80% versie omgevingsvisie.docx

•

We voorzien in ruimtebehoefte voor bedrijventerreinen door middel van vraaggericht ontwikkelen o De focus ligt op ons lokaal midden- en kleinbedrijf. o We geven geen ruimte meer aan grootschalige bedrijventerreinen, grootschalige XXL-logistiek en zware industrie (> categorie 4.2) . Heesch West vormt hierop een laatste uitzondering.

57

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie o o o

We stimuleren passende eigentijdse werklocaties voor ZZP’ers, startups en kleine & middelgrote bedrijven. We willen aantrekkelijke bedrijventerreinen door deze duurzaam en klimaat adaptief in te richten. Omde kleine kernen Loosbroek en Vorstenbosch leefbaar te houden leveren we een extra inspanning om de bedrijvigheid te behouden en te stimuleren .

•

We zetten in op een inclusieve arbeidsmarkt o Dit doen we door middel van een aantrekkelijk woon- en vestigingsplaats zijn voor talent en jongeren. o We gaan personeelstekort en een overschot van personeel tegen door de acquisitie van bedrijven toe te spitsen op het aanbod van werkzoekenden.. o We stimuleren en ondersteunen initiatieven in het begeleiden van (jonge, startende en innovatieve) ondernemers. o We werken aan meer zekerheid en mogelijkheden in tijden van krapte of overschot op de arbeidsmarkt. Samen zorgen we dat het talent van vandaag klaar is voor morgen. Hierin trekken we op met https://pimwerkt.nu/ o We stimuleren ondernemers die in transitie zijn ( o.a. agrariërs) en werkzoekenden naar mogelijkheden in toekomstbestendige beroepen

•

We veranderen de rol van de overheid naar een betere dienstverlening voor de ondernemers o De rol van de overheid wordt faciliterend, netwerkend en participerend en niet alleen kaderstellend en een nee-tenzij houding. o We zetten in op het onderhouden van korte lijnen met netwerkorganisaties van ondernemers. o Daarnaast zetten we in op het verbinden van partijen. Economie is een centrale spil (facetbeleidsveld) en van toegevoegde waarde (‘smeermiddel’) om andere gemeentelijke beleidsvelden of relevante organisaties gemakkelijk in verbinding te brengen met de ondernemers en ze daar podia te bieden. o We dragen zorg dat lokale partijen, met name het klein- en middenbedrijf uit Bernheze, voldoende kans maken op gunningen en het door ontwikkelen van hun bedrijf .

We creëren een duurzame en toekomstbestendige economie •

•

• •

We zetten in op een circulaire economie o Gebruik van abiotische grondstoffen verminderen we in 2030 met 50% (zie hiervoor het programma Nederland Circulair in 2050 ). o We stellen steeds hogere eisen aan het gebruik van herbruikbare grondstoffen. We werken er aan om in 2050 energie- en CO₂ neutraal te zijn o We zijn in 2040 voor 80% van gas los. o We investeren in hernieuwbare energie, zoals zonne-panelen, windenergie en aquathermie en de warmte- en elektrische opslag ervan We werken aan klimaatadaptatie o Het tegen gaan van verdroging en wateroverlast heeft hierbij prioriteit in de landbouw. We stimuleren natuurinclusieve landbouw o De Peelhorst en het beekdallandschap zijn de gebieden waar natuurinclusief bouwen en verbouwen centraal staat.

