Document · PDF

Jaarstukken 2023 gewaarmerkt

Raadsvergadering 4 juli 2024, gemeente BernhezeBij agendapunt: Vaststellen Jaarrekening Gemeente Bernheze 202335.344 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

In 2023 vind er geen afwijking plaats in dit programma die dient te worden toegelicht.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Programma 5: Weerbare en veilige samenleving Een veilige woonomgeving is een belangrijke voorwaarde voor prettig wonen en leven in Bernheze. Waar criminaliteit zich vroeger voornamelijk concentreerde in de grote steden, zien we tegenwoordig ook juist in ‘landelijke’ gemeenten als Bernheze een toename van ondermijnende activiteiten. Het is belangrijk om als overheid alert te zijn op signalen en toe te zien op naleving van wet- en regelgeving. In de strijd tegen ondermijning is het belangrijk samen op te trekken vanuit diverse disciplines binnen de gemeente, met externe partners én inwoners. De link tussen ondermijning, het integraal veiligheidsbeleid en andere beleidsonderwerpen kan binnen de gemeente Bernheze meer inhoud en vorm krijgen. Vertrouwen van inwoners en ondernemers in gemeente en politie is hierbij het sleutelwoord. Vertrouwen in de gemeente is mede afhankelijk van ervaringen die inwoners en ondernemers hebben met de overheid op andere beleidsvelden, zoals het aanvragen van vergunningen, een bezoek aan de gemeentebalie, deelname aan een participatietraject of het bijwonen van een gemeenteraadsvergadering. Eén van de onderwerpen die verder van belang is betreft de verbinding tussen zorg en veiligheid: veiligheid op het terrein complexe zorgcasuïstiek. Het gaat dan bijvoorbeeld om huiselijk geweld, kindermishandeling, incidenten rondom verwarde personen, etc.

De gemeente speelt hierin een belangrijke en zichtbare rol op momenten met impact voor betrokken bewoners. Naast ondermijning zien we dat ook op andere terreinen bedreiging en intimidatie toeneemt. Er dreigt een groeiende kloof tussen inwoners en de overheid. Een deel van de inwoners voelt zich niet meer betrokken. Tegelijkertijd verwachten inwoners dat een krachtig bestuur de goede keuzes maakt. Om weerbaar te zijn, is een integer en transparant besluitvormingsproces en een goede dialoog met de samenleving noodzakelijk. Een weerbare gemeente heeft zijn uitwerking op de samenleving; het verstrekt het vertrouwen van de inwoner in de overheid.

Wat hebben we bereikt -

Het afgelopen jaar hebben we stappen gezet in de gezamenlijk aanpak van complexe zorgcasussen. Voor de nazorg van ex-gedetineerden is een nieuwe folder uitgebracht om mensen zo goed mogelijk terug te laten keren in de maatschappij. In de folder wordt op de 6 leefgebieden hulp geboden.

De boa’s zijn goed gepositioneerd in de wijk door middel van wijkgericht werken. Concreet nemen ze deel aan dorps overleggen en buurtwhatsappgroepen. Staan in contact met sportverenigingen, dorpsraden, politie/wijkagent en ze weten van elkaar wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn. Het reageren op (criminaliteit) meldingen is een belangrijk onderdeel van hun werk. Binnen de dorps overleggen worden gebeurtenissen is de kernen besproken met interne en externe partners. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het voorkomen van vuurwerkoverlast en jeugdproblematiek. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Het hebben van een punt waar burgers meldingen kunnen maken voor zowel veiligheidsals zorg issues, een aandachtsfunctionaris mensenhandel en maatschappelijke onrust,

Binnen de Veiligheidsregio zijn er stappen gezet in het gezamenlijk monitoren van situaties die een grote impact (kunnen) hebben op onze inwoners. Zo weten gemeente en VR elkaar in vroeg stadium te vinden in het proces van monitoring en signalering.

Het Maasland Interventieteam heeft dit jaar een goede doorstart gemaakt. Vooral op het thema buitengebied is veel geïnvesteerd. Zowel repressief als preventief zijn veel gesprekken gevoerd met inwoners en controles uitgevoerd.

Als rode draad in contact naar inwoners is het project bondgenoten van start gegaan. Met

helpt om meer weerbaar te zijn.

een doorsnede van de Bernheze bevolking kunnen veiligheid brede thema’s gedeeld en besproken worden.

Wat hebben we daarvoor gedaan Veilige leefomgeving In 2023 zijn er relatief weinig grote veiligheidsincidenten geweest. We zijn aan de slag gegaan met de uitvoering van alle geprioriteerde thema’s uit het IV-beleid 2023-2024 conform het Uitvoeringsprogramma. Dit is meerjarig dus nog niet afgerond. We hebben de mogelijkheden onderzocht voor een intensievere samenwerking op het gebied van boa-capaciteit met de gemeente Oss. De conclusie van dit onderzoek was dat dit voor beide partijen niet direct grote voordelen bood. Er is gekozen voor een verdere professionalisering en uitbreiding van het boa team in Bernheze. Uiteraard werken we in het kader van het thema veiligheid waar mogelijk wel samen met onze omliggende gemeenten. De boa’s zijn zichtbaar in de wijk en weten wat de bevoegdheden en mogelijkheden zijn die bij hun taak hoort..

Vermindering / tegengaan van ondermijning van het gezag In 2023 is vanuit het regionale versterkingsplan periode 2022 t/m 2024 zijn door het algemeen bestuur van het samenwerkingsverband TF-RIEC Brabant Zeeland gelden beschikbaar gesteld ter versterking van de regionale doekracht. Bernheze heeft 60.000 euro ontvangen en hiermee is een projectleider aangetrokken die aan de slag is gegaan met de laatste fase van het actieplan ondermijning buitengebied. Er is geïnvesteerd in het versterken van: de informatiepositie op signalen en meldingen van ondermijning, de zichtbare handhaving in het buitengebied door middel van integrale preventieve en repressieve acties, het versterken van maatschappelijke weerbaarheid van burgers en ondernemers in het buitengebied en de brede integrale samenwerking tussen alle verschillende partijen die acties zijn in het buitengebied. Daarnaast is er in 2023 opnieuw een burgerpeiling gehouden in het buitengebied hoe de inwoners en ondernemers het wonen en leven ervaren. In 2024 gaan we met de resultaten hiervan aan de slag.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Er is ook geïnvesteerd in het verhogen van de meldingsbereidheid. Hier hebben de boa’s ook een belangrijke rol in. De boa’s staan zoals eerder aangegeven in de maatschappij en hebben nauw contact met de ondernemers, dorpsraden en overige inwoners van onze gemeente. Door meldingen zorgvuldig te behandelen, contacten te onderhouden en melders ook terugkoppeling te geven over ons handelen willen we de meldingsbereidheid van de inwoners vergroten. Het doel is om zowel preventief als repressief te werken waardoor we op een goede manier met inwoners verbinden.

