CConstaterende datBernheze
Koppel je AI →
Document · PDF

Groenstructuurplan Bernheze 2023

Commissie Ruimtelijke Zaken 29 november 2023, gemeente BernhezeBij agendapunt: Vaststellen Groenstructuurplan 202316.510 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Bijlagen

 peerpunt 3: | SBiodiversiteit

Instrumenten

5

Speerpunt 6

Wij willen dat openbaar groen meer bijdraagt aan het herstel en versterken van de biodiversiteit en dat de waarde van openbaar groen voor insecten, vogels en kleine zoogdieren in de komende jaren toeneemt.

Aan de andere kant zien we ook dat het historisch cultuurlandschap veel te bieden heeft als het gaat om biodiversiteit. De houtwallen, “overhoekjes” en wilde erven dragen bij op dit gebied. Ook de landbouwtransitie biedt kansen om bij te dragen aan een sterke biodiversiteit. Door natuur-inclusief en circulair te gaan boeren kunnen de agrarische

31 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Speerpunt 4 Speerpunt 3 Speerpunt 2 Speerpunt 1

In onze gemeente zien we ook dat de biodiversiteit afneemt. In het buitengebied hebben insecten en zoogdieren weinig variëteit in leefomgeving om hier te verblijven of voedsel te verzamelen. De bermen worden waar mogelijk al omgevormd naar ecologisch beheer waardoor meer variatie in kruiden ontstaat. Hiervan hebben vogels en bijen profijt, maar op te kleine schaal. Ook de monocultuur aan bomen in ons buitengebied werkt disbalans en mogelijk ziekten en plagen in de hand. In de kernen is ons groen voornamelijk nog ingericht op de functie beleving en aankleding van de openbare ruimte en mist de toegevoegde waarde voor andere impactgebieden zoals biodiversiteit. Er zijn zorgen over loslopende honden. Zij verstoren bodembroedende vogels, dassen en reekalveren. In de kernen en in de Maashorst is een verbod op loslopende honden ingesteld, met uitzondering van de losloopgebieden. In de rest van de gemeente

Groenvisie

bedrijven om hun manier bijdragen aan het herstel van de biodiversiteit.

Inleiding

Concrete gevolgen die we nu al ondervinden van de teruggang in biodiversiteit is de opkomst van de processierups. Deze rups heeft te weinig natuurlijke vijanden waardoor de natuurlijke balans verstoort. Ook andere ziektes en plagen bij bomen kunnen we vaak terug voeren op een verstoorde balans in de biodiversiteit. Een ander toenemend probleem is de toename van invasieve exoten. Dit zijn planten en dieren die niet van nature thuishoren in ons land, geen natuurlijke vijanden hebben, zich snel vermeerderen en schadelijk zijn voor inheemse soorten. Ze zijn daarmee een oorzaak van biodiversiteitsverlies. Daarnaast veroorzaken sommige soorten ook overlast voor de mens. Alsemambrosia veroorzaakt hooikoortsklachten, de reuzenberenklauw veroorzaakt brandblaren en de Aziatische Duizendknoop kan met zijn sterke wortelstokken en stengels schade veroorzaken aan bouwwerken, leidingen en wegen. In Bernheze lijkt vooralsnog alleen de Aziatische Duizendknoop problemen te veroorzaken.

Forse teruggang van biodiversiteit vormt een bedreiging voor onze voedselzekerheid, gezondheid en economische welvaart.

Inhoud

De diversiteit aan insecten, zoogdieren, planten en bodemleven is de laatste decennia fors gedaald in Nederland. Naast de intrinsieke waarde van diversiteit aan leven draagt het daarnaast substantieel bij aan een leefbare en toekomstbestendige leefomgeving. Forse teruggang van biodiversiteit vormt een bedreiging voor onze voedselzekerheid, gezondheid en economische welvaart.

Speerpunt 5

Wat zien we?

Bijlagen Instrumenten Speerpunt 6 Speerpunt 5 Speerpunt 4 Speerpunt 3 Speerpunt 2 Inleiding

In de bebouwde kom werken we nu met de volgende beheertypen die als een hoge mate van natuurlijk kunnen worden beschouwd:

Groenvisie

Speerpunt 1 32 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Bij het opstellen van de Omgevingsvisie hebben we voor de gemeente de huidige mate van biodiversiteit in kaart gebracht middels natuurpunten. Deze kaart toont dat we in grote delen van zowel ons buitengebied als onze kernen een lage biodiversiteit scoren en daarmee afbreuk doen aan onze leefbaarheid.

Inhoud

mogen honden loslopen op gemeentelijk terrein. Het probleem doet zich voor dat loslopende honden ook terreinen van derden inschieten die daar niet van gediend zijn. Dat kunnen bosgebieden van natuurbeherende instanties zijn, waar allerlei beschermde diersoorten leven. Maar ook weilanden van boeren die geen hondenpoep (met mogelijk de neosporabacterie) in hun gras en hooi willen. Het is voor hondenbezitters vaak volstrekt onduidelijk waar in het buitengebied de aanlijnplicht geldt, en waar niet.

areaal 2022

eenheid

cultuur/natuur

percentage

Gazons

359706

m2

cultuur

36%

Bermen

162610

m2

natuur

16%

Ruw gras

6507

m2

natuur

1%

Gras met Bijenmengsel

22166

m2

natuur

2%

Gazon met bloembollen

43360

m2

cultuur

4%

Hondenuitlaatstroken/velden

31864

m2

cultuur

3%

Wadi's

14336

m2

cultuur

1%

Slootbodem binnen de kom

103073

m2

cultuur

10%

oever binnen de kom

25850

m2

cultuur

3%

Overstortsloten

4134

m2

cultuur

0%

Vijvers en waterpartijen

19544

m2

natuur

2%

Bosplantsoen

95407

m2

natuur

9%

Heesterbeplanting

56428

m2

cultuur

6%

Botanische rozen

8462

m2

cultuur

1%

Struik- en perkrozen

1114

m2

cultuur

0%

Bodembedekkers

22750

m2

cultuur

2%

Hagen en blokhagen

29563

m2

cultuur

3%

Vaste planten

1642

m2

natuur

0%

Braak liggend terrein

2163

m2

cultuur

0%

Grassen

Watervoorzieningen

Bijlagen Instrumenten Speerpunt 6 Speerpunt 5 Speerpunt 4

Beheertype

Speerpunt 3

Deze verhouding is nu 30 procent natuurlijk versus 70 procent cultuurlijk in de bebouwde kom.

Speerpunt 2

Daar tegenover staan de volgende beheertypen die als een hoge mate van cultuurlijk kunnen worden beschouwd: • Gazons (al dan niet met bloembollen) • Honden-uitlaatstroken • Heesterbeplantingen (solitaire heesters, rozen, hagen) • Vaste planten

Speerpunt 1

• Bos stedelijke omgeving • Bosplantsoen • Bermen • Ruw gras • Gras met bijenmengsel

Inleiding Inhoud

33 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Groenvisie

Plantsoen

Bijlagen Instrumenten Speerpunt 6 Speerpunt 5 Speerpunt 4 34 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Speerpunt 3 Speerpunt 2 Speerpunt 1 Groenvisie

Variatie, variatie, variatie! We willen dat de waarde van openbaar groen voor insecten, vogels en kleine zoogdieren in de komende jaren toeneemt. De enige manier om deze biodiversiteit in de gemeente te verhogen is het aanbrengen van meer variatie in inrichting en beheer en het vergroten van het areaal openbaar groen. Kleinschaligheid, de afwisseling in open en gesloten gebied en beplantingsstructuren die bestaan uit boomlaag, struiklaag en kruidlaag zijn essentieel voor een rijk ecosysteem.

