Bijlage Jaarverslag VTH 2021

Jaarverslag VTH 2021 Vergunningverlening l Toezicht I Handhaving

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ...................................................................................................................................2 Bestuurlijke Samenvatting...................................................................................................................3 1

2

3

4

Inleiding .......................................................................................................................................6 1.1

Beleidskader........................................................................................................................6

1.2

Beoordeling door IBT...........................................................................................................7

1.3

Reikwijdte............................................................................................................................7

1.4

Leeswijzer ...........................................................................................................................7

Algemene plaatselijke verordening (APV) en Bijzondere wetten ...................................................8 2.1

Activiteiten en resultaten......................................................................................................8

2.2

Indicatoren.........................................................................................................................12

2.3

Wat zouden we doen? En, wat hebben we gedaan? ..........................................................13

2.4

Wat valt op? En, hoe komt dit? ..........................................................................................14

Omgevingsrecht.........................................................................................................................15 3.1

Activiteiten en resultaten....................................................................................................15

3.2

Indicatoren.........................................................................................................................20

3.3

Wat zouden we doen? En, wat hebben we gedaan? ..........................................................21

3.4

Wat valt op? En, hoe komt dit? ..........................................................................................23

Milieu- en andere taken ODBN...................................................................................................26 4.1

5

Jaarrapportage ODBN .......................................................................................................26

Kwaliteitscriteria VTH 2.2 ..........................................................................................................28 5.1

Kwaliteitscriteria Wabo.......................................................................................................28

Bijlage 1. ODBN................................................................................................................................30 Bijlage 2. Brandweer .........................................................................................................................31

Jaarverslag VTH 2021

2

BESTUURLIJKE SAMENVATTING Jaarlijks dient het college van burgemeester en wethouders een jaarverslag VTH vast te stellen, gebaseerd op vastgesteld VTH beleid. Met voorliggend document wordt hier invulling aangegeven. Met het jaarverslag VTH 2021 wordt verantwoording afgelegd over de mate waarin en de wijze waarop uitvoering is gegeven aan het uitvoeringsprogramma VTH 2021. Dit programma is gebaseerd op het vigerend beleidsplan VTH Bernheze 2019-2022. Voorliggend verantwoordingsdocument betreft het derde jaarverslag binnen de periode, waarin uitvoering wordt gegeven aan het hiervoor genoemd beleidsplan. Het jaarverslag VTH geeft u inzicht in de uitvoering van de VTH-taken op de volgende vakgebieden: • Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten; • Wabo – Omgevingsrecht – Bouwen; • Wabo – Milieu. Wat willen we bereiken? In het eerder genoemde VTH beleid is de volgende algemene hoofddoelstelling opgenomen: “Bereiken dat de inwoners, ondernemers en bezoekers van Bernheze de fysieke leefomgeving van de gemeente als leefbaar en veilig ervaren”. Alle - in het uitvoeringsprogramma - opgenomen werkzaamheden, activiteiten en projecten dienen in dit kader een bijdrage te leveren aan het bereiken van dit hoofddoel. Het is een gegeven, dat we niet de beschikking hebben over onbeperkte capaciteit en financiële middelen om aan alle VTH taken 100% uitvoering te kunnen geven.

De in de gemeentelijke begroting 2021 opgenomen middelen voor het taakveld Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving waren in dit kader leidend. Prioriteitstelling - Wat hebben we gedaan? In 2021 was onze inzet primair gericht op zaken, waaraan in het beleidsplan VTH de hoogste prioriteit werd toegekend. Voor APV en bijzondere wetten hebben de volgende aspecten de hoogste prioriteit: a) brandveiligheid, b) naleving van vergunningvoorschriften bij grotere evenementen, c) overtreding leeftijdsgrenzen alcoholverstrekking, en d) overtredingen Opiumwet. Voor Bouw ligt de hoogste prioriteit bij de volgende aspecten: a) brandveiligheid, b) constructieve veiligheid; c) evenementenveiligheid; en d) huisvesting arbeidsmigranten. Voor Milieu ligt de hoogste prioriteit bij de volgende twee aspecten: a) sloop met asbest en b) bedrijven milieucategorie C. Algemeen In 2020 werden we overvallen door het COVID19-virus. Dit virus had en heeft nog steeds een behoorlijke impact op onze samenleving, zowel in economische als ook in sociaalmaatschappelijke zin. Echter heeft het ook consequenties (gehad) op de inzet van onze VTH-uren. Het toezicht op de naleving van de Coronamaatregelen ligt bij de gemeenten. Net als in 2020 hebben we ook in 2021 toezicht hierop uitgevoerd. De uren die hiervoor zijn ingezet, hebben we niet of minder kunnen inzetten voor de reguliere werkzaamheden.

In nauw overleg met het bestuur bepaalden we wat wel en wat minder/niet werd opgepakt. De belangrijkste punten uit dit jaarverslag vatten we hieronder voor u samen.

Jaarverslag VTH 2021

3

APV en Bijzondere wetten Ook in 2021 zijn door het COVID-19 virus de werkzaamheden op het vlak van APV en bijzondere wetten enorm verschoven. Zo is er slechts een beperkt aantal evenementen georganiseerd in 2021. Dit kwam omdat evenementen slechts hoofdzakelijk in de tweede helft van 2021 waren toegestaan. Onze werkzaamheden veranderde hierdoor. Van voornamelijk een toetsende rol naar een meer informerende rol over de (indienings)vereisten, die gesteld werden vanuit de Tijdelijke Regeling Maatregelen COVID-19 (TRM). Ook is veel tijd en energie gestoken in het actief contact opnemen met evenementen-organisatoren en horeca-ondernemers om te kijken naar mogelijkheden om hen op enigerlei wijze tegemoet te komen. Ondanks het minder aantal georganiseerde evenementen, waren we relatief gezien meer uren (per vergunningaanvraag) ‘bezig’ met het be- en afhandelen van de vergunningaanvragen. Openbare orde en veiligheid / Ondermijning / BOA’s Gemeenten hebben met meer en meer complexe handhavingsproblematiek te maken. Zo kregen we vaker te maken met locaties waar harddrugs werden gevonden of geproduceerd, maar ook met casussen waar sociaal/maatschappelijke problematiek een rol speelde. Als gemeente zijn we ook actiever in de aanpak van ondermijning geworden. Wij werken in dit kader samen met de politie en gemeente Oss. Samen vormen we het Maasland Interventie Team (MIT).

Het MIT is in 2019 gestart als pilot. Deze pilot is in 2021 geëvalueerd en in de basis als succesvol beoordeeld. De colleges van de gemeenten Bernheze en Oss hebben in september 2021 besloten om vanaf 2022 het MIT structureel te continueren. Het MIT levert een wezenlijke bijdrage aan de leefbaarheid in onze gemeente, doordat adequaat wordt opgetreden bij signalen van inwoners, maatschappelijke partners en collega’s. Het MIT coördineert en onderneemt hierin de noodzakelijke acties. In 2020 heeft de Rekenkamercommissie onderzoek gedaan naar Openbare Orde en Veiligheid (OOV). Begin 2021 zijn de definitieve resultaten gepresenteerd. Onze BOA’s hebben op verzoek van bestuur in zowel 2020 als 2021 veel tijd en energie gestoken in het toezicht op de naleving van de Corona-maatregelen. Ze spraken met (horeca)ondernemers en bezochten actief sportvelden, openbare ruimten en winkelgebieden. Doordat zij ook regelmatig op de fiets stapten, waren ze al meer zichtbaar. Naast hun reguliere taken met betrekking tot het afhandelen van meldingen, hebben ze ook aan het einde van het jaar toezicht gehouden op de naleving van het Vuurwerkverbod. In de gemeente Bernheze zijn twee BOA’s werkzaam. Dit aantal blijkt in de praktijk te laag om adequaat invulling te kunnen geven aan het wijkgericht organiseren van toezicht en handhaving, resp. het (nog) meer en beter zichtbaar zijn binnen de gemeente.