Bewustwording over risico en uitingen van ondermijning In 2023 is het vanwege andere prioriteiten en werkzaamheden niet gelukt om inhoudelijk aan de slag te gaan met de implementatie van de Brabantse norm weerbare overheid. Vanuit het regionale versterkingsplan periode 2022 t/m 2024 zijn door het algemeen bestuur van het samenwerkingsverband TF-RIEC Brabant Zeeland gelden beschikbaar gesteld ter versterking van de regionale doekracht. Door de basisteamdriehoek-plus van Maasland is een voorstel ingediend om ‘de Brabantse Norm Weerbare Overheid’ te implementeren binnen de gemeenten Bernheze en Oss. Hiervoor is incidenteel een bedrag van 105.000 euro toegekend aan het basisteam. Met dit geld hebben we een projectleider aangetrokken die aan de slag gaat met de implementatie van de norm in de gemeente Oss en Bernheze. Het streven blijft om uiterlijk 1 januari 2025 te voldoen aan de Brabantse norm.

Versterken van vertrouwen van inwoner in gemeente / bestuur Om o.a. de dienstverlening rondom evenementen te verbeteren is de evenementennota dit jaar geactualiseerd. Deze zal per 1 januari 2024 in werking treden. Een onderdeel van deze nota is de invoering van de evenementenkalender. Door het vaststellen van de evenementenkalender kunnen de evenementen worden verspreid in de regio en kan de inzet van hulpdiensten beter gepland worden. Daarnaast is het mogelijk om via de kalender evenementen te spreiden over verschillende locaties om mogelijke hinder te beperken en een locatie niet te vaak te belasten. Om de kwaliteit van aanvragen van evenementen, horeca en de overige APV-onderdelen te verhogen is de aanvraagprocedure gedigitaliseerd. Hiervoor is dit jaar de applicatie RX-Launch ingericht. Burgers/organisatoren kunnen hier eerst via een vragenboom controleren of en zo ja welke vergunning ze nodig hebben. Waarna ze rechtstreeks (digitaal) hun aanvraag kunnen invullen en indienen. Deze aanvraag komt vervolgens direct binnen in de applicatie RX-mission waarmee de vergunningverleners van het VTH domein al werken en is de tussenkomst van de postkamer bij deze aanvragen niet meer nodig. Hierdoor kan het doorlopen van het volledige proces sneller plaatsvinden en zijn de te nemen besluiten van ho(o)g(ere) kwaliteit.

We hebben daarnaast een professionaliseringsslag gemaakt binnen het VTH-domein door het inzetten van een juridisch kennisbank.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan het resultaat. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen. Veiligheidsregio Brabant-Noord De Veiligheidsregio Brabant-Noord omvat Brandweer Brabant-Noord, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en Bevolkingszorg. In de veiligheidsregio werken zij met de 11 gemeenten en de GGD samen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en bevolkingszorg. Ook de Nationale Politie, de Meldkamer Oost-Brabant, het Waterschap Aa en Maas, het Waterschap De Dommel en het Regionaal Militair Commando-Zuid werken samen binnen de veiligheidsregio. Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost is een netwerksamenwerking waarin veiligheid, zorg en lokaal bestuur samenkomen voor de integrale aanpak van complexe problematiek. Het doel van de samenwerking is het terugdringen van overlast en recidive, waarbij wordt ingezet op gedragsverandering en verbetering van kwaliteit van het leven van de betrokkene(n).

Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Verwijzingen halt (aantal per 1.000 inwoners, 12 t/m 18 jaar)

2019 2020 2021 2022

12 10 7 8

15 4 2 4

Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)

2019 2020 2021 2022

1,0 1,0 1,0 1,2

1,1 1,6 1,4 1,3

Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)

2019 2020 2021 2022

3,5 3,3 3,1 3,2

3,1 1,6 2,1 1,9

Diefstallen uit woningen (aantal per 1.000 inwoners)

2019 2020 2021 2022

1,9 1,4 1,1 1,2

2,8 1,8 1,3 1,1

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

2019 2020 2021 2022

4,6 4,9 4,8 4,8

3,1 2,9 2,4 2,8

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners)

Wat heeft het gekost Taakveld 1.1 CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER 1.2 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID 0.10 MUTATIE RESERVES Totaal

Primitieve begroting 2.085.282

Begroot na wijzigingen 2.085.960

Werkelijk Lasten 2.079.445

Primitieve begroting

Begroot na wijzigingen

918.788

1.055.508

1.021.370

3.343

63.343

79.842

3.004.070

3.141.468

3.100.815

3.343

63.343

79.842

Werkelijk baten

Financiële toelichting Algemeen Alle programma’s van 1 tot en met 7 bestaan uit diverse taakvelden, welke op hun beurt weer bestaan uit verschillende kostenplaatsen. We voorzien de taakvelden van een financiële toelichting als hier een bepaalde mate van afwijking is ontstaan tussen geraamd na wijziging 2023 en werkelijk 2023. Indien het taakveld een afwijking heeft van meer dan € 50.000 geven wij een financiële toelichting, waarbij ook wordt ingezoomd op de kostenplaatsen die deel uit maken van het betreffende taakveld. Taakveld 1.1 CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER 1.2 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID

Lasten -6.515 -34.138 0 -40.653

0.10 MUTATIE RESERVES 5 WEERBARE EN VEILIGE SAMENLEVING - Totaal

Baten

0 -16.499 0 -16.499

Totaal -6.515 -50.637 0 -57.152

Lasten: Een + saldo betekent dat er meer kosten zijn gemaakt dan geraamd. Een - saldo betekent dat de uitgaven in werkelijkheid lager zijn dan geraamd. Baten: Een + saldo betekent dat er minder inkomsten zijn ontvangen dan geraamd. Een - saldo betekent meer ontvangen inkomsten dan geraamd. Samen zorgt dit voor het saldo per taakveld, waarbij een + bedrag een nadelig saldo is voor het taakveld en een – bedrag een voordelig taakveld saldo

Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid Deelname aan de Veiligheidsmonitor gebeurt 2-jaarlijks. Dit jaar heeft geen deelname plaatsgevonden. Daarnaast hebben wij een bijdrage ontvangen van de gemeente ’sHertogenbosch. Dit betreft de uitkering van het restant reserve Zorg- en Veiligheidshuis.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Programma 6: Dienstverlening en sterke organisatie Om het goede te kunnen doen voor en met de samenleving is een sterke organisatie nodig. Een gemeentelijke organisatie die in verbinding staat met haar omgeving, waarbij (digitale) dienstverlening centraal staat, we informatiegericht en proces- en datagestuurd werken en we tegelijkertijd samen een aantrekkelijke werkplek creëren. Om mee te ontwikkelen met onze inwoners en ondernemers is het noodzakelijk om continu te blijven werken aan de kwaliteit van dienstverlening. Technologische ontwikkelingen kunnen hierbij helpen. Via een goede digitale informatievoorziening en informatiestructuur kunnen we de dienstverlening aan inwoners en ondernemers optimaliseren. Het is belangrijk daarbij in breed perspectief naar de hele keten te kijken: wat kunnen klanten zelf (selfserviceportals) tot het uitbesteden van taken aan andere organisaties. De digitalisering van onze samenleving en organisatie roept tegelijkertijd nieuwe vragen op over hoe we om gaan met de nieuwe technologieën en de gevolgen daarvan. Vanuit dat perspectief grijpt de gemeente de kansen die digitalisering biedt en werken we aan de mogelijke keerzijden ervan. Om alle ambities te verwezenlijken is het noodzakelijk om gedreven werknemers te hebben die met passie werken aan de opgaven van onze gemeente. Echter, de krappe arbeidsmarkt mogen we niet uit het oog verliezen.

Dit maakt dat we als organisatie moeten werken aan het zijn én blijven van een aantrekkelijke werkgever. We richten ons daarbij - zowel in het aannamebeleid als in de ontwikkeling van onze medewerkers - met name op houding, gedrag, competenties en vaardigheden.