Algemeen • De waarde van openbaar groen voor insecten, vogels en kleine zoogdieren moet in de komende jaren toenemen. Hiervoor werken we actief aan een andere inrichting en beheer. • Belangrijk uitgangspunt in dit groenstructuurplan is dat we willen beginnen bij een goede basis. We focussen daarom op de ontwikkeling van een goede bodemkwaliteit en scheppen randvoorwaarden voor een goede insectenstand. Dan volgen de hogere soorten in het ecologisch systeem vanzelf. • Wij zorgen ervoor dat het areaal openbaar groen toeneemt en er meer groentypen voorkomen die bijdragen aan biodiversiteit. Het aantal wilde planten en dieren kunnen wij niet bepalen. Wel kunnen wij de voorwaarden scheppen waardoor zich meer wilde planten en dieren vestigen. Hierop passen wij inrichting en beheer van ons openbaar groen aan. • Wij houden het areaal invasieve exoten in toom. Onze doelstelling is om de Aziatische Duizendknoop niet te laten toenemen. We monitoren de duizendknoophaarden op aantal, omvang en (potentiële) risico’s. Risicoplekken pakken we aan middels een nog op te stellen bestrijdingsplan. • We werken aan een toename van het areaal

Inleiding

Wat willen we?

Wat gaan we daarvoor doen?

Inhoud

De grens tussen ‘cultuurlijk’ en ‘natuurlijk’ is bepaald op basis van de mate waarin natuurlijke processen een kans krijgen en de intensiteit van menselijk ingrijpen. Als voorbeeld: in een ecologische berm is de maai-intensiteit laag en krijgen flora en fauna meer kans om zich te ontwikkelen (bloei, voedsel, overwinteren, ….) dan in een normale berm waar intensief wordt gemaaid en maaisel (inclusief plantenzaden en kleine organismen) direct wordt afgevoerd. Dat neemt niet weg dat ook de cultuurlijke beheertypen van meerwaarde kunnen zijn voor de biodiversiteit. Vogels hebben bijvoorbeeld strakke gazons nodig om hier hun wormen uit te halen en vaste planten kunnen, mits de juiste soort, een voedselbron vormen voor insecten.

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Speerpunt 3

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Instrumenten

Bijlagen 35 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Biodiversiteit in het buitengebied • We werken actief aan de ontwikkeling van Groene Gezonde Structuren. De locaties hiervan zijn aangeduid op de Groenstructuurkaarten als de visie. Dit zijn verbindingen die bestaan uit een aaneenschakeling van natuurlijke gebieden. Bij voorkeur zijn dit doorgaande linten, maar het kunnen ook stapstenen zijn die bestaan uit natuurgebiedjes. Primaire doelen zijn gericht op natuur en water. Recreatie is een nevenfunctie. Ten behoeve van die functiecombinatie zijn de verbindingen robuust genoeg om ruimte te bieden voor mens en dier. • Het Natuurnetwerk Brabant vormt een belangrijke drager voor de biodiversiteit in Bernheze. Wij blijven werken aan de opgave om de Ecologische Verbindingszones (EVZ’s) te realiseren zoals Rijk en Provincie die hebben vastgelegd. • Regionaal bestaat de wens om robuuste verbindingen aan te leggen waarbij de Maashorst wordt verbonden met het Groene Woud. We nemen de ontwikkeling daarvan mee in de regionale samenwerking. • We gaan onze bermen en watergangen op een ecologische wijze maaien. Dit geeft lange linten door het landschap die een verbindende functie kunnen vervullen. Deze kruidachtige vegetatie kan met het juiste beheer veel voeding bieden voor insecten, en schuilmogelijkheden voor andere kleine dieren.

Door deze andere manier van beheren, ontwikkelt zich op een geleidelijke manier een natuurlijke vegetatie die past bij de lokale omstandigheden. Deze methode heeft daarom de voorkeur boven het actief inzaaien van bermen met bloemenmengsels. Incidenteel kan inzaaien wel een ondersteunende maatregel zijn om de ontwikkeling van gevarieerde bermen

Inleiding

De waarde van openbaar groen voor insecten, vogels en kleine zoogdieren moet in de komende jaren toenemen.

cultuurlijk. • Cultuurlijke beheertypen blijven uiteraard bestaan, maar daarin streven we naar optimalisatie van hun ecologische waarden. Bloembollen en vaste planten worden toegepast zodat er gedurende een langere periode in het jaar sprake is van bloemen, en dus nectar voor insecten. • Watergangen die geen watervoerende functie hebben, gaan we niet meer maaien, maar ontdoen we periodiek van opkomend houtachtig gewas. Hiermee krijgen ze een natuurlijker karakter en bieden gedurende langere tijd voeding en schuilgelegenheid voor dieren.

Inhoud

groen, in zo veel mogelijk grote aaneengesloten vlakken. • Bij inrichting en beheer houden we rekening met een goed leefgebied voor dieren. Een goed leefgebied biedt voedsel, vocht, veiligheid, voortplantingsmogelijkheden en verbindingen naar andere leefgebieden. • Waar aantoonbaar sprake is van barrièrewerking (uitval bomen of doorkruising infrastructuur) zorgen we voor faunavoorzieningen zoals rasters en tunnels. • We gaan barrières voor ecosystemen om zich uit te breiden of om bij essentiële foerageergebieden te komen, wegnemen. • We monitoren biodiversiteitsontwikkeling op lange termijn m.b.v. natuurpunten. • We monitoren biodiversiteitsontwikkeling op korte termijn m.b.v. de verhouding natuurlijke/ cultuurlijke beheertypen. • We werken aan toename van het areaal natuurlijke beheertypen (bosjes, bosplantsoenen, bermen en gras met bijenmengsel) in de kernen door cultuurlijke beheertypen om te vormen. In 2035 is de verhouding 50% natuurlijk versus 50%

Bijlagen Instrumenten Speerpunt 6 Speerpunt 5 Speerpunt 4 Speerpunt 3

richten. • We vormen bomenlanen via de geleidelijke weg om naar diversiteit in lanen wat betreft (streekeigen) soort, leeftijd en/of vorm. • We vergroten kwetsbare natuurgebieden om ze robuuster te maken. • Toegankelijkheid van onze natuurgebieden is belangrijk voor natuurbeleving en draagvlak voor natuur. Echter wel onder de juiste voorwaarden. Zonering, spreiding van recreanten en (loslopende) honden zijn daarbij belangrijke aandachtspunten. Daarnaast heeft een natuurgebied dat door recreanten wordt bezocht, intensiever onderhoud nodig dan een natuurgebied dat ontoegankelijk is voor de mens. Denk hierbij aan het toegankelijk en veilig houden van de paden bijvoorbeeld. • We stellen een hondenaanlijnplicht in voor het hele openbare gebied in onze gemeente. Hiermee beschermen we kwetsbare natuur en beperken problemen door loslopende honden op andermans (agrarische) percelen. We leggen hondenlosloopterreinen aan waar honden wel los mogen lopen. • We geven het goede voorbeeld door onze landbouwgronden te verpachten met randvoorwaarden die de biodiversiteit op en in de bodem doen toenemen. • We zoeken de samenwerking met agrariërs om

