurlijke verkleuring naar extensieve landbouw met meer ruimte voor natuur en recreatie, waarbij de Gedwongen Arbeidsstraat als recreatieve route een belangrijke factor kan spelen. Echter geldt in de basis het herverkavelen van de (argrarische) gronden.
125m
250m
*Voor het ontwikkelen van deze kaart zijn de volgen - GSP Bernheze uit 2001 (BTL, 2001) - Beheergroepen 2012 (Gemeente Bernheze) - Cultuurhistorische kaart (2014) (Gemeente Bernhez - Satellietfoto 2020 - BGT 2021 - Landschapstypen en Zandwegen (2021, Gemeente
0
100
200
300
Groenstructuurplan Bernh sjo 0m
Figuur 29: A-watergang langs de Gedwongen Arbeidstraat
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
125m
250m
Figuur 28: Nieuwe of oude structuren voor de natuur koppelen aan de verbindingsweg
13
4
Analyse op verkeer
4.1
Scope
Een nieuwe verbindingsweg aan de oostzijde van Heeswijk-Dinther moet zorgen voor een betere bereikbaarheid en het voorkomen van sluipverkeer door de kern. Dit alles moet ook resulteren in een verbetering van de verkeersveiligheid; in de kern van Heeswijk-Dinther maar ook voor het doorgaande verkeer dat in de toekomst gebruik gaat maken van de nieuwe verbindingsweg. De verkeerseffecten worden op wegvakniveau bepaald binnen het studiegebied. Voor de voorgenomen verbindingsweg worden zowel de verkeerseffecten op wegvakniveau als kruispuntniveau geduid. Indien relevant worden eventuele bijzondere verkeerseffecten ook meegenomen in de analyse.
4.2
Uitgangspunten
Naast de bovengenoemde gebiedsontwikkelingen is de Hommelsedijk, tussen de huidige komgrens en de toekomstige aansluiting, afgewaardeerd van ETW60 (buiten de bebouwde kom) naar ETW30 (binnen de bebouwde kom). Goudappel concludeert dat de nieuwe verbindingsweg “een ideale ontsluiting vormt” voor de genoemde planontwikkelingen. Uit de studie Verbindingsweg Heeswijk-Dinther (Goudappel, 15-122023) blijkt dat er circa 5.100 mvt/etmaal gaan rijden over de nieuwe verbindingsweg. Dit betreft het wegvak tussen de rotonde Hulsakker en het kruispunt met de Vorstenbosseweg. Het wegvak tussen Vorstenbosseweg en Hommelsedijk heeft een verwacht gebruik van circa 3.800 mvt/etmaal.
4.2.1 Voorgaande studie Voor het duiden van de verkeerseffecten wordt gebruikt gemaakt van eerder uitgevoerde verkeesmodelberekeningen uit de studie Verbindingsweg Heeswijk-Dinther (Goudappel, 15-12-2023). Binnen deze studie is er een nieuwe projectreferentie opgesteld voor het prognosejaar 2030. Het ruimtelijk programma van de planvariant 2030 – waarin de
Figuur 33: Kruispunt Sint Servatiusstraat-Torenstraat (drukte in centrum)
verbindingsweg is opgenomen – is aangevuld met een 3-tal woningbouwontwikkelingen en de afwaardering van de Hommelsedijk van ETW60 naar ETW30. Het ruimtelijk programma betreft de volgende ontwikkelingen: - Hommelsedijk Noord 93 woningen - Hommelsedijk Zuid 87 woningen - Nobisweg 26 woningen Aanvullend op bovenstaande woningbouwontwikkelingen is ook voorzien in een mogelijke uitbreiding van het bedrijventerrein Retsel; Retsel fase 3 met circa 3,5 hectare (netto) aan gemengd bedrijventerrein (aanname). Figuur 32: Kruispunt Koffiestraat-Hommelsedijk-Heuvelstraat (sluiproute)
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
Figuur 34: Nieuwbouwontwikkelingen Hommelsedijk-Nobisweg (gemeente Bernheze)
14
4.2.2 Richtlijnen en beleid Gemeente Bernheze heeft eind 2024 het Programma Mobiliteit gepubliceerd. Hierin heeft zij zogenaamde inrichtingsprincipes geformuleerd voor voetgangers-, fiets- en autonetwerken. Voor de nieuwe verbindingsweg zijn de inrichtingsprincipes voor het fiets- en autonetwerk relevant. De inrichtingsprincipes sluiten aan bij de meest vigerende richtlijnen vanuit het CROW. Bij de uitwerking van de nieuwe verbindingsweg worden de inrichtingsprincipes (zie volgende pagina) aangehouden. 4.2.3 Functie van de verbindingsweg Vanuit de studie Verbindingsweg Heeswijk-Dinther is een eerste invulling gegeven aan de functie van de nieuwe verbindingsweg. Hierbij is onderscheidt gemaakt tussen de wegvakken: a. Nieuwe verbindingsweg tussen Hulsakker er Vorstenbosseweg. b. Nieuwe verbindingsweg tussen Vorstenbosseweg en Hommelsedijk. In beginsel is het eerste wegvak (tussen Hulsakker – Vorstenbosseweg) vormgegeven als een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 50 km/u (GOW50 BIBEKO). Dit past ook bij de verwachte intensiteit zoals opgenomen in de richtintensiteiten van het Programma Mobiliteit; een GOW met 1x2 rijstroken < 20.000 mvt/ etmaal.