Daarnaast wilden we de samenwerking tussen beleid en uitvoering verbeteren. Door de beperkte capaciteit hebben we dit in kleinere stappen gedaan dan voorgenomen. Opiumwet Het aantal geraamde uren voor deze taak is ruim driemaal overschreden. Dit werd voor een belangrijk deel veroorzaakt door de complexiteit van de behandelde zaken. Regelmatig was het noodzakelijk om met meerdere partners samen te werken om te komen tot goede oplossingen. Daarnaast liepen enkele casussen uit het vorige jaar in 2021 door, die ook weer veel behandeltijd vroegen. Alcoholwet Doordat de horeca tijdens de Coronapandemie haar deuren gesloten moest houden, hebben we in 2021 geen DHW-controles uit laten voeren. Omgevingsrecht Ondanks de Coronapandemie en onderbezetting heeft het team Vergunningverlening in 2021 een groot aantal omgevingsvergunningaanvragen ontvangen en afgehandeld. Binnen het team is het (digitaal) overleg over omgevingsvergunningaanvragen (i.c. het Omgevingsoverleg) verder verbeterd.

Jaarverslag VTH 2021

4

Het team Handhaving had ook in 2021 weer te maken met het toezicht op de naleving van de Coronamaatregelen. Dit heeft een grote impact gehad op de voorgenomen. cq. uit te voeren werkzaamheden, zoals geformuleerd in het uitvoeringsprogramma VTH 2021. Zo zijn we minder toegekomen aan het uitvoeren van controles voor wat betreft huisvesting van arbeidsmigranten. Ook zijn er geen controles uitgevoerd in het kader van landschappelijke inpassing/ erfbeplaning. Wel hebben we meer voortgang geboekt voor wat betreft de proefprojecten Wkb. Door als gemeente Bernheze hierin mee te draaien, doen we al de nodige ervaring op met deze nieuwe wet (en nieuwe werkwijzen). Toezichtstrategie Brandweer In 2020 is besloten om het Toezichtprotocol Brandveiligheid met één jaar te verlengen. Hierdoor kon de Brandweer Brabant-Noord haar Toezichtprogramma van 2020 in 2021 afronden. Daarnaast heeft de Brandweer in 2021 de Risicogerichte Toezichtstrategie Brandveiligheid geactualiseerd. Voor de periode 2022-2025 heeft ze met aangesloten gemeenten een geactualiseerde risicogerichte toezichtstrategie ontwikkeld. Deze vervangt het eerder genoemde Toezichtprotocol Brandveiligheid 2017-2021. Werkvoorraad handhaving In 2021 was de handhavings-(werk)voorraad geprognotiseerd op 85 zaken. Dit aantal was gebaseerd op de beschikbare vaste handhavingscapaciteit binnen het team Handhaving.

Echter als gevolg van ziekte van een van de juristen en overheveling van juridische capaciteit naar het team Vergunningen is dit uitgangspunt niet meer reëel/houdbaar. Eind 2021 stonden er 97 zaken op de handhavingslijst. Om de voorraad behapbaar te houden, is in 2021 gewerkt aan een verbetering van de handhavingslijst. De lijst wordt regelmatig besproken met de bestuurder om te bepalen waar bestuurlijke prioriteit aan gegeven wordt. Milieu - ODBN De uitvoering van de milieutaken hebben we ondergebracht bij de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN), die jaarlijks een werkprogramma opstelt. Over de uitvoering van het werkprogramma 2021 heeft de ODBN verantwoording afgelegd in een afzonderlijke rapportage. Deze is als bijlage (1) bij dit jaarverslag toegevoegd.

.

Jaarverslag VTH 2021

5

1

INLEIDING

Met een beleidsplan, uitvoeringsprogramma en jaarverslag wordt een zogenaamde (beleids)-cyclus vormgegeven, waarin beleid, uitvoering en monitoring/evaluatie aan elkaar worden gekoppeld. In het uitvoeringsprogramma VTH 2021 zijn alle activiteiten opgenomen, die we in 2021 wilden uitvoeren op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). VTH-taken die volgens de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) aan de gemeente zijn opgedragen met betrekking tot de fysieke leefomgeving (bouwen, slopen, strijdig gebruik, uitvoeren van een werk, milieu, monumenten, brandveilig gebruik). VTH-taken die voortkomen uit de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de bijzondere wetten, zoals de Drank- en Horecawet en de Opiumwet, vallen er ook onder. 1.1

Beleidskader

Voor de periode 2019-2022 heeft het college van burgemeester en wethouders VTH-beleid vastgesteld. In dit strategisch beleidsdocument zijn - naast de visie en ambitie - ook de prioriteiten en doelen voor deze periode opgenomen. Het college stelt in de beleidscyclus (ook wel de dubbele regelkring of “BIG-8 cyclus” genoemd) op basis van het Besluit omgevingsrecht (Bor) jaarlijks een jaarverslag VTH op. Daarin wordt verantwoording afgelegd met betrekking tot de wijze waarop en de mate waarin de VTH-activiteiten zijn uitgevoerd, resp. de VTH-beleidsdoelen zijn gehaald. Voorliggend jaarverslag Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2021 is het derde verantwoordingsdocument binnen de periode, waarin uitvoering is gegeven aan het Beleidsplan VTH Bernheze 2019-2022. In dit jaarverslag reflecteren we op de uitgevoerde activiteiten in 2021 en geven we inzicht in de wijze waarop deze een bijdrage hebben geleverd aan de beleidsdoelen, zoals geformuleerd in het beleidsplan VTH. Het jaarverslag geeft inzicht in de uitvoering van de VTH-taken op de volgende vakgebieden: • • •

Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten; Wabo – Omgevingsrecht – Bouwen; Wabo – Milieu.

Uitgangspunt voor alle Wabo-taken is voorts, dat wordt voldaan aan de zogenaamde VTH-kwaliteitscriteria, die zijn gesteld (Kwaliteitscriteria 2.2). Het belangrijkste is het organiseren van voldoende menskracht, voorzien van een adequaat opleidingsniveau en de vereiste werkervaring. (Zie ook hoofdstuk 5).

Jaarverslag VTH 2021

6

1.2

Beoordeling door IBT

Het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) geeft ons feedback op de kwaliteit van ons VTH-beleid en de uitvoering daarvan. Hieronder beschrijven we de ontvangen feedback en hoe we hier mee omgaan. Het samenvattend eindoordeel omgevingsrecht over het jaar 2021 was dat de gemeente Bernheze “voldoet”. Het eindoordeel op basis van punten was 100% score. Wat betreft het tijdig vaststellen van de documenten gaf het IBT aan dat Bernheze behoort bij de categorie koplopers en zij spreekt daarvoor haar waardering uit. Ook gaf het IBT aan dat Bernheze voldoet aan alle door het IBT beoordeelde procescriteria VTH. Daarmee geeft Bernheze al vier jaar op rij een uitstekende invulling aan de voorbeeldfunctie die wij hebben richting burgers, bedrijven en andere overheden. 1.3

Reikwijdte

De handhaving van regels binnen het sociaal domein (uitkeringsfraude), handhavingstaken op het gebied van kinderopvang, leerplicht en belastingen en de aanpak van adreskwaliteit vallen buiten de reikwijdte van het VTH-beleid. Aan deze onderdelen wordt dan ook geen aandacht besteed in voorliggend jaarverslag VTH. 1.4

Leeswijzer

In de inleiding is reeds kort stilgestaan bij het doel van dit jaarverslag. In hoofdstuk 2 en 3 gaan we dieper in op de uitgevoerde activiteiten en resultaten. In hoofdstuk 2 staan de VTH-taken met betrekking tot de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en Bijzondere Wetten centraal. Hoofstuk 3 behandelt de VTH-taken Omgevingsrecht, die wij binnen de gemeente zelf hebben georganiseerd. In hoofdstuk 4 wordt aandacht besteed aan de milieutaken Omgevingsrecht, die door de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) zijn uitgevoerd. Deze dienst rapporteert in een eigen rapportage over de uitvoering van haar taken, welke is toegevoegd als bijlage I. In hoofdstuk 5 beschrijven we afsluitend hoe we voldoen aan de wettelijk verplichte Kwaliteitscriteria VTH 2.2.