36 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Inleiding

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

te bevorderen of om een goede uitgangssituatie te creëren bij nieuwe aanleg. • We onderzoeken of een keurmerk kan helpen om de biodiversiteit te vergroten en de kwaliteit van het maaiwerk aantoonbaar te vergroten. Het keurmerk Kleurkeur van de Vlinderstichting en Stichting Groenkeur is een voorbeeld van een dergelijk keurmerk. • Bestaande houtwallen gaan we beheren met het oog op meer biodiversiteit. Deze houtachtige gewassen zijn van grote meerwaarde voor vogels, kleine zoogdieren en insecten. Concreet betekent dat vaak het wegzagen van een aantal bomen zodat de onderliggende struiken- en kruidenlaag zich beter kan ontwikkelen. Ook kan dit betekenen dat de struiklaag in fases wordt teruggesnoeid zodat er altijd enkele open, windluwe plekken aanwezig zijn in de houtwallen die voor insecten van grote meerwaarde zijn. Van elke houtwal moet worden bepaald welk streefbeeld het beste past. • We onderzoeken in hoeverre onze bossen van productiebos naar natuurbos omgevormd kunnen worden., • We zijn ons bewust van de (potentieel) verbindende werking van houtwallen, zandwegen, bermen en sloten en zoeken daarom naar mogelijkheden om deze zo ecologisch mogelijk te beheren en/of in te

Bijlagen Instrumenten Speerpunt 6 Speerpunt 5 Speerpunt 1

Speerpunt 2

Speerpunt 3

Speerpunt 4 37 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Groenvisie

Biodiversiteit in de kernen • We stimuleren natuurinclusief bouwen. Dit betekent dat groen meer onderdeel is van gebouwen en woongebieden, door het toepassen van bijv. groene daken en groene gevels, het aanbrengen van voedsel- en nestgelegenheid en groene verbindingen naar het buitengebied.` • We brengen tegen en/of rond onze eigen gebouwen zo veel mogelijk groen aan. Daarbij wordt onder andere gedacht aan dak- en

gevelgroen. Op deze manier geven wij als gemeente het goede voorbeeld. • Bij vervangingsopgaven van groen vormen we om naar beplanting met een hogere ecologische waarde. • Strakke gazons veranderen we, waar mogelijk, in ruigere grasvegetaties met meer bloemen. Bloembollen en bloemenmengsels worden toegepast zodat er gedurende een langere periode in het jaar sprake is van bloemen, en dus nectar voor insecten. • Wadi’s planten we in, voor zover dat de functie van waterberging niet belemmert. • Afgevallen blad verwerken we zo veel mogelijk in plantvakken. Hiermee creëren we schuil- en overwinteringsgelegenheid voor kleine dieren en verbeteren we de kwaliteit van de bodem en het bodemleven. Door meer organische stof in plantvakken te houden, verhoogt de sponswerking van de bodem, wat belangrijk is in het kader van klimaatadaptatie.

Inleiding

in perceelsranden en met boerenlandpaden de biodiversiteit en de beleving ervan te versterken, zodanig dat het logisch aansluit op de gemeentelijke groenstructuren. Zo ontstaat een ecologische en recreatief fijnmazig netwerk. • We zetten ons in voor het hydrologisch en ecologisch herstellen van de wijstgronden en maken de breuklijnen beleefbaar en toegankelijk als geologisch en ecologisch waardevol gebied.

Inhoud

Strakke gazons bieden kansen om de biodiversiteit te vergroten.

Bereikbaarheid groen Heesch

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Een overzicht van de groene bereikbaarheid van alle kernen vind je in de bijlagen.

Instrumenten

Bijlagen

¯

De helende werking van natuur (groen als medicijn) Uit onderzoek is gebleken dat groen zorgt voor meer geluk en stress vermindert. Mensen krijgen onder andere meer energie van groen en worden creatiever. Verder stimuleert groen beweging en ontmoetingen tussen verschillende mensen. Naast deze voordelen kan groen werken als een soort medicijn. Zo is uit een onderzoek van Universiteit Wageningen uit 2015 gebleken dat kinderen in

Speerpunt 6

Wat zien we?

Het is dan ook niet gek dat een onderzoek van de GGD, Hart voor Brabant, aantoont dat de mensen in Bernheze zich (boven)gemiddeld gelukkig en gezond voelen. Dat is iets om te koesteren en op peil te houden. Landelijk maar ook in Bernheze werkt de ingezette vergrijzing twee kanten op; er zal meer zorgbehoefte ontstaan terwijl er minder jonge mensen zijn die die zorg kunnen bieden. Daarnaast zorgt onze leefstijl (eten & zittend werken) voor meer overgewicht. Preventieve maatregelen om gezond te blijven zijn hierbij de sleutel. Een groene openbare ruimte met een verscheidenheid aan functionaliteiten draagt bij aan minder ziekte en een gezondere leefstijl.

Speerpunt 5

Wij willen dat het openbaar groen gelegenheid biedt aan recreëren, ontspannen en ontmoeten zodat het bijdraagt aan een gezonde leefomgeving

groene woonomgevingen minder ADHD-medicatie gebruiken dan in ‘grijze’ woonomgevingen en dat er minder overgewicht ontstaat. Verder draagt een groene omgeving ook bij aan een goede mentale gezondheid en werkt contact met de natuur stressverminderend.

Speerpunt 4

|

S  peerpunt 4: Gezondheid

Speerpunt 3

6

Legenda woning heeft geen bruikbaar groen en koelteplek binnen acceptabele afstand

woning heeft bruikbaar groen binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen en koelteplekken binnen acceptabele afstand dorpsgrens Esri Nederland, Community Map Contributors

Inleiding

woning heeft alleen koelteplekken binnen acceptabele afstand

38 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Bereikbaarheid groen en koelteplekken in Heesch

Speerpunt 2

Speerpunt 3

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Instrumenten

Bijlagen 39 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Speerpunt 1

• We werken actief aan de ontwikkeling van Groene Gezonde Structuren. De locaties hiervan zijn aangeduid op de Groenstructuurkaarten als de visie. De inrichting van deze Groene Gezonde Structuren is in de kernen gericht op activiteiten zoals wandelen fietsen, spelen, sporten en ontmoeten in een groene omgeving. Inrichting is aantrekkelijk voor de mens en biedt ruimte aan natuur. In de groene gezonde structuren is expliciet ook ruimte voor water(berging) en klimaatadaptieve maatregelen. De Groene Gezonde Structuren zijn bij voorkeur aaneengesloten linten van groen en blauw. Waar dat niet mogelijk is, ontwikkelen we ze als kralensnoeren: op regelmatige afstanden komt de bezoeker aantrekkelijke groenblauwe plekken tegen. Dit kunnen gemeentelijke parken en plantsoenen en speelgelegenheden zijn, maar ook groene initiatieven van derden. • Een tweede sturingsinstrument is het afstandscriterium: We zorgen dat elke inwoner op een acceptabele afstand een koelteplek en/of bruikbaar groen kan vinden. > Een koelteplek is een plantsoen dat ruimte biedt aan meerdere grote bomen zodat meerdere mensen tegelijk kunnen genieten van hun verkoelende werking. Koelteplekken zijn plantsoenen die minimaal 700 m2 groot zijn en binnen 150 meter van een woning in de kern liggen.