Het tweede wegvak tussen de Vorstenbosseweg en de Hommelsedijk is in de voorgaande studie van Goudappel getypeerd als erftoegangsweg buiten de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 60 km/u (ETW60 BUBEKO). Verkeersmodelberekeningen voorspellen een etmaalintensiteit van circa 3.800 voertuigen in 2030, wat binnen de richtintensiteiten van het Programma Mobiliteit (<4.000 voertuigen per etmaal) valt. Er is echter weinig marge voordat de richtintensiteit van 4.000 voertuigen per etmaal wordt bereikt. De inrichting voldoet pas aan de eisen afhankelijk van de specifieke wegkenmerken. Zoals het Programma Mobiliteit voorschrijft resulteert bovenstaande
keuze in een ander inrichtingsprincipe. Dit terwijl de beoogde functie ongewijzigd blijft; het ontsluiten van verkeer langs Heeswijk-Dinther op wegen zonder erfaansluitingen. Vanuit voorliggende verkenning wordt geadviseerd te kiezen voor een uniforme inrichting van de nieuwe verbindingsweg. Een inrichting die aansluit bij het gewenste rijgedrag van weggebruikers zodat zij zich houden aan de maximumsnelheid. Voor de nieuwe verbindingsweg Heeswijk-Dinther sluit een inrichting van een GOW50 BIBKEO aan bij de behoefte: - Het biedt de ontsluitende functie van verkeer tussen Heeswijk-Dinther / Vorstenbosch / Loosbroek / Nistelrode en de N279. - De ontsluiting van het verkeer van de toekomstige ontwikkellocaties gaat niet door het centrum van Heeswijk-Dinther. - Wegvakken zijn enkel bestemd voor het stromen. Het uitwisselen vindt plaats op de kruispunten met het onderliggende weggennet (de erftoegangswegen). - Vanuit de Hulsakker (ETW60 / GOW50) rijdt het verkeer met 50 km/u door via de nieuwe verbindingsweg tot aan de Hommelseweg. Waar het verkeer weer met 60 km/u door kan rijden (ETW60). 4.2.4 Nieuwe verkeersaansluitingen Naast de functie van de verbindingsweg zullen er nieuwe verkeersaansluitingen worden gerealiseerd, aangezien de weg diverse wegen doorkruist en er kansen ontstaan voor nieuwe aansluitingen.
In paragraaf 4.4 worden de voorstellen voor de oplossingen van de principeaansluitingen van de verbindingsweg nader toegelicht. Van noord naar zuid betekent dit een kruispunt op de Hommelsedijk, waar mogelijk ook de entree naar het nieuwe sportpark komt. Daarnaast zal er een kruispunt op de Vorstenbosseweg worden aangelegd. Ook wordt doorzien in een mogelijk aansluit op de Dodenhoeksestraat. De nieuwe verbindingsweg voorziet ook in een aansluiting op Bijlshoek en de mogelijke uitbreiding van Retsel fase 3. Tot slot zal de aansluiting op de bestaande rotonde aan de Hulsakker en Laag-Beugt plaatsvinden.
