4. TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22s Kasteellaan 2-4 Heesch motivering

Crijns Rentmeesters BV Koningsplein 20 5721 GJ Asten

MOTIVERING TAM-OMGEVINGSPLAN HOOFDSTUK 22S KASTEELLAAN 2-4 HEESCH NL.IMRO.1721.TAM22S-VG01

Crijns Rentmeesters bv Rapportnummer U222408 April 2026

T: 0493 – 47 17 77 E: info@crijns-rentmeesters.nl I: www.crijns-rentmeesters.nl

TAM-Omgevingsplan Hoofstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

PLANGEGEVENS Naam TAM-plan:

TAM-Omgevingsplan Hoofstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch

Versie

april 2026

Opgesteld door

Crijns Rentmeesters bv

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

2

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING _______________________________________________________ 8 1.1

Aanleiding __________________________________________________________ 8

1.2

Ligging _____________________________________________________________ 8

1.3

Begrenzing __________________________________________________________ 9

1.4

Omgevingsplan gemeente Bernheze_____________________________________ 9

1.4.1

Omgevingsplan gemeente Bernheze___________________________________________ 9

1.4.2

Bestemmingsplan ‘Buitengebied Bernheze’______________________________________ 9

1.4.1

Bestemmingsplan Paraplubestemmingsplan teeltondersteunende voorzieningen Bernheze 10

1.4.2

Bestemmingsplan Vrijkomende Agrarische bebouwing Bernheze 2018 _______________ 10

1.4.3

Bestemmingsplan Herziening Vrijkomende Agrarische bebouwing Bernheze 2018 ______ 11

1.5

Leeswijzer__________________________________________________________ 11

2. PLANBESCHRIJVING _____________________________________________ 12 2.1

Algemeen __________________________________________________________ 12

2.2

Omgeving van het plangebied _________________________________________ 12

2.2.1

Ontstaansgeschiedenis ____________________________________________________ 12

2.2.2

Ruimtelijke structuur en cultuurhistorie omgeving plangebied _______________________ 13

2.2.2.1

Algemeen _________________________________________________________ 13

2.2.2.2

Landgoed De Berkt __________________________________________________ 13

2.3

Huidige situatie _____________________________________________________ 15

2.4

Beoogde situatie ____________________________________________________ 18

2.4.1

Inleiding ________________________________________________________________ 18

2.4.2

Ruimtelijk plan ___________________________________________________________ 18

2.4.3

Relatie met landgoed De Berkt ______________________________________________ 20

2.4.4

Landschapsvoorstel _______________________________________________________ 20

2.4.5

Beeldkwaliteit ____________________________________________________________ 22

2.4.5.1 2.4.6

2.5

Dienstwoning landgoed De Berkt ______________________________________ 22

Planologische situatie _____________________________________________________ 25

Verkeer ____________________________________________________________ 25

2.5.1

Ontsluiting ______________________________________________________________ 25

2.5.2

Parkeren _______________________________________________________________ 26

3. WETTELIJK KADER ______________________________________________ 27 3.1

Rijksbeleid _________________________________________________________ 27

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie __________________________________________________ 27

3.1.2

Instructieregels Rijk _______________________________________________________ 28

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

3

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

3.1.2.1 3.1.3

3.2

Wettelijk kader_____________________________________________________ 28

Ladder voor duurzame verstedelijking _________________________________________ 29

Provinciaal beleid ___________________________________________________ 30

3.2.1

Brabantse omgevingsvisie __________________________________________________ 30

3.2.2

Omgevingsverordening Noord-Brabant ________________________________________ 30

3.2.2.1

Wettelijk kader_____________________________________________________ 30

3.2.2.2

Toets_____________________________________________________________ 31

3.3

Gemeentelijk beleid __________________________________________________ 38

3.3.1

Omgevingsvisie Bernheze __________________________________________________ 38

3.3.1.1

Wettelijk kader_____________________________________________________ 38

3.3.1.2

Toets_____________________________________________________________ 38

3.3.2

Erfgoedvisie _____________________________________________________________ 39

3.3.2.1

Wettelijk kader_____________________________________________________ 39

3.3.2.2

Toets_____________________________________________________________ 40

4. ASPECTEN VAN DE FYSIEKE LEEFOMGEVING________________________ 41 4.1

Bodemkwaliteit _____________________________________________________ 41

4.1.1

Wettelijk kader ___________________________________________________________ 41

4.1.2

Toets __________________________________________________________________ 41

4.2

Water ______________________________________________________________ 42

4.2.1

Wettelijk kader ___________________________________________________________ 42

4.2.1.3

Regionaal Water en Bodem Programma (RWP) 2022 – 2027 _________________ 42

4.2.1.4

Waterschapsverordening waterschap Aa en Maas 2024 ____________________ 43

4.2.1.5

Waterbeheerprogramma 2022 – 2027 __________________________________ 43

4.2.1.6 Beleidsregel Hydrologische uitgangspunten bij de Keurregels voor afvoeren van hemelwater, Brabantse waterschappen _________________________________________ 44 4.2.1.7

Verordening Fysieke leefomgeving _____________________________________ 44

4.2.2

Toets __________________________________________________________________ 45

4.2.3

Afvalwater ______________________________________________________________ 46

4.3

Cultureel erfgoed ____________________________________________________ 47

4.3.1

Wettelijk kader ___________________________________________________________ 47

4.3.2

Cultuurhistorie ___________________________________________________________ 47

4.3.2.2 4.3.3

4.4

Toets_____________________________________________________________ 48

Archeologie _____________________________________________________________ 51

4.3.3.1

Inleiding __________________________________________________________ 51

4.3.3.2

Beleid ____________________________________________________________ 51

4.3.3.3

Toets_____________________________________________________________ 52

Natuur _____________________________________________________________ 52

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

4

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

4.4.1

Wettelijk kader ___________________________________________________________ 52

4.4.2

Toets __________________________________________________________________ 54

4.4.2.3 4.5

Stikstofdepositie ___________________________________________________ 55

Geluid _____________________________________________________________ 55

4.5.1

Wettelijk kader ___________________________________________________________ 55

4.5.2

Toets __________________________________________________________________ 55

4.6

Geur_______________________________________________________________ 56

4.6.1

Wettelijk kader ___________________________________________________________ 56

4.6.1.1

Algemeen _________________________________________________________ 56

4.6.1.2

Voorgrondbelasting _________________________________________________ 57

4.6.1.3

Achtergrondbelasting _______________________________________________ 57

4.6.2

Toets __________________________________________________________________ 57

4.6.2.1

Voorgrondbelasting en vaste afstanden _________________________________ 57

4.6.2.2

Voorgrondbelasting _________________________________________________ 59

4.6.2.3

Achtergrondbelasting _______________________________________________ 59

4.6.2.4

Ontwikkelingsmogelijkheden omliggende bedrijven________________________ 60

4.7

Gezondheid ________________________________________________________ 60

4.7.1

Endotoxinen _____________________________________________________________ 60

4.7.2

Geitenhouderijen _________________________________________________________ 61

4.7.3

Gewasbeschermingsmiddelen _______________________________________________ 61

4.7.3.1

Wettelijk kader_____________________________________________________ 61

4.7.3.2

Toets_____________________________________________________________ 61

4.7.4

Stappenplan bij realisatie van nieuwe woningen _________________________________ 62