Wat hebben we bereikt -

Wij werken elke dag aan een gewoon goed geregelde dienstverlening. Om dit te kunnen

Het continu ontwikkelen / verbeteren van onze dienstverlening is met het programma Dienstverlening dit jaar centraal gesteld. Het programma is in maart 2023 gestart. We hebben gewoon goed geregelde dienstverlening vorm gegeven door 5 kernbeloften te formuleren. De kernbeloften geven weer waar wij als organisatie aan gehouden mogen worden door onze inwoners. Intern geven de kernbeloften richting voor de manier waarop

doen hebben we een sterke organisatie nodig. Een organisatie die in verbinding staat met haar omgeving, die (technologische) ontwikkelingen meeneemt in het dagelijks werk en een aantrekkelijke werkgever is waar medewerkers graag werken en zich kunnen blijven ontwikkelen.

wij werken en de invulling van projecten die we hebben opgepakt. De eerste focus vanuit het programma dienstverlening is bereikbaarheid. We hebben een viertal projecten opgepakt die allen te maken hebben met bereikbaarheid, zowel telefonisch als digitaal. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Het continu ontwikkelen van je organisatie gaat hand in hand met de ontwikkelingen op het gebied van digitalisering. Zoals hierboven beschreven zijn er, naast de continue

Gewoon goed geregelde dienstverlening kan niet zonder het kijken naar op welke manier onze processen zijn ingericht. We zijn vanuit het programma Dienstverlening gestart met het opleiden van collega’s in het continu verbeteren van processen. Op deze manier zijn we in de praktijk aan de slag met verbeteringen en wordt het een manier van werken. Daarnaast zorgt het project meten is weten voor inzicht hoe we het doen en wat de inwoners van onze dienstverlening geven. En kunnen we op die manier monitoren wat er goed gaat en waar de ruimte voor verbetering zit.

Ook intern werken we aan gewoon goed geregelde dienstverlening voor en door onze

Onder de vlag verbeteren interne en externe bereikbaarheid hebben we een (nul)meting doorgevoerd m.b.t. onze bereikbaarheid. Hieruit kwam naar voren dat ons KCC goed bereikbaar was echter dat de mogelijkheden tot doorgeleiding en terugbellen aandacht behoeft. Dit was mede te wijten aan het beschikbare instrumentarium. Naar aanleiding hiervan is gekeken naar een alternatieve invulling van ons telefonieconcept en de

ontwikkelingen op het gebied van digitalisering, projecten in gang gezet om dit binnen de organisatie op het gebied van bereikbaarheid te ondersteunen. Daarnaast is er ook gewerkt om te voldoen aan de wettelijke vereisten waar wij ons als organisatie aan moeten houden. Ook dit is een continu proces gezien de veranderende regelgeving.

collega’s. We zijn dit jaar gestart met onboardingsdagen waarin onze nieuwe collega’s in korte tijd meegenomen worden in Bernheze. Van hoe werken wij als organisatie tot een inspirerende wandeling door de gemeente. Daarnaast was er de nodige aandacht voor ontwikkeling van medewerkers en hebben we doormiddel van de flexibele schil extra capaciteit in kunnen zetten waar dat nodig was.

benodigde KCC functionaliteit. Deze is gevonden in een op Microsoft teams gebaseerde oplossing en zal in kw1 2024 beschikbaar worden gesteld. Daarnaast hebben we, onder de noemer veilige digitale werkplek, iedere werknemer voorzien van een volwaardige thuis werkplek, is de toegang tot ons informatiesysteem uitsluitend nog mogelijk vanuit door onze gemeente beheerde werkplekken en is een onderzoek gestart naar de wijze waarop we invulling gaan geven aan de onderlinge digitale samenwerking.

Wat hebben we daarvoor gedaan Kwaliteitsverbetering dienstverlening In 2023 zijn we, na goedkeuring door de raad, gestart met het vormgeven van het programmateam voor het Programma Dienstverlening. We hebben twee externe projectleiders geworven, op het gebied van digitalisering en procesoptimalisatie. Daarnaast hebben we intern bijgedragen aan het mogelijk maken van een senior KCC medewerker, deze medewerker heeft de opdracht gekregen om de samenwerking tussen het KCC en de rest van de organisatie (nog) beter te laten lopen.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Daarnaast hebben we vanuit het programma een aantal projecten binnen onze organisatie opgestart / gefaciliteerd. •

Onderzoek telefonische bereikbaarheid; er heeft een nulmeting plaatsgevonden naar de telefonische bereikbaarheid in onze organisatie. De uitkomsten zijn intern besproken en de teams zijn aan de slag gegaan met verbeteringen.

•

Beleid bereikbaarheid; we hebben een expert ingehuurd die ons heeft ondersteunt in het ophalen en vormgeven van de uitgangspunten voor het bereikbaarheidsbeleid voor onze gemeente. Hiermee zetten we een breed kader neer op welke manier wij als organisatie onze bereikbaarheid willen vorm geven.

•

Verbetering website; met het verbeteren van onze website verbeteren we onze dienstverlening. Door gebruik te maken van de gegevens die we hebben over het gebruik van onze website, wordt er stap voor stap gewerkt aan de verbetering van de vindbaarheid en de leesbaarheid van onze pagina’s. En door continu te blijven meten hebben we zicht op het effect van onze aanpassingen.

•

Optimaliseren van processen; we hebben teams ondersteunt in het werken aan het optimaliseren van processen. Daarnaast is er een training gestart waarin medewerkers, aan de hand van een zelf gekozen proces, de methodiek aangeleerd krijgen. Zo hebben we in de toekomst een club collega’s die onderlegd zijn om hier mee aan de slag te gaan.

•

Burgerpeiling; meten is weten en in dat kader hebben wij in de tweede helft van 2023 een burgerpeiling uit laten voeren. Dit geeft ons inzicht, op vele terreinen, hoe de burger kijkt naar ons als gemeente. Wat weer input is om naar onze dienstverlening te kijken en te verbeteren. Via waarstaatjegemeente.nl kunnen we de resultaten, wanneer deze daar aan toegevoegd zijn, vergelijken met andere gemeenten van dezelfde grote. Dit geeft ons inzicht in hoe we het doen ten opzichte van anderen.

Het is van belang om zowel aan onze inwoners als aan onze medewerkers te vertellen wat we doen op het gebied van dienstverlening. Waar we voor staan en hoe we elke dag werken aan het verbeteren daarvan. Dit vraagt om goede communicatie, er is een strategisch communicatie plan opgesteld van waaruit we aan de slag gaan met de externe en interne communicatie.

Verdere digitalisering van de organisatie Onder de vlag van het traject Bernheze van Automatisering naar Informatisering zijn in 2023 de laatste projecten gestart voor migratie van ons applicatielandschap naar de Cloud. Naar verwachting sluiten we dit traject medio kw1 2024. Om invulling te kunnen geven aan de vereisten op het vlak van beveiliging is deel genomen aan een vanuit Bizob-VNG gestart Europees traject voor invulling van een zogeheten monitoring en response voorziening. Hiermee treffen we de maatregelen om afwijkingen en incidenten in ons informatiesysteem direct te signaleren en hierop te acteren. Omdat deze bewaking vol continue moet gebeuren beleggen we dit extern bij een hierin gespecialiseerde organisatie. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Daarnaast is, met de invulling van de functies data- en proces- adviseur, de centrale informatieorganisatie op sterkte en is een aanvang gemaakt met de invulling van de decentrale informatie functies. Ook is, samen met het programma Kwaliteit Dienstverlening, gekeken naar een alternatieve oplossing voor het ontvangen en afwikkelen van meldingen, een pilot gestart voor data gestuurd werken binnen het sociaal domein, verkennend onderzoek gedaan naar de inzet van AI als beleidsondersteunend instrument voor onze organisatie en ondersteuning verleend bij de procesoptimalisatie in het ruimtelijk en bedrijfsvoering domein.