> Bruikbaar groen is een plantsoen dat ruimte biedt aan meerdere gebruiksfuncties zoals spelen, sporten, ontspannen, wandelen enzovoorts . Bruikbaar groen is minimaal 1500 m2 groot plantsoen dat binnen 500 meter van een woning ligt. > De analyse van de huidige bereikbaarheid van koelteplekken en bruikbaar groen vanuit elke woning is opgenomen in de bijlage.

Groenvisie

Wat gaan we daarvoor doen?

Inleiding

We willen dat iedere inwoner van de gemeente laagdrempelig toegang heeft tot groen dat uitdaagt tot bewegen, ontmoeten of bezinning. We zien groen in de kernen als een nutsvoorziening; een netwerk waar iedereen op aangesloten is en dat robuust en toekomstbestendig ingericht is. We noemen dit netwerk de Groene Gezonde Structuren.

• Parken/plantsoenen worden multifunctioneel ingericht: ze bieden plek aan vertoeven, ontmoeten, sporten/bewegen, recreëren, spelen, waterberging en koelteplekken al naar gelang de behoefte van de bezoeker. • Parken, plantsoenen en het buitengebied zijn en blijven goed ontsloten middels langzaamverkeersverbindingen. • Naast ruimte voor dynamiek creëren we in de parken/plantsoenen ook stille plekken waar mensen kunnen ontstressen. • Bestaand en nieuw groen houden we schoon en (sociaal) veilig. • We zorgen voor voldoende groen op en rondom (nieuwe) bedrijventerreinen en in de centra om werknemers uit te nodigen in de pauzes naar buiten te gaan. Werkgevers worden ook gestimuleerd om bij te dragen aan groen op bedrijventerreinen. Een groen en gezond vestigingsklimaat draagt ook bij aan een plezieriger werkklimaat voor de werknemers zelf. • We willen onze natuurgebieden aantrekkelijk maken om in te recreëren. Daarbij houden we rekening met het beschermen van de flora- en faunawaarden. Niet alle vormen van recreatie passen op alle plekken. We stimuleren gewenst gebruik door zonering waarbij we de plekken waar gerecreëerd mag worden bijvoorbeeld ook aantrekkelijk maken met passende recreatieve voorzieningen.

Inhoud

Wat willen we?

40 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Inleiding

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Ook in onze gemeente zijn de gevolgen van klimaatverandering merkbaar. Zo wordt de droogte zoals beschreven in paragraaf ‘Typisch Bernheze’ extremer en ontstaat er in de kernen bij hevige piekbuien wateroverlast en op hete dagen hittestress. Hittestress is met name een risico

Om deze ambities te realiseren zijn een klimaatstresstest en een sectoranalyse uitgevoerd. Die sectoranalyse beschrijft de impact van klimaatverandering op de negen sectoren in de Nationale Adaptatiestrategie (NAS). Bron: NAS analyse Bernheze, klimaatkwetsbaarheden en -kansen in negen sectoren, 11 november 2021)

Instrumenten

Bijlagen Het klimaat verandert. We ervaren vaker extreem weer: hevigere buien en langere perioden van droogte en hitte. Om zo min mogelijk last te hebben van extreem weer is ons openbaar groen onmisbaar. Zo zorgen onze bomen voor schaduw en koelte. Ook kunnen we het openbaar groen gebruiken om regenwater op te vangen en te laten infiltreren om zo wateroverlast en droogte tegen te gaan..

Met het ondertekenen van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) hebben het Rijk, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen (UvW) het belang van klimaatadaptatie onderschreven. Concreet is afgesproken dat alle overheden, dus ook gemeenten: • in 2020 klimaatbestendig handelen • in 2050 klimaatbestendig zijn

Speerpunt 6

Wat zien we?

Speerpunt 5

Wij willen openbaar groen inzetten als natuurlijk middel om de gevolgen van klimaatverandering (hitte, wateroverlast, droogte en overstromingen) te verminderen

in onze grijze wijken en centra. Dit zijn veelal de uitbreidingen uit de jaren vijftig tot tachtig. Met name daar waar weinig bomen staan kan het ’s zomers erg warm worden. In nieuwere wijken zorgt de aanwezigheid van veel openbaar groen en water voor verkoeling. Niet alleen vergroening van de openbare ruimte draagt bij aan het tegengaan van hittestress, droogte en wateroverlast. Ook tuinen op particuliere grond dragen hieraan substantieel bij.

Speerpunt 4

|

S  peerpunt 5: Klimaat

Speerpunt 3

7

Bijlagen Instrumenten Speerpunt 6 Speerpunt 5 Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Speerpunt 3

Speerpunt 4 41 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Wat willen we? We willen uiterlijk in 2050 klimaatbestendig zijn. Wateroverlast als gevolg van extreme regenbuien is dan tot een minimum beperkt en langdurige droogte zorgt niet voor noemenswaardige problemen. Hittestress bij kwetsbare groepen

Inleiding

Heesch In de kern Heesch zijn het met name de grote pleinen en de gebieden met weinig groen waar hoge gevoelstemperaturen optreden. Voorbeeld daarvoor zijn het parkeerterrein voor het stadskantoor, de Hadewychstraat en de Nelson Mandelastraat. Wat ook opvalt is dat de Beekerloop en Elzenseloop een relatief hoge gevoelstemperatuur hebben, ondanks de groene zone rondom. Oorzaak hiervoor zouden de relatief versteende tuinen en versteend straatprofiel kunnen zijn. Daarnaast valt op te merken dat de kunstgrasvelden van Hockeyclub MHC Heesch relatief warm zijn. Door de groene zone rond het sportpark lijkt het effect op de omgeving klein. De wijk rond Langven en Broekhoek scoren door het hoge percentage groen relatief goed in vergelijking met de rest van Heesch.

Ook droogte is een knelpunt in onze gemeente. In de NAS staat: De gemeente Bernheze ligt over het algemeen op een redelijk draagkrachtige grond. Daarom zijn veel wegen zonder fundering aangelegd. Door verdroging ervaart de gemeente meer last van wortelopdruk. Bomen gaan door de toenemende droogte meer in de oppervlakte wortelen (richting het condens onder het asfalt) en veroorzaken daarmee schade. De door droogte en wortelopdruk veroorzaakte schade in de gemeente Bernheze is groot. Als gevolg van droogte komt het omwaaien van bomen steeds vaker voor in de gemeente Bernheze. Dat veroorzaakt schade aan de omliggende ondergrondse kabels en leidingen. Anticiperend op deze impact is door de gemeente reeds beleid opgesteld. Bij nieuwbouw en renovaties is het uitgangspunt dat kabels en leiding onder de trottoirs komen te liggen en bomen in groenstroken worden geplaatst.