Jaarverslag VTH 2021

7

2 2.1

ALGEMENE PLAATSELIJKE VERORDENING (APV) EN BIJZONDERE WETTEN Activiteiten en resultaten

In het beleidsplan VTH Bernheze 2019-2022 is een aantal beleidsdoelstellingen opgenomen voor de algemene plaatselijke verordening (APV) en de Bijzondere wetten. In het uitvoeringsprogramma VTH 2021 hebben we enkele doelstellingen gewijzigd als gevolg van de COVID-19 pandemie. Voor 2021 golden de onderstaande (gewijzigde) doelstellingen: a. Voor die evenementen, die doorgang kunnen vinden in 2021, leveren we maatwerk bij de aanvraag, afgestemd op het risico van het evenement en de naleving van de coronamaatregelen. b. We vergroten de leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte door middel van een thematische aanpak van de drie geprioriteerde thema’s in het VTH-beleidsplan. c. De BOA’s werken samen met betrokken partners aan een schone en veilige gemeente. d. De BOA’s zijn zichtbaar in de wijk en aanspreekbaar vanuit goed gastheerschap. e. Meldingen overlast zijn mede input voor de thematische aanpak van leefbare en veilige openbare ruimte. f. We willen een betere naleving van de regels bij de grotere evenementen, bij alcoholverstrekking en de Opiumwet. g. We verbeteren de samenhang tussen beleid en uitvoering van toezicht en handhaving op het gebeid van Openbare Orde en veiligheid (OOV) door structureel overleg en door het gebruik van beschikbare sturingsinformatie.

Aanvullend is de volgende doelstelling als nieuwe activiteit toegevoegd in het uitvoeringsprogramma VTH 2021: h. Het toezicht op de naleving van de Corona-maatregelen, waarbij we in gesprek zijn en blijven met burgers en ondernemers. Hieronder geven we aan welke activiteiten we in 2021 hebben uitgevoerd om de hierboven genoemde doelstellingen te realiseren en ook de voortgang hiervan te monitoren. Doelstelling a: Voor die evenementen, die doorgang kunnen vinden in 2021, leveren we maatwerk bij de aanvraag, afgestemd op het risico van het evenement en de naleving van de coronamaatregelen. De behandelaanpak, inzake aanvragen om een evenementenvergunning in Bernheze is o.a. bepaald door de behandelscan, die is samengesteld door Veiligheidsregio. Dit leidt tot een uniforme aanpak in de gehele Veiligheidsregio. Door de COVID-19 pandemie waren in de eerste helft van 2021 vrijwel geen evenementen mogelijk. In de tweede helft van 2021 werden er wel weer evenementen toegestaan en zijn er ook enkele grotere evenementen georganiseerd. Naast dit beperkt aantal aanvragen om evenementenvergunning zijn er aanvullend 33 meldingen van kleine evenementen ontvangen. Ondanks dat er sprake was van een relatief klein aantal aangevraagde vergunningen, was de be- en afhandeling ervan arbeidsintensief.

Immers organisatoren moesten – in verband met Corona - een Corona-plan aanleveren, dat vervolgens door de gemeente beoordeeld moest worden. Dit was voor veel organisatoren (en voor de gemeente) nieuw, waardoor we vaak om aanvullende/meer gegevens moesten vragen en veel/vaak een aanvullende toelichting moesten geven. Daarnaast vroeg de constant-wijzigende regelgeving omtrent de Tijdelijke Regeling Maatregelen COVID-19 (TRM) de nodige kennis, die steeds opnieuw vergaard moest worden.

Jaarverslag VTH 2021

8

Vanwege COVID-19 zijn we in 2021 meer de nadruk gaan leggen op de toetsing van de Volksgezondheid. Deze toetsing gaan we borgen in het vergunningverleningsproces en wordt bij toekomstige evenementenvergunningsaanvragen toegepast. De opkomst van de Coronapandemie leidde tot een grote verschuiving in ons takenpakket. Door de Corona-maatregelen hebben wij actief het overleg gezocht met onze horecaondernemers en evenementenorganisatoren en – waar nodig/mogelijk - hen ondersteund. Zo hebben we verkend op welke wijze wij hen financieel tegemoet konden komen voor de reeds gemaakte kosten. Ook voor wat betreft de activiteiten met betrekking tot de bijzondere wetten (Alcoholwet) stond het jaar 2021 in het teken van het corona virus. Een groot deel van het jaar zijn alle horecagelegenheden gesloten geweest of beperkt open geweest. Ook hier is er veel overleg geweest met horeca ondernemers om vragen te beantwoorden over TRM, over mogelijke financiële tegemoetkomingen en uiteindelijk het toestaan van een gedoogconstructie voor (het openen van) meer uitgebreide terrassen. Doelstelling b. We vergroten de leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte door middel van een thematische aanpak van de drie geprioriteerde thema’s in het VTH-beleidsplan Om de leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte te vergroten, zijn twee activiteiten expliciet benoemd in het VTH beleidsplan: 1.

Het verbeteren van de uitwisseling van informatie en het meer laagdrempelig organiseren van contact met wijkagenten (korte lijnen) door het organiseren van een overlegstructuur. 2. We zetten handhavers steeds meer wijkgericht en informatie-gestuurd in en zijn daardoor meer aanwezig op de plekken en tijdstippen waar dit het meest noodzakelijk is. De afstemming tussen gemeente, politie en collega gemeente Oss gaat steeds beter. In het kader van uniforme wijze van handhaving van Corona-maatregelen is er wekelijks overleg georganiseerd. BOA’s sluiten aan wanneer nodig, geven input aan dit overleg via rapportages en ontvangen input op het geprogrammeerd toezicht op de naleving van de coronamaatregelen. Het wijkgericht organiseren van toezicht en handhaving blijkt een aandachtspunt. Enerzijds omdat we in 2021 nog veel aandacht moesten geven aan de handhaving van Corona-maatregelen. Anderzijds omdat we maar de beschikking hebben over twee BOA’s voor het hele grondgebied van de gemeente Bernheze. Om het wijkgericht en thematisch werken te kunnen vormgeven is een uitbreiding van het aantal boa’s van 2 naar 4 zeer wenselijk. Doelstelling c: Samenwerking BOA’s Per 2021 zijn de BOA’s en veiligheidsmedewerkers samengevoegd in het team VTHV. Mede om de afstemming tussen beleid en uitvoering verder te verbeteren en te borgen.

Als gevolg van ondercapaciteit bij zowel de veiligheidsmedewerkers als bij de BOA’s zijn vooralsnog slechts kleine stappen gezet om te komen tot een verbeterde interne samenwerking tussen beleid en uitvoering op het gebied van OOV. Echter de samenvoeging heeft er wel al toe geleid, dat de lijnen korter zijn. Ze weten elkaar in dat kader sneller te vinden. Doelstelling d: Zichtbaarheid BOA’s Van belang is, dat onze BOA’s zichtbaar zijn in de wijken en aanspreekbaar zijn voor bewoners, ondernemers en bezoekers vanuit goed gastheerschap. Met de volgende activiteiten geven onze BOA’s hieraan invulling:  Vanuit gastheerschap contact leggen met bewoners, ondernemers en bezoekers.  Mensen aanspreken op hun verantwoordelijkheden en, indien dit nodig is, handhavend optreden. Onze BOA’s stappen regelmatig op de fiets om controles uit te voeren. Ervaring leert, dat zij hierdoor voor onze inwoners meer zichtbaar en ook makkelijk(er) aanspreekbaar zijn.

Jaarverslag VTH 2021

9

Om de aanspreekbaarheid (nog) verder te vergroten, hebben onze BOA’s een app-groep met diverse inwoners in het buitengebied. Hierdoor kunnen misstanden sneller en makkelijker gemeld worden en kunnen onze toezichthouders ook sneller handelen. Doelstelling e: Meldingen overlast zijn mede input voor de thematische aanpak van leefbare en veilige openbare ruimte In 2021 ontvingen we in totaal 474 (overlast)meldingen. Gemiddeld hebben we negen meldingen per week ontvangen. Onderstaande tabel geeft inzicht in de ontvangen meldingen:

BODEMVERONTREINIGING

2

STANKOVERLAST

12

GELUIDSOVERLAST

11

DRANK- EN HORECA

7

AFVAL

21

VERKEER

53

JEUGD

25

OPENBARE RUIMTE

343 0

50

100

150

200

250

300

350

400

Daarnaast zijn er 78 klachten en 26 handhavingsverzoeken ontvangen en geregistreerd. Zie onderstaande tabel voor een verdere onderverdeling van deze klachten naar onderwerp/categorie.