Werken aan personeel dat voorbereid is op huidige en toekomstige ontwikkelingen De meeste openstaande vacatures hebben we als gemeente Bernheze kunnen vervullen. We verwachten dat dit mede door het verbeteren van onze arbeidsmarktcommunicatie komt. In 2023 is er een uitgebreid onboardingsprogramma opgezet. We laten nieuwe collega’s snel en op een prettige wijze kennis maken met de vele facetten van de gemeente. Deze “warme” landing in de organisatie wordt door de deelnemers positief ervaren. De aanbesteding voor het E-HRM systeem dat in 2022 doorlopen is, heeft ervoor gezorgd dat we januari 2023 zijn gestart met de implementatie van Youforce. Dit systeem draagt bij aan de digitale ondersteuning vanuit HR, richting medewerkers en leidinggevenden. Ook zorgt het systeem voor basis managementrapportages en stroomlijnen van de processen (onder andere bij brieven en digitale handtekeningen). De rapportage tool draagt bij aan de strategische personeelsplanning waar de gemeente Bernheze een start in heeft gemaakt. Samen met teamcoaches onderzoekt HR de indoor- en uitstroom en hebben we gebruik gemaakt van regionale leerwerktrajecten en enkele trainees. Ontwikkeling van medewerkers heeft de aandacht gehad. Dit resulteert in meerdere opleidingen ter ondersteuning en ontwikkeling van onze collega’s. Dit blijkt uit de gesprekken met teamcoaches en de cijfers.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan het resultaat. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen. Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) Het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) voert voor Bernheze en de andere deelnemende gemeenten en waterschappen wettelijk verplichte taken uit op het gebied van archiefbeheer, ordening, controle en –ontsluiting. Binnen de mogelijkheden werkt het BHIC aan het beleidsdoel ‘meer publiek, meer divers publiek’. Dit sluit aan bij onze doelstelling om cultuur, in dit geval het papieren en digitale erfgoed van de gemeente, gemakkelijk toegankelijk te maken voor VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

belangstellenden. Het BHIC gaat actief aan de slag met het e-depot. Over de verhoging van de kosten per inwoner is overeenstemming. Het BHIC is landelijk een van de koplopers in de digitaal ontsloten historische naslag. Vereniging van eigenaren van appartementengebouw “De Pas” Het gebouw kan gebruikt worden voor huisvesting van organisaties met openbaar belang. Als bestuur van de VVE hebben wij invloed op gebruik en onderhoud van de (gemeentelijke) gebouwen.

Wat heeft het gekost 0.1 BESTUUR 0.2 BURGERZAKEN 0.4 OVERHEAD

Primitieve begroting 2.116.297 1.022.403 10.007.951

Begroot na wijzigingen 2.224.888 1.179.183 11.221.082

Werkelijk Lasten 2.140.286 1.033.008 11.177.136

Primitieve begroting 484.770 127.010

Begroot na wijzigingen 489.770 243.010

Werkelijk baten

0.10 MUTATIE RESERVES Totaal

126.840 13.273.491

726.840 15.351.993

776.894 15.127.324

18.471 630.251

1.085.366 1.818.146

946.055 1.650.740

Taakveld

382.964 321.721

Financiële toelichting Algemeen Alle programma’s van 1 tot en met 7 bestaan uit diverse taakvelden, welke op hun beurt weer bestaan uit verschillende kostenplaatsen. We voorzien de taakvelden van een financiële toelichting als hier een bepaalde mate van afwijking is ontstaan tussen geraamd na wijziging 2023 en werkelijk 2023. Indien het taakveld een afwijking heeft van meer dan € 50.000 geven wij een financiële toelichting, waarbij ook wordt ingezoomd op de kostenplaatsen die deel uit maken van het betreffende taakveld. Taakveld 0.1 BESTUUR 0.2 BURGERZAKEN 0.4 OVERHEAD 0.10 MUTATIE RESERVES 6 DIENSTVERLENING EN STERKE ORGANISATIE - Totaal

Lasten -84.602 -146.175 -43.946 50.054 -224.669

Baten 0 106.806 -78.711 139.311 167.406

Totaal -84.602 -39.369 -122.657 189.365 -57.263

Taakveld 0.4 Overhead Op basis van het Besluit begroting en verantwoording dient een voorziening gevormd worden voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van niet gelijke omvang. Spaarverlof is een verplichting van niet-gelijke omvang. Hiervoor moet dan ook een voorziening op de balans worden opgenomen. In de jaarrekening 2023 hebben we deze voorziening gevormd van € 449.181,- o.b.v. saldo van deze uren tegen het uurtarief inclusief sociale lasten. Met de vorming van deze voorziening hadden we begrotingstechnisch geen rekening gehouden. Daarnaast vielen de personele overheadkosten € 130.475,- lager uit. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Door het rijk zijn via de algemene uitkering middelen beschikbaar gesteld voor de invoering van de Wet Open Overheid (WOO). Deze middelen zijn in 2023 maar beperkt ingezet. Voor het programma dienstverlening zijn middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn niet volledig benut en zullen beschikbaar blijven via de gevormde egalisatiereserve.

Taakveld 0.1 Mutatie reserves De grootste onderdelen binnen dit programma, waarvoor de werkelijke onttrekking lager is dan geraamd zijn: Opleidingsbudget € 64.545,- en programma dienstverlening € 53.424,-.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Programma 7: Financiën De haalbaarheid van onze beleidsambities in het kader van prettig wonen en leven in Bernheze hangt af van de betaalbaarheid ervan. De financiële vooruitzichten voor de komende jaren zijn onzeker, mede door landelijke en mondiale economische ontwikkelingen zoals de inflatie. We dienen dan ook verantwoord te begroten en tegelijkertijd te kijken hoe we onze middelen zo optimaal mogelijk inzetten voor het realiseren van de gewenste maatschappelijke effecten. Dit vraagt om flexibiliteit en keuzes om te komen tot een evenwicht in ambities en begrotingsruimte. Door meer op hoofdlijnen te budgetteren komt er ruimte en flexibiliteit in onze begroting om snel in te spelen op actualiteiten en daarnaast stimuleert dit het integraal werken.

Wat hebben we bereikt -

De onzekerheid over de betaalbaarheid van onze ambities en opgenomen in de goedgekeurde plannen blijft bestaan. Bij deze begroting maakten we eerder de keuzes binnen de gegeven kaders van de beschikbare middelen. Bij de uitvoering blijkt dat we geconfronteerd werden met de heersende geldontwaarding die zich voordoen bij aanbestedingen, exploitatiekosten en doorberekening van diensten.