Inhoud

Gedetailleerde weergave van een aantal analyses is te vinden in de online viewer op as50.klimaatatlas.net Hittestress is een belangrijk knelpunt. Onderstaande beschrijving van de kern Heesch laat zien welke (positieve) rol groen kan spelen in relatie tot hittestress:

Vergroenen van kernen voor klimaatadaptatie • We zorgen voor meer en kwalitatief groen waarmee we bijdragen aan een klimaatbestendig Bernheze in 2050. Door meer groen aan te brengen in bestaand stedelijk gebied beperken we hittestress, wateroverlast en droogte en creëren we gezonde en leefbare kernen. Ontstenen en vergroenen is

42 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Speerpunt 3

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Instrumenten

Bijlagen

Wat gaan we daarvoor doen?

Groenvisie

Groene maatregelen zijn de sleutel om de effecten van klimaatverandering in stedelijk gebied af te zwakken. Groen maakt het wonen in onze gemeente veiliger en aangenamer. In nieuwe ontwikkelingen reserveren we groene ruimte voor koelte en waterinfiltratie. In bestaande wijken met weinig groen zoeken we naar mogelijkheden om het er groener en koeler te krijgen.

Inleiding

behoort tot het verleden en vitale, kwetsbare functies kunnen tegen extreem weer.

een leidend thema bij al onze ruimtelijke ontwikkelingen. • Het bestaand en nieuw groen brengen we zoveel mogelijk verlaagd aan zodat groen gecombineerd wordt met wateropvang en infiltratie. • Op basis van de klimaatatlas brengen we risicogebieden voor wateroverlast, droogte, hittestress en overstromingen in kaart. Deze factoren wegen we mee in het prioriteren van onze renovaties/reconstructies. Op deze plekken willen we extra of ander groen. • Onze (nieuwe) bedrijventerreinen richten we klimaatadaptief in. In de openbare ruimte zorgen we voor voldoende groen en bomen om wateroverlast en hittestress te beperken. • We willen het boomkroonvolume in onze gemeente laten toenemen. Als gemeentelijke bomen worden gekapt planten we bomen terug (zo nodig op een andere plek binnen de gemeente) We zien in dat lanen en rijen niet overal (meer) kunnen door gebrek aan kwalitatief goede ruimte. Daarom zoeken we meer plekken waar we bomen goed tot hun recht kunnen laten komen en probleemloos een fors kroonvolume kunnen ontwikkelen. We denken daarbij aan bossen, voedselbosjes en locaties in onze parken/plantsoenen maar ook door bijvoorbeeld bij reconstructies als uitgangspunt één trottoir te hanteren in plaats van twee. De kwaliteit van de bomen (en daarmee de potentie om veel kroonvolume te ontwikkelen) neemt daardoor toe.

• We zorgen dat elke inwoner op een acceptabele afstand een koelteplek en/of bruikbaar groen kan vinden. Zie speerpunt Gezondheid voor verdere toelichting. • We zorgen voor gebiedseigen en toekomst bestendig groen (denk hierbij aan water en droogte bestendig groen). Het moet een goede mix zijn tussen inheems en uitheems. Sommige gebiedseigen soorten hebben moeite met het veranderende klimaat en zijn daardoor niet toekomstbestendig.

Inhoud

Groene maatregelen zijn de sleutel om de effecten van klimaatverandering in stedelijk gebied af te zwakken.

Bijlagen Instrumenten Speerpunt 6 Speerpunt 5 43 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Speerpunt 2

Speerpunt 3

Speerpunt 4 Met ons openbaar groen willen we diverse doelen bereiken die bijdragen aan klimaat, gezondheid, identiteit en biodiversiteit. Maar die thema’s houden niet op bij de grens tussen openbare ruimte en terrein van derden. Als we echt stappen willen zetten op deze thema’s moeten we het samen doen met andere terreineigenaren. Dit zijn onze burgers, terreinbeherende organisaties en buurgemeenten. We zien daarin vijf vormen van ‘samen doen’: 1. De gemeente heeft een plan en burgers denken mee 2. Een derdepartij heeft een plan en de gemeente denkt mee 3. Bewoners werken mee aan het onderhoud van

Speerpunt 1

Wat zien we?

Participatie van burgers bij het inrichten en beheren van onze openbare ruimte is de laatste jaren steeds belangrijker geworden. Ook de omgevingswet zet het samen tot initiatieven komen centraal om te komen tot een hoge omgevingskwaliteit. We zien dat er veel sprake is van nimby-effect: mensen erkennen de meerwaarde van (openbaar) groen en ecologisch beheer, maar wensen dat liever niet in de omgeving van hun eigen woning. Anderzijds zien we ook dat veel burgers groen en natuur enorm waarderen en hun steentje bij willen dragen aan een beter klimaat, een aantrekkelijker woonomgeving en een hogere biodiversiteit. Als gemeente hebben we met alle soorten inbreng en wensen van doen.

Groenvisie

We willen het goede voorbeeld geven, ons verhaal duidelijk uitdragen, en anderen inspireren en stimuleren om ons hierin te volgen.

de openbare ruimte 4. De gemeente stimuleert de gewenste maatregelen 5. We werken samen met gebiedspartners

Wat willen we? We willen dat onze inwoners zich betrokken voelen bij de openbare ruimte (in hun directe woonomgeving). Daarnaast willen we dat bewoners onze maatregelen inzake groen(beheer) en inrichting openbare ruimte beter begrijpen. Ook

Inleiding

|

S  peerpunt 6: Samen vergroenen

Inhoud

8

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Instrumenten

Bijlagen 44 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Inleiding

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

1. De gemeente heeft een plan en burgers denken mee • Bij veranderingen die grote impact hebben op de leefomgeving van mensen betrekken we belanghebbenden. Wij grijpen die momenten aan om hen te informeren over onze beleidsdoelstellingen. Wij maken duidelijk dat alle maatregelen in de openbare ruimte een algemeen belang dienen en daarom aan de algemene beleidsdoelstellingen van de gemeente moeten voldoen. Binnen die kaders bestaat ruimte waarin belanghebbenden mee kunnen denken. De minimale oppervlakte openbaar groen en het aantal bomen dat bij een reconstructie in een straat moet komen vormen bijvoorbeeld het kader. Belanghebbenden denken mee over de plekken waar dat groen in de straat komt liggen en welke soorten worden toegepast. Zie ook de figuur hieronder.

Speerpunt 4

Wat gaan we daarvoor doen?

Speerpunt 3

willen we dat onze inwoners en andere partijen zich met ons inspannen om onze gezamenlijke doelen te bereiken. We willen hen inspireren en stimuleren om ook bij te dragen aan een klimaatadaptieve omgeving en verhoging van de biodiversiteit. De energie die we daar als gemeente insteken moet in verhouding staan tot de meerwaarde die deze samenwerking oplevert voor de maatschappij en/of de natuur.