Klachten 27

19 15 11 6 Corona regels

Geluidsoverlast Verkeer/parkeren Bouwen/gebruik

Overige

Opvallend is het aantal ontvangen geluidsklachten. Met grote zekerheid kan worden gesteld, dat dit te maken heeft met de Coronapandemie. Het afgelopen jaar zijn veel mensen immers noodgedwongen thuis gebleven door verplicht thuiswerken en vakantie/ontspanning in eigen omgeving. Hierdoor vallen geluiden uit de naaste omgeving eerder/meer op, resp. wordt het eerder als overlast ervaren.

Jaarverslag VTH 2021

10

Doelstelling f: Naleving regels bij grotere evenementen, Opiumwet en alcoholverstrekking Omdat er in 2021 relatief weinig tot geen grote evenementen of kermissen zijn georganiseerd, hebben de BOA’s niet of nauwelijks inzet hoeven te plegen op de veiligheid rondom deze activiteiten. Doelstelling g. We verbeteren de samenhang tussen beleid en uitvoering van toezicht en handhaving op OOV door structureel overleg en door het gebruik van beschikbare sturingsinformatie Door ondercapaciteit bij zowel de Boa’s als de medewerkers Openbare Orde en Veiligheid – in combinatie met andere prioriteiten n.a.v. de Coronapandemie - is in 2021 hier nog onvoldoende aan toegekomen. Het voornemen is om in 2022 dit meer aandacht te geven. Opiumwet In 2021 heeft de burgemeester vijf nieuwe bestuurlijke rapportages ontvangen. In twee casussen ging het om een hennepkwekerij, in twee casussen was er sprake van voorbereidingshandeling softdrugs. In de 5e casus was sprake van de aanwezigheid van harddrugs (drugslab). De ontdekking van het drugslab werd gedaan tijdens een bestuursrechtelijke MIT-controle op een perceel in Nistelrode. Bij twee van de genoemde casussen werd bovendien ook woonoverlast veroorzaakt. Vanwege deze bredere problematiek, worden naast politie – vaak meerdere partners bij de casus betrokken, zoals de woningcorporatie, Ons Welzijn en WMO.

Deze complexe casussen vragen verhoudingsgewijs veel tijd van onze juridische medewerkers. In 2021 heeft de burgemeester voorts in totaal vier keer een pand gesloten en is eenmaal besloten een last onder dwangsom op te leggen met gedragsaanwijzingen. De complexiteit van enkele casussen, alsmede de bezwaar- en beroepsprocedures hebben er toe geleid, dat het aantal geraamde uren (350) ruim 3x is overschreden. In 2021 is uiteindelijk ruim 1000 uur besteed aan handhaving Opiumwet. Hierdoor hebben we andere zaken minder, minder snel, dan wel (nog) niet kunnen oppakken. Ondermijning Medio 2019 is de pilot Maasland Interventie Team (MIT) gestart en is een convenant over integrale overheidshandhaving afgesloten tussen de gemeenten Oss, Bernheze en de politie Oost-Brabant. Het Maasland interventieteam pakt maatschappelijk relevante, complexe toezicht- en handhavings-zaken snel en effectief aan. Signaal-gestuurd en op basis van juiste en zo volledig mogelijke informatie. Iedere partner werkt vanuit zijn/haar eigen discipline, organisatie en verantwoordelijkheid en werkt tegelijkertijd integraal samen, zodat als één overheid wordt opgetreden. Het MIT is een krachtig integraal bestuursrechtelijk handhavingsteam en is in de gemeenten Oss en Bernheze actief.

De activiteiten dragen bij aan de leefbaarheid en richten zich voornamelijk op overlast gevende overtredingen bij woningen, bedrijven, industrieterreinen, kamerverhuurbedrijven, locaties in het buitengebied, risicobranches etc., die bestuursrechtelijk in strijd zijn met de wet- en regelgeving. In juni 2021 is de pilot geëvalueerd en hebben de colleges van de beide gemeenten en de politie besloten het MIT structureel te continueren. Geconstateerd werd, dat het MIT in de basis succesvol is, maar dat sprake is van een lerend team in ontwikkeling.

Jaarverslag VTH 2021

11

Alcoholverstrekking Bij de vergunningverlening zijn in 2021 geen bijzonderheden. Voor het toezicht is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de gemeente Oss. Vanuit de gemeente Oss worden BOA’s ingehuurd, die door de burgemeester van Bernheze zijn aangewezen als DHW-toezichthouders in de gemeente Bernheze. Vanwege de Coronapandemie is besloten om in 2021 geen DHW-controles uit te voeren en derhalve is in 2021 geen beroep gedaan op de BOA’s van de gemeente Oss. Het beschikbare budget is niet benut. Doelstelling h: Het zichtbaar monitoren en handhaven van Corona-maatregelen. Tijdens de COVID19-pandemie heeft het subteam Toezicht & Handhaving voor een groot deel inzet gepleegd op corona-gerelateerde activiteiten. Activiteiten in het kader van het reguliere uitvoeringsprogramma werden waar mogelijk afgeschaald. Dit betreft dan vooral de activiteiten van de toezichthouders bouw, de BOA’s en de inzet van één handhavings-jurist. Vooral beeldvorming en zichtbaar zijn binnen de gemeente Bernheze waren benoemde prioriteiten vanuit het bestuur. Omdat de toezichthouders niet/onvoldoende aan het reguliere werk toekwamen, bleef ook het (geprogrammeerde) werk van de juristen liggen. Hierdoor is de doelstelling om de handhavingsvoorraad niet op te laten lopen onder druk komen te staan.

De activiteiten van één jurist (0,5 fte) waren tijdens de eerste golf bijna volledige gericht op corona-gerelateerde werkzaamheden. De BOA’s schreven zo’n 75% van de werktijd op corona-gerelateerde activiteiten. Dat betekent dat zij minder ingezet konden worden op/voor andere activiteiten vanuit het VTH-uitvoeringsprogramma. Tijdens de tweede golf is gekozen voor een andere benadering. Een plan van aanpak in de vorm van een levend document - welke insprong op veranderingen - gaf vorm aan het geprogrammeerd en ongeprogrammeerd toezicht op de naleving van de corona-maatregelen. Vanaf half oktober 2020 zijn de twee BOA’s van Bernheze versterkt/aangevuld met twee extra toezichthouders, ieder voor 24 uur / week. Deze ondersteuning liep door tot juli 2021. Op deze manier waren we beter zichtbaar in onze (fysiek) grote gemeente. 2.2

Indicatoren

In het beleidsplan VTH Bernheze 2019-2022 hebben we doelen geformuleerd en voor de monitoring daarvan indicatoren benoemd. Deze indicatoren treft u aan in de blauwe kolom. Het jaar 2018 geldt als jaar waarin de 0-meting heeft plaatsgevonden. In onderstaande schema geven we, daar waar mogelijk, inzicht in de behaalde resultaten. Het blijkt dat niet alle indicatoren, zoals benoemd in het beleidsplan, ook daadwerkelijk inzicht geven in het wel of niet bereiken van de doelstellingen Tabel Indicatoren APV en bijzondere wetten Subdoel Indicator

A B F G

Behandelaanpak is geborgd in het vergunning verleningsproces Percentage van de evenementen met een laag risico dat is afgedaan met een melding Aantal meldingen overlast openbare ruimte per jaar neemt jaarlijks af (tot 200 meldingen / jaar). Het nalevingspercentage van de taken waarvoor

Jaarverslag VTH 2021

2018 0metin g nee

2019

2021

2021

Doel 2022

ja

ja

ja

ja

44%

44%

*

*

-

250

338

478

474

200

-

-

-

-

90%

12

een hoge prioriteit geldt is bij hercontrole 90% *Vanwege Corona geen reëel beeld te geven Aandachtspunten/verbeterpunten. Voor de subdoelen C, D en E - met betrekking tot de leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte en de inzet van onze BOA’s - hebben we nog geen indicatoren benoemd. Voor de toekomst willen we kijken of we gebruik kunnen maken van beschikbare enquêtes, zoals ‘Waar staat je gemeente’ om ook hier aanvullend inzicht te geven op het bereiken van onze doelstellingen. Aan de verdere ontwikkeling van onze indicatoren en registratie van gegevens, zijn we door de Coronapandemie nog niet goed toegekomen. Dit gaan we in 2022 oppakken. Toelichting op de cijfers. Het aantal meldingen overlast openbare ruimte neemt toe in plaats van af. Dit is mede het gevolg van onze oproep aan onze inwoners en bedrijven om te melden. We merken aan de hand van het stijgend aantal meldingen, dat deze oproep effect heeft gehad. Ook de komende jaren verwachten we dus meer meldingen dan 200. In het jaarverslag van 2019 gaven we het volgende aan: “Voor de naleving van de hoge prioriteiten grotere evenementen, leeftijdsgrens alcoholverstrekking en Opiumwet blijkt dat hercontrole niet een logische indicator is (Subdoel G). Zo sluit de indicator voor evenementen niet aan bij onze werkwijze. Als gemeente investeren wij veel in het vooroverleg en de voorschouw.

