1e Tussentijdse rapportage 2025

pagina 32

Weerbare en veilige samenleving Weerbare en veerkrachtige samenleving Huidige uitdagingen We staan we voor allerlei uitdagingen. De NCTV (Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid) heeft begin december alle burgemeesters per brief geïnformeerd over de militaire en hybride dreiging en de noodzaak om de maatschappelijke weerbaarheid en militaire paraatheid te verhogen. Maar ook door de effecten van klimaatverandering wordt een scenario van grootschalige en/of langdurige maatschappelijke ontwrichting steeds realistischer. Ook de dreiging of uitbraak van een virus behoort tot de genoemde uitdaging. Daarnaast zien we dat criminelen hun kansen zien, o.a. bij financiële kwetsbaarheid, en zorgen voor een verstoring in de maatschappij, denk hierbij aan verkoop van drugs aan jongeren, cybercriminaliteit en misbruik van vastgoed voor criminele activiteiten. Een weerbare en veerkrachtige samenleving kan zowel het risico van verstoringen minimaliseren als zich snel herstellen en zich aanpassen aan nieuwe omstandigheden.

Positie gemeente Bernheze We vervullen als gemeente van oudsher een unieke positie en tegelijkertijd een kerntaak in het kader van een weerbare en veerkrachtige samenleving. Dit is dan ook geen nieuwe taak en staat feitelijk los van het dreigingsbeeld. Echter, de omstandigheden vragen om een actualisering van de wijze waarop we hier uitvoering aan geven. Dit ziet toe op de wijze waarop wij de samenleving hierbij betrekken, maar dat gaat ook over de voorbereidingen die we treffen voor onze eigen organisatie. Op dit moment worden er landelijk en regionaal diverse verkenning uitgevoerd naar de structurele invulling van de gemeente om zorg te dragen voor een weerbare en veerkrachtige samenleving. De taken die we nu structureel vervullen zien hoofdzakelijk toe op repressie en actie tijdens een feitelijke crises, maar veel minder op preventie of voorbereiding op een crises. Tevens dient de integrale benadering versterkt te worden. Hierbij is het belangrijk dat we juist de samenwerking met publieke- en private partners versterken. Ook de verbinding tussen zorg en veiligheid is essentieel.

Urgentie Een crisis, ramp of crimineel laat zich niet temporiseren. De spanningen op globaal niveau nemen toe, net zoals de hybride dreiging, terwijl onderzoek uitwijst dat we nog onvoldoende zijn voorbereid op een grote crises. We zien dat normen vervagen, denk aan de normalisering van drugs onder jongeren en geweldsincidenten met zwaar vuurwerk. Door nu te investeren in de bewustwording en handelingsperspectief van inwoners, ondernemers en private partners zorgen we ervoor dat we de risico’s van verstoringen minimaliseren en de samenleving zich snel kan herstellen dan wel aanpassen aan nieuwe omstandigheden.

pagina 33

Als we nu niet investeren in het verfijnen van onze rol en aanpak, is de kans groot dat we niet kunnen voldoen aan de regionale- en landelijke adviezen. Hierdoor lopen onze inwoners en ondernemers, met name de kwetsbaren, een verhoogd risico dat zij onvoldoende zijn voorbereid op een crisis dan wel onvoldoende bewust zijn van de risico’s en handelingsperspectief bij negatieve invloeden van buitenaf.

Kwartiermaker Weerbare en veerkrachtige samenleving In Bernheze is in februari 2025 een kwartiermaker ‘Weerbare en veerkrachtige samenleving’ gestart, gefinancierd door het RIEC met een bedrag van € 40.000,-. De kwartiermaker heeft als opdracht meegekregen om een Plan van aanpak op te stellen om de weerbaarheid en veerkracht in Bernheze te versterken. In basis was de vraag met name gericht op de vertaling van de rapportage ‘Het fenomeen jonge aanwas in Maasland’ naar handelingsperspectief voor de gemeente om te voorkomen dat kwetsbare kinderen en jongeren (tot en met 23 jaar) in de criminaliteit belanden. Maar gelet op de huidige ontwikkelingen en uitdagingen is het wenselijk dat ook het brede perspectief van een weerbare en veerkrachtige samenleving, zoals hierboven geschetst, onderdeel uitmaakt van het plan van aanpak. Zo is de kwartiermaker op dit moment o.a. bezig met een verkenning naar onze eigen continuïteit bij langdurige stroomuitval. In juli levert de kwartiermaker de eerste inzichten op als het gaat om het versterken van de weerbaarheid en veerkracht van de samenleving in Bernheze. Deze worden op 10 juni, tijdens een themabijeenkomst met de raad gedeeld.