Bijlagen Instrumenten Speerpunt 6 Speerpunt 5

3. Bewoners werken mee aan het onderhoud van de openbare ruimte • Wanneer burgers mee willen werken aan groenonderhoud juichen wij dat toe. Als burgers dat in collectief verband doen, bijvoorbeeld als buurtvereniging, kan de gemeente deze collectieven faciliteren. De wijze waarop wij faciliteren willen we zo veel mogelijk standaardiseren. Dat leidt tot gelijkwaardige behandeling en efficiëntie. We leggen afspraken met het collectief vast in een overeenkomst.

Speerpunt 4

forests en andere bijzondere groenvormen. We juichen deze groenvormen toe omdat ze bijdragen aan bewustwording, educatie en biodiversiteit. Aangezien deze groenvormen een inrichting en beheer vergen wat niet aansluit bij de expertise en capaciteit van de gemeente, beleggen we aanleg en onderhoud daarvan zoveel mogelijk bij partijen die daarin wel gespecialiseerd zijn. Als gemeente kunnen we deze wel faciliteren. Bijvoorbeeld door grond beschikbaar te stellen.

45 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Inleiding

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Speerpunt 3

2. Een derdepartij heeft een plan en de gemeente denkt mee • Als burgers ideeën hebben om zelf de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren middels een project kunnen wij daaraan meewerken met financiële middelen en begeleiding onder de voorwaarden dat: > Het initiatief past binnen de beleidsdoelstellingen van de gemeente en zorgt voor een verbetering van de huidige situatie; > Bij het initiatief zijn meerdere personen of partijen betrokken waardoor het bijdraagt aan sociale cohesie; > De initiatiefnemers kunnen aantonen dat hun idee draagvlak heeft in de omgeving waar het initiatief plaats gaat vinden, bij een grote groep mensen (waaronder ook partijen die niet betrokken zijn bij het initiatief zelf); > Initiatiefnemers zelf ook meewerken aan de realisatie van het initiatief; > Het een eenmalige actie betreft (niet structureel / repeterend van aard). • We zien meer vraag naar voedselbossen, tiny

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Speerpunt 3

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Instrumenten

Bijlagen 46 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Algemeen: • We stemmen onze participatieprojecten af op het gemeentelijk participatiebeleid. • We communiceren veelvuldig over de veranderingen ten behoeve van meer biodiversiteit en klimaatadaptatie in inrichting en beheer, om draagvlak te vergroten. • We stimuleren anderen om het goede voorbeeld te volgen door middel van subsidieregelingen en communicatie. Ook kleine projecten (stenen eruit, groen erin) dragen bij aan de doelstellingen van het GSP. • We stimuleren het registreren van waarnemingen op daarvoor ingerichte platforms om het inzicht in onze biodiversiteit te vergroten. • De gemeente voert geen actief beleid om inwoners te stimuleren groen in beheer te nemen of initiatieven in te dienen. We vinden het belangrijker dat initiatieven vanuit de maatschappij komen.

Inleiding

4. De gemeente stimuleert de gewenste maatregelen • We stimuleren inwoners, agrariërs, bedrijven en organisaties zoveel mogelijk groen aan te brengen op hun eigen percelen. Hierbij promoten we ook actief het aanbrengen van verticaal groen of groene daken. • We werken samen met woningbouwcorporaties om hun huurders enthousiast te maken voor vergroening en verduurzaming. Dit doen we via het duurzaamheidsakkoord. • We stimuleren (eventueel met subsidie) inwoners en ondernemers om de eigen privé-tuin te vergroenen, biodiverser te maken en regenwater af te koppelen van het afvoersysteem via riool of sloten (bijv. doorzagen regenpijpen en van je tuin een wadi maken). Groene gevels stimuleren we vanuit het gunstig effect op het microklimaat, de biodiversiteit en de beleving. • We zoeken de samenwerking op met agrariërs en vrijwilligers voor een ecologisch fijnmazig netwerk. • De mogelijkheden in openbaar gebied zijn beperkt voor het planten van nieuwe bomen, onder andere door onze smalle bermen. Daarom stimuleren wij derden om bomen en bossen aan te planten. • Door de bestaande waterbergingseis borgen we dat burgers en ondernemers voldoende water bergen en infiltreren op eigen terrein. Deze eis

5. We werken samen met gebiedspartners • We zoeken de regionale samenwerking op met overheden en maken gebruik van provinciale-, waterschaps- en rijksregelingen om het areaal openbaar groen te vergroten en een hogere kwaliteit te geven. • We betrekken buurgemeentes als we aan het groen werken bij de gemeentegrenzen • Binnen de gemeente werken we samen met terreinbeherende organisaties, Staatsbosbeheer, ondernemers en natuurorganisaties bij ontwikkelingen op het gebied van groen als de boven benoemde partijen erbij betrokken zijn

Inhoud

geldt bij elke nieuwe ontwikkeling. In bestaande situaties geldt deze eis zodra een verandering in de situatie optreedt en een vergunningprocedure moet worden doorlopen. We stimuleren hen om hierbij zoveel mogelijk natuurlijke technieken toe te passen zoals het aanleggen van groen. • Bij de aanleg van nieuwe bedrijventerreinen bekijken we de mogelijkheden om te werken met een circulair kwaliteitsplan of duurzaamheidsplan. Hiermee borgen we dat klimaatadaptatie en biodiversiteit worden meegenomen in aanleg en beheer. • Er worden landelijk en regionaal inspirerende concepten aangeboden om bedrijventerreinen te vergroenen en klimaatadaptief en biodivers in te richten. We onderzoeken de beste concepten, delen deze informatie met de ondernemers en dagen hen uit om hierin stappen te zetten.

Bijlagen Instrumenten Speerpunt 6 Het heeft tot doel om de huidige landschapselementen in stand te houden en te ontwikkelen conform de richtlijnen in het

Speerpunt 4

Speerpunt 5 47 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Het beheerplan landschapselementen richt zich op de elementen in het buitengebied die een functie vervullen voor natuur en landschap zoals bermen, sloten, poelen, zandwegen, houtwallen, struweelhagen, fruitbomen, faunavoorzieningen en natuurterreinen.

Speerpunt 3

9.2 Beheerplan landschapselementen

Speerpunt 2

het heeft tot doel om de bestaande bomen duurzaam in stand te houden en het bomenbestand te ontwikkelen conform de richtlijnen in het Bomenbeleidsplan en Groenstructuurplan. Hoofduitgangspunten zijn: • Zo lang mogelijke functievervulling van elke boom, omdat anders sprake is van kapitaalvernietiging. • Zo snel mogelijk de fase van onderhoudssnoei bereiken omdat dit economisch en boom technisch het meest gunstig is

Speerpunt 1

* Door de beperkte ruimte in woonstraten en bermen is dit niet altijd mogelijk. De prognose is dat het aantal bomen de komende 10 jaar met 5% afneemt.

Groenvisie

Het boombeheerplan richt zich op alle individueel beheerde laan- en straatbomen, knot- en vormen en solitair staande bomen in houtwallen langs wegen/paden.