We denken dan ook dat het hanteren van een stoplichtmethode hiervoor beter inzicht geeft in het naleefgedrag.” Omdat er in 2021 nauwelijks evenementen hebben plaatsgevonden, hebben we de stoplichtmethode nog niet kunnen implementeren. Dit pakken we op, zodra het organiseren van evenementen weer toegestaan is. Ook merkten we in de praktijk, dat het uitvoeren van leeftijdscontrole lastiger is, omdat sprake lijkt te zijn van herkenning van de BOA’s. Met behulp van een mystery-shop onderzoek wilden we daarom eerst een beter beeld krijgen van het algemene naleefgedrag. Omdat in 2021 de horecagelegenheden diverse maanden gesloten zijn geweest, hebben we besloten om dit mystery-shop onderzoek door te schuiven naar 2022. Wat betreft de Opiumwet zijn we volledig afhankelijk van de bestuurlijke rapportages, die wij ontvangen van de politie. We voeren als organisatie zelf geen gerichte controles hiervoor uit. Wel vinden er integrale controles plaats vanuit het MIT. Hierdoor neemt de kans toe, dat we tijdens een gebruikscontrole stuiten op andersoortige overtredingen Wel hebben we invloed op het proces na ontvangst van de rapportage. Daarom willen we vanaf 2021 als procesindicator een termijn van één maand aanhouden, waarbinnen een voornemen last onder bestuursdwang of dwangsom wordt verstuurd naar de overtreder. 2.3

Wat zouden we doen? En, wat hebben we gedaan?

In onderstaande tabellen geven we weer welke werkzaamheden we verwachtten uit te voeren in 2021 en welke werkzaamheden we daadwerkelijk hebben uitgevoerd. Tabel Overzicht taakveld DHW Overzicht taakveld drank- en horeca (uren) Inrichtingseisen drank- en horeca (toezichthouders BWT) Planning, coördinatie DHW en handhaving overtredingen bij evenementen en DHW (juristen) Handhaving overtreding APV en overige bijzondere wetten (juristen)

Jaarverslag VTH 2021

Indicatie 2021

1e

2e

3e

4e

Totaal

25

9

0

0

0

9

100

0

0

6

0

6

100

26

5

30

23

84

13

Totaal

225

38

30

23

24

115

Uren juristen – Opiumwet 13b procedures

Indicatie 2021 300

1e 356

2e 243

3e 216

4e 226

Totaal 1041

Uren toezichthouders – sluiting/opening gebouw

45

40

31

32

14

117

Totaal

345

396

274

248

240

1158

Tabel Overzicht taakveld 13b Opiumwet Overzicht taakveld Opiumwet 13b (uren)

2.4

Wat valt op? En, hoe komt dit?

Vergunningverlening De gerealiseerde uren aan evenementen is ook in 2021 in verband met de COVID-19 pandemie flink afgenomen. Er werden minder aanvragen ingediend, gedurende het gehele jaar. Echter per aanvraag waren we relatief meer uren bezig met de beoordeling ervan. Wat niet in de uren van vergunningverlening is terug te zien, is dat in de tweede helft van 2021 de nieuwe Verordening Fysieke Leefomgeving (VFL) is vastgesteld in het kader van de implementatie van de Omgevingswet. De komst van deze nieuwe verordening heeft consequenties gehad voor de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Hierdoor zijn er veel wijzigingen doorgevoerd moeten worden. Ook de urenbesteding aan de horeca zijn door de COVID-19 pandemie veranderd. De horeca is een groot deel van 2021 gesloten of beperkt geopend geweest. In het derde en vierde kwartaal is men geopend geweest. Er zijn in dit onzeker jaar niet veel nieuwe aanvragen ingediend. Artikel 13b Opiumwet Het aantal geraamde uren voor deze taak is ruim 3x overschreden. Dit kwam doordat er bij 3 van de 5 casussen sprake was van complexiteit door persoonlijke omstandigheden bij de overtreder en doordat er sprake was van woonoverlast. Hierdoor is met meerdere partners samengewerkt om te komen tot goede oplossingen. Daarnaast liepen enkele casussen uit het vorige jaar door in 2021 door en vroegen veel behandeltijd.

Jaarverslag VTH 2021

14

3 3.1

OMGEVINGSRECHT Activiteiten en resultaten

In het Beleidsplan VTH Bernheze 2019-2022 zijn - voor zowel vergunningverlening als toezicht en handhaving op het Omgevingsrecht - onderstaande doelstellingen opgenomen: a. Op het gebied van vergunningverlening willen we een slag maken met het verbeteren, vereenvoudigen en vastleggen van het vergunningenproces (incl. werkafspraken). b. We delen binnen de organisatie (beleids)informatie, die relevant is voor de VTH-taken. c. We streven naar rechtszekerheid met betrekking tot vergunningen (zowel voor vergunninghouders als derde belanghebbenden). d. Betere naleving van de hoge prioriteiten, waaronder de huisvesting van arbeidsmigranten en vrijkomende agrarische bebouwing. e. Een oplossingsgerichte in plaats van proceduregerichte aanpak en houding. f. De handhavingsvoorraad loopt niet op (i.v.m. het voorkomen van achterstanden). g. De doorlooptijd van handhavingsdossiers wordt verkort, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit. h. We streven naar rechtszekerheid met betrekking tot handhavingsbesluiten (zowel voor overtreder als derde belanghebbenden). Hieronder geven we aan welke activiteiten we in 2021 hebben uitgevoerd om de hierboven genoemde doelen te realiseren en om de voortgang te monitoren.

Doelstelling a: slimmer inrichten vergunningverleningsproces en uniforme werkwijze Om het vergunningsverleningsproces beter in te richten en te komen tot een uniforme werkwijze, hebben we gewerkt aan een methode van procesverbetering om het vergunningverleningsproces slimmer in te gaan richten. Het verbeteren van processen staat nooit op zichtzelf. Het is altijd een samenspel van verschillende factoren. Eén daarvan heeft betrekking op de medewerkers. De oude manier van werken werd gekenmerkt door een grote mate van zelfstandigheid en op eigen initiatief, zonder afstemming. Met de komst van nieuwe casemanagers is deze traditionele werkwijze doorbroken. Er vindt meer afstemming plaatst, waardoor er meer uniform wordt gewerkt. Eén voorbeeld daarvan is de ontvankelijkheidstoets. Samen is er gewerkt aan een checklist ontvankelijkheid (i.c. een volledigheidstoets, conform de indieningseisen vanuit de overheid), zodat iedereen dezelfde gegevens/informatie opvraagt ten behoeve van (de beoordeling van) een vergunningaanvraag. Daarnaast is de checklist uitgebreid met gemeentelijke uitgangspunten, zodat interne en externe adviseurs de juiste informatie ontvangen om te kunnen toetsen aan het gemeentelijk beleid. Balievergunning Op verzoek van de gemeenteraad is voorts vanaf 2020 de mogelijkheid gecreëerd om bij de gemeente Bernheze een zogenaamde balievergunning aan te vragen.

Dat houdt in, dat men binnen max. 5 werkdagen een vergunning ontvangt. Er vindt geen bestemmingsplantoets en bouwtechnisch toets (bouwbesluit) plaats. Enkel een ontvankelijkheidstoets. De indiener van een balie-vergunningaanvraag is met het aangaan van een overeenkomst verantwoordelijk voor eventuele onjuistheden. Middels het plaatselijke krantje, gemeentewebsite, social media en een brief, gericht aan bouwkundige bureaus uit de omgeving, is het aanvragen van een balievergunning bekend gemaakt. In 2020 hebben zich twee architectenbureaus gemeld, waarmee we een overeenkomst zijn aangegaan. Dit heeft geleid tot drie verleende balievergunningen. In 2021 hebben we echter geen enkele aanvraag om balievergunning meer ontvangen. Uit de evaluatie is gebleken, dat men (uiteindelijk toch) niet de verantwoordelijkheid wilt nemen.