4.7.5

Hoogspanningsverbindingen ________________________________________________ 63

4.7.5.1 4.7.6

Wettelijk kader_____________________________________________________ 63

Positieve gezondheid______________________________________________________ 64

4.7.6.1

Wettelijk kader_____________________________________________________ 64

4.7.6.2

Toets_____________________________________________________________ 64

4.7.7

Luchtkwaliteit ____________________________________________________________ 64

4.7.7.1

Wettelijk kader_____________________________________________________ 64

4.7.7.2

Toets_____________________________________________________________ 65

4.8

Bedrijvigheid _______________________________________________________ 67

4.8.1

Wettelijk kader ___________________________________________________________ 67

4.8.2

Toets __________________________________________________________________ 68

4.9

Omgevingsveiligheid_________________________________________________ 68

4.9.1

Wettelijk kader ___________________________________________________________ 68

4.9.2

Toets __________________________________________________________________ 69

4.10

Duurzaamheid en klimaat _____________________________________________ 72

4.10.1

Duurzaamheid ___________________________________________________________ 72

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

5

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

4.10.1.1

Wettelijk kader____________________________________________________ 72

4.10.1.2

Wettelijk kader____________________________________________________ 72

4.10.2

Klimaat _________________________________________________________________ 72

4.10.2.1

Wettelijk kader____________________________________________________ 72

4.10.2.2

Toets____________________________________________________________ 72

4.11

Toetsing m.e.r.-beoordeling ___________________________________________ 73

4.11.1

Wettelijk kader ___________________________________________________________ 73

4.11.2

Toets __________________________________________________________________ 73

4.11.2.1

Toets bijlage V ____________________________________________________ 73

4.11.2.2

Toets m.e.r.-beoordeling ____________________________________________ 73

5. JURIDISCHE PLANBESCHRIJVING __________________________________ 75 5.1

Eén omgevingsplan __________________________________________________ 75

5.2

Tijdelijke Alternatieve Maatregel (TAM)__________________________________ 75

5.3

Opzet planwijziging __________________________________________________ 75

5.4

Artikelsgewijze motivering ____________________________________________ 77

5.4.1

Agrarisch _______________________________________________________________ 77

5.4.2

Waarde – Archeologie 3 ___________________________________________________ 77

6. UITVOERBAARHEID ______________________________________________ 78 6.1

Participatie en omgevingsdialoog ______________________________________ 78

6.1.1

Algemeen_______________________________________________________________ 78

6.1.2

Omgevingsdialoog ________________________________________________________ 78

6.2

Financiële uitvoerbaarheid ____________________________________________ 79

6.2.1

Algemeen_______________________________________________________________ 79

6.2.2

Kostenverhaal ___________________________________________________________ 79

6.2.3

Anterieure overeenkomst ___________________________________________________ 79

6.2.4

Publiekrechtelijk kostenverhaal ______________________________________________ 79

6.2.5

Kostenverhaal binnen het plangebied _________________________________________ 79

6.2.6

Financiële bijdragen_______________________________________________________ 79

6.2.7

Nadeelcompensatie _______________________________________________________ 80

7. PROCEDURE ____________________________________________________ 81

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

6

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

Bijlagen: 1. Bodemonderzoek 2. Ruimtelijke opzet en Landschappelijke inpassing 3. Aeriusberekening 4. Redengevende omschrijving met waardestelling 5. Ecologische quickscan Kasteellaan 2-4 6. Omgevingsdialoog 7. Nader bodemonderzoek

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

7

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

1. INLEIDING 1.1

Aanleiding

De aanleiding voor het wijzigen van het Omgevingsplan van de gemeente Bernheze voor de locatie aan Kasteellaan 2-4 te Heesch betreft de voorgenomen functiewijziging van de agrarische bedrijfslocatie naar een woonfunctie. De locatie wordt hierna het plangebied genoemd. De initiatiefnemers van deze ontwikkeling zijn eigenaar van het plangebied. Binnen het plangebied is in de huidige situatie sprake van een agrarische bedrijfsfunctie. Beoogd wordt deze bedrijfsfunctie te saneren en binnen het plangebied een extra woonfunctie te realiseren middels toepassing van de regeling Maatwerk met als doel omgevingskwaliteit. De bedrijfswoning krijgt een reguliere woonfunctie en wordt gesplitst in twee wooneenheden. Voor het plangebied is het Omgevingsplan gemeente Bernheze per 1 januari 2024 geldend. De beoogde ontwikkeling is binnen de regels van het Omgevingsplan van rechtswege niet mogelijk. Hiervoor is een aanpassing in het Omgevingsplan benodigd. Aan de hand van een tijdelijke alternatieve maatregel (TAM), wordt de functie binnen het plangebied gewijzigd via de IMRO-standaard. Voor het opnemen in een later geconsolideerd Omgevingsplan is een nieuw wijzigingsbesluit nodig conform de Standaard officiële publicaties (STOP) met bijbehorende toepassingsprofielen (TPOD). Deze motivering is opgesteld ter motivering bij het te nemen wijzigingsbesluit.

Door het college van burgemeester en wethouders is principemedewerking verleend voor onderhavig initiatief. In deze motivering is aangetoond dat voldaan wordt aan het geldende beleid en dat met deze wijziging sprake is van een evenwichtige toedeling van de functie aan deze locatie.

1.2

Ligging

Het plangebied is gelegen aan Kasteellaan 2-4, in het buurtschap ‘Berkt’ ten zuidwesten van de kern Heesch. Navolgende figuur geeft de ligging van het plangebied op topografische kaart weer.

Figuur 1: Topografische kaart voor het plangebied en de omgeving

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

8

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

1.3

Begrenzing

Het plangebied bestaat uit de percelen kadastraal bekend als: gemeente Heesch, sectie F, nummer 1072 en 1289. Deze twee percelen omvatten tezamen het agrarisch bouwvlak en kennen een oppervlakte van 10.036 m². Navolgende figuur betreft een kadastraal overzicht van het plangebied.

Figuur 2: Kadastraal situatie van het plangebied

1.4

Omgevingsplan gemeente Bernheze

1.4.1

Omgevingsplan gemeente Bernheze

Voor het plangebied is het Omgevingsplan gemeente Bernheze per 1 januari 2024 van rechtswege het geldende planregime. Dit omgevingsplan wordt door de gemeente Bernheze nog nader ingevuld. Het plangebied is eerder in diverse bestemmingsplannen bestemd, die van rechtswege gelden als planregime als onderdeel van het omgevingsplan van rechtswege. Deze plannen worden hierna toegelicht.

1.4.2

Bestemmingsplan ‘Buitengebied Bernheze’

Het bestemmingsplan Buitengebied Bernheze is vastgesteld op 26 juni 2012 en is onherroepelijk en is van rechtswege onderdeel van het omgevingsplan. Het plangebied is bestemd als ‘Agrarisch met waarden - Leefgebied struweelvogels’ met grotendeels de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’. Ter plaatse is een bouwvlak opgenomen en geldt de functieaanduiding ‘intensieve veehouderij’ en

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

9

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

de maatvoering ‘aantal bedrijfswoningen: 1’. Navolgende figuur betreft een uitsnede van dit bestemmingsplan waarop de ligging van het plangebied is aangeduid.