Extra financiële middelen 2025 Gelet op de grootsheid van het thema en de landelijke- en regionale ontwikkelingen is behoefte om de opdracht van de kwartiermaker te verlengen tot eind 2025. Hiervoor wordt nu gevraagd om een extra incidentele bijdrage van € 35.000,- zodat we eind 2025 een gedegen inhoudelijk plan van aanpak aan de raad kunnen aanbieden. Dit plan van aanpak bevat tevens een meerjarige uitwerking van de inzet van personeel en de financiële gevolgen. Met behoud van flexibiliteit zodat we kunnen blijven inspelen op de ontwikkelingen die de komende jaren op ons afkomen maar nu nog onzeker zijn.

Extra handjes 2025 (trainee) De provincie heeft ter ontwikkeling van talent een aantal trainees geworven en worden ten laste van de flexibele schil gebracht. De trainees mochten zelf een interessant project kiezen om zich in te ontwikkelen. Bernheze heeft daar onder andere het project Weerbaarheid gepitst. Er is een trainee die voor het project gekozen heeft en vanaf half mei aan de slag gaat. We hebben hiermee extra handjes georganiseerd om een mooie basis te leggen. Tevens kan deze trainee iets betekenen in de verdere borging van de Brabantse Weerbaarheidsnorm.

Achtergrond informatie Ook landelijk is er veel aandacht voor een weerbare en veerkrachtige samenleving. Vanuit verschillende thema’s spreken we over een weerbare en veerkrachtige samenleving. ISZW stelde in 2023 een Agenda veerkrachtige & weerbare samenleving op. Gericht op een samenleving

pagina 34

waarin inwoners vrij zijn, zich onderdeel voelen van de samenleving, gelijkwaardige kansen hebben, in staat zijn om maatschappelijke ontwikkelingen het hoofd te bieden en hun weg weten te vinden in de samenleving. Het NIPV voerde in 2024 een verkenning uit naar het versterken van maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht in tijden van crises. Deze verkenning is ingegeven door de constatering dat de overheid alleen niet in staat is om al de 21e-eeuwse dreigingen, zoals oorlog in Europa, gevolgen van klimaatverandering en verstoring van de infrastructuur, het hoofd te bieden. Als we toekomstige rampen en crises goed voorbereid tegemoet willen treden, is de volledige kracht van de samenleving nodig. Dat vraagt om een maatschappij die zich weerbaar en veerkrachtig kan opstellen. Deze ontwikkelingen leiden ertoe dat zowel de VNG als de Veiligheidsregio Noord-Brabant bestuurlijk een opdracht ophalen om aan de slag te gaan met de duiding van een weerbare en veerkrachtige samenleving.

Consequentie De kosten voor het eerste half jaar 2025 Weerbare en veerkrachtige samenleving bedragen € 40.000,- en deze kosten worden gedekt uit een subsidie/bijdrage vanuit het RIEC. Voor het vervolg in 2025 (tweede halfjaar) verwachten wij € 35.000,- aan kosten.