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
Hommelsedijk
uitbreidingen
Vorstenbosseweg
kern
bedrijventerrein
Dodenhoeksestraat en Bijlshoek
woonerven
Hulsakker
Figuur 35: Overzicht van de huidige verkeersdruk in de kern en de aansluitingen van de verbindingsweg op het bestaand wegennet
15
4.3
Voorstel principedwarsprofiel verbindingsweg
Rijstrook
Asmarkering
Middenstrook
Asmarkering
Rijstrook
Trottoirband
Buitenberm
4,0m
Voor een GOW50 is er vanuit de inrichtingsprincipes een keuze tussen een dubbele asmarkering of een fysieke middenberm. Voor de nieuwe verbindingsweg is gekozen om geen middenberm toe te passen. Hiervoor is gekozen zodat nood- en hulpdiensten ten alle tijden kunnen passeren. Een middenberm vormt een obstakel voor het inhalen ingeval van calamiteiten en/of een ongeval.
Trottoirband
Fietspad tweerichtingen
1,0m
4.3.2 Maatvoering Het Programma Mobiliteit voorziet enkel in inrichtingsprincipes maar niet in de maatvoering van het dwarsprofiel. Hiervoor wordt gebruikt gemaakt van de maatvoering zoals opgenomen in het ASVV 2021. Hieruit volgt dat onderstaande principedwarsprofiel kan worden aangehouden voor de verbindingsweg.
Tussenberm
Buitenberm
4.3.1 Inrichtingsprincipe GOW50 BIBEKO en fietspaden Op basis van voorgaande paragrafen wordt een uniforme inrichting voorgesteld voor de verbindingsweg op basis van het wegtype GOW50 BIBKEO. De inrichtingsprincipes van de gemeente Bernheze duiden de volgende aspecten: - Snelheid: 50 km/u - Scheiding rijrichting: dubbele asmarkering of middenberm - Wegkanten: Trottoirband - Parkeren: Geen - Voorrangssituatie: Doorgaande rijrichting voorrang op zijwegen. - Inrichtingsprincipe fietspad: losliggend aan westzijde van de verbindingsweg, het fietsverkeer vanuit de kern wordt afgevangen door het fietspad en op de gewenste locaties kan worden overgestoken.
1,0m
0,2m
2,75m
0,1m
0,3m
0,1m
2,75m
0,2m
1,0m
Rijstrook
Trottoirband
Buitenberm
0,2m
Trottoirband
Trottoirband
1,0m
Middenberm
Tussenberm
4,0m
Trottoirband
Fietspad tweerichtingen
1,0m
Rijstrook
Buitenberm
totaal principeprofiel 13,4 meter
2,75m
0,2m
4,0m
0,2m
2,75m
0,2m
1,0m
totaal principeprofiel 17,3 meter
Figuur 37: Principedwarsprofiel voor de verbindingsweg (boven zonder middenberm en onder met)
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
Figuur 36: Voorbeelden binnen de gemeente zoals boven de Rondweg bij Nistelrode en onder de Heescheweg met een dubbele rijbaan met middenstrook en een tweerichtingen fietspad. (Google Streetview)
16
4.4
Voorstel principeoplossingen kruispunten verbindingsweg
4.4.1 Rotonde Hulsakker De rotonde Brouwersstraat - Hulsakker - Laag-Beugt – Verbindingsweg is een enkelstrooksrotonde. Het voornemen is om aan de noordzijde een 4e tak toe voegen waarop de nieuwe verbindingsweg aansluit. Aan de hand van de statische verkeersmodelberekeningen van Goudappel is de afwikkelcapaciteit van deze enkelstrooksrotonde beoordeeld. De beoordeling is uitgevoerd door middel van de Meerstrooksrotondeverkenner. Een wachttijd > 20 seconden en/of een verzadigingsgraad van >0,8 wordt als knelpunt geduid. In deze situaties is er te weinig capaciteit om het verkeer adequaat en veilig af te wikkelen. In de plansituatie in het zichtjaar 2030 (de situatie waarin de nieuwe ontsluiting is gerealiseerd is er zowel in de ochtend- als avondspits een acceptabele wachttijd en verzadigingsgraad. De huidige enkelstrooksrotonde kan zowel het extra verkeer van de nieuwe ontsluiting verwerken. Daarnaast is de verzadigingsgraad dermate laag dat er voldoende ruimte is om eventuele autonome verkeersgroei na 2030 op te vangen.