Figuur 3: Uitsnede bestemmingsplan ‘Buitengebied Bernheze’

1.4.1

Bestemmingsplan Paraplubestemmingsplan teeltondersteunende voorzieningen Bernheze

Binnen het plangebied is ook het bestemmingsplan ‘Paraplubestemmingsplan teeltondersteunende voorzieningen Bernheze’ van de gemeente Bernheze geldend. Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 13 december 2018 en is onherroepelijk en daarmee ook onderdeel van het omgevingsplan van rechtswege. Het paraplubestemmingsplan ziet alleen toe op regels ten aanzien van permanente teeltondersteunende voorzieningen en geldt als aanvulling op het bestemmingsplan Buitengebied Bernheze. Binnen het plangebied worden geen teeltondersteunende voorzieningen beoogd. De regels uit het bestemmingsplan ‘Paraplubestemmingsplan teeltondersteunende voorzieningen’ zijn daarom niet direct relevant.

1.4.2

Bestemmingsplan Vrijkomende Agrarische bebouwing Bernheze 2018

Binnen het plangebied is ook het bestemmingsplan ‘Vrijkomende Agrarische bebouwing Bernheze 2018’ van de gemeente Bernheze geldend. Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 18 april 2019 en is onherroepelijk en daarmee ook onderdeel van het omgevingsplan van rechtswege. Dit bestemmingsplan is opgesteld voor verankering van de op 14 december 2017 vastgestelde ‘Beleidsnotitie aanpak VAB Bernheze, Toe te passen beleidsregels’. Het doel is het tegengaan van verrommeling in het buitengebied door het herbestemmen of slopen van leegstaande stallen, zo nodig na een tijdelijk toegelaten afwijkend gebruik. Met een gedegen aanpak wil de gemeente Bernheze tevens de transformatie naar een duurzame en maatschappelijk geaccepteerde veehouderij ondersteunen. Het geldende bestemmingsplan ‘Buitengebied Bernheze’ is hiermee op onderdelen herzien, waarmee het gemeentelijke VAB-beleid is opgenomen in de regels waar deze van toepassing zijn. De regels worden

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

10

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

daarmee op onderdelen verruimd ten aanzien van planologische mogelijkheden bij herbestemming van voormalige agrarische bedrijfslocaties. Binnen het plangebied is sprake van het herbestemmen van Vrijkomende Agrarische Bebouwing. De regels uit het bestemmingsplan ‘Vrijkomende Agrarische bebouwing Bernheze 2018’ zijn van toepassing op deze herbestemming.

1.4.3 2018

Bestemmingsplan Herziening Vrijkomende Agrarische bebouwing Bernheze

Het vastgestelde VAB-beleid van de gemeente Bernheze is vertaald in het bestemmingsplan 'Vrijkomende Agrarische Bedrijven Bernheze 2018'. Dit bestemmingsplan (onderdeel van het omgevingsplan van rechtswege) is echter niet geheel in overeenstemming met het VAB-beleid. Een wijzigingsbevoegdheid voor het toepassen van Stalderingsregels ontbreekt. Middels deze herziening van het bestemmingsplan ‘Vrijkomende Agrarische bebouwing Bernheze 2018’ wordt deze omissie hersteld. Deze herziening betreft uitsluitend een aanvulling op de regels van het bestemmingsplan 'Vrijkomende Agrarische Bedrijven Bernheze 2018' en heeft geen gevolgen voor de (on)mogelijkheden binnen het plangebied. Dit bestemmingsplan wordt verderop dan ook niet besproken.

1.5

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 van deze motivering is de planbeschrijving opgenomen. In hoofdstuk 3 het wettelijk kader wordt getoetst. In hoofdstuk 4 wordt de ontwikkeling getoetst aan de aspecten van de fysieke leefomgeving. In hoofdstuk 5 vindt de juridische planbeschrijving plaats. In hoofdstuk 6 wordt de uitvoerbaarheid van het plan toegelicht, waarna in hoofdstuk 7 de procedure voor deze functiewijziging wordt omschreven.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

11

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

2. PLANBESCHRIJVING 2.1

Algemeen

Binnen het plangebied is in de huidige situatie sprake van een agrarische bedrijfsfunctie. Beoogd wordt deze bedrijfsfunctie te saneren en binnen het plangebied een extra woonfunctie te realiseren middels toepassing van de regeling Maatwerk met als doel omgevingskwaliteit. De woning wordt gepositioneerd in de as van de laan van het sterrenbos. De nieuwe woning maakt straks onderdeel uit van een bestaand cultureel complex. De uitwerking van het plan in mede vormgegeven door Van Dooren Landschap. Een deel van de teksten in deze motivering zijn ontleent aan het inpassingsplan ‘Kasteellaan 2 en 4’ door Van Dooren Landschap.

2.2

Omgeving van het plangebied

2.2.1

Ontstaansgeschiedenis

Het plangebied is gelegen aan de Kasteellaan 2-4 in het buurtschapje ‘Berkt’. Ten zuiden van het dorp Heesch ligt het gehucht Berkt met Landgoed De Berkt. Het landgoed is gelegen tussen de buurtschappen Zoggel en Munnekes Vinkel en is gelegen in een heide-ontginningsgebied waarvan de structuren nog duidelijk afleesbaar zijn. Rond 1800 worden de gronden van het latere landgoed De Berkt aangekocht door Johannes Linsen. Johannes Linsen is dan eigenaar van een katoenfabriek in Grave, gedeputeerde bij de provincie en in de Franse tijd secretaris-generaal der Prefecture van het Departement der monden van den Rijn2. Tussen 1800 en 1830 breidt Johannes Linsen zijn bezit uit tot een aaneengesloten gebied van 111 hectare. Ook de toen aanwezige boerderij op het perceel van Kasteellaan 2 kwam in eigendom van Johannes Linsen. Op het kadastrale minuutplan 1811-1832 staat reeds een boerderij ingetekend op het huidige perceel aan Kasteellaan 2. In 1842 komt het landgoed inclusief enkele boerderijen, waaronder de boerderij aan Kasteellaan 2, in eigendom van Louis van den Bogaerde, rentenier van beroep. Louis is de zoon van landhuishoudkundige André baron van den Bogaerde van Terbrugge, die in 1835 het kasteel van Heeswijk aan de net gegraven Zuid-Willemsvaart koopt. André is de vijfde gouverneur van Brabant en maakt een ‘gotisch’ kasteel van kasteel Hees-wijk.

Na zijn overlijden komt het kasteel in handen van zijn zonen Louis en Alberic. Zijn breiden het kasteeldomein fors uit met 3 heerlijkheden (Heeswijk, Dinther en Moergestel), 4 landgoederen (Hees-wijk, De Berkt, Zevenbergen, en De Nemerlaer) en twee kastelen (Heeswijk en De Nemerlaer). Rond 1932 brandt de boerderij op nummer 2 af waarna er op 31 mei 1932 een vergunning wordt verleend aan de Erve van Van den Bogaerde voor het bouwen van een woonhuis met boerderij. De nieuwe kortgevelboerderij wordt op dezelfde plaats als de afgebrande boerderij gebouwd. De gebruikte cementstenen zijn afkomstig van de groeve op Landgoed Zevenbergen, destijds eveneens in eigendom van de erven. De boerderij aan Kasteellaan 2 is in 1932 gebouwd ter vervanging van de afgebrande voorganger die op dezelfde plaats stond en wordt in 1934 kadastraal ingetekend. De nieuwe boerderij wordt gebouwd als kortgevelboerderij, waarbij de voordeur in het woondeel in de huidige linkerzijgevel zat. Het ontwerp voor de boerderij is gemaakt door Marinus Cornelis van Aspert, architect uit Heeswijk. Op de bouwtekening is zichtbaar dat de stal wordt uitgevoerd als grupstal in plaats van de dan nog gangbare potstal. De boerderij komt in 1966 door publiekelijke verkoop in eigendom van Van den Hurk, de zoon van de

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

12

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

toenmalige pachter. Navolgende kaart geeft een uitsnede van de topografische kaar van het plangebied in circa 1934.