58

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie •

•

• •

De stikstofdepositie verminderen we o We zetten in op de vermindering van de ammoniakdepositie door innovatie, naast de landelijke en provinciale maatregelen om de veestapel te verkleinen o Motorvoertuigen op fossiele brandstoffen weren we steeds meer, om te beginnen met het ontmoedigen van gebruik van vrachtauto’s (op fossiele brandstoffen) in de kernen. We verbeteren andere milieukwaliteiten o We vragen ondernemers meer bewust en vooruitstrevend aandacht te geven aan de milieuaspecten van hun bedrijfsvoering. Goede voorbeelden willen we graag etaleren We willen dat ondernemers hun sociaal maatschappelijke impact vergroten. Onze partner https://sterkbrabant.nl/default.aspx vormt hierbij een belangrijke rol We faciliteren verbreding en vernieuwing in de agrarische sector. Een landbouwbedrijf dat inkomsten kan gaan halen uit andere bedrijfsprocessen dan alleen voedselproductie (verbreding), kan extensiveren en dan de principes van de kringlooplandbouw toepassen. Daarom bieden we de ruimte voor nieuwe combinaties vanuit een ja, mits principe. Ondernemers krijgen ruimte om te verbreden, mits ze ook bijdragen aan maatschappelijke doelen.

Transitie van de landbouw vraagt ook aandacht voor de menskant van de ondernemer •

•

• •

Pater van den Elzen plaats o Pater van de Elzen gaf aandacht aan zingeving en trots in de landbouwgemeenschap. Deze aandacht weer een plaats geven in een landbouwhub. We waarderen het initiatief van de ZLTO van het aanstellen van een vertrouwenspersoon voor agrariërs. o Onderwerpen zoals de omschakeling naar andere vormen van landbouw of het verplaatsen van de agrarische activiteit naar een andere locatie binnen de gemeente, is met een vertrouwenspersoon bespreekbaar. Met een gebiedsmakelaar faciliteren we het verplaatsen en omvormen naar passende landbouw. De gemeente heeft hierin initiatief genomen. Speciale aandacht hebben we voor het welzijn van bewoners van het buitengebied.

59

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie

Landschap en erfgoed Ons erfgoed en historisch landschap vormt onze identiteit. Bij ontwikkeling volgen we de lagenbenadering en zijn bodem en water leidend. Daarmee beschermen we en ontwikkelen we op een manier die toekomstige generaties aanspreekt en kansen biedt. Landschappelijke kwaliteit als katalysator voor ontwikkeling. Bernheze heeft een gevarieerd landschap en inspirerend erfgoed. Elk landschapstype (peelhorst, dekzandgronden en beekdalen) heeft zijn eigen karakter en bijzondere kwaliteiten. Die verschillende karakters zijn onderdeel van onze identiteit. De transities die we de komende jaren moeten vormgeven (zie voorgaande thema’s) vragen om herstel van landschappelijke waarden en kwaliteit, waarbij bodem en water leidend zijn. Opgaven die niet meer ter discussie staan: - Kwaliteit Landschap | In delen van het landelijk gebied staat volgens de Brabantse omgevingsvisie de kwaliteit van de omgeving voor mens en natuur onder druk doordat zich daar een veelheid aan factoren voordoet. Er zijn te hoge concentraties van schadelijke stoffen aanwezig in de lucht, bodem en water. (Feit/trend) - Landschap | In de Brabantse omgevingsvisie is aangegeven dat in 2050 bestaande problemen in de fysieke leefomgeving zijn opgelost. De landbouw produceert op een duurzame manier en onze natuur en landschappen zijn veerkrachtig en aantrekkelijk.