In de actielijnen onder de speerpunten staan verschillende instrumenten genoemd die ingezet worden om de doelen van dit GSP uit te werken, te borgen en te monitoren. Hieronder staan de instrumenten opgelijst met een korte beschrijving. Indien deze instrumenten nog nader moeten worden uitgewerkt, is de hieronder genoemde omschrijving het kader waarbinnen die uitwerking plaatsvindt.

Inleiding

9.1 Boombeheerplan

• Bomen horen een aanvaard boombeeld te hebben • Voldoen aan de zorgplicht door alle bomen eens per 3 jaar te inspecteren en evt. snoeien op veiligheid. • Voldoen aan de zorgplicht door alle attentiebomen eens per jaar te inspecteren. • Bomen vervangen/aanplanten alleen als dit past binnen de kwaliteitseisen van het Handboek Bomen en de eisen die zijn gesteld vanuit het Bomenbeleidsplan: Bomen in boomstructuren zouden probleemloos ongeveer 60 jaar oud moeten kunnen worden. En overige bomen (woonstraten) 40 jaar. *

Inhoud

9 | Instrumenten

Bijlagen Instrumenten Speerpunt 6 Speerpunt 5

Groenstructuurplan. Hoofduitgangspunten zijn: • Zo lang mogelijke functievervulling; deze elementen hebben tot doel een bijdrage te leveren aan natuur- en landschapswaarden, zonder dat ze naburige functies (landbouw, verkeer) overmatig hinderen. • Biodiversiteitsverhoging doorvoeren binnen de mogelijkheden van hun functievervulling. Bijvoorbeeld door ecologisch maaibeheer toe te passen • Planmatige aanpak zodat sprake is van bestendig beheer in het kader van de Wet natuurbescherming, er geen achterstallig onderhoud ontstaat en geen grootschalige reparatiemaatregelen nodig zijn.

Het heeft tot doel om de huidige bossen en heideterreinen in stand te houden en te ontwikkelen conform de richtlijnen in het Groenstructuurplan. Hoofduitgangspunten zijn: • Bosbeheer aanpassen aan actuele ontwikkelingen zoals klimaatverandering en stikstof-depositie en biodiversiteitsverlies (naaldbos -> loofbos, verhogen sponswerking bodem, enzovoorts) • Productiebos waar mogelijk omvormen naar natuurlijk bos • Aandacht voor zorgplicht op plekken waar recreatie plaatsvindt

48 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Speerpunt 3 Speerpunt 2 Speerpunt 1

Het beheerplan bossen richt zich op de bos- en heideterreinen.

Groenvisie

9.4 Beheerplan bossen

Inleiding

Het heeft tot doel om de huidige stedelijk groen in stand te houden en te ontwikkelen conform de richtlijnen in het Groenstructuurplan. Hoofduitgangspunten zijn: • Het onderhoudsniveau van alle gras- en plantvakken is ‘gewoon goed’. Dit is sober en doelmatig en te vergelijken met niveau B in de CROW-systematiek • Biodiversiteitsverhoging doorvoeren binnen de mogelijkheden van hun functievervulling.

Inhoud

Het beheerplan stedelijk groen richt zich op al het openbaar groen in de kernen.

Speerpunt 4

9.3 Beheerplan stedelijk groen

Hoofduitgangspunten zijn: De kansenkaart bomenaanplant laat zien waar op openbaar terrein kansen bestaan om op duurzame wijze (laan-)bomen aan te planten. Dit is op basis van kaartstudie, data-analyse en veldwerk. Daarnaast kunnen burgers kansen aandragen voor kansrijke boomlocaties. Deze worden dan getoetst aan de technische eisen uit het Handboek Bomen.

9.10 Bewustwordingscampagne Hoofduitgangspunten zijn: Een sterke campagne die burgers bewust maakt van de meerwaarde van (ecologisch beheerd) groen en de stappen die zij daar zelf in kunnen zetten. Herhaling en herkenbaarheid zijn belangrijk en daarom wordt gewerkt met een sterk beeldmerk.

9.11 Menukaarten participatie in groen Hoofduitgangpunten zijn: Heldere weergave van wat burgers allemaal kunnen doen aan openbaar groen, onder welke voorwaarden de gemeente dit toestaat, en welke hulp de gemeente daarbij kan bieden. De opzet is zodanig dat het burgers inspireert maar ook duidelijk maakt wat er wel en niet mogelijk is.

49 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Instrumenten

Bijlagen

9.9 Kansenkaart bomenaanplant

Speerpunt 4

Hoofduitgangspunten zijn: In de groenparagraaf neemt een initiatiefnemer op: • hoeveel procent van het projectgebied openbaar groen is; • hoeveel m2 openbaar groen per woning dit is; • of hij hiermee voldoet aan de groennorm; • waarom hij niet kan voldoen aan de groennorm (indien van toepassing); • hoe hij dit tekort fysiek of financieel compenseert;

Speerpunt 3

9.7 Groenparagraaf

Speerpunt 2

Hoofduitgangspunten zijn opgenomen in dit Groenstructuurplan. De financiële afwikkeling hiervan is geregeld in de Nota Kostenverhaal.

Hoofduitgangspunten zijn: Het vergroeningsplan wordt gebaseerd op een groenanalyse. Onderdelen van die groenanalyse zijn onder andere: • huidig groen/woning (groennorm) • bereikbaarheid van het groen • klimaatatlas • biodiversiteitsscore locatie • overtollige verharding Op deze manier krijgen de grijze wijken prioriteit bij vergroening zodat de verschillen tussen de wijken verkleinen. Daarnaast kan de mening van burgers worden meegenomen in dit plan.

Speerpunt 1

9.6 Compensatieregeling

9.8 Vergroeningsplan

Groenvisie

Hoofduitgangspunten zijn opgenomen dit Groenstructuurplan.

Inleiding

9.5 Groennorm

• hoe hij omgaat met monumentale bomen, toekomstbomen en structuurbomen; • hoe hij groen inzet voor natuurwaarde en klimaatadaptatie in zijn plan.

Inhoud

• Aandacht voor randen (overhangend groen) waar bossen grenzen aan andermans eigendom

50 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Inleiding

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Speerpunt 3

Hoofduitgangspunten zijn: De Groenstructuurkaart laat zien waar in

Uitgangspunten zijn: • Het in toom houden van het areaal Aziatische duizendknoop. • We monitoren waar de soort zich voordoet • Om toename te voorkomen halen we de jaarlijkse toename weg. • We bestrijden alleen actief op plekken waar zich grote problemen of risico’s voordoen • We evalueren en stellen budget en werkwijzen bij waar nodig

Instrumenten

Bijlagen

9.13 Groenstructuurkaart

9.14 Bestrijdingsplan invasieve exoten

Speerpunt 6

In Bernheze willen we dat onze bomen probleemloos hun eindleeftijd kunnen bereiken. Als we bomen planten bepalen we de benodigde (ondergrondse) ruimte aan de hand van het Handboek bomen, uitgaande van een ambitieniveau ‘redelijk’ en een levensverwachting die past bij de status van de boom: toekomstboom 80 jaar, structuurboom 60 jaar en overige bomen 40 jaar. We doen geen concessie aan het ambitieniveau en de gekozen levensverwachting. Dat doet geen recht aan de intrinsieke waarde van bomen en heeft te veel beheer- en vervangingskosten tot gevolg.