Besluitgebied

Figuur 4: Uitsnede historische kaart uit circa 1900 waarop de ligging van het plangebied is aangeduid

2.2.2

Ruimtelijke structuur en cultuurhistorie omgeving plangebied

2.2.2.1 Algemeen Het plangebied is gelegen binnen het buurtschap ‘Berkt’. Het buurtschap bestaat uit een verscheidenheid aan functies, te weten enkele (voormalige) agrarische bedrijven, een landgoed en enkele woonfuncties. Op de provinciale Cultuur Historische Waarde (CHW) kaart is te zien dat het plangebied is gelegen binnen een complex van cultuurhistorisch belang. Het voornemen van de provincie is de aanwezige waarden en kenmerken moeten behouden blijven en al dan niet worden versterkt of hersteld. De aanduiding op de CHW-kaart komt door de historische invloed van Landgoed De Berkt op het gebied. 2.2.2.2 Landgoed De Berkt Direct ten oosten van het plangebied ligt landgoed De Berkt. Vanwege het cultuurhistorische belang wordt een beschrijving gegeven van het landgoed en de relatie tot onderhavig plan. De navolgende teksten zijn deels ontleent uit de cultuurhistorische analyse van het landgoed door Monumentenhuis Brabant en Van Dooren Landschap. Landgoed De Berkt heeft zijn oorsprong in 1800. Door ontginning van woeste heide en broekland ontstond een bijzonder landgoed op laaggelegen natte grond van totaal 112 hectare. Er werd een ‘kasteeltje’ gebouwd en diverse lanen en bospercelen. Tevens legde hij op de natste gronden een sterrenbos

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

13

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

aan op rabatten. Het landgoed werd hierdoor rond 1845 in gebruikt genomen als jachthuis en voor vertier. Uiteindelijk is in 1895 de woning en diverse bijgebouwen in gebruik genomen als kruidenierswinkel, bakkerij en café. Vanaf 1950 heeft het landgoed grote ontwikkelingen ondergaan als gevolg van de intensieve veehouderij en ruilverkavelingen. Grote delen van het sterrenbos zijn verdwenen, houtwallen geveld en strokenverkaveling zijn omgevormd tot grote percelen. Landgoed De Berkt is thans circa 11 hectare groot. Van de huidige structuur bestaat 8,7 hectare uit landgoed in het kader van de Natuurschoonwet en 2,5 hectare uit landbouwgrond. Inmiddels is men begonnen aan herstel van het oorspronkelijke landgoed. De ambitie is om Landgoed De Berkt in allure te herstellen en het tot een natuurlandgoed om te vormen. Het landschapsherstelplan richt zich op de lanen en zichtlijnen, het watersysteem, de padenstructuur, de natuurontwikkeling en de ruimtelijk-architectonische beeldtaal. Daarnaast is er een ecologische doelstelling. Met de beeldentaal uit het verleden tracht men een nieuw natuurgebied te ontwikkelen, die een meerwaarde vormt voor de aanwezige flora en fauna. Hierbij wordt een meerwaarde aan landschapselementen geleverd voor onder andere zoogdieren, zoals de das, waterspitsmuis en egel en vogels, zoals vleermuizen en steenuil.

Door de aanwezigheid van wijst en kwel is de ambitie om vochtig hooiland te realiseren. Daarnaast worden nieuwe hakhoutsingels, sterrenlanenbos, vochtig hakhoutbos en een hoogstamboomgaard.

Figuur 5: Landschapsplan Landgoed De Berkt uit 2020, plangebied aangeduid in paars

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

14

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

2.3 Huidige situatie Het plangebied omvat het agrarische bouwvlak aan Kasteellaan 2-4 te Heesch. Op de locatie is sprake van een cultuurhistorische kortgevelboerderij met daaromheen een zestal agrarische bedrijfsgebouwen. Het gaat hierbij om varkensstallen, een kapschuur, werktuigenloods en een ligboxenstal. Voorheen was op de locatie dan ook een gemengd bedrijf aanwezig. Daarvan is al geruime tijd geen sprake meer. De milieuvergunning hiertoe is in 1998 reeds komen te vervallen. Wel is er nog een vergunning aanwezig voor het houden van paarden. Deze worden thans nog gestald in de voormalige melkveestal. Navolgend wordt de vigerende vergunning weergegeven.

Figuur 6: Vergunde situatie Jonkerstraat tegenover 1 Heesch (BVB-Brabant)

Het bouwvlak wordt deels begrenst door een houtsingel bestaande uit voornamelijk zomereiken. Op navolgende luchtfoto is dit inzichtelijk.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

15

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

Figuur 7: Luchtfoto van het plangebied

De huidige boerderij aan de Kasteellaan in Heesch is in 1932 in opdracht van de jonkheer herbouwd nadat een brand de krukboerderij op deze locatie had verwoest. De eigenaar was de familie Van den Bogaerde van Terbrugge die ook Kasteel Heeswijk tot hun bezit mochten rekenen. Het tegenoverliggende jachtslot de Berkt en een viertal omliggende boerderijen behoorden ook tot het eigendom en jachtgebied van de familie, waarbij het jachtslot de functie van buitenhuis had. Familie Van den Hurk was op dat moment de tweede generatie die woonde op deze plek en pachtte de boerderij. Tijdens de oorlog zijn enkele van de omliggende boerderijen afgebrand. De boerderij aan Kasteellaan 2-4 is nog de enige ‘traditionele’ kasteelboerderij in Heesch. Navolgende figuren geven een beeld van het plangebied in de huidige situatie.

Figuur 8: Beeld van de kortgevelboerderij

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

16

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

Figuur 9: Voormalige varkensstallen

Figuur 10: Achtererf en landschappelijke inpassing

Het plangebied ligt naast landgoed De Berkt. De Berkt is een huis en landgoed. Onlangs is hier een nieuw plan voor gemaakt om de verschillende bossen met kleine akkers en typisch laanstructuur (sterrenbos) rondom het landgoed te herstellen. De hoofdwoning met tuinen worden omgeven door een gracht. De Kasteellaan is ter hoogte van het plangebied een zandpad en heeft aan beide zijde groene bermen met laanbomen van eiken op wisselende afstanden van elkaar. De Jonkerstraat is een verharde weg tot en met het plangebied. Daarna gaat deze over in een zandpad. De verharde weg wordt begeleid door een smalle grasberm en hagen. Er staan geen laanbomen. Het zandpad wordt daar en tegen wel begeleid door laanbomen.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

17

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

Figuur 11: Kasteellaan links en verharde deel van de Jonkerstraat zonder bomen rechts