Jaarverslag VTH 2021

15

Men geeft er toch de voorkeur aan, dat de gemeente een (extra) controle uitvoert, ondanks dat men daarvoor een hoger legesbedrag moet betalen en het langer duurt, alvorens men een vergunning krijgt. Wat wij zien, is dat men van de gemeente verwacht, dat ze snel(ler) handelen, maar gelijktijdig neemt men zelf niet de verantwoordelijkheid. Met de komst van de Wet kwaliteitsborging (W kb) komt daar toch een verandering in. Daarnaast kunnen we concluderen, dat de gedane inspanning voor het opzetten/inrichten van een balievergunningstraject (vooralsnog) niet opweegt tegen het uiteindelijke resultaat. Nieuw VTH systeem: Rx.Mission In het uitvoeringsprogramma VTH 2020 is opgenomen, dat we in 2020 zouden overstappen op een nieuw VTH systeem (van Squit XO naar Squit 20/20). Door het uitstel van Omgevingswet en de keuze van de software-leverancier om een ander programma (RxMission) te bouwen, is besloten om in 2020 en 2021 (nog) door te blijven gaan met Squit XO. In 2021 hebben we Squit XO nog meer ingezet om aanvragen te monitoren. We hebben uiteindelijk Squit XO zo ingericht, dat termijnen van de lopende dossiers nog beter bewaakt konden worden. Daarnaast is Squit XO op sommige punten aangepast, waardoor er op een meer uniforme manier kan worden getoetst en vergunningen kunnen worden afgewerkt. In 2021 hebben we de implementatie van Rx.Mission opgepakt.

Dit systeem is Omgevingswet-proof en zal ons beter gaan ondersteunen bij de uitvoering van deze nieuwe wet. Doelstelling b: VTH-relevante (beleids)informatie delen binnen organisatie In 2020 zijn we gestart met het zogenaamde Omgevingsoverleg. Na diverse opstartproblemen vanwege Corona en het noodgedwongen digitaal overleggen, heeft dit overleg inmiddels een plek gekregen binnen de reguliere werkzaamheden. Eenmaal per week vindt in het Omgevingsoverleg intern afstemming plaats over initiatieven van burgers en bedrijven. Het Omgevingsoverleg draagt bij aan een brede/integrale afstemming van initiatieven en wordt beschouwd als de voorloper van het zogenaamde ‘intake- en omgevingstafel-proces’ in het kader van de (implementatie van de) Omgevingswet. Doelstelling c: rechtszekerheid van omgevingsvergunningen In 2021 ontvingen we 31 bezwaarschriften tegen een (weigering van een) omgevingsvergunning. In totaal nam het college 272 besluiten over aanvragen om een omgevingsvergunning. Dit betekent dat 11 % van de besluiten door belanghebbenden is ‘aangevochten’. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de resultaten/uitkomsten naar aanleiding van de ingediende/ontvangen bezwaarschriften.

Resultaten IN BEHANDELING

7

INGETROKKEN

7

NIET ONTVANKELIJK

1

GEGROND

9

ONGEGROND

7 0

Jaarverslag VTH 2021

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

16

Verder zijn er in (hoger) beroep zeven zaken behandeld. Van dit aantal beroepschriften zijn er twee ongegrond en twee gegrond verklaard door de rechter. Een beroepschrift is ingetrokken en twee wachten nog op een zitting en uitspraak. Doelstelling d: Betere naleving van de hoge prioriteiten, waaronder de huisvesting van arbeidsmigranten, constructieve- en brandveiligheid en vrijkomende agrarische bebouwing In het uitvoeringsprogramma VTH 2021 gaven we aan, dat het grootste deel van de beschikbare toezichts-capaciteit besteed zou worden aan het toezicht op de activiteit bouwen, in het bijzonder de constructieve- en brandveiligheid. Andere aandachtsvelden waren Ondermijning en het Maasland Interventie Team, huisvesting arbeidsmigranten – project de Wildhorst en proefprojecten Wet kwaliteitsborging (Wkb). Bouwtoezicht en proefprojecten Wet kwaliteitsborging (Wkb) Gemeente Bernheze heeft ook in 2021 actief deelgenomen aan een aantal Wkb-proefprojecten. De gemeente Bernheze maakt onderdeel uit van het ambassadeursnetwerk Den Bosch (ANWkb) en was hierin een van de koplopers. Aan de volgende proefprojecten namen we deel in 2021.    

De bouw van een particuliere woning in Nistelrode; De bouw van 88 woningen op De Erven in Heesch van bouwbedrijf Van Wanrooij; De bouw van een appartementencomplex met commerciële ruimten aan Plein 1969 in Heeswijk-Dinther van bouwbedrijf Peter Peters en; De bouw van 15 woningen in Plan Zwarte Molen in Nistelrode van bouwbedrijf Van der Ven.

Samen met deze bedrijven hebben we met verschillende kwaliteitsborgingsinstrumenten geoefend en hebben we een beter beeld gekregen van (de werkprocessen onder) de Wkb. Het proefproject in Heeswijk-Dinther heeft de meeste leerstof opgeleverd. Voor dit project heeft de gemeente de kwaliteitsborger Bouw-Q ingehuurd. Voor alle partijen is dit project een duidelijk leertraject geweest. Naarmate het project vorderde, verliep het proces/traject steeds beter, in die zin dat de kwaliteitsborger steeds minder opmerkingen maakte. Een van de belangrijkste leerpunten onzerzijds is, dat communicatie met partijen van groot belang is. Dit heeft er toe geleid, dat we bij grotere bouwprojecten in onze gemeente vooraf een zogenaamde ‘bouw-opstart overleg’ met alle betrokken partijen hebben geïntroduceerd. Deelnemers aan dit overleg zijn onder meer de opdrachtgever, de aannemer, gemeente Bernheze en de brandweer. In samenwerking met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties en Bouw-Kwaliteit-Plus heeft de gemeente Bernheze voorts een webinar georganiseerd over de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Tijdens dit webinar bespraken we de ‘lessons learned’ uit onze eigen proefprojecten. Daarnaast gaven we concrete tips en algemene informatie over de Wkb. Door de komst van de Wkb is de focus van het bouwtoezicht in de loop van 2021 verschoven.

Dit houdt in dat we - meer dan voorheen - uitgaan van de eigen verantwoordelijkheid van de vergunninghouder en aannemer. We vragen bouwbedrijven om de bouwkwaliteit van hun werk zelf nog beter te controleren en vast te leggen. We hebben daarom – in afstemming met het bestuur - besloten om niet of nauwelijks meer te controleren bij de kleinere bouwwerken, die vallen onder de Wkb gevolgklasse 1. Wel controleren we de uitzet van de grotere vrijstaande bouwwerken/gebouwen die vallen onder deze gevolgklasse. Brandveiligheid In 2021 hebben we samen met de Stichting Dichterbij de brandveiligheid verbeterd in 22 panden waar deze Stichting zorg levert aan bewoners met een beperking. Ten behoeve van deze samenwerking heeft het college in april 2021 de beleidsregel ‘Beoordeling Brandveiligheid stichting Dichterbij’ vastgesteld.

Jaarverslag VTH 2021

17

Er zijn diverse meldingen brandveilig gebruik en omgevingsvergunningen brandveilig gebruik door ons beoordeeld en door de Stichting uitgevoerd. Samen hebben we hiermee een bijdrage geleverd aan veilig wonen in de gemeente Bernheze. Nieuwe Risicogerichte Toezichtstrategie Brandveiligheid 2022-2025 In 2021 heeft de brandweer in samenwerking met de deelnemende gemeenten de Risicogerichte Toezichtstrategie Brandveiligheid geactualiseerd. Het college heeft de nieuwe toezichtstrategie in januari 2022 vastgesteld. Voor meer (cijfermatige) informatie over de Brandweer en wat ze in 2021 ‘gedaan’ hebben, wordt verwezen naar bijlage 2. Ondermijning en Maasland Interventie Team (MIT) In 2021 hebben we de resultaten van de pilot MIT gepresenteerd aan het gemeentebestuur. Deze resultaten hebben betrekking op de periode juni 2019 – augustus 2021. In de gemeente Bernheze zijn 33 adressen bezocht. Huisvesting arbeidsmigranten Door enerzijds de Coronapandemie (geen controles in verband met besmettingsrisico) en anderzijds het uitvallen van één onze handhavingsjuristen hebben we in 2021 geen controles uitgevoerd voor wat betreft de huisvesting van arbeidsmigranten. Wel hebben we voorbereidingen getroffen om een projectleider en jurist in te huren om in 2022 deze taak weer beleidsmatig en inhoudelijk op te pakken.