De bodem-, wateren luchtkwaliteit zijn weer gezond. (Beleidsdoel) - Landschap | In 2050 is het de ambitie van de Brabantse omgevingsvisie dat het robuuste natuurnetwerk uitstekend functioneert. Grote opgaven, zoals klimaatadaptatie en energietransitie hebben natuurlijk impact gehad op het landschap, maar door een ontwerpende aanpak hebben die een nieuwe identiteit toegevoegd aan het Brabantse landschap. Brabant behoort daardoor - ook qua biodiversiteit, natuur- en landschapsbeleving tot de Top van Europa. Kortom: milieu, water, bodem, natuur en landschap zijn op orde. (Ambitie) - Erfgoed en cultuurhistorie | We hebben bijzonder erfgoed in Bernheze. Erfgoed dat we kunnen gebruiken om het verhaal over het verleden, heden en de toekomst van het boerenleven op historisch waardevolle plekken te vertellen volgens de gemeentelijke erfgoedvisie: een ode aan het boerenleven (maart 2020). De laatste jaren is de focus binnen de erfgoedwereld verschoven van een objectgerichte benadering naar een gebiedsgerichte aanpak. Dat houdt in, dat de relatie met de omgeving van belang is voor de totaalbeleving van het monument. Niet alleen aandacht en instandhouding van individuele monumenten, maar ook de verhouding tot de omgeving van het monument is van belang. Het gaat om de ruimtelijke kwaliteit van de fysieke leefomgeving, waarbij erfgoed als vertrekpunt en dragende kracht kan worden ingezet.

(Ambitie) - Erfgoed en cultuurhistorie | Bij het aspect Erfgoed & Cultuurhistorie is de beoordeling redelijk goed, volgens de Brabantse omgevingsvisie, maar vraagt de bescherming van de landschappelijke waarden, waaronder die van zandwegen, houtwallen en de Klotbeek aandacht. Brabant kent veel historisch waardevolle monumenten en landschappen. De zichtbaarheid hiervan kan op enkele punten nog verbeterd worden. (Feit/trend)

60

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie

61

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie

Wij beschermen en herstellen bijzondere cultuurhistorische elementen in het landschap en onze dorpen •

We versterken de verschillen tussen de landschapstypen, we maken de driedeling sterker zichtbaar en beter beleefbaar. Wij beschermen cultuurhistorische elementen zoals zandwegen, houtwallen, grafheuvels en de beekdalwallen; De Berkt/Vosberg en de Klotbeek zetten we sterker op de kaart als bijzonder gebied.

• •

We zijn kritisch op het toevoegen van nieuwe bebouwing in het buitengebied; Het buitengebied van de Peelhorst en het beekdallandschap ontzien we in principe van zonneparken en bebouwing; daarmee volgen we de wens van onze partners en inwoners.

62

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie • • •

Beeldbepalende gebouwen, (groen-)structuren en monumenten in de dorpen vormen samen het historische karakter. Dat koesteren we en beschermen we actief en versterken deze waar mogelijk in een programma per kern. Historische lopen van watergangen en beken herstellen we indien mogelijk en in overleg met de grondeigenaren. We blijven de terreinen met zeer hoge archeologische waarden beschermen en in stand houden. Deze liggen in het bos bij de Slabroekseweg en bij de Hooge Vorssel. De archeologische waarden die voorkomen betreffen met name grafheuvels en sporen van bewoning.

Ons erfgoed en landschap zijn een inspiratiebron voor toekomstige ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen o

o

o

o o o o

o

De bijzondere landschappen aan de randen van de kernen houden we beschikbaar voor maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie, natuur en recreatie. Indien we hier bouwen, dient dit bij te dragen aan deze opgaven; Erfgoed en monumenten beschermen en herstellen wij. Dit doen wij in samenhang met de ontwikkeling van (cultuurhistorische) wandel en fietsroutes, in het beekdallandschap zien we daar in het bijzonder kansen voor; Erfgoed en historisch landschap geven inspiratie voor ruimtelijke ontwikkelingen en maatschappelijke opgaven. De transitie van de landbouw, klimaatadaptatie en energietransitie gaan hand in hand met de ontwikkeling van erfgoed en landschap. Landbouw is een belangrijke drager van het landschap in de gemeente Bernheze. De transitie van de landbouw zorgt daarmee ook onlosmakelijk voor een transitie van de verschijning van het landschap. Door de landbouwtransitie te combineren met landschappelijke opgaven en het landschap als aanjager voor ontwikkelingen te gebruiken gaan we verloedering tegen en creëren we kansen. We combineren opgaven zodat deze elkaar versterken en voldoende ruimte beschikbaar is. We zetten in op kwaliteit. Goed passende en vormgegeven ontwikkelingen zijn de (natuurlijke) monumenten van de toekomst. Bij nieuwe ontwikkelingen zien we graag meer ruimte voor het integreren van landschappelijke kwaliteit en minder percentage verharding.