2.4 Beoogde situatie 2.4.1

Inleiding

Beoogd wordt het agrarisch bouwvlak te herontwikkelen naar de functie wonen voor in totaal drie wooneenheden. Navolgend wordt een en ander nader toegelicht. De kortgevelboerderij wordt gesplitst in twee wooneenheden en ten noorden hiervan wordt een nieuwe vrijstaande woning gerealiseerd met toepassing van de regeling Maatwerk met als doel omgevingskwaliteit. Voor de ontwikkeling van de locatie Kasteellaan 2-4 voorziet de tegenprestatie in het versterken van de omgevingskwaliteit en is gericht op het behoud en herstel van de aanwezige waarden en kenmerken. De stedenbouwkundige inpassing van de nieuwe woning zoekt aansluiting bij de historische ontwikkeling van cultuurhistorisch waardevol gebied ‘Landgoed De Berkt’. De nieuwe woning zal een relatie vormen met vormen met het te herstellen sterrenbos, dat op eigentijdse wijze wordt hersteld. Met dit concept is het idee ontstaan om in een andere as van een laan van dit sterrenbos de geplande extra woning te positioneren. Het overige deel van het cultuurhistorisch herstel wordt gevormd door het saneren van het agrarisch bedrijf. Het geheel wordt landschappelijk ingepast met streekeigen beplanting. Verderop in deze paragraaf wordt dit nader toegelicht. Een deel van de teksten in deze paragraaf is ontleent aan het landschappelijk inpassingsplan Kasteellaan 2 Heesch, geschreven door Van Dooren Landschap.

Dit document is als bijlage opgenomen bij onderhavig plan. In dit plan is de gehele ruimtelijke uitwerking en het inpassingsplan beschreven.

2.4.2

Ruimtelijk plan

Algemeen Na herontwikkeling zal er sprake zijn van drie woningen, twee in de boerderij en een nieuw toe te voegen woningen ten noorden hiervan. Er is sprake van afzonderlijke erven.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

18

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

Figuur 12: Ruimtelijke opzet met bebouwing, erfstructuren en inritten

Boerderijwoningen De bestaande veldschuur westzijde van de boerderij blijft gehandhaafd als bijgebouw voor de nieuwe woning in het achterhuis van de te splitsen boerderij. De schuur heeft een beeldbepalende waarde en herinnerd ons aan het boerenerf wat er nu staat. Voornemen is door een verbouwing, met behoud van de karakteristieke waarde, de veldschuur terug te brengen naar de maximaal toegestane 200m2. Daarmee wordt de ontsluiting van het erf voor het achterhuis via de bestaande inrit aan de Jonkerstraat. Het voorhuis van de boerderij heeft tevens recht op een bijgebouw van maximaal 200m2. Het vergroten van de veldschuur tot 400m2 voor beide bijgebouwen is niet wenselijk. Er ontstaat dan dermate grote massa wat niet in verhouding staat tot het erf en de beeldbepalende veldschuur en cultuurhistorische waardevolle boerderij. Voorstel is het bijgebouw voor het voorhuis te situeren parallel aan de Kasteellaan, achter de bestaande singel op de locatie van de bestaande varkensstal. Dit is passend binnen het boerenerfensemble en geeft ook een praktische inrichting voor de ontsluiting met zo min mogelijk nieuwe verharding. Het nieuwe bijgebouw heeft een traditionele uitstraling van één laag met kap.

Zoals bij de boerderij omvat het bijgebouw schildjes en bestaat deze uit natuurlijke materialen in baksteen met aardetinten, houten elementen, zoals potdekseldelen en gesmoorde dakpannen. De ontsluiting van het voorhuis gebeurt logischerwijs via de Kasteellaan. Nieuwe woning De nieuwe Maatwerkwoning wordt gesitueerd als dienstwoning aan het eind van de westelijke laan binnen het sterrenbosstelsel van Natuurlandgoed De Berkt (zoals eerder benoemd in het concept). De dienstwoning staat parallel aan de Kasteellaan op gepaste afstand van de bestaande eikenbomen die parallel aan de Kasteellaan staan. Toegang tot het perceel geschiet via een bestaande tractor-inrit. Hier ligt reeds een duiker en er staat geen beplanting die een belemmering vormen.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

19

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

Figuur 13: Voorgenomen situatie

2.4.3

Relatie met landgoed De Berkt

Met de ontwikkeling binnen het plangebied wordt aansluiting gezocht bij de historische situatie. De historische boerderij binnen het plangebied is één van de oorspronkelijke drie landgoed boerderijen. Het kavelpatroon van de landbouwpercelen was zeer kleinschalig van opzet. Alle kavels waren omgeven door sloten en houtwallen, vanwege het oorspronkelijke natte heide- en broekland. De agrarische opstallen worden (grotendeels) gesaneerd. De cultuurhistorische waardevolle boerderij blijft behouden. De schuren worden gesloopt en daarmee wordt rondom de boerderij een kleinschalig erf gecreëerd. De boerderij wordt gesplitst en iedere woning krijgt een ruimte voor een bijgebouw. In het natuurlandgoed De Berkt worden twee nieuwe woningen aan oostzijde van de laanstructuur van het voormalige sterrenbos gekoppeld. Door de nieuwe woning binnen het plangebied te koppelen aan de westzijde van de laanstructuur van het voormalige sterrenbos ontstaat een verankering met het structuren van het nieuwe natuurlandgoed en wordt een bijdrage geleverd aan het behoud en herstel van de cultuurhistorische waarden van het landgoed. De woning wordt gepositioneerd in de as van de laan van het sterrenbos. Het beeld op figuur 12 illustreert dit.

2.4.4

Landschapsvoorstel

Binnen de bestaande landschappelijke structuren is de nieuwe ruimtelijke situatie ingepast. De boerderij met het bestaande voorerf blijft gehandhaafd. De beukenhaag en twee notenbomen aan de zijde van de Kasteellaan en Jonker-straat blijven gehandhaafd. De overige bomen in de tuin mogen blijven staan, maar hebben landschappelijk gezien geen meerwaarde. VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

20

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

De boerderij wordt gesplitst in twee woningen. De exacte splitsing is nog niet bekend, maar tussen de twee percelen wordt een afscheiding geplaatst. Het eerste deel is van hout om de privacy tussen beide percelen te waarborgen. Het achterste deel bestaat uit een haag van een inheemse soort. De drie eiken drie fruitbomen in de achtertuin achter het achterhuis blijven gehandhaafd. Met de nieuwe situatie is rekening met de bestaande bomen, door voldoende afstand te houden (meer dan 1,5 meter uit de kroon van de boom). Rondom de bestaande veldschuur en parallel aan het bestaande bijgebouw bij woning 1 blijven de houtsingels behouden en deze worden aangevuld met nieuw inheems bosplantsoen. Het achtererf wordt omsloten met een brede hoge gemengde haag van diverse inheemse soorten. Op het erf staan enkele nieuwe landschapsbomen van inheemse soorten. De eiken blijven gehandhaafd en enkele nieuwe bomen worden toegevoegd. De nieuwe Maatwerkwoning heeft aan de voorzijde van de woning enkele grote eikenbomen in de singel staan. Deze staan op grondgebied van de gemeente en blijven gehandhaafd en de woning staat op voldoende afstand tot de bomen. Om het gewenste zicht op de Maatwerkwoning vanuit stedenbouwkundig oogpunt te creëren (zicht vanuit sterrenbos), wordt de struweellaag in de singel ter hoogte van de woning weggehaald. Deze is momenteel al mager en bestaat uit spontane groei.