Kruispunt
2030 plansituatie ochtendspits
rotonde Brouwersstraat Wachttijd = 5,5 - Hulsakker - Laagseconden Beugt – Verbindingsweg Voldoet
2030 plansituatie avondspits Wachttijd = 5,8 seconden Voldoet
4.4.2 Kruispunt Retsel fase 3 Gemeente Bernheze is voornemens om Retsel uit te breiden met Retsel fase 3. Bij de uitwerking van de nieuwe verbindingsweg is rekening gehouden met de mogelijke komst van dit bedrijventerrein. De ontsluiting van Retsel fase 3 zal ergens tussen de rotonde Hulsakker en het kruispunt met Bijlshoek (Retsel) worden gesitueerd.
Het voorstel is om het kruispunt te voorzien voor met een linksaf opstelstrook voor verkeer vanaf het noorden). Hierdoor kan het doorgaande verkeer vanaf Nistelrode richting de N279 ongehinderd doorrijden als het afslaande verkeer naar Retsel fase 3 moet wachten voor doorgaand verkeer vanaf rotonde Hulsakker richting het noorden. Het toetsen van de oversteekbaarheid c.q. wachttijden voor voorrangskruispunten kan door middel van de Methode Harders. Hieruit blijkt dat in de ochtend- en avondspits voor het kruispunt met de aansluiting van de mogelijke uitbreiding Retsel fase 3 de maatgevende wachttijd kleiner is dan 15 seconden. Dit wordt geclassificeerd als “bijna geen wachttijd”.
Kruispunt kruispunt Retsel fase 3 - verbindingsweg
4.4.3
2030 plansituatie ochtendspits
2030 plansituatie avondspits
Wachttijd = <15 seconden Bijna geen wachttijd
Wachttijd = < 15 seconden Bijna geen wachttijd
Het toetsen van de oversteekbaarheid c.q. wachttijden voor voorrangskruispunten kan door middel van de Methode Harders. Hieruit blijkt dat in de ochtend- en avondspits voor het kruispunt met de Bijlshoek de maatgevende wachttijd kleiner is dan 15 seconden. Dit wordt geclassificeerd als “bijna geen wachttijd”.
Kruispunt voorrangkruispunt Bijlshoek- verbindingsweg
2030 plansituatie ochtendspits
2030 plansituatie avondspits
Wachttijd = <15 seconden Bijna geen wachttijd
Wachttijd = < 15 seconden Bijna geen wachttijd
Kruispunt Bijlshoek (Retsel fase 1 en 2)
De nieuwe verbindingsweg voorziet ook in een directere toegang tot de noordzijde van het bedrijventerrein Retsel. Verkeer kan via de Bijlshoek via de nieuwe verbindingsweg Heeswijk-Dinther verlaten. Hierdoor hoeft het minder gebruik te gaan maken van de verkeersstructuren door de kern. Ook dit kruispunt is voorzien als voorrangskruispunt. Voor verkeer vanaf rotonde Hulsakker richting Bijlshoek is een linksafvak voorzien. Net als bij de mogelijke aansluiting voor Retsel fase 3 zorgt dit linksafvak ervoor dat doorgaand verkeer tussen rotonde Hulsakker en Hommelsedijk ongehinderd kan doorrijden; dit komt de doorstroming en verkeersveiligheid ten goede. Figuur 38: Huidige rotonde Hulsakker (Google Streetview)
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
17
4.4.4 Oversteek Dodenhoeksestraat De Dodenhoeksestraat heeft een ondergeschikte functie ten opzichte van de nieuwe verbindingsweg. Met de komst van de aansluiting op Bijlshoek hoeft bestemmingsverkeer naar Retsel geen gebruik te maken van een aansluiting op de Dodenhoeksestraat. Ook landbouwverkeer kan gebruik maken van alternatieven wegen, waardoor een aansluiting Dodenhoeksestraat – nieuwe verbindingsweg niet noodzakelijk is. Bestemmingsverkeer naar de Dodenhoeksestraat kan gebruik maken van de Berg en Dalseweg of via het kruispunt Vorstebosseweg en vervolgens de Kleine Bosweg. Wel geldt dat de Dodenhoeksestraat een veel gebruikte fietsroute is en onderdeel is van een schoolthuisroute. Om hier invulling aan te geven wordt het kruispunt Dodenhoeksestraat vormgegeven als een fietsoversteek. Fietsers dienen in twee fasen (iedere keer één rijbaan) over te steken. Gemotoriseerd verkeer kan geen gebruik maken van deze oversteek.