Het landschap, naast dat bodem en water sturend is, is leidend in de woningbouwopgave. Dit vraagt om een duidelijke keuze en diversificatie. Inbreiden op een dorpse kleinschalige manier in de bestaande kernen of op een logische nieuwe plek in het landschap, maar niet steeds een beetje meer afsnoepen van waardevolle landschappen. Met bebouwing in de kernrandzones gaan we zorgvuldig om, zodat we natuur en landschap eerder versterken dan aantasten.. We laten in ons landschap innovaties zien van gewenste ontwikkelingen. Dit doen we bijvoorbeeld in de landbouw door duurzaamheid meer te integreren bij stellingenteelt of het verbouwen van grondstoffen voor (lokale)bouw.

Toegankelijkheid en beleefbaarheid van erfgoed en landschap vergroten o o o o

We vergroten het netwerk van (historische) wandel- en fietsroutes en koppelen deze zoveel mogelijk aan landschappelijke structuren. Dit doen we voor een breed publiek. Daarbij kijken we ook naar het toevoegen van zitmogelijkheden en toiletten. We werken hiervoor intensief samen met grondeigenaren, om stroken grond of doorgangen open te stellen. Wandelen langs de Aa is een grote wens. De toeristische-recreatieve aantrekkelijkheid van het beekdallandschap benutten we meer.

63

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie o

Het erfgoed in de kern gebruiken we om een verbinding naar het buitengebied (inclusief het erfgoed) te maken.

Wij geven erfgoed een nieuwe toekomst o

o o o

Het behoud van het religieus erfgoed in de kerken is van belang voor het karakter en de leefbaarheid van de dorpen. Kerken die aan de eredienst worden onttrokken zetten we in voor openbare maatschappelijke functies zoals gemeenschapshuizen; De Peelrandbreuk maken we beleefbaar; Waar mogelijk maken wij erfgoed functioneel en economisch rendabel; Het ontwikkelen van cultuurhistorische buitenplaatsen waar we functies combineren, zoals de Berkt en Kasteel Heeswijk.

Wij ondersteunen de totstandkoming van concrete projecten o o o

Wij ondersteunen de totstandkoming van het Geopark Peelhorst en Maasvallei (incl. de wijstgronden); Erfgoed in Nistelrode, met name uit de Bronstijd, maken wij zichtbaar en toegankelijk; Wij onderzoeken of we erfgoed als locatie kunnen inzetten voor zorg-wonen, denk hierbij bijvoorbeeld aan de Abdij van Berne in samenhang met Laverhof.

64

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie BIJLAGE 1 KADERRICHTLIJN WATER 2027 Hieronder de kaart met de KRW watergangen en de streefbeelden. In wat lichterblauw gedrukt zijn de overige A-watergangen. 1 kanttekening: de bovenlopen van de Groote Wetering, zijn geen KRW watergangen, maar wel onderdeel van antiverdrogingsmaatregelen van de Maashorst (de roodgemarkeerde bovenloop is provinciale functie waternatuur). Voldoen aan normen voor waterkwaliteit (norm is voor P 0,11 mg/l en voor N 2,3 mg/l in de Aa). Ook zink (7,8 µg/l), ammonium (norm afhankelijk van zuurgraad en temperatuur) en bestrijdingsmiddelen overschrijden de normen. Bernheze/Aa-dal Noord is niet verantwoordelijk voor het bereiken van de normen voor waterkwaliteit in de Aa, omdat je daarvoor afhankelijk bent van bronnen bovenstrooms. Bernheze/Aa-dal Noord is wel verantwoordelijk om het aandeel van de overschrijding van de normen dat veroorzaakt wordt binnen het gebied zelf aan te pakken. Dit aandeel is in de tabel hieronder grof in beeld gebracht voor N en P. Parameter