Het weggehaalde struweel wordt ruim gecompenseerd door aanplant van nieuw bosplantsoen bij de overige singels. De tuin voor de Maatwerkwoning is sober en laag. De tuin wordt afgeschermd door een lage haag van inheems bosplantsoen. Hierdoor is de scheiding tussen openbaar en privé duidelijk gemarkeerd. Aan de noordzijde blijft de hakhoutsingel gehandhaafd en versterkt en verbreed met nieuwe bosplantsoen. De bomenrij in de singel blijft eveneens gehandhaafd. Aan de binnenzijde wordt een wintergroene haag geplant in verband met mogelijk spuitdrift van het naastgelegen perceel. Voor de waterinfiltratie wordt een nieuwe laagte gegraven. Eén greppel over de volle lengte als perceelsscheiding aan de westzijde van het plangebied. Deze greppel wordt begeleid door een nieuwe rij knotwilgen. De ruimte tussen de tuin en knotwilgenrij wordt ingericht als kruidenrijk grasland. De weide wordt niet betrokken bij intensief agrarisch beheer, maar juist extensief beheerd en verschraald, door in de zomer het gras te maaien en af te voeren. Hierdoor wordt de ecologische waarde vergroot. In de weide staat een gemengde haag van doornstruiken om de weides te scheiden. De haag kan en mag gevlochten worden.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

21

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

Figuur 14: Inpassingsplan Van Dooren Landschap

2.4.5

Beeldkwaliteit

2.4.5.1 Dienstwoning landgoed De Berkt Wat betreft de beeldkwaliteit van de woning en het bijgebouw moet het aansluiten bij het Natuurlandgoed De Berkt. De beeldtaal van de zogenaamde poortwoningen aan de westzijde (binnen Landgoed De Berkt) van het voormalige sterrenbos (nabij de Vinkelsestraat) refereren naar de ontstaansgeschiedenis van het landgoed en de architectonische stijl van het huidige hoofdgebouw. De nieuwe Maatwerkwoning wordt gesitueerd als dienstwoning aan het eind van de westelijke laan binnen het sterrenbosstelsel van Natuurlandgoed De Berkt (zoals eerder benoemd in het concept). De dienstwoning staat parallel aan de Kasteellaan op gepaste afstand van de bestaande eikenbomen die parallel aan de Kasteellaan staan. Toegang tot het perceel geschiet via een bestaande tractor-inrit. Hier ligt reeds een duiker en er staat geen beplanting die een belemmering vormen. Het blijft van groot belang dat de woning zich qua architectuur duidelijk onderscheidt van meer anonieme “vrije-kavel” architectuur. De dienstwoning maakt immers onderdeel uit van een landgoed en moet die status ook uitstralen. Dit vraagt om een zorgvuldig ontworpen gevelbeeld, materiaalgebruik dat aansluit bij de historische en landschappelijke context en een ontwerp dat past binnen het ensemble van het landgoed.

Dit vraagt om een zorgvuldig ontworpen gevelbeeld, materiaalgebruik dat aansluit bij de historische en landschappelijke context en een ontwerp dat past binnen het ensemble van het landgoed. Beeldtaal dienstwoning Het eigentijdse volume van de dienstwoning is ondergeschikt aan zowel het hoofdgebouw De Berkt als de boerderijen rondom het

landgoed.

De beeldtaal van de woning refereert

naar de

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

22

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

ontstaansgeschiedenis van het landgoed en de architectonische stijl van het huidige hoofdgebouw. De woning is sober, eenvoudig en landelijk. Specifieke kenmerken: − − − − − −

De woning moet ondergeschikt zijn: een beheerderswoning Een zadeldak met wolfseinden of een schilddak is passend, mits het geen ‘boerderette’ wordt. Tuitgevels zijn niet toegestaan. De dakhelling bedraagt ongeveer 45 graden. Dakkapellen zijn niet toegestaan. Een architectonisch ontwerp dat herinnert aan een langgevelboerderij is passend, mits ingeto-

− −

gen en zorgvuldig vormgegeven. Een kleinschalig detail zoals de grijze plint is toegestaan. Luiken zijn voorstelbaar, deze zijn toepasbaar als ze een effen kleur hebben zonder decoratie. Deze zijn te combineren met ramen voorzien van roedes verdeeld in 6 vakken, wat refereert aan Huis de Berkt. De kleur van de baksteen dient refererend te zijn aan Huis de Berkt. De plattegrond heeft een rechthoekige vorm, waarbij de voor- en zijgevel relatie hebben naar

−

de Kasteellaan en het aangelegde sterrenbos. Voor de woning ligt een sobere tuin met lage beplanting en lage afscheiding, zodat het zicht

−

gewaarborgd blijft.

Figuur 15: Hiërarchie bebouwing omgeving

Navolgende beelden geven een beeld van de uitstraling.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

23

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

Figuur 16: Baksteen refererend aan De Berkt en Baksteen In combinatie met luiken

Figuur 17: roedes in ramen verdeling 6 vakken, grijze plint, roedes in 6 vakken combinatie met luiken

Beeldtaal bijgebouw Het bijgebouw is ondergeschikt aan de woning, maar heeft een bijzondere verschijningsvorm. Denk hierbij aan een ‘schop-model’. Specifieke kenmerken: − Het bijgebouw heeft een eenduidige rechthoekige vorm. De korte gevel is gericht naar de straatzijde, zodat de diepte van de kavel en het uitzicht op het achterland wordt benadrukt. − Gevel is opgebouwd uit metselwerk en houten gevelbekleding. Kleurgebruik is in samenhang met de woning. −

Het dak is uitgevoerd in donkere pannen zonder dakkapellen.

Figuur 18: Verbijzondering bijgebouw, sober en herkenbaar in vorm

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

24

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

2.4.6

Planologische situatie

De agrarische bedrijfsbestemming zal komen te vervallen en worden gewijzigd in twee woonfuncties en een agrarische functie zonder bouwmogelijkheden. De woningen dienen te zijn gelegen binnen het daartoe aangewezen bouwvlak. De aangelegen gronden worden ingericht ten behoeve van de landschappelijke inpassing. De nieuwe woning wordt gepositioneerd in de as van de laan van het sterrenbos. Voor de bestaande boerderijwoning geldt dat deze mag worden gebruikt voor twee wooneenheden. Navolgend wordt de plankaart weergegeven.

Figuur 19: Uitsnede plankaart

2.5 Verkeer 2.5.1

Ontsluiting

Vanaf de openbare weg zijn er diverse toegangen tot het erf. Gezien het feit dat de bestaande boerderij aan de Kasteellaan in de oksel van het kruispunt met de Jonkerstraat ligt is het efficiënter en logisch om het voorhuis te ontsluiten via de bestaande inrit aan de Kasteellaan en het achterhuis via de Jonkerstraat. Hierdoor kan met gebruik van minimale verharding de tuinen worden ontsloten en de privacy in de achtertuin worden gewaarborgd. De maatwerkwoning wordt ontsloten via de andere inrit aan de Kasteellaan. Op navolgende figuur zijn de bestaande ontsluitingen te zien.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

25

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

3 1

2

Figuur 20:ontsluiting voorhuis (1) achterhuis (2) en maatwerkwoning (3)

Op basis van het inrittenbeleid van de gemeente Bernheze dient rekening te worden gehouden met aanwezige bomen. De ontwikkeling ziet niet toe op kap of aantasting van deze bomen. Het bomenbeleidsplan en Handboek bomen zijn van toepassing. De bomenposter ‘Werken rond bomen’ behoort als bijlage bij deze motivering. Bij het verlaten van het plangebied is sprake van een veilige verkeerskundige situatie. Het wegenpatroon is recht en overzichtelijk. Het verkeer dat het perceel verlaat gaat direct op in het heersende verkeersbeeld. De aanleg van de inrit kan bij de bouwaanvraag nader worden bepaald. De aanleg en instandhouding van deze parkeerplaatsen is verankerd in de regels.