4.4.5 Rotonde Vorstenbosseweg De nieuwe verbindingsweg voorziet in een kruising met de Vorstenbosseweg. Op dit kruispunt kan bestemmingsverkeer uitwisselen met het onderliggende wegennet. Dit biedt ook mogelijkheden voor landbouwverkeer om de nieuwe verbindingsweg op te rijden en te kruisen. Volgens de inrichtingsprincipes van de gemeente Bernheze voor GOW50-wegen heeft de nieuwe ontsluitingsweg voorrang op de zijwegen. Vanwege de lage verkeersintensiteit op de Vorstenbosseweg wordt voorgesteld om het kruispunt in te richten als rotonde. Dit zorgt ook dat het gemotoriseerd verkeer moet afremmen waarmee wordt voorkomen dat de maximumsnelheid van 50 km/u gaat overschrijden. Dit zorgt voor een veiligere oversteekbaarheid voor alle verkeersdeelnemers. Opgemerkt wordt dat in beginsel ook kan worden volstaan met een voorrangskruispunt (met de nieuwe verbindingsweg als doorgaande route). Op termijn kan het voorrangskruispunt dan worden aangepast tot een rotonde. Wel geldt dat een rotonde een groter ruimtebeslag kent dan een voorrangskruispunt.
Doordat de kruispunten met Retsel fase 3 en Bijlshoek ruimte nodig hebben voor de linksafvakken, is er op dit gedeelde van de nieuwe verbindingsweg een brede middenberm (>3,5m) aanwezig. Door deze mid-
De beoordeling is uitgevoerd door middel van de Meerstrooksrotondeverkenner. Een wachttijd > 20 seconden en/of een verzadigingsgraad
denberm te verlengen tot aan de oversteek met de Dodenhoeksestraat, kan deze ruimte gebruikt worden voor fietsoversteek met bajonet-vormgeving. Deze vormgeving dwingt fietsers te kijken in de richting van het naderend gemotoriseerd verkeer. Dit verhoogt de zichtbaarheid van zowel fietsers als automobilisten.
van >0,8 wordt als knelpunt geduid. In deze situaties is er te weinig capaciteit om het verkeer adequaat en veilig af te wikkelen. In de plansituatie in het zichtjaar 2030 (de situatie waarin de nieuwe ontsluiting is gerealiseerd is er zowel in de ochtend- als avondspits een acceptabele wachttijd en verzadigingsgraad.
Kruispunt Rotonde Vorstenbosseweg - Verbindingsweg
Figuur 41: Fietsoversteek bajonet
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
2030 plansituatie ochtendspits
2030 plansituatie avondspits
Wachttijd = 3,4 seconden Voldoet
Wachttijd = 3,5 seconden Voldoet
Figuur 39: Zoekgebied rotonde Vorstenbosseweg (Google Streetview)
Figuur 40: Zoekgebied rotonde Hommelsedijk (Google Streetview)
18
4.4.6 Rotonde Hommelsedijk In de huidige situatie is de Hommelsedijk de doorgaande route tussen Hommelse Hoeven / Loosbroek / Nistelrode. Met de komst van de nieuwe verbindingsweg verschuift de dominante verkeersstroom naar de nieuwe verbindingsweg. De Hommelsedijk richting Heeswijk-Dinther wordt hiermee ondergeschikt. Ook voor het kruispunt met de Hommelsedijk wordt voorzien in een rotonde. Een rotonde een veiligere kruispuntoplossing; er zijn minder conflictpunten t.o.v. een voorrangskruispunt. Gemotoriseerd verkeer moet langzaam rijden om de rotonde op te rijden. Fietsers kunnen hierdoor eenvoudiger oversteken (bij fietsers in de voorrang is er geen sprake van wachttijd). Daarnaast biedt een rotonde de mogelijkheid om als overgang van de komgrens te dienen (ASVV paragraaf 13.1.2 type D). De keuze voor een rotonde biedt tevens de mogelijkheid om een veilige toegang/aansluiting te realiseren met het sportpark Heeswijk-Dinther. De beoordeling is uitgevoerd door middel van de Meerstrooksrotondeverkenner. Een wachttijd > 20 seconden en/of een verzadigingsgraad van >0,8 wordt als knelpunt geduid. In deze situaties is er te weinig capaciteit om het verkeer adequaat en veilig af te wikkelen. In de plansituatie in het zichtjaar 2030 (de situatie waarin de nieuwe ontsluiting is gerealiseerd is er zowel in de ochtend- als avondspits een acceptabele wachttijd en verzadigingsgraad.