Reeds bij de begroting hebben we voorzien dat deze tegenvallers zich zouden kunnen voordoen. Met het surplus van het accres van de algemene uitkering hebben we toen een stelpost daarvoor opgenomen. De omvang daarvan was 1,9 miljoen. Bij de rapportages hebben we u geïnformeerd over de diverse onderdelen die zorgden voor overschrijdingen ten gevolge van bovenbedoelde oorzaken. We hebben daarvoor 1,1 miljoen onttrokken aan deze buffer.

Wat hebben we daarvoor gedaan Evenwicht en flexibiliteit De planning en control cyclus heeft gedurende het begrotingsjaar gezorgd dat het plannen, monitoren en verantwoorden van voornemens en de verantwoording daarover gestructureerd heeft kunnen plaatsvinden. Uw raad is door middel van de kadernota een beeld geschetst van het meerjarenperspectief 2024-2027. Voor verantwoording en bijstelling van de uitvoering van de begroting 2023 hebben we u een tweetal tussentijdse rapportages gepresenteerd.

Betaalbaarheid De leges behorende bij de begroting 2023 zijn door uw raad separaat in de vergadering van december 2022 vastgesteld. We hanteerden daarvoor algemene dienstverlening (titel 1) een dekking van circa 40% en voor de leges met betrekking tot maatschappelijk belangen zoals evenementen en overige vergunningen in VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

het kader van de APV een dekking van circa 6%. In beginsel passen we voor vergunningen met betrekking tot de omgevingswet (titel 2) een dekking van 100% toe. Voor de OZB pasten we de indexering toe. Het tarief voor riool en afval hebben we afgeleid van de geraamde kosten. Voor afval geldt dat we kunnen beschikken over de afvalreserve. In 2023 gaven we € 20,-- terug aan onze inwoners uit het afvalfonds.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan het resultaat. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen. Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) De BSOB is een regionaal samenwerkingsverband dat zich richt op het gezamenlijk waarderen, heffen en innen van belastingen. Het doel is de kwaliteit, dienstverlening, efficiency en continuïteit van de waardering, heffing en inning van lokale belastingen te verbeteren. Bank Nederlandse gemeenten (BNG) De bank richt zich op dienstverlening aan gemeenten. Als aandeelhouder maakt de gemeentelijke portefeuillehouder deel uit van de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering en kan daarmee invloed uitoefenen op dienstverlening en voorwaarden in het kader van de financieringstaak.

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Gemiddelde WOZ waarde van woningen (x duizend euro)

2019 2020 2021 2022 2023

250 267 285 313 362

306 326 333 374 428

Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen)

2019 2020 2021 202

8,7 8,7 8,1 8,3

24,1 7,9 12,3 10,9

Demografische druk (%)1

2019 2020 2021 2022 2023

78,1 78,4 78,5 79,0 79,1

76,9 77,0 77,4 76,9 77,0

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (in €)

2019 2020 2021 2022 2023

683 720 Geen data Geen data 867

677 720 751 825 808

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (in €)

2019 2020 2021 2022 2023

756 797 Geen data Geen data 949

724 772 802 878 861

1) De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder per 100 personen van 20 tot 65 jaar

Wat heeft het gekost Taakveld 0.5 TREASURY 0.61 OZB WONINGEN 0.62 OZB NIET-WONINGEN 0.64 BELASTINGEN OVERIG 0.7 ALGEMENE UITKERING EN OVERIGE UITKERINGEN GEMEENTEFONDS 0.8 OVERIGE BATEN EN LASTEN 0.9 VENNOOTSCHAPSBELASTING (VpB) 3.4 ECONOMISCHE PROMOTIE 0.10 MUTATIE RESERVES Totaal

Primitieve begroting 90.221 438.303 -

Begroot na wijzigingen 1.295.661 565.945 -

Werkelijk Lasten 1.961.431 592.355 -

Primitieve begroting 105.736 4.957.314 2.937.307 29.200 51.165.338

Begroot na wijzigingen 603.848 4.723.236 3.151.922 36.400 53.797.138

Werkelijk baten 926.862 4.739.327 3.148.739 38.296 55.104.571

2.206.221 -

990.982 214.872

9.404 340.218

10.750

13.175

139.384

235.134

405.200

121.844 2.856.589

121.844 3.200.054

121.844 3.038.427

400.000 59.734.279

400.000 62.947.678

400.000 64.762.994

Lasten

0.5 TREASURY 0.61 OZB WONINGEN 0.62 OZB NIET-WONINGEN 0.64 BELASTINGEN OVERIG 0.7 ALGEMENE UITKERING EN OVERIGE UITKERINGEN GEMEENTEFONDS 0.8 OVERIGE BATEN EN LASTEN 0.9 VENNOOTSCHAPSBELASTING (VpB) 3.4 ECONOMISCHE PROMOTIE

665.770 26.410 0 0 0 -981.578 125.346 2.425

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Baten

Totaal

-323.014 -16.091 3.184 -1.896 -1.307.433 0 0 -170.066

342.756 10.319 3.184 -1.896 -1.307.433 -981.578 125.346 -167.641

Taakveld

Lasten 0 -161.627

0.10 MUTATIE RESERVES 7 FINANCIEN - Totaal

Baten

Totaal

0 -1.815.316

0 -1.976.944

Taakveld 0.5 Treasury In 2023 hebben we een lening afgelost. Hierover informeerden wij uw raad in de 2de Tussentijdse rapportage. Na het vaststellen van de Tussentijdse rapportage op 14 december 2023 is gebleken dat de kapitaalrente dusdanig is gedaald dat de agio € 312.000 hoger uitviel.

Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds In december ontvingen we de decembercirculaire. Deze circulaire gaf een positief resultaat van € 1,3 miljoen. Hierover informeerden wij uw raad via een notitie ter informatie. Dit positieve resultaat is voornamelijk het gevolg van een vergoeding voor de invoeringskosten omgevingswet, meerkosten Oekraïne en de vergoeding voor de uitvoering van de energietoeslag 2023 . Daarnaast werden er nog wat kleinere bijstellingen gedaan.

Taakveld 0.8 Overige baten en lasten De onderschrijding op de post Overige baten en lasten is het gevolg van het onbenutte deel van de stelpost accres (plafond 1,5 miljoen) en de post onvoorzien. Daarnaast zijn voorgenomen investeringen nog niet tot uitvoering gekomen waardoor er een voordeel ontstaat op de geraamde afschrijvingslasten.

Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Voor de vennootschapsbelasting was in 2023 de voorlopige aanslag 2023 en de te verwachten teruggaaf 2022 opgenomen in de raming. De totale kosten vallen € 125.000 hoger uit dan de raming. Verklaring hiervoor is een hoger nog te ontvangen bedrag over 2022 van -/- € 2.000 op basis van de in te dienen aangifte 2022. Ook verwachten we een nog te betalen bedrag over 2023 van € 127.000 op basis van de door de externe accountant gemaakte voorlopige berekening over 2023.

Taakveld 3.4 Economische promotie Door uitgevoerde onderzoeken naar verblijflocaties en verblijven in 2023, zijn over de jaren 20202022 nog extra opbrengsten toeristenbelasting ontvangen. Voor de geraamde opbrengsten 2023 verwachten wij deze te realiseren.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Deel II Jaarverslag: Paragrafen

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

A. Lokale heffingen Inleiding In artikel 10 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is bepaald dat de paragraaf betreffende de lokale heffingen ten minste bevat: - de geraamde/werkelijke inkomsten; - het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; -

een aanduiding van de lokale lastendruk; een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid; een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven en heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd.