N (stikstof)

Totaal benodigde Reductie opgave landbouw in het reductie-opgave hele stroomgebied stroomgebied (ton / In ton/jaar voor In kg / ha jaar) het hele landbouwgrond in stroomgebied het stroomgebied 138 4,37 1,51

P (fosfor)

22

0,34

0,12

65

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie

Bijlage 2: overzicht partners Partners Actief Burgerschap Adviesraad Sociaal Domein Agrifood Capital ANV Maashorstboeren BECO Bemoeizorg Bernheze energie Bernheze makelaars Bernhezer Buitenwacht Bijenhoudersvereniging Bioboer Blouww/BVH projectontwikkeling Bouwbedrijf van Herpen Brabant Advies Brabant geeft energie Brabants landschap Brabantse milieufederatie Brabantwater Gemeente Bernheze Brabant Wonen Brabantzorg Buurtcollectief De Hooge Vorssel Clima-Silva Coöperatie Aa-land Coöperatie Brabantse Juweeltjes Cultureel Centrum de Pas Dassenwerkgroep De Bernhezer Kunstkring Dorpsraad Nistelrode Dorpsraad Vinkel Dorpsraad Vorstenbosch Ecobosch voedselbos Enexis netbeheer Fietsersbond Noord-Brabant Filios Scholengroep Gemeente ’s-Hertogenbosch Gemeente Maashorst Gemeente Meierijstad Gemeente Oss Gemeente Sint-Michielsgestel Geopark GGD HvB

66

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie GGZ Oost-Brabant Gymnasium Bernrode Heemkundekring Elf Rotten Heemkundekring Nistelvorst Heemkundekring Wojstap Het Hooghuis VMBO Huisarts De Vrij Kesselaer Huisarts De Zwaan en Van Sonsbeek Huisarts Heilaren Huisarts Hiemstra Huisarts Van Cruchten Huisarts Vorssel Nistelrode en Heesch Integraal platform gehandicapten Jagersvereniging Heesch Jagersvereniging Nistelrode Kasteel Heeswijk KBO Kerncommissie Loosbroek KHN Bernheze Kilsdonkse Molen Laverhof en Samen Sterk voor Welzijn en Zorg HDL Loosbroeks ondernemersbelang Maashorst ondernemers Molen Nistelrode Molen Vorstenbosch Monumentenhuis Brabant Mooi Bernheze en Hadeejer krant De Wojstap Museumboerderij Natuurcentrum de Maashorst Natuurgrazers Landschapsbeheer Novadic Kentron ODBN Ondernemend Vorstenbosch Ondernemersbelang Heeswijk-Dinther Ondernemersvereniging Heesch Ondernemersvereniging Nistelrode Ons Welzijn Ouderen Overleg Bernheze Ouder worden doe je samen OVN Partneroverleg buitengebied Partners in Zorg Politie Provincie Noord-Brabant Rabobank Oss Bernheze Recreatieve en toeristische coöperatie Aa-

67

Ruw concept van mn de inhoudelijke kern van de partnervisie land SAAM Samen Heesch Samen Sterk HDL Samenwerkende Ondernemersverenigingen Bernheze Staatsbosbeheer Stichting CPO Hoogstraat Heesch Stichting het Geleer Stichting Maashorst Stichting Mooiland Tennet Toeristisch recreatieve vereniging Vakantiepark Zevenbergen Van Herpen bouw Veiligheidsregio, brandweer BN Verdihuis VNG VVV NOB Wandelnet Waterschap Aa en Maas WBE Aa en Wetering Wegwijzer Werkgroep Dementievriendelijk Bernheze WIJ Heesch Wonen bij Joost ZLTO ZorgSamenDorp Zorgvoorzieningen Vorstenbosch

68