Dienstverlening en sterke organisatie Vertraging traject HR21 We hebben in 2024 een omvangrijk project doorlopen voor het herzien van het functieboek van de gemeente Bernheze. Dit project hebben we nagenoeg helemaal afgerond binnen één jaar. Echter zijn er enkele kleine vertragingen geweest omdat we, naast voortvarend en doelgericht, ook vooral een zorgvuldig proces hebben willen doorlopen. Deze vertraging brengt extra kosten met zich mee die niet waren voorzien in de oorspronkelijke begroting. De kosten voor het project functieboek vallen ook hoger uit dan gebudgetteerd door de keuze (vanuit de werkgeverscommissie in samenwerking met de griffie) om een apart functieboek voor de griffie op te stellen. Die keuze is gebaseerd op de behoefte aan duidelijkheid en specificiteit in de functiebeschrijvingen binnen de griffie-organisatie. Dit functieboek gaat bijdragen aan een betere positionering en waardering van de functies binnen de griffie. Voor een apart functieboek voor de griffie was geen budget beschikbaar gesteld. Er is incidenteel een extra budget van € 26.000,- nodig om het lopende project functieboek succesvol af te ronden en de griffie te voorzien van een gedetailleerd en specifiek functieboek. Hierbij houden we rekening met de bestaande budgetten.

pagina 35

Consequentie Als gevolg van vertraging traject HR21 is € 26.000,- aan extra budget noodzakelijk.

Privacy gegarandeerd Als gemeente gaan we vertrouwelijk en op een verantwoorde manier om met de aan ons toevertrouwde gegevens. We leggen niet meer vast dan wat nodig is, gebruiken gegevens uitsluitend indien dit conform wetgeving is toegestaan en geven actief uitvoering aan de in de AVG gestelde richtlijnen. Om hier invulling aan te kunnen geven beschikt onze organisatie over een eigen Privacy Officer welke zich primair richt op kaderstelling en advisering op het vlak van privacy. Daarnaast is er een extern Functionaris Gegevensbescherming (FG) wettelijk verplicht, welke voor onze organisatie toezicht houdt op naleving van de AVG. Tevens is, gezien de hoeveelheid aan werkzaamheden in 2025 tijdelijk extra capaciteit ingehuurd in de vorm van een administratief juridisch ondersteuner. In zijn jaarlijkse verantwoording heeft de FG aangegeven dat de momenteel beschikbare capaciteit op toezichthoudend vlak ontoereikend is. In een notitie ter informatie is uw raad hierover geïnformeerd. Geadviseerd wordt om de vanuit de FG beschikbare ruimte te vergroten van vier naar acht uur per week. Deze structurele uitbreiding nemen we mee in de begroting 2026 en voor 2025 incidenteel in deze tussentijdse rapportage.

Consequentie Uitbreiding ondersteuningscontract FG van vier naar acht uur per week. De hiermee gemoeide meerkosten € 22.200,- incidenteel in 2025 op te nemen en deze structureel te verwerken in de begroting 2026.

Verlenging huurcontract De Misse 4 In afwachting van de verbouwing van De Misse 2-4-6 hebben we kantoorruimten verhuurd aan een externe partij. De verhuur is verlengd tot en met 30 september 2025. Dit heeft meeropbrengsten tot gevolg van € 41.295,-. Deze meeropbrengsten voegen we toe aan de reserve huisvesting gemeentehuis De Misse.

Consequentie De incidentele huuropbrengsten van € 41.295,- wegens de tijdelijke verhuur van kantoorruimten toevoegen aan de reserve huisvesting gemeentehuis De Misse.

Financiën Rente Schatkist bankieren Op de rekening-courant bij Rijksschatkist wordt de daggeldrente (EuroSTR) vergoed. Deze was op 1 januari 2025 nog 2,9% en is inmiddels in twee stappen verlaagd naar 2,4% als gevolg van de pagina 36

verlagingen door de Europese Centrale Bank. Verwacht wordt dat de Europese Centrale Bank haar renteverlagingscyclus in 2025 zal voortzetten. In april volgt waarschijnlijk nog een korte pauze. Maar als Amerika zijn plannen om de uitvoertarieven te verhogen doorzet, dan zal de ECB de renteverlagingen hervatten om de Europese economie te ondersteunen. Op 1 januari 2025 had Gemeente Bernheze 16,8 miljoen in Rijksschatkist uitgezet. Uitgaande van dit saldo, de liquiditeitsprognose en de hierboven genoemde renteverwachtingen worden de rentebaten voor 2025 op € 335.000,- positief geraamd

Consequentie De verwachte rentebaten met € 335.000,- incidenteel bijstellen.