Door het niet uitvoeren van deze taak, hadden onze toezichthouders meer ruimte om zich verder te oriënteren op de komst van de Wet kwaliteitsborging. Vrijkomende agrarische bebouwing In de gemeente Bernheze doen diverse agrariërs mee aan de stoppersregeling resp. de regeling warme sanering varkenshouderijen. Onze toezichthouders hebben diverse adressen gecontroleerd in het kader van de verplichting tot sloop. Landschappelijk inpassing / erfbeplanting Vanwege de uitval van een van de handhavingsjuristen halverwege het jaar hebben we geen nieuwe controleronde(n) kunnen voorbereiden en laten uitvoeren in het laatste kwartaal van 2021. (Brand)veiligheid evenementen Vanwege de Corona-maatregelen zijn in 2021 slechts enkele kleine evenementen georganiseerd. Hierover zijn geen bijzonderheden te melden. Doelstelling e: Een oplossingsgerichte in plaats van proceduregerichte aanpak en houding Onze toezichthouders en BOA’s gaan bij geconstateerde overtredingen eerst het gesprek aan met de overtreders. Niet altijd is er sprake van opzet en levert een goed gesprek – in de regel - meer op dan het schrijven van juridische brieven of het uitdelen van bekeuringen.

Doelstelling f: De doorlooptijd van handhavingsdossiers wordt verkort, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit Gemeente Bernheze wil graag in gesprek zijn en blijven met haar inwoners en ondernemers, ook wanneer sprake is van een overtreding. Het eerste contact met een overtreder is daarom bij voorkeur een gesprek. In het jaar 2021 hebben we 73 handhavingszaken afgerond. Van deze 73 waren er 9 al gestart in 2020. In totaal zijn er 64 zaken binnen het lopende jaar via minnelijke weg afgerond. In 11 zaken hebben we een voornemen last onder dwangsom gestuurd, waarvan 9 uiteindelijk ook daadwerkelijk een last opgelegd hebben gekregen. In 2 andere zaken is een bouwstop in combinatie met een last onder dwangsom opgelegd. Ook hebben we daarnaast nog 2 lasten onder bestuursdwang opgelegd. De overige zaken zijn via overleg opgelost. Dit betekent, dat we slechts in 15 van de 73 zaken (20%) daadwerkelijk een handhavingsprocedure hebben moeten opstarten.

Jaarverslag VTH 2021

18

Doelstelling g: De handhavingsvoorraad loopt niet op (voorkomen achterstanden). Uitgangspunt voor de omvang van de handhavingsvoorraad is 85 zaken. Dit aantal was gebaseerd op een beschikbare vaste handhavingscapaciteit (juridisch) van 3,13 fte. Halverwege 2021 heeft een van de handhavingsjuristen ontslag genomen (0,89 fte). Om bij het team Vergunningen een juridische kwaliteitsslag te maken, is besloten om 0,67 fte handhavingscapaciteit over te hevelen naar het team Vergunningen. Hierdoor is er nu nog 2,46 fte juridische handhavingscapaciteit beschikbaar. In de loop van 2021 viel een van de handhavings-juristen langdurig uit. Vanaf eind juni is daarom 1 fte extra juridische capaciteit ingehuurd. In 2021 was de handhavingswerkvoorraad groter dan de hierboven genoemde 85 zaken. Aan het einde van het jaar stonden er 97 zaken op de handhavingslijst. Door de hiervoor genoemde afname van juridische handhavingscapaciteit is 85 zaken echter geen reëel uitgangspunt meer gebleken. We zullen deze doelstelling dan ook in heroverweging moeten nemen. Omdat de hoeveelheid handhavingszaken per saldo altijd groter is dan de beschikbare toezichts- en juridische capaciteit hebben we in 2021 gewerkt aan (een verbetering van) de handhavingslijst. Het beoogde doel is om samen met het bestuur - op basis van risicofactoren - hierin prioriteiten te stellen.

Dit hebben we gedaan door de handhavingslijst onder meer uit te breiden door per zaak op te nemen welke prioriteit op grond van de risico-inventarisatie in het VTH beleidsplan hieraan moet worden toegekend. Ook wordt het hh-overzicht regelmatig met de bestuurder doorgesproken om te bepalen waar bestuurlijk prioriteit aan gegeven wordt. Doelstelling h: We streven naar rechtszekerheid met betrekking tot handhavingsbesluiten (zowel voor overtreder als derde belanghebbenden). Bezwaar – juridisch kwaliteit van besluitvorming In 2021 legde het college van burgemeester en wethouders driemaal een ‘bouwstop’ op in combinatie met een last onder dwangsom. Ook liet het college tweemaal een wrak wegslepen (wegsleepregeling), legde zij eenmaal een last onder dwangsom met gedragsaanwijzingen op, 12 lasten onder dwangsom en 3 lasten onder bestuursdwang. Tevens behandelde het college 21 bezwaarschriften tegen 18 besluiten. In één zaak hebben we het besluit ingetrokken, in twee andere zaken is het bezwaarschrift ingetrokken. In twee zaken is na overleg afgezien van verdere behandeling van het bezwaar. Drie bezwaarschriften zijn niet-ontvankelijk verklaard, drie ongegrond en vier zijn (gedeeltelijk) gegrond verklaard. Twee bezwaarschriften zijn anderszins opgelost en de overige bezwaarschriften zijn nog in behandeling. In onderstaande staafgrafiek is dit nogmaals in beeld gebracht.

Jaarverslag VTH 2021

19

Resultaten bezwaarschriften tegen hh besluiten NOG IN BEHANDELING

4

ANDERSZINS OPGELOST

2

NA OVERLEG GESTOPT

2

GEDEELTELIJK GEGROND

4

ONGEGROND

3

NIET ONTVANKELIJK

3

BESLUIT INGETROKKEN

1

BEZWAAR INGETROKKEN

2 0

0,5

1

1,5

2

2,5

3

3,5

4

4,5

Verder heeft het college driemaal een invorderingsbesluit genomen vanwege kostenverhaal of verbeurde dwangsommen. Een invorderingsbesluit is nodig op het moment dat niet vrijwillig over gegaan wordt tot betaling van een rechtswege verbeurde dwangsom of wanneer geen betaling volgt op kostenverhaal. Beroepszaken In 2021 zijn er vier verzoeken om voorlopige voorziening ingediend en zes beroepschriften ingediend bij de Rechtbank tegen een handhavingsbesluit. Ook zijn er twee hoger beroepschrift ingediend tegen een handhavingsbesluit bij de Raad van State.