2.5.2

Parkeren

De gemeente Bernheze heeft de Parkeernormennota opgesteld met als doel om de toepassing van de parkeernormen inzichtelijker te maken, zodat het duidelijk is welke normen gehanteerd worden bij een bouwaanvraag. In de Parkeernormennota van de gemeente Bernheze is opgenomen dat de parkeernorm voor wonen buiten de bebouwde kom 1,3 parkeerplaats, afgerond twee parkeerplaatsen bedraagt. Er dient parkeerruimte te worden gerealiseerd voor het parkeren van twee auto’s, exclusief garage. Het plangebied biedt hiervoor de ruimte. De aanleg en instandhouding van deze parkeerplaatsen is verankerd in de regels van dit plan.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

26

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

3. WETTELIJK KADER 3.1 Rijksbeleid 3.1.1 3.1.1.1

Nationale Omgevingsvisie Wettelijk kader

Het Rijk heeft de Nationale Omgevingsvisie opgesteld voor de fysieke leefomgeving. De fysieke leefomgeving is een gedeelde verantwoordelijkheid van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk. Sommige belangen en opgaven overstijgen het lokale, regionale en provinciale niveau en vragen om nationale politiek-bestuurlijke aandacht. De nationale belangen zijn in veel gevallen sectoraal. De opgaven die voortkomen uit de nationale belangen van het Rijk zijn vertaald in vier integrale prioriteiten. Deze vier integrale prioriteiten betreffen: klimaat & Energie: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzame economie: duurzaam economisch groeipotentieel; stad & regio: sterke en gezonde steden en regio’s; landelijk gebied: toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. In deze vier prioriteiten komen complexe, omvangrijke en dringende opgaven samen, die voortkomen uit of samenhangen met grote transities. Politieke en maatschappelijke keuzes zijn vooral daar nodig, om op deze prioriteiten voortgang te boeken op een manier die draagvlak heeft en bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving. Centraal in te maken afwegingen tussen belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving in zijn volledige omvang (boven- en ondergrond). Het belangrijkste spanningsveld in die afwegingen is dat tussen beschermen en ontwikkelen.

Om aan dit afwegingsproces richting te geven worden drie afwegingsprincipes gehanteerd. Deze zijn: 1. combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. 3. Afwentelen wordt voorkomen. 3.1.1.2

Toets

De beoogde functiewijziging heeft geen betrekking op nationale belangen of een direct effect op de afwegingsprincipes. Daarvoor is het plan te kleinschalig van aard. Op microniveau past deze ontwikkeling binnen de integrale prioriteit ‘landelijk gebied’. De ontwikkeling komt tegemoet aan behoud van een toekomst bestendig duurzaam buitengebied en behoud en herstel van een cultuurhistorisch landschap. Een niet op de toekomst gericht agrarisch bedrijf wordt gesaneerd. De bestaande cultuurhistorische boerderijwoning wordt hergebruikt en krijgt een toekomstbestendige functie.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

27

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

3.1.2 3.1.2.1

Instructieregels Rijk Wettelijk kader

3.1.2.1.1 Inleiding De Omgevingswet werkt door in vier algemene maatregelen van bestuur: het Omgevingsbesluit, het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bll). In deze AMvB's staan regels voor het praktisch uitvoeren van de Omgevingswet. 3.1.2.1.2 Omgevingsbesluit Het Omgevingsbesluit richt zich tot alle partijen die in de fysieke leefomgeving actief zijn: burgers, bedrijven en de overheid. Het Omgevingsbesluit regelt in aanvulling op de wet onder meer welk bestuursorgaan het bevoegd gezag is om een omgevingsvergunning te verlenen en welke procedures gelden. Ook regelt dit besluit wat de betrokkenheid is van andere bestuursorganen bij de besluitvorming en een aantal op zichzelf staande onderwerpen, zoals de milieueffectrapportage en financiële bepalingen. 3.1.2.1.3 Besluit activiteiten leefomgeving Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) bevat, samen met het Besluit bouwwerken leefomgeving, de algemene regels waaraan burgers, bedrijven en overheden zich moeten houden als ze bepaalde activiteiten uitvoeren in de fysieke leefomgeving. Ook bepaalt het besluit voor welke van deze activiteiten een omgevingsvergunning nodig is. Dit besluit bevat regels om het milieu, waterstaatwerken, wegen en spoorwegen, zwemmers en cultureel erfgoed te beschermen.

De regels ter bescherming van het spoor en de zwemmers met het Invoeringsbesluit Omgevingswet ingevoegd. 3.1.2.1.4 Besluit bouwwerken leefomgeving Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bevat, samen met het Besluit activiteiten leefomgeving, de algemene regels waaraan burgers en bedrijven zich moeten houden als ze bepaalde activiteiten uitvoeren in de fysieke leefomgeving. Dit besluit bevat regels over veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid bij het (ver)bouwen van een bouwwerk, de staat van het bouwwerk, het gebruik van het bouwwerk en het uitvoeren van bouw- en sloopwerkzaamheden.

3.1.2.1.5 Besluit kwaliteit leefomgeving Het Besluit kwaliteit leefomgeving bevat regels ter bescherming van de nationale belangen instructieregels, waaronder : - waarborgen van veiligheid; - beschermen van waterbelangen; - beschermen van gezondheid en milieu, waaronder instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, geluid en geur en bodemkwaliteit; - beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed, waaronder de ladder voor duurzame verstedelijking; - het behoud van ruimte voor toekomstige functies voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden; - het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten, waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteitsvoorziening, Rijksvaarwegen en luchtvaart, fiets- en wandelroutes, aanwijzing van woningbouwcategorieën.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

28

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

3.1.2.2 Toets Het plan wordt in hoofdstuk 5 van deze motivering getoetst aan de regels van de sectorale aspecten die voorvloeien uit het Omgevingsbesluit, het Besluit activiteiten leefomgeving, het Besluit bouwwerken leefomgeving en het Besluit kwaliteit leefomgeving. Uit deze toets blijkt dat de ontwikkeling past binnen de kaders uit deze AMvB’s.

3.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking

3.1.3.1 Wettelijk kader De Ladder voor duurzame verstedelijking is opgenomen in artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). De Ladder voor duurzame stedelijk ontwikkeling is opgenomen als een instructieregel voor het Omgevingsplan, specifiek gericht op het beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed. De ladder voor duurzame stedelijke ontwikkeling is van toepassing op een stedelijke ontwikkeling die bestaat uit de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, van kantoren, een detailhandel-voorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is. Voor zover een Omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand in het Omgevingsplan rekening gehouden met: a. de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en b. als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied, de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van die ontwikkeling, in relatie tot de omgeving.