Voorlopige aanslag Vennootschapsbelasting 2025 Op basis van de voorlopige aanslag 2025 betalen we voor de Vennootschapsbelasting een bedrag van € 491.270,-. Dit betreft vnl. het fiscale resultaat van de bouwgrondexploitatie.

Consequentie De post vennootschapsbelasting ophogen met € 491.270,-.

Uitkomsten september- en decembercirculaire 2024 gemeentefonds In de begroting 2025 hebben we de uitkomsten van de meicirculaire 2024 verwerkt. Daarna ontvingen we nog de september- en decembercirculaire. Over de uitkomsten van de circulaires informeerden wij u op respectievelijk 17 oktober 2024 en op 30 januari 2025 met een notitie ter informatie. Per saldo leiden deze circulaires tot een netto-bijstelling van € 187.795,-. Deze positieve bijstelling is voornamelijk het gevolg van de bijstelling van het accres voor de loon- en prijsontwikkeling en volume en actualisering van de lokale aantallen per maatstaf.

Consequentie De inkomsten uit het gemeentefonds met incidenteel netto € 187.795,- positief bijstellen.

Actualisering afschrijvingslasten activa 2025 In de begroting 2025 houden we volgens het Besluit begroting en verantwoording rekening met de afschrijvingslasten van de investeringen die opgenomen waren in de begroting 2024. Een aantal van deze investeringen hebben een langere doorlooptijd dan waarmee we rekening hielden. Bijvoorbeeld Nieuwbouw/renovatie Basisschool Op Weg, infrastructurele werken, project huisvesting De Misse 2-4-6, klimaatadaptief/groener inrichten kernen, aanschaf elektrische auto’s. Daarnaast worden enkele investeringen (o.a. Tennispark Loosbroek, verduurzaming culturele centra) volledig afgeschreven in 2025. Per saldo leidt de actualisering van de afschrijvingslasten tot een incidenteel nadeel van € 102.676,-.

pagina 37

Consequenties De post afschrijvingslasten incidenteel met € 102.676,- nadelig bijstellen.

Correctie dotatie reserve weerstandsvermogen In de begroting 2025 hebben we rekening gehouden met een storting in de reserve weerstandsvermogen om te voldoen aan de ratio van 1 (100%). In de jaarrekening 2024 is de toevoeging aan de reserve weerstandsvermogen reeds geactualiseerd op de risico-omvang bepaald bij de jaarrekening 2024. De toevoeging aan de reserve weerstandsvermogen in de begroting 2025 is hiermee achterhaald en kunnen we inclusief de dekking uit de reserve nog nader te bestemmen volledig laten vervallen.

Consequentie De dotatie aan de reserve weerstandsvermogen van € 1.097.883,- inclusief dekking uit de reserve nog nader te bestemmen laten vervallen.

Afsluiten kredieten De volgende kredieten zijn gerealiseerd en kunnen administratief worden afgesloten. Afsluiten kredieten