Kruispunt
2030 plansituatie ochtendspits
2030 plansituatie avondspits
Kruispunt Hommelsedijk – Verbindingsweg (voorrangskruispunt)
Wachttijd = 3,3 seconden Voldoet
Wachttijd = 3,4 seconden Voldoet
4.4.7 Samenvatting Geconcludeerd kan worden dat de huidige rotonde Hulsakker voldoet bij het toevoegen van een 4e poot ten behoeve van de nieuwe verbindingsweg. Voor de mogelijke ontsluiting Retsel fase 3 en Bijlshoek volstaat een voorrangskruispunt. De Dodehoeksestraat wordt een oversteek voor fietsers. Gemotoriseerd verkeer kan hier niet oversteken. De kruispunten met de Vorstenbosseweg en Hommelsedijk worden een enkelstrooksrotonde. In bijlage 2 zijn alle kruispuntberekeningen opgenomen.
Kruispunt
2030 plansituatie ochtendspits
Hommelsedijk
2030 plansituatie avondspits
rotonde Brouwersstraat Wachttijd = 5,5 - Hulsakker - Laagseconden Beugt – Verbindingsweg Voldoet
Wachttijd = 5,8 seconden Voldoet
Voorrangskruispunt Retsel fase 3 - Verbindingsweg
Wachttijd = <15 seconden Bijna geen wachttijd
Wachttijd = <15 seconden Bijna geen wachttijd
Voorrangskruispunt Bijlshoek - Verbindingsweg
Wachttijd = <15 seconden Bijna geen wachttijd
Wachttijd = <15 seconden Bijna geen wachttijd
Oversteek Dodenhoeksestraat – Verbindingsweg
N.v.t.
N.v.t.
Rotonde Vorstenbosseweg - Verbindingsweg
Wachttijd = 3,4 seconden Voldoet
Wachttijd = 3,5 seconden Voldoet
Rotonde Hommelsedijk - Verbindingsweg
Wachttijd = 3,3 seconden Voldoet
Wachttijd = 3,4 seconden Voldoet
uitbreidingen
Vorstenbosseweg
kern
Bijlshoek bedrijventerrein
Dodenhoeksestraat
Retsel 3 woonerven
Hulsakker
Figuur 42: Principeoplossingen kruisingen met wegen
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
19
4.5
Conclusie verkeersanalyse
Er wordt voorgesteld om de verbindingsweg in te richten als een gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 50 km/u. Dit geldt voor het gehele tracé: tussen Hulsakker en Hommelsedijk. Hiermee wordt een uniforme en herkenbare inrichting bereikt dat bijdraagt aan het stimuleren van het gewenste rijgedag bij weggebruikers. Als gevolg van deze aanbeveling dienen de Hommelsedijk en Vorstenbosseweg tot aan de nieuwe verbindingsweg te worden afgewaardeerd van een ETW60 (BUBEKO) tot ETW30 (BIBEKO). De Zandstraat komt nu binnen de komgrens te liggen en moet worden afgewaardeerd tot ETW30 (BIBEKO).
GOW BUBEKO 80 km/u ETW BUBEKO 60 km/u GOW BIBKEO 50 km/u GOW BIBEKO 50 km/u (ontsluitingsweg) ETW BIBEKO 30 km/u Studiegebied
Vorstenbosseweg
Hommelsedijk
Sportpark
Lariestraat
Zandstraat Nobisweg Heilarensestraat Torenstraat
Abdijstraat
Dodenhoeksestraat Bijlshoek
Retselseweg
Retsel fase 3
Kerkstraat
Hoofdstraat
Lage Beugt
Baron van den Bogaerdelaan
Hulsakker
Steeg
N279 Zuid-Willemsvaart
Figuur 43: Schematische weergave huidige wegenstructuur Heeswijk-Dinther met indicatieve ligging voorngenomen verbindingsweg.