Bij het bepalen of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet beoordeeld worden in hoeverre er sprake is van een nieuw of groter planologisch ruimtebeslag en/of een functiewijziging. Het beoogde en huidige planologische regime moeten daarbij met elkaar vergeleken worden. De kwantitatieve én kwalitatieve behoefte van de ontwikkeling moet worden bepaald op het niveau van het verzorgingsgebied van de ontwikkeling. 3.1.3.2 Toets Binnen het plangebied wordt een bestaande locatie hergebruikt zonder dat bebouwing wordt toegevoegd of er nieuw ruimtebeslag plaatsvindt. Hiermee is er met dit plan geen sprake van een stedelijke ontwikkeling in de context van de ladder voor duurzame stedelijke ontwikkeling.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

29

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

3.2 Provinciaal beleid 3.2.1

Brabantse omgevingsvisie

3.2.1.1 Wettelijk kader De Brabantse Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de periode tot 2050. Dat gaat om ambities op gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De Brabantse Omgevingsvisie geeft aan hoe de Brabantse leefomgeving er in 2050 uit zou moeten zien en waar Brabant in 2030 tenminste moet staan om die lange termijndoelen te halen. De visie noemt hiervoor vijf hoofdopgaven: 1. de basis op orde: veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit zijn van essentieel belang om goed te kunnen wonen, werken en leven in Brabant. 2. Brabantse energietransitie: om Brabant op termijn energieneutraal te maken moet er minder energie worden gebruikt en meer duurzame energie worden opgewekt. 3. Slimme netwerkstad: de manier waarop men zich verplaatst verandert en dit stelt andere eisen aan steden. Dit heeft gevolgen voor het netwerk van steden en dorpen. 4. Klimaatproof Brabant: als gevolg van klimaatverandering is er sprake van meer extremen in temperatuur en neerslag. Hier moet mee worden omgegaan 5. Concurrerende, duurzame economie: Noord-Brabant wil top kennis- en innovatieregio blijven, waarbij de omslag naar een circulaire economie nodig is en digitalisering steeds belangrijker wordt.

3.2.1.2 Toets Dit plan betreft de wijziging van de functie van een agrarische bedrijfslocatie met een geringe omvang naar een reguliere woonfunctie. Dit plan is hiermee kleinschalig. Er is echter grote behoefte aan woningen. Het toekennen van een woonfunctie aan de bestaande bedrijfswoning past binnen de hoofdopgave ‘De basis op orde’. Een agrarische functie die niet toekomstbestendig is krijgt een andere passende functie. Daarnaast wordt met het toevoegen van een woning aan het uiteinde van het Sterrenbos van Landgoed de Berkt en het saneren van het agrarisch bedrijf een bijdrage geleverd aan het behoud en herstel van de cultuurhistorische waarden en kenmerken van cultuurhistorisch waardevol complex ‘De Berkt’. De Brabantse Omgevingsvisie wordt uitgewerkt in de Omgevingsverordening Noord-Brabant. In deze omgevingsverordening Noord-Brabant vindt een vertaalslag van de hoofdopgaven in concreet bindende regels plaats. De ontwikkeling wordt in navolgende paragraaf getoetst aan deze omgevingsverordening.

3.2.2 3.2.2.1

Omgevingsverordening Noord-Brabant Wettelijk kader

Provinciale Staten kunnen in een omgevingsverordening (instructie)regels stellen over de uitoefening van taken of bevoegdheden aan de gemeente. Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben in dit kader de Omgevingsverordening Noord-Brabant vastgesteld. De verschillende provinciale verordeningen voor de fysieke leefomgeving zijn hierin samengevoegd.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

30

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

De provinciale omgevingsverordening bevat direct werkende algemene regels en instructieregels voor het buitengebied. Soms bevatten de instructieregels afwegingscriteria en soms concrete voorwaarden. De instructieregels voor het Omgevingsplan in hoofdstuk 5 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant hebben tot doel dat de gemeenteraad, of in een voorkomend geval het college van burgemeester en wethouders, de inhoud van de regels betrekt bij de vaststelling of afwijken van een Omgevingsplan. De instructieregels richten zich op een evenwichtige toedeling van functies. Daarnaast richten de regels zich op een goede omgevingskwaliteit, inclusief een veilige en gezonde leefomgeving. De provincie wil de omgevingskwaliteit van Brabant bevorderen, in combinatie met realisatie van een veilige en gezonde leefomgeving. 3.2.2.2

Toets

3.2.2.2.1 Ligging plangebied Het plangebied is in de omgevingsverordening aangewezen als gelegen binnen het Landelijk gebied. De omgeving is aangeduid als een omgeving waar geen ruimte is voor grootschalige logistiek. Deze aanduiding is niet relevant voor de beoogde ontwikkeling binnen het plangebied

Figuur 21: Kaart 5: Basiskaart Stedelijk gebied, Landelijk gebied, Natuur Netwerk Brabant

3.2.2.2.2 Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies Een omgevingsplan geeft bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties invulling aan een veilige, gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit. Voor het realiseren hiervan wordt toepassing gegeven aan: het principe van zorgvuldig ruimtegebruik, de lagenbenadering en de meerwaardecreatie. Het principe van zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat een ontwikkeling plaatsvindt binnen bestaand ruimtebeslag en dat de mogelijkheden voor intensivering van bestaand ruimtebeslag en meervoudig ruimtegebruik zijn afgewogen en betrokken bij een ontwikkeling. Alleen wanneer uit een zorgvuldige afweging blijkt dat een ontwikkeling niet binnen bestaand ruimtebeslag mogelijk is, is uitbreiding van ruimtebeslag mogelijk.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

31

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

Binnen het plangebied vindt hergebruik van een bestaand bouwperceel plaats voor een passende functie (wonen). De kavels worden begrenst tot een passende omvang. Overtollige bebouwing wordt gesaneerd. Er is geen sprake van aantasting van de lagen. Dit wordt nader omschreven in hoofdstuk 4. 3.2.2.2.3

De waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering en een meerwaardecreatie Een ontwikkeling dient plaats te vinden met toepassing van de lagenbenadering. De lagenbenadering omvat de effecten op: − de ondergrond, zoals het bodem- en watersysteem, aardkundige- en archeologische waarden; − de netwerklaag, zoals natuurnetwerk, energienetwerk, infrastructuur inclusief waterwegen, en een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer; en − de bovenste laag, zoals cultuurhistorische- en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op lucht, milieu, veiligheid en een gezonde leefomgeving. Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder: − − −

de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat; de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn; waarbij de fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit, deel uit kan maken van de meerwaardecreatie.

Met dit plan wordt een agrarische bedrijfsfunctie gesaneerd en wordt de bestaande bedrijfswoning hergebruikt als woonfunctie. Daarnaast wordt middels de regeling Maatwerk met als doel omgevingskwaliteit een extra woning gecreëerd. Dit plan leidt tot extensivering van het gebruik. Dit plan leidt niet tot aantasting van waarden. Dit wordt dit per aspect toegelicht in hoofdstuk 5 van deze motivering. Vanwege de ligging in een cultuurhistorisch landschap (De Berkt) kent het plangebied de aanduiding ‘Cultuurhistorische waarden’.

VAST TE STELLEN Crijns Rentmeesters bv

32

TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22S Kasteellaan 2-4 Heesch - Motivering

Figuur 22: uitsnede van de kaart Instructieregels gemeenten: aardkundige, cultuurhistorische en groenblauwe waarden