Begroot

Werkelijk

Vervanging AV-voorzieningen

70.000

69.159

841

Aframen en afsluiten

Duurzame energieagenda

44.000

37.903

6.097

Aframen en afsluiten

Uitvoering Landschapsontwikkelingsplan

50.000

20.213

29.787

Aframen en afsluiten

Vervanging brugleuningen Gouverneursweg

35.500

4.650

30.850

Aframen en afsluiten

Traverse Heeswijk-Dinther

1.624.255

1.624.601

-346

Bijramen en afsluiten

Snelfietsroute Nistelrode-Uden

176.106

22.463

153.643

Aanleg Fietstunnel Weijen-Nistelrode

335.000

488.564

-153.564

511.106

511.027

79

Aframen en afsluiten

Centrum Heesch - klimaatadaptief / groener inrichten

162.000

161.790

210

Aframen en afsluiten

Centrum N'rode - klimaatadaptief / groener inrichten

42.000

46.515

-4.515

Bijramen en afsluiten

Verduurzaming gemeentelijke gebouwen

100.000

100.000

0

Vervanging hekwerken VV HVCH/MHC Heesch

162.432

147.917

14.515

Aframen en afsluiten

I677 nabij Loosbroekseweg – Nistelrode

0

0

0

Technisch afsluiten

GrondruilAankoop K354/K396

0

342.125

-342.125

Bijramen en technisch afsluiten

Uitvoeringsprogamma Erfgoedvisie 2021

12.311

12.311

0

Afsluiten

Uitvoeringsprogamma Erfgoedvisie 2022

50.000

50.000

0

Afsluiten

Totaal Fietsroute/ Fietstunnel

Saldo

In gezamenlijkheid bekijken

Afsluiten

pagina 38

Afsluiten kredieten

Begroot

Werkelijk

Saldo

Uitvoeringsprogamma Erfgoedvisie 2023

50.000

50.000

0

Afsluiten

Beleefbaar maken Bronsschat

50.000

50.000

0

Afsluiten

Verduurzaming OV 2021 - masten

46.220

46.220

0

Afsluiten

Verduurzaming OV 2022 - masten

42.200

42.200

0

Afsluiten

Verduurzaming OV 2022 - armaturen

20.000

20.000

0

Afsluiten

Verduurzaming OV 2023 - masten

42.200

42.200

0

Afsluiten

Vervanging robotmaaiers Nistelrode, Vorstenbosch en Loosbroek

61.875

56.070

5.805

Aframen en afsluiten

Herinrichting Kerkstraat te Vorstenbosch

499.000

499.030

-30

Bijramen en afsluiten

Toelichting Afsluiten krediet Vervanging AV-voorzieningen In 2024 heeft u een krediet van € 70.000,- beschikbaar gesteld voor vervanging van de audiovisuele middelen in het gemeentehuis. Deze vervanging is inmiddels binnen budget gerealiseerd. Voorgesteld wordt om het resterend saldo € 841,- af te ramen en het dit krediet af te sluiten. Afsluiten krediet Duurzame energieagenda uitvoering 2024 Het krediet Duurzame energieagenda uitvoering 2024 kan afgesloten worden. De uitvoering van 2024 is afgerond. Het restant à € 6.097,- kan worden afgeboekt. Er is een nieuw krediet voor duurzame energieagenda uitvoering 2025. Afsluiten krediet Uitvoering Landschapsontwikkelingsplan Dit krediet is in 2013 opengesteld om het Landschapsontwikkelingsplan uit 2012 tot uitvoering te brengen. Er wordt al jaren niets meer op geboekt. Dit krediet is desondanks beschikbaar gehouden om dit in te kunnen zetten als het project Wandelen langs de Aa concreet zou worden. De ontwikkeling van dit wandelpad koppelen we aan de EVZ-ontwikkeling die ook vereist is langs de Aa. Voor die EVZ-ontwikkeling zijn voldoende middelen beschikbaar waardoor het niet meer nodig is om een apart krediet beschikbaar te houden voor het wandelpad. Afsluiten krediet Vervanging brugleuningen Gouverneursweg Het krediet Vervanging brugleuningen Gouverneursweg kan afgesloten worden. De werkzaamheden zijn afgerond.

Kosten voor vervanging zijn in 2022 of 2023 ten laste gebracht van een schade-uitkering wegens een aanrijding. Het restant a € 30.850,- kan worden afgeboekt. Afsluiten krediet Traverse Heeswijk-Dinther Het krediet Traverse Heeswijk-Dinther kan afgesloten worden. De werkzaamheden van fase 1 en fase 2 zijn afgerond. Het verschil a € 346,- kan worden bijgesteld. Er zijn nieuwe kredieten voor fase 3 en fase 4.