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
20
5
De (milieu)effecten van een nieuwe verbindingsweg
5.1
Een evenwichtige toedeling van functies
Realisatie van een nieuwe randweg mag er niet toe leiden dat de omgeving blijvende negatieve effecten ondervindt van deze aanleg. Er moet sprake zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De toekomstige verbinding moeten nader onderzocht worden op basis van diverse milieuaspecten.
5.2
Onderdelen
5.2.1 Geluidsemissie Geluid kan van grote invloed zijn op het woon- en leefklimaat van mensen en op hun gezondheid. De regels over geluid gaan over het beheersen van geluid afkomstig van wegen, spoorwegen en industrieterreinen, en de bescherming van geluidgevoelige gebouwen en andere gebouwen en plekken. De regels voor geluid kunnen dienen verschillende resultaten. Enerzijds door maatregelen te treffen bij de aanleg of aanpassing van (spoor)wegen of industrieterreinen en daarmee de overlast te verminderen. En anderzijds door het verminderen van de overlast het mogelijk maken van nieuwe geluidsgevoelige gebouwen en locaties nabij een geluidsbron. Met het planvoornemen wordt er voor gezorgd dat de druk van het verkeer in het centrum van Heeswijk-Dinther verminderd wordt. Met het planvoornemen worden de bestaande verkeersbewegingen beter verdeeld. Hierdoor zal de geluidsbelasting in de kern op drukkere momenten verminderd worden wannneer er meer verkeer over de nieuwe verbindingsweg gaat rijden in plaats van door de kern. Daar waar de nieuwe verbindingsweg zal wordt aangelegd zal de geluidsbelasting toenemen. De woonfuncties in dit gebied zijn geluidgevoelig en ondervinden een negatief effect van de voorgenomen aanleg
van de nieuwe verbindingsweg. Aanvullend onderzoek is nodig en conclusies uit deze onderzoeken kunnen leiden tot (extra) maatregelen. 5.2.2 Luchtkwaliteit De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen ter bescherming van de gezondheid staan beschreven in de instructieregels opgenomen in het Bkl (paragraaf 5.1.4.1). Volgens deze regels gelden zogeheten omgevingswaarden voor onder andere de in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10). Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: 1. er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; 2. het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; 3. het project draagt alleen niet in betekenende mate bij aan de luchtverontreiniging. Heeswijk-Dinther is gelegen in een luchtkwaliteit aandachtsgebied voor veehouderijen. Met het planvoornemen wordt er voor gezorgd dat de druk van het verkeer in de omgeving verminderd wordt. Gelet op de ter plaatse bestaande luchtkwaliteit vanwege wegverkeer is er ter plaatse geen overschrijding van de PM10 en N02 normen. Met het planvoornemen kan de luchtkwaliteit in de directe omgeving van de nieuwe verbindingsweg potentieel slechter worden.
Het is echter gelet op de toegestane omgevingswaarden niet aannemelijk dat dit een belemmering zal vormen voor onderhavig planvoornemen. Op het schaalniveau van de gehele kern en omgeving is de verwachting dat de luchtkwaliteit verbeterd doordat luchtkwaliteit hier verbeterd wordt. Door het gebruiken van de nieuwe verbindingsweg is de verwachting dat de verkeersintensiteiten beter verdeeld worden waardoor dit een positieve impact op de luchtkwaliteit in de omgeving kan hebben. Figuur 44: Geluid van wegverkeer (bron: Atlas Leefomgeving)
Tracéverkenning oostelijke verbindingsweg Heeswijk-Dinther
21
5.2.3 Trilling Trilling kan nadelige gevolgen hebben voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het kan effect hebben op het welzijn van mensen of schade aan gebouwen veroorzaken. De Omgevingswet beschermt daarom (delen van) gebouwen en de mensen die daarin verblijven tegen trillingen van activiteiten. Hieronder vallen gebouwen met een woonfunctie, onderwijsfunctie, gezondheidszorgfunctie, bijeenkomstfunctie voor kinderopvang met bedden en de bijbehorende nevengebruiksfuncties. Er zijn verschillende soorten trillingen met verschillende bronnen. De Omgevingswet maakt bij de instructieregels over trillinghinder door activiteiten onderscheid tussen: - Continue trillingen (trillingen die gedurende een lange tijd aanwezig zijn, door bijvoorbeeld machines of druk wegverkeer); - Herhaald voorkomende trillingen (kortdurende trillingen die periodiek voorkomen, door bijvoorbeeld treinverkeer). Trillingen kunnen op grote afstand hinder of schade opleveren. Nieuwe wegen worden ontworpen met technieken welke trillingen verminderen. Trillingshinder bij wegen wordt met name veroorzaakt door het type bodem en de gebruikte verharding. Deze trillingen kunnen voorkomen worden en vormen op voorhand geen belemmeringen voor het planvoornemen. 5.2.4 Stikstof De Omgevingswet heeft voor wat betreft gebiedsbescherming betrekking op de Europees beschermde Natura 2000-gebieden.