Geraamde/werkelijke inkomsten 2023 De opbrengsten van de (belangrijkste) belastingen en heffingen worden in onderstaande tabel weergegeven: Belastingen en heffingen

Geraamde inkomsten

Werkelijke inkomsten

Mutatie

Onroerende zaakbelasting (OZB)

7.838.751

7.865.023

0,34%

Afvalstoffenheffing (restfractie, GFT en milieustraat)

3.135.037

2.930.161

-6,54%

Rioolheffing

2.493.347

2.507.998

0,59%

Toeristenbelasting

235.134

405.200

72,33%

Reclamebelasting

36.400

38.296

5,21%

Overzicht en beleidsuitgangspunten ten aanzien van de lokale heffingen Belastingen en heffingen Het algemeen te voeren financieel beleid doen wij op basis van evenwichtige keuzes. Wij letten hierbij op de taken en de daarvoor beschikbare middelen. Uiteraard met het doel om het gemeentelijk huishoudboekje kloppend te houden. Ten gevolge hiervan kijken wij bij het belastingen tarievenbeleid naar de kosten van het in stand houden van de algemene voorzieningen en de OZB-prijs die daar redelijkerwijs voor betaald zou moeten worden. Voor het uitvoeren van taken op het gebied van afval, riool en diverse andere diensten gaan wij uit van het doorberekenen van de kostprijs. Wij doen dit vanuit de gedachte dat deze voldoen aan het profijtbeginsel. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

De gemeente Bernheze kent een aantal belastingen en heffingen die kunnen worden onderscheiden in algemene dekkingsmiddelen (ozb) en heffingen waarvan de besteding is gebonden (afvalstoffenheffing, rioolheffing).

Onroerende zaakbelasting De stijging van 2,8% betreft uitsluitend de trendmatige prijsontwikkeling. De bijgestelde prijsindex is gelijk aan de recente meicirculaire 2022. Voor 2023 gelden de WOZ-waarden met waardepeildatum 1 januari 2022. Deze waarden zijn tot stand gekomen op basis van de geactualiseerde taxaties van het geïnventariseerde onroerend goed (door de BSOB) inclusief areaaluitbreiding (nieuwbouw, verbouw en sloop).

Afvalstoffenheffing Het vastgestelde afvalbeleid houdt in dat het restafval zoveel mogelijk wordt gescheiden van andere afvalstromen. Door maatregelen die betrekking hebben op de wijze van inzameling van het GFT, PMD, luiers, textiel en de effecten van tariefprikkels willen we onze doelstellingen halen. De aanbesteding voor de inzameling betekende dat we alleen nog een tarief naar ledigingsfrequenties kunnen opleggen en niet langer ook voor het gewicht. Deze wijziging is recent ingevoerd. Dit is te kort om hier conclusies te kunnen verbinden aan de doelstellingseffecten. Het afvaltarief volgt voor een deel de prijsontwikkelingen, maar gelet op een gunstige exploitatie kan de doorberekening in het tarief beperkt blijven. Daarnaast vinden we - gelet op de omvang van de afvalreserve- het reëel om een gedeelte terug te geven aan onze inwoners. Via de verordening afvalstoffenheffing 2023 (december 2022) is besloten een eenmalig bedrag van circa € 20,- per gezinshuishouden in 2023 terug te geven. Een gemiddeld gezin betaalt in 2023 € 212,-. (gft van 10 naar 8,5 ledigingen, restafval van 4.8 naar 4,9 ledigingen).

Rioolheffing Op basis van het Gemeentelijk Rioolplan 2020-2023 zijn de tarieven aangepast met de trendmatige prijsindex van 2,8%.

Ontwikkeling woonlasten en lokale lastendruk Onder woonlasten verstaan wij het totaalbedrag dat onze inwoners moeten betalen voor: OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Bij vergelijking van de woonlasten over 2022 en 2023 moet er rekening mee worden gehouden dat er voorlopige inschattingen voor de nieuwe WOZ-waarden per 1 januari 2022 zijn gebruikt en daarvan afgeleid de OZB-tarieven. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

De gemiddelde waarde in 2023 van een woning is € 440.869 en een niet-woning is € 394.795. In onderstaande tabel hebben we rekening gehouden met de voorgestelde restitutie van € 20,voor afvalstoffenheffing. Overzicht ontwikkeling

2022

2023

Wijziging ten opzichte

gemiddelde lokale lastendruk

bedrag

Bedrag

van 2022 (%)

Woningen

Eigenaar

537,79

554,16

3,05%

Woningen

Gebruiker

227,00

212,00

-6,61%

Woningen

Eigenaar en

764,79

766,16

0,18%

gebruiker Niet-woningen

Eigenaar

1.357,21

1.367,16

0,73%

Niet-woningen

Gebruiker

750,17

771,18

2,80%

Niet-woningen

Eigenaar en

2.107,39

2.138,34

1,47%

gebruiker

Onderstaande redenen leiden tot afwijking van de trendmatige aanpassing van 2,8% voor de gemiddelde lastendruk: - een gunstige exploitatie voor afvalstoffenheffing wat leidt tot een teruggave van € 20,-.

Kwijtscheldingsbeleid Op basis van artikel 26 van de invorderingswet geven wij uitvoering aan de kwijtschelding van belastingen. Op 27 juni 2019 besloot uw raad in het kader van de harmonisatie van het kwijtscheldingsbeleid BSOB, dat: -

voor de kosten van bestaan een percentage van 100% van de bijstandsnorm te hanteren voor personen jonger dan de AOW-gerechtigde leeftijd; de norm voor de kosten van bestaan voor AOW-gerechtigden te baseren op de toepasselijke netto AOW-bedragen in de plaats van op de toepasselijke bijstandsnorm; bij het bepalen van het netto-besteedbare inkomen voor kwijtschelding rekening wordt gehouden met de kosten van kinderopvang; de kwijtschelding voor natuurlijke personen die een bedrijf of een zelfstandig beroep uitoefenen (kleine ondernemers) in stand wordt gehouden.

Voor kwijtschelding komt in aanmerking: - Afvalstoffenheffing tot het vastgesteld maximum van € 152,- o.b.v. Verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing Bernheze 2023. - Totale kwijtschelding 2023 bedraagt € 64.021,-.

Kostendekkendheid tarieven In het Besluit begroting en verantwoording is bepaald dat alleen kosten worden opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Dit betekent dat het niet zondermeer mogelijk om vanuit de taakvelden volledig inzicht te krijgen in alle kosten die maximaal kostendekkend mogen zijn. VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Kosten van overhead worden centraal geraamd, maar dienen wel in verband gebracht te worden met de integrale kostprijs. Om deze reden is het van belang dat op een andere wijze uit de begroting blijkt hoe de tarieven worden berekend en welke (beleids)keuzes bij die berekening zijn gemaakt. Deze paragraaf verschaft deze informatie.

Rioolheffing Goede riolering is nodig voor de bescherming van de volksgezondheid, het milieu en het tegengaan van wateroverlast. Als gemeente hebben we de taak om voor die riolering te zorgen: we hebben de zorgplicht voor stedelijk afvalwater, voor afvloeiend hemelwater en voor grondwatermaatregelen. Met het nieuwe, meer adaptieve, GRP willen wij verder gaan door: -

nog nadrukkelijker te kijken naar ontwikkelingen die in de stedelijke omgeving plaatsvinden rond water, grondstoffen, energie en ruimtelijke ontwikkelingen; de zorgplicht nog breder in te bedden in de interne en externe processen, waardoor betere afstemming plaatsvindt op andere processen in de (openbare) ruimte. Het projectmatig klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte.