pagina 39

Afsluiten kredieten Snelfietsroute Nistelrode-Uden en Aanleg Fietstunnel Weijen-Nistelrode De kredieten Snelfietsroute Nistelrode-Uden en Aanleg Fietstunnel Weijen-Nistelrode kunnen afgesloten worden. Alle werkzaamheden zijn uitgevoerd. Per saldo is het verschil € 79,- en kan afgeboekt worden. Afsluiten kredieten Centrum Heesch en Nistelrode - klimaatadaptief/groener inrichten De kredieten Centrum Heesch-klimaatadaptief/groener inrichten en Centrum Nistelrodeklimaatadaptief/groener inrichten kunnen afgesloten worden. De werkzaamheden zijn afgerond in deze centra met een overschrijding van per saldo € 4.305,-. Afsluiten krediet verduurzaming gemeentelijke gebouwen Voor de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen was een budget beschikbaar van € 100.000,-. Voor dit budget hebben we spouwmuurisolatie aangebracht en een hybride warmtepomp geplaatst bij het gebouw Maxend 3, de vloerisolatie hersteld van sporthal Lindershof, CV-ketel vervangen bij Hockeyclub HDL en zonnepanelen geplaatst bij sporthal ’t Vijfeiken. De werkzaamheden zijn afgerond en het krediet kan worden afgesloten. Afsluiten krediet vervanging hekwerken VV HVCH/MHC Heesch In 2023/2024 zijn de hekwerken bij het sportpark de Braaken vervangen. De werkzaamheden zijn afgerond. De werkzaamheden zijn afgerond met een onderschrijding van € 14.515,- als gevolg van een hogere vergoeding vanuit de SPUK sport.

Afsluiten I677 nabij Loosbroekseweg – N Het krediet I677 nabij Loosbroekseweg – Nistelrode kan afgesloten worden. De grondruil heeft in 2024 plaatsgevonden en het verworven perceel is opgenomen in de activastaat. Het vervreemde perceel stond niet in de activastaat, waardoor de verkoopwaarde als boekwinst in de exploitatie van 2024 opgenomen is. Afsluiten Uitvoeringsprogamma Erfgoedvisie 2021, 2022 en 2023 en Beleefbaar maken Bronsschat De werkzaamheden inzake het uitvoeringsprogramma Erfgoedvisie 2021, 2022 en 2023 zijn afgerond, evenals het beleefbaar maken van de Bronsschat, binnen de daarvoor gestelde budgetten en kunnen worden afgesloten. Afsluiten kredieten Openbare Verlichting 2021 / 2022 / 2023 De werkzaamheden inzake het verduurzamen van masten en armaturen zijn afgerond binnen de daarvoor gestelde budgetten en kunnen worden afgesloten: Afsluiten aankoop K354/K396 – N ruil grond De Wit Holding De grondruil met De Wit Holding heeft in het eerste kwartaal van 2025 plaatsgevonden en het verworven perceel is opgenomen in de activastaat. Het vervreemde perceel stond niet in de activastaat, waardoor de verkoopwaarde van € 342.125,- als boekwinst in deze tussentijdse rapportage opgenomen is.

pagina 40

Afsluiten krediet vervanging robotmaaiers Loosbroek, Nistelrode en Vorstenbosch In 2025 hebben we de robotmaaiers op de sportparken in Loosbroek, Nistelrode en Vorstenbosch vervangen. De vervangingen zijn gerealiseerd met een onderschrijding van € 5.805,-. Herinrichting Kerkstraat Vorstenbosch Herinrichting Kerkstraat Vorstenbosch kan afgesloten worden. Alle werkzaamheden zijn uitgevoerd. Het project is gerealiseerd met een kleine overschrijding, van € 30,-. Nog niet gevoteerde investeringen investeringsplan schrappen Vervallen investeringen investeringsplan Bereikbaarheid Weijen-West Nistelrode

Begroot 50.000

Jaar 2022

Schrappen uit investeringsplan

Niet doorgaan voorgenomen investering Bereikbaarheid Weijen-West te Nistelrode met centrum De investering die in 2022 aangevraagd is voor Bereikbaarheid Weijen-West te Nistelrode met centrum kan vervallen. Inmiddels wordt er een nieuwe woonwijk gebouwd en wordt de bereikbaarheid meegenomen in het grote geheel.

pagina 41