Projecten en activiteiten die een significant negatief effect hebben op de beschermde natuur in een Natura 2000-gebied zijn vergunningsplichtig (Natura 2000-activiteit). Bij de bepaling van de stikstofdepositie kan een activiteit door het veroorzaken van stikstofdepositie in een Natura 2000- gebied als een Natura 2000-activiteit moet worden aangemerkt.
Het projectgebied is gelegen op een afstand van respectievelijk 13 km en 16 km van de Natura-2000 gebieden ‘Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek’ en ‘Kampina & Oisterwijkse Vennen’. Voor het berekenen van stikstofdepositie op Natura-2000 gebieden wordt de AERIUS calculator gebruikt. Mocht er aan de hand van een stikstofberekening blijken dat er geen stikstofdepositie ontstaat hoger dan 0,00 mol/ha/jaar bij omliggende Natura 2000 gebieden zijn er met het planvoornemen geen significante gevolgen te verwachten. Voor wat betreft stikstof zijn er berekeningen gemaakt omtrent de aanleg- en gebruiksfase. onderstaand wordt per berekening ingegaan op de uitkomsten en welke invoergegevens er zijn gebruikt om de berekening(en) op te baseren. Het totale tracé is ingetekend als lijnbron. Voor het aspect stikstof is er een eerste verkenningsberekening uitgevoerd.
referentieprojecten bepaald. Ook de draaiuren zijn ingeschat aan de hand van een vergelijkbare berekening. Voor de inzet van mobiele werktuigen is gerekend met Stageklasse IV die ten tijden van de realisatie maximaal 11 tot jaar oud zijn. Het vermogen van de werktuigen ligt allemaal tussen 57-560 kW. Zie hiervoor onderstaande tabel en bijgevoegde AERIUS- rapportage. Verkeer sloop/grondwerk/bouw Ten behoeve van de aanleg vinden ook verkeersbewegingen plaats, onder andere in de vorm van vrachtwagens en busjes. De totale verkeersgeneratie is weergegeven in de tabel 1. De bewegingen zijn over de aanliggende weg naar het heersend verkeersbeeld gemodelleerd als lijnbron waarbij 100% van de bewegingen in een richting is ingevoerd.
Aanlegfase De totale aanlegfase zal bestaan uit verschillende werkzaamheden en fases. De totale aanlegfase zal ongeveer 12 maanden in beslag nemen. Hierdoor is de totale aanlegfase in één berekening weergegeven. Worstcase is besloten om voor nu te kiezen voor rekenjaar 2026. Tijdens de aanlegfase worden er mobiele werktuigen ingezet en zal bouwverkeer plaatsvinden. Dit zorgt voor emissies aan stikstof. Er is dan ook een stikstofonderzoek uitgevoerd naar de aanlegfase. Nadat alle werkzaamheden zijn afgerond zal de nieuwe Oostelijke randweg in gebruik worden genomen. Voor het begin van de gebruiksfase is uitgegaan van het begin van 2027. Mobiele werktuigen Voor de inzet van mobiele werktuigen is gekozen om voor de inzet van mobiele werktuigen uit te gaan van de gegevens in onderstaande tabel. Het brandstofverbruik van de mobiele werktuigen is op basis van