De beleidsambities die hierbij horen zijn: - adaptief en risicogestuurd beheer; - klimaatadaptatie; - samenwerking in As50+-verband; - inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. Om alle kosten te kunnen dekken, heffen we rioolheffing. We heffen van eigenaren op basis van de WOZ-waarde Hierbij wordt onderscheid gemaakt in: - onroerende zaken die in hoofdzaak tot woning dienen, en - onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen. Het grootste deel van de lasten is bedoeld voor het opvangen van de vervanging en relining van de riolering. Gezien het feit dat er nogal wat onzekerheden zijn over het exacte tijdstip van de vervangingspiek (na 2040) en de ontwikkeling van nieuwe (goedkopere) renovatietechnieken is het niet verstandig om per direct een theoretisch op lange termijn kostendekkend tarief te hanteren. De huidige heffing ligt onder het op lange termijn kostendekkende tarief. Er zijn vele scenario’s mogelijk om naar een kostendekkend niveau te groeien. In wezen is het een vraagstuk van verdeling in de tijd: hoe langzamer we naar een kostendekkend niveau groeien, hoe hoger we uiteindelijk uitkomen. Het zwaartepunt van de uitgaven komt na 2040. Daarom passen wij het tarief de komende jaren niet aan (behoudens inflatiecorrectie). Vanaf 2030, rekening houdend met de verwachtte vervangingspiek, gaan we de tarieven verhogen.

De reden hiervoor is gelegen in het feit dat de noodzaak tot stijging ontbreekt. Een tariefstijging hoeft namelijk pas na drie planperiodes (2030) te VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

worden doorgevoerd om vanaf die periode te gaan sparen voor de (theoretische) vervangingspiek die na 2040 zal gaan optreden. De komende jaren zal duidelijk worden of die piek ook daadwerkelijk gaat optreden. In de tussenliggende periode zal de strategie vervangen versus relinen verder worden geoptimaliseerd. Deze benadering is tevens in overeenstemming met de aanbeveling van de Commissie BBV om ten behoeve van het tarief een horizon van 10 jaar te hanteren. Kosten taakveld Riolering, excl. onderhoud incl. (omslag)rente1

2.093.509

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

-/- 70.737

Netto kosten taakveld Riolering

2.022.772

Toe te rekenen kosten: Overhead

186.756

BTW2

228.703

Totale kosten

2.438.231

Overige opbrengsten beschikking reserves

-69.767

Opbrengst heffingen

2.507.998

Totaal opbrengsten

2.438.231

Dekkingspercentage

100,00%

1) 2)

Geen omslagrente a.g.v. ontbreken van boekwaarde activa. De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft de kostprijsverhogende compensabele BTW over de gemaakte kosten. Voor deze compensabele btw is een korting toegepast op de algemene uitkering.

Afvalstoffenheffing De focus ten aanzien van afval ligt tegenwoordig op het maximaal hergebruiken van producten en grondstoffen: de circulaire economie. Afval zien als grondstof is goedkoper, duurzamer en milieuvriendelijker. De richting die we op moeten is het denken en handelen van inwoners (nog) verder om te schakelen van afval naar grondstof, zodat het hergebruik stijgt en de hoeveelheid restafval daalt. De volgende ambities zijn in het beleidsplan opgenomen: - De milieuambitie: Bernheze moet er naar streven om in 2030 afvalloos te zijn (dat wil zeggen dat er geen huishoudelijk afval meer vrijkomt dat als restafval verwerkt moet worden). - De kostenambitie kan omschreven worden als “een goede kwaliteit tegen een redelijke prijs”. Bij voorkeur gaan de kosten voor afvalbeheer niet omhoog, maar een stijging is bespreekbaar als daar wat tegenover staat. - De serviceambitie: gemak voor de burger. Inwoners moeten hun afval zo veel mogelijk kwijt kunnen op het moment dat zij dat willen en zij zich dus ook weinig zorgen hoeven te maken over opslagruimte in huis (niet méér opslagmiddelen dan noodzakelijk).

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Aandacht voor werkgelegenheid (als vierde element aan de afvaldriehoek): preventie, hergebruik en recycling van afval kan lokale (sociale) werkgelegenheid opleveren. Denk hierbij aan nieuwe werkgelegenheid door sortering en vermarkting van afvalstromen, kringloopwinkels en repair-cafés. Dit aandachtspunt hanteren we als secundaire ambitie.

De fysieke inzamelstructuur is opgebouwd uit een haalsysteem (huis-aan-huis), een decentraal brengsysteem en een centraal brengsysteem (milieustraat en twee groendepots). De financiële inzamelstructuur is opgebouwd uit: - een belasting per perceel (vastrecht), - een belasting voor het ledigen van een kliko fijn huishoudelijk restafval (fHRA), - een belasting voor het aanleveren van bepaalde afvalstromen op de milieustraat (poorttarief). Daarnaast zijn kosten verbonden aan het gebruik maken van de haalservice voor grof tuinafval binnen de bebouwde kom. Dit geheel van de afvalstoffenheffing is maximaal 100% kostendekkend. Kosten taakveld Afval, excl. onderhoud incl.(omslag)rente

3.470.823

Inkomsten taakveld (afval), excl. heffingen

-/- 468.577

Netto kosten taakveld afval

3.002.247

Toe te rekenen kosten: Overhead

73.737

BTW1

513.429

Totale kosten

3.589.413

Overige opbrengsten beschikking reserves:

659.252

Opbrengst heffingen

2.930.161

Totaal opbrengsten

3.589.413

Dekkingspercentage

100,00%

De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft de kostprijsverhogende compensabele BTW over de gemaakte kosten. Voor deze compensabele is een korting toegepast op de algemene uitkering.

Grafrechten Grafrechten zijn retributies die de gemeente kan heffen op grond van artikel 229, eerste lid, onder a en b, van de Gemeentewet. Zij worden geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats of het gemeentelijke crematorium en voor het genot van in verband daarmee door de gemeente verleende diensten. De activiteiten binnen het taakveld Begraafplaatsen en crematoria gebaseerd op de Wet op de lijkbezorging hebben vooral een administratief karakter en zijn de volgende: - toewijzen van nieuwe graven/urnen; - begraven en cremeren; VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

reserveren van een bestaand of nieuw graf; verlengen en beëindigen van grafrechten; opgraven en/of herbegraven of cremeren; contacten met rechthebbenden, grafdelvers en uitvaartdiensten.