Inning dwangsommen en kosten bestuursdwang In 2021 werden diverse dwangsommen verbeurd, voor een totaalbedrag van € 19.000,-. In het kader van het uitoefenen van bestuursdwang vorderden we in totaal € 3.582,47 terug bij de overtreder. Nog niet alle bedragen zijn ontvangen, doordat er een betalingsregeling is afgesproken of doordat de overtreder onwillig is tot betaling over te gaan. 3.2

Indicatoren

Tabel Indicatoren Omgevingsrecht

Jaarverslag VTH 2021

20

Subdoel 1.2 1.2 C

C

C

D

E

F

G

H

* **

Indicator

2018

2019

2020

2021

Doel 2022

Aantal vergunningaanvragen in Squit XO 422 354 378 433 Tijd tussen start en afronden van een 54 52 vergunningaanvraag dagen Percentage van aanvragen omgevingsver98 99,8% 100% gunning waarvoor de reguliere procedure wordt doorlopen, dat binnen de wettelijke termijn is afgehandeld. Percentage van aanvragen omgevings- 0% 3% 0,2% 0% vergunning waarvoor de reguliere procedure (N=1) wordt doorlopen, waarop van rechtswege vergunning wordt verleend Percentage omgevingsvergunningen dat 66% 73% 62% 75% standhoudt in een bezwaar- of beroepsprocedure Het nalevingspercentage van de taken waar- -90% voor een hoge prioriteit geldt is bij hercontrole 90 % Het percentage van het aantal hand- 40% 54% 45% 25% havingsdossiers dat na enkel gesprekken kan worden afgesloten is 25 %. Het percentage van het aantal hand- 53% 52% 42% 40% 60% havingsdossiers dat binnen 1 jaar kan worden afgesloten is 60 % Het aantal handhavingsdossiers in de hand- 85 70 123 97 <85 havingsvoorraad wordt niet groter dan 0meting van 2018 Het percentage handhavingsbesluiten dat 88% ** 70% 75% standhoudt in een bezwaar- of beroepsprocedure is 75 % Ivm Corona niet geregistreerd i.v.m. beperkt aantal controles een reëel % is nog niet te geven, omdat in 12 bezwaarzaken nog een advies van de commissie bezwaarschriften moet worden ontvangen en een beslissing op het bezwaar moet worden genomen.

NB. In 2021 zijn we begonnen met de implementatie van een nieuw VTH-systeem (Rx.Mission). Dit is de opvolger van het huidige VTH-systeem Squit XO. Met de komst van Rx.Mission zijn we klaar voor de komst van de Omgevingswet, aangezien dat systeem Omgevingswet-proof is. Bij de inrichting van dit systeem proberen we nu al rekening te houden met de indicatoren, die we (willen) hanteren voor de volgende jaarverslagen VTH. 3.3

Wat zouden we doen? En, wat hebben we gedaan?

Reorganisatie Terug naar de Kern In december 2020 werd de organisatie-schets en het plan van aanpak gepresenteerd in het kader van het project ‘Terug naar de Kern’. Dit project was de start van een reorganisatie, ook wel genoemd de doorontwikkeling van de organisatie. Het Team VTH werd de proeftuin voor de ontwikkeling van een organisatie brede teamontwikkelmarkt. Per saldo heeft dit veel tijd gevraagd. In de nieuwe organisatiestructuur is ervoor gekozen om de span-of-control kleiner te maken door het toevoegen/introduceren van een nieuwe sturingslaag in de vorm van teamcoaches. Bij de start van de nieuwe organisatie - per 1 juni 2021 - is er een teamcoach bij het team VTHV gekomen. Het team

Jaarverslag VTH 2021

21

VTHV is een samenvoeging van het team Vergunningen en Grondzaken, team Handhaving en de medewerkers Veiligheid. Met de komst van de teamcoach verviel de functie van programma-regisseur VTH. Voor de uitvoering van de inhoudelijke taken van de programma-regisseur is nog geen definitieve oplossing gevonden. Vergunningverlening In 2021 zijn voor verschillende Wabo-activiteiten vergunningaanvragen en meldingen binnengekomen. Hierbij kan onder meer worden gedacht aan de volgende producten:        

Haalbaarheidstoets Principeverzoeken Omgevingsvergunning voor monumenten Omgevingsvergunning activiteit bouwen en afwijken bestemmingsplan Meldingen sloop en asbestverwijdering aanvragen omgevingsvergunning brandveilig gebruik van een bouwwerk Omgevingsvergunning overige Wabo-activiteiten Balie vergunningen

Tabel Cijfers aantallen vergunningverlening Overzicht omgevingsvergunningen Ingekomen aanvragen

2017 2018 2019 2020 2021 392 422 354 378 433

Waarvan in afwijking van het bestemmingsplan 84

112 94

111

104

Verleende vergunningen

337 276 270

376

247

Balievergunningen

2

0

Geweigerde vergunningen

3

2

4

0

9

Ingetrokken aanvragen (door aanvrager)

46

46

35

54

26

Buiten behandeling gestelde aanvragen

15

10

4

13

11

Ingetrokken (ongebruikte) vergunningen

6

11

9

3

3

Brandveiligheidscontroles door Brandweer Brabant-Noord De controle op brandveilig gebruik van gemeentelijke gebouwen ligt bij Brandweer Brabant-Noord. Door de brandweer wordt in overleg met de gemeente jaarlijks een uitvoeringsprogramma opgesteld op basis van de toezichtstrategie brandveiligheid. Het uitvoeringsprogramma 2020 is vorig jaar met 1 jaar verlengd vanwege Corona. In 2021 zijn alle controles uitgevoerd, waaronder een aantal door middel van een zelfscan. Gemeenten en brandweer hebben werkafspraken gemaakt over de wijze van toezicht en de administratieve/juridische afhandeling daarvan. Toezichthouders - handhaving In het Uitvoeringsprogramma VTH 2021 is voor alle toezichthoudende taken 2,94 fte beschikbaar gesteld. In 2021 hebben de toezichthouders 1800 uur besteed aan bouwtoezicht en 320 uur aan specifieke brandveiligheidszaken. Klachten/meldingen en Calamiteiten hebben in totaal 190 uur gevraagd en Opiumwetzaken 115 uur. De inzet voor evenementen en arbeidsmigranten was relatief laag, vanwege Corona en bleef beperkt tot 90 uur. De voorbereiding op nieuwe wetgeving, waaronder de Wet kwaliteitsborging vroeg in totaal 430 uur. Juristen - handhaving De juristen binnen het subteam Handhaving zijn enerzijds belast met handhavende taken op het vlak van Bouwen/RO, milieu, APV en bijzondere wetten.

Anderzijds zijn zij belast met juridische werkzaamheden, die onderdeel uitmaken of voortvloeien uit vergunningverlening. In totaal is 4,13 fte beschikbaar. Jaarlijks besteedt het team ca. 200 uur aan het opstellen van rapportages, zoals het

Jaarverslag VTH 2021

22

uitvoeringsprogramma, het jaarverslag en tussentijdse rapportages. In 2021 zijn er echter geen tussentijdse rapportages gemaakt. Vanwege de hoge werkvoorraad versus de beschikbare capaciteit is deze keuze gemaakt. Corona vroeg in 2021 200 uur inzet van de juristen. Inzet op de APV en DHW vroeg ca 90 uur. Wat verder opvalt, is dat er veel tijd is besteed aan Opiumwet casussen. Daarnaast hebben de juristen 1800 uur besteed aan casussen op het vlak van Bouwen en Ruimtelijke Ordening. Tabel Cijfers Toezicht en handhaving Geconstateerde overtredingen in 2021 Wrakings- of waarschuwingsbrieven Voornemens last onder dwangsom (incl. milieu)

102 11 56

Last onder bestuursdwang (o.a. art. 13b Opiumwet) Last onder dwangsom Stillegging bouwactiviteiten Verzoeken om handhaving Invorderingsbesluit/kostenverhaalbesluit

5 21 6 26 3

3.4

Wat valt op? En, hoe komt dit?

Formatie binnen team Vergunningverlening Het jaar 2021 was een roerig jaar. Veel collega’s vertrokken of gingen met pensioen. Aangezien we vastzitten aan wettelijke taken en termijnen bracht dit extra druk bij de overige collega’s. Al snel werd besloten om alleen de wettelijke taken uit te voeren en niet meer c.q. minder bezig te zijn met kwaliteits- en procesverbeteringen. Vanwege een overspannen arbeidsmarkt was het niet mogelijk om de openstaande vacatures direct in te vullen. Om de formatie toch snel te herstellen, is gekozen om te zoeken naar niet ervaren casemanagers met affiniteit Wabo of bouw. Dit met de nodige risico’s. Ook de (inzet van de) flexibele schil met de Omgevingsdienst Nederland (ODN) is in die tijd opgeschaald naar max. 5 aanvragen per week. Voorheen waren dit er 2 á 3 per week. De functie Wabo-regisseur kwam in de zomer 2021 wegens vertrek open te staan. Deze vacature is niet direct opnieuw ingevuld, omdat er geen geschikte kandidaat voor gevonden kon worden. Vanwege een toenemende druk op de implantatie van de Omgevingswet - en de daarbij horende (neven)activiteiten - is deze functie tijdelijk ingevuld middels inhuur (1fte). Het vorenstaande heeft niet geleid tot het structureel verlagen van de werkdruk.