Speerpunt 5

Hoofduitgangspunten zijn:

de bestaande situatie de belangrijkste groenelementen liggen die het groene netwerk over de gemeente vormen. Behoud en bescherming staan hier voorop. Daarnaast laat het zien waar we in de toekomst gaan inzetten op ontwikkeling van structuren of vlakken. Het vormen van een stevig groen netwerk voor mens, dier en water staan hier voorop.

Speerpunt 4

9.12 Handboek bomen

Bijlagen 51 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Inleiding

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Speerpunt 3

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

• Groenareaal per woning / groennorm • Bereikbaarheidsanalyse bruikbaar groen en koelteplekken • Groenstructuurkaarten (losse bijlage) • Uitvoeringsprogramma Groenstructuurplan (losse bijlage)

Instrumenten

9 | Bijlagen

Bijlagen

Buurten met het meeste groen per woning:

1 Broekhoek-Middelste Groes 2 De Hoef 1

De Hoef 1

Speerpunt 5

Broekhoek-Middelste Groes

Instrumenten

Heesch

m2 groen per woning

Speerpunt 6

Bijlage 1: Groenareaal per woning / groennorm

3 Den Berg Gemiddelde kern: 95 m2 groen Tussen 80 en 1000 m2 Tussen 60 en 80 m2

Speerpunt 4

Den Berg

Buurten met het meeste groen per woning:

1 Heilige stok-Kerkstraat Heilaren

2 Heilaren

Heilige stok-Kerkstraat Eikenhoek

3 Eikenhoek Gemiddelde kern: 92 m2 groen Tussen 80 en 1000 m2 Tussen 60 en 80 m2 Tussen 40 en 60 m2

Speerpunt 2

m2 groen per woning

Speerpunt 1

Heeswijk-Dinther

Groenvisie

Tussen 0 en 20 m2

Inleiding

Tussen 20 en 40 m2

Speerpunt 3

Tussen 40 en 60 m2

Tussen 20 en 40 m2

52 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Tussen 0 en 20 m2

Bijlagen

Loosbroek

Loosbroek

Gemiddelde kern: 167 m2 groen Tussen 80 en 1000 m2 Tussen 60 en 80 m2

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

m2 groen per woning

Instrumenten

Bijlage 1: Groenareaal per woning / groennorm

Tussen 0 en 20 m2

Nistelrode m2 groen per woning

Buurten met het meeste groen per woning:

Speerpunt 2

Tussen 20 en 40 m2

Speerpunt 3

Tussen 40 en 60 m2

2 Hoge Akkers 3 Donzel

Zwarte Molen

Gemiddelde kern: 152 m2 groen Tussen 80 en 1000 m2 Tussen 60 en 80 m2 Tussen 40 en 60 m2

Groenvisie

Hoge Akkers

Inleiding

1 Zwarte Molen

Speerpunt 1

Donzel

Tussen 20 en 40 m2

53 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Tussen 0 en 20 m2

Bijlagen

Vorstenbosch

Vorstenbosch

Gemiddelde kern: 56 m2 groen Tussen 80 en 1000 m2 Tussen 60 en 80 m2

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

m2 groen per woning

Instrumenten

Bijlage 1: Groenareaal per woning / groennorm

Tussen 20 en 40 m2

54 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Inleiding

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Tussen 0 en 20 m2

Speerpunt 3

Tussen 40 en 60 m2

¯

Bijlagen Instrumenten

Bijlage 2: Bereikbaarheidsanalyse bruikbaar groen en koelteplekken

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Grasvlakken Heesch

Legenda Grasvlakken 700 t/m 1500 m2

dorpsgrens Esri Nederland, Community Map Contributors

¯

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Bereikbaarheid groen Heesch

Speerpunt 3

Grasvlakken groter dan 1500 m2

Inleiding

Legenda woning heeft geen bruikbaar groen en koelteplek binnen acceptabele afstand woning heeft alleen koelteplekken binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen en koelteplekken binnen acceptabele afstand dorpsgrens

55 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Esri Nederland, Community Map Contributors

¯

Bijlagen Instrumenten

Bijlage 2: Bereikbaarheidsanalyse bruikbaar groen en koelteplekken

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Grasvlakken Heeswijk Dinther

Legenda Grasvlakken 700 t/m 1500 m2

Esri Nederland, Community Map Contributors

¯

Groenvisie

Speerpunt 1

Bereikbaarheid groen Heeswijk Dinther

Speerpunt 2

dorpsgrens

Speerpunt 3

Grasvlakken groter dan 1500 m2

Inleiding

Legenda woning heeft geen bruikbaar groen en koelteplek binnen acceptabele afstand woning heeft alleen koelteplekken binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen en koelteplekken binnen acceptabele afstand dorpsgrens

56 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Esri Nederland, Community Map Contributors

¯

Bijlagen Instrumenten

Bijlage 2: Bereikbaarheidsanalyse bruikbaar groen en koelteplekken

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Grasvlakken Loosbroek

Legenda Grasvlakken 700 t/m 1500 m2

dorpsgrens Esri Nederland, Community Map Contributors

¯

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Bereikbaarheid groen Loosbroek

Speerpunt 3

Grasvlakken groter dan 1500 m2

Inleiding

Legenda woning heeft geen bruikbaar groen en koelteplek binnen acceptabele afstand woning heeft alleen koelteplekken binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen en koelteplekken binnen acceptabele afstand dorpsgrens

57 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Esri Nederland, Community Map Contributors

¯

Bijlagen Instrumenten

Bijlage 2: Bereikbaarheidsanalyse bruikbaar groen en koelteplekken

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Grasvlakken Nistelrode

Legenda Grasvlakken 700 t/m 1500 m2

dorpsgrens Esri Nederland, Community Map Contributors

¯

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Bereikbaarheid groen Nistelrode

Speerpunt 3

Grasvlakken groter dan 1500 m2

Inleiding

Legenda woning heeft geen bruikbaar groen en koelteplek binnen acceptabele afstand woning heeft alleen koelteplekken binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen en koelteplekken binnen acceptabele afstand dorpsgrens

58 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Esri Nederland, Community Map Contributors

¯

Bijlagen Instrumenten

Bijlage 2: Bereikbaarheidsanalyse bruikbaar groen en koelteplekken

Speerpunt 4

Speerpunt 5

Speerpunt 6

Grasvlakken Vorstenbosch

Legenda Grasvlakken 700 t/m 1500 m2

dorpsgrens Esri Nederland, Community Map Contributors

¯

Groenvisie

Speerpunt 1

Speerpunt 2

Bereikbaarheid groen Vorstenbosch

Speerpunt 3

Grasvlakken groter dan 1500 m2

Inleiding

Legenda woning heeft geen bruikbaar groen en koelteplek binnen acceptabele afstand woning heeft alleen koelteplekken binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen binnen acceptabele afstand woning heeft bruikbaar groen en koelteplekken binnen acceptabele afstand dorpsgrens

59 Groenstructuurplan Gemeente Bernheze

Inhoud

Esri Nederland, Community Map Contributors

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Bernheze&id=cd2b91e1-ba94-4f9b-b170-4a40a0c3ff22