Daarnaast worden kosten gemaakt voor de instandhouding van onze gemeentelijke begraafplaats. Kosten die wij maken voor de instandhouding particuliere begraafplaats en oorlogsgraven laten wij buiten beschouwing. Bovenstaande activiteiten zijn volledig toe te rekenen aan de kostendekkendheid grafrechten, met als uitgangspunt maximaal 100% kostendekkende tarieven. Door de forse daling in het aantal begravingen en verlengingen, is er in 2023 voor gekozen de tarieven alleen te indexering (dus geen kostendekkende tarieven meer). Dit komt tot uiting door de negatieve dotatie aan de voorziening begraafplaats. Er is een onderzoek gestart naar de toekomst van begraafplaats ’t Loo. Uitkomsten, beleidsmatig en financieel, zullen in 2024-2025 volgen. Kosten taakveld Begraafplaatsen en crematoria, incl. (omslag)rente1

102.890

Kosten taakveld Begraafplaatsen en crematoria dotatie voorziening

-33.074

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Netto kosten taakveld Begraafplaatsen en crematoria

69.816

Toe te rekenen kosten: Overhead

16.938

Totale kosten

86.754

Overige opbrengsten, dekking reserve

25.828

Opbrengst heffingen

60.926

Totaal opbrengsten

86.754

Dekkingspercentage

100,0%

Betreffen kosten taakveld Begraafplaatsen en crematoria exclusief de kosten begraafplaats Parkstraat (geen gemeentelijke begraafplaats) en overige lasten lijkbezorging (geen betrekking op gemeentelijke begraafplaats.

Leges De huidige legesverordening is verdeeld in drie titels, namelijk: - Titel 1: Algemene dienstverlening; - Titel 2: Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning; - Titel 3: Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn. - Kruissubsidiëring binnen een titel is mogelijk, maar niet meer tussen titels.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Titel 1: Leges Algemene dienstverlening Titel 1 bevat leges die voornamelijk betrekking hebben op de producten burgerzaken en bestuursstukken. Een aantal van deze leges zijn door het Rijk gemaximeerd met als gevolg dat het kostendekkend maken van deze leges Titel 1 forse effecten heeft op de andere producten. Vooralsnog maken we niet de keuze om binnen Titel 1 (algemene dienstverlening) kruissubsidiëring toe te passen. Daarmee accepteren wij een niet 100% kostendekkendheid. Kosten taakveld (Burgerzaken)1

647.784

Netto kosten taakveld Burgerzaken

647.784

Toe te rekenen kosten: Overhead (taakveld BZ)

383.055

Kosten taakveld (Ruimtelijke Ordening)

2.745

Totale kosten

1.033.584

Overige opbrengsten: Inkomsten taakveld excl. Heffingen

13.556

Opbrengst heffingen

369.407

Totaal opbrengsten

382.963

Dekkingspercentage

37,1%

Omslagrente niet van toepassing; geen boekwaarde aanwezig.

Titel 2: Leges Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/ omgevingsvergunning Legeskosten worden in rekening gebracht voor een omgevingsvergunning met de werkzaamheden: - bouwen en slopen; - afwijken van het bestemmingsplan zonder de activiteit bouwen; - inrit/uitrit maken, veranderen of gebruik ervan veranderen; - aanleggen van een weg; - kappen door niet particuliere eigenaren; -

brandveilig gebruik.

Voor Titel 2 geldt maximaal 100% kostendekkende tarieven. Hierbij hebben wij nog geen rekening kunnen houden met de nieuwe omgevingswet (ingangsdatum 1 januari 2023, definitief besluit Eerste kamer medio oktober 2022). De definitieve opbrengsten (via leges) worden meegenomen in het voorstel voor de leges en belastingverordening 2023 (december 2022).

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Kosten taakveld Wonen en bouwen1

635.476

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Netto kosten taakveld Wonen en bouwen

635.476

Toe te rekenen kosten: Overhead

328.552

Kosten taakveld Burgerzaken

19.032

Kosten taakveld Crisisbeheersing en brandweer

60.690

Kosten taakveld Cultureel erfgoed

6.246

Kosten taakveld Ruimtelijke ordening

9.803

Totale kosten

1.059.799

Opbrengst leges

961.825

Totaal opbrengsten

961.825

Dekkingspercentage

90,8%

Toe te rekenen kosten: Overhead 1)

328.552

Omslagrente niet van toepassing; geen boekwaarde aanwezig.

Titel 3: Leges Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn Bevat alle leges die betrekking hebben op producten horeca, evenementen, brandbeveiligingsverordening en overige vergunningen in het kader van de APV (veelal producten met een maatschappelijk karakter). Uw raad heeft zich uitgesproken (onderzoek kostendekkendheid 2006 en 2011) om diensten in het maatschappelijk belang laag te houden waardoor de bereikbaarheid van burgers in de samenleving gegarandeerd blijft. Wij willen bij de leges en belastingverordening 2023 bekijken of wij op onderdelen niet wat meer in de richting van kostendekkendheid kunnen overgaan. Kosten taakveld Economische promotie1

69.808

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen Netto kosten taakveld Economische promotie

69.808

Toe te rekenen kosten: Overhead

84.682

Kosten taakveld Crisisbeheersing en brandweer

30.345

Kosten taakveld openbare orde en veiligheid

56.710 VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

Kosten taakveld ruimtelijke ordening

392

Totale kosten

241.937

Opbrengst leges

8.043

Totaal opbrengsten

8.043

Dekkingspercentage

3,3%

Omslagrente niet van toepassing; geen boekwaarde aanwezig.

Leges marktgelden Marktgelden worden geheven voor innemen van een marktplaats op één van de wekelijkse warenmarkten, of zijnde een standwerkersplaats. Losse standplaatsen en ventvergunningen vallen hier niet onder. Voor marktgelden geldt als uitgangspunt maximaal 100% kostendekkende tarieven. We zien wel een verdere terugloop, met name door hogere energiekosten, waarmee wij als gemeente geconfronteerd worden en moeten doorberekenen aan de gebruikers. Kosten taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen1

23.487

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen

-/- 10.355

Netto kosten taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

13.132

Toe te rekenen kosten: Overhead

16.938

kosten taakveld Economische promotie

6.805

Totale kosten

36.875

Opbrengst leges

13.213

Totaal opbrengsten

13.213

Dekkingspercentage

35,83%

Omslagrente niet van toepassing; geen boekwaarde aanwezig.

VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 2 juli 2024 Behorende bij briefnr. 240420 Paraaf:

B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om haar taken voort te zetten ondanks financiële tegenvallers. Dit betekent dat de gemeente middelen beschikbaar moet hebben of in de loop der tijd beschikbaar kan maken om eventuele risico’s als die zich voordoen op te vangen. Voordat dit weerstandsvermogen bepaald kan worden zal zij eerst de weerstandscapaciteit en de risico’s moeten inventariseren. Het weerstandsvermogen wordt weergegeven in een ratio dat weergeeft in hoeverre de gemeente in staat is de risico’s op te vangen.

Weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit wordt bepaald door de vrij beschikbare middelen die we in kunnen zetten voor eventuele dekking bij het voordoen van risico’s. Wij maken daarbij onderscheid tussen een incidentele en een structurele component. Bij het beoordelen van de begroting hanteert de toezichthouder (provincie) voor de algemene reserves het bedrag zoals geraamd per 1 januari van het begrotingsjaar. Incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit: - Algemene reserves Naast de reserve nog nader te bestemmen hebben wij ook een algemene weerstandsreserve. Het is de algemene weerstandsreserve die wij volledig inzetten ten behoeve van de weerstandscapaciteit. De omvang van deze reserve is € 5.238.667 per 1-1-2023. De reserve nog nader te bestemmen zien wij als volledig vrij beschikbaar om in te zetten voor andere doeleinden waar de raad over wil beslissen. - Post onvoorzien (incidenteel) De post onvoorzien kan incidenteel worden ingezet als weerstandscapaciteit. Gedurende het uitvoeringsjaar kan dit budget worden ingezet voor concrete bestedingsvoorstellen. Bij de -

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Bernheze&id=ae6328fb-055e-456d-a172-1afb76237b6b