1e Tussentijdse rapportage 2025

Vastgesteld door het college d.d. 2025

Eerste tussentijdse rapportage 2025 Gemeente Bernheze

Inhoudsopgave Inleiding

3

Samenvatting

4

Beleid

5

Leefbare kernen Gezonde zorgzame gemeente Klimaatbestendig, biodivers en circulair Duurzame landbouw en economie Dienstverlening en sterke organisatie

5 13 16 18 19

Budgetten

20

Voorstel

22

Bijlagen

23

Post onvoorzien

24

Stand van de post onvoorziene uitgaven 2025 (2 april)

24

Toelichting budgetten (financiële afwijkingen)

25

Leefbare kernen Gezonde zorgzame gemeente Klimaatbestendig, biodivers en circulair Duurzame landbouw en economie Weerbare en veilige samenleving Dienstverlening en sterke organisatie Financiën

25 27 31 32 33 35 36

pagina 2

Inleiding Met deze rapportage informeren wij uw raad over ontwikkelingen die te maken hebben met de uitvoering van de begroting over 2025 (terugkijkend op de verslagperiode tot en met maart en vooruitkijkend over het resterende deel van 2025). Wij geven een uiteenzetting van de belangrijkste ontwikkelingen bij de realisatie van de voornemens. De begroting en ook deze rapportage wordt onderverdeeld in de volgende programma’s: - Programma 1: Leefbare kernen - Programma 2: Gezonde zorgzame gemeente - Programma 3: Klimaatbestendig, biodivers en circulair - Programma 4: Duurzame landbouw en economie - Programma 5: Weerbare en veilige samenleving - Programma 6: Dienstverlening en sterke organisatie - Programma 7: Financiën Ontwikkelingen, afwijkingen van het bestaande beleid en concernplan aan de orde op basis van bovengenoemde indeling. De toelichting op de financiële afwijkingen ziet u terug in “Toelichting budgetten”.

pagina 3

Samenvatting In het kader van rechtmatigheid is het noodzakelijk dat afwijkingen op programmaniveau door uw raad worden geaccordeerd. Dit is ook een vereiste van onze provinciale toezichthouder om de mutaties per programma inzichtelijk te maken. Programma

Budget 2025 na wijziging

Mutatie tussentijdse rapportage incidenteel

Mutatie tussentijdse rapportage structureel

Budget 2025 na wijziging tussentijdse rapportage

Programma 1: Leefbare kernen

12.666.269

-557.797

17.097

12.125.569

Programma 2: Gezonde zorgzame gemeente

34.631.527

36.750

14.582

34.682.859

Programma 3: Klimaatbestendig, biodivers en circulair

694.558

25.581

-5.924

714.215

Programma 4: Duurzame landbouw en economie

443.198

85.000

-667

527.531

Programma 5: Weerbare en veilige samenleving

3.865.626

23.750

2.410

3.891.786

Programma 6: Dienstverlening en sterke organisatie

14.555.182

592.759

23.093

15.171.034

Programma 7: Financiën

-66.856.360

-723.482

-500

-67.580.342

-517.439

50.091

Resultaat eerste tussentijdse rapportage

Saldo (+ = nadelig / - = voordelig)

-467.348

De eerste tussentijdse rapportage 2025 sluit op een voordelig resultaat van € 467.348,-. Het resultaat bestaat uit een incidenteel voordeel van € 517.439,- en een structureel nadeel van € 50.091,-. Het saldo van de eerste tussentijdse rapportage € 467.348,- toe te voegen aan de reserve nog nader te bestemmen. Het structurele nadeel van € 50.091,-nemen we mee in de begroting 2026. De grotere financiële bijstellingen zijn (V=voordeel, N=nadeel): - Boekwinst grondverkopen en grondruil € 648.577,- (V) - Onderwijsachterstandenbeleid € 170.000,- (V) - Leerlingenvervoer € 100.000,- (V) - Saldo lasten en baten De Wildhorst € 144.070,- (V) - Renteopbrengst schatkistbankieren € 335.000,- (V) - Voorlopige aanslag Vennootschapsbelasting 2025 € 491.270,- (N) - Saldo Algemene Uitkering september- december circulaire 2024 € 187.795,- (V) - Actualiseren afschrijvingslasten € 102.676,- (N)

pagina 4

Beleid Leefbare kernen Omgevingsplan Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan het transitieplan voor het omgevingsplan, waarin onder meer de gemeentelijke ambities, fasering, rol van de raad, organisatie-impact en uitgangspunten voor participatie worden uitgewerkt. Dit plan wordt na de zomervakantie voorgelegd aan de Raad. In het transitieplan sluiten we aan op de kernprincipes van de Omgevingswet: we brengen beleid en regels voor de fysieke leefomgeving samen, houden ruimte voor lokale keuzes, en zorgen dat inwoners en andere betrokkenen op een begrijpelijke manier mee kunnen denken en mee kunnen praten. De opgave is omvangrijk en complex. We actualiseren álle geldende bestemmingsplannen en integreren regelgeving uit verordeningen en milieudomeinen tot één juridisch sluitend, samenhangend omgevingsplan. Dat vraagt om nauwe afstemming tussen beleid en uitvoering, juridische zorgvuldigheid en bestuurlijke keuzes. Het nieuwe omgevingsplan wordt daarbij stapsgewijs opgebouwd met meerdere wijzigingsbesluiten, verspreid over een langere periode. De komende jaren is structurele inzet, specialistische capaciteit én voldoende financiële ruimte nodig om deze wettelijke en inhoudelijke transitie zorgvuldig te realiseren.

Woningbouw De ambities uit onze woonvisie vinden hun uitwerking in de verschillende woningbouwplannen. Hieronder een korte toelichting op de grootste plannen.

1. Herstructurering d’n Berg (Heesch) Het project bestaat uit het realiseren van 72 sociale huurwoningen door Mooiland. De Raad heeft het bestemmingsplan 4 juli 2024 vastgesteld. Daarna heeft het plan ter inzage gelegen. Er is geen beroep ingesteld bij de Raad van State. Het bestemmingsplan is onherroepelijk.

pagina 5

De start van de woningbouw wordt maart 2026 verwacht. Tegelijk met de nieuwbouw van de woningen wordt ook de openbare ruimte aangepakt. Dat zal eind 2026/begin 2027 zijn.

2. Kamersche Hoef (Heeswijk-Dinther) Het project bestaat uit het realiseren van 143 woningen. De Raad heeft het bestemmingsplan 26 september 2023 vastgesteld. Daarna heeft het plan ter inzage gelegen. Er is geen beroep ingesteld bij de Raad van State. Daarmee is het bestemmingsplan onherroepelijk. De locatie wordt momenteel bouwrijp gemaakt. De verkoopprocedure start medio 2025. Start bouw wordt medio 2026 verwacht.

3. Nobisweg-Koffiestraat (Heeswijk-Dinther) Het project bestaat uit 208 woningen. De Raad heeft het bestemmingsplan 26 september 2024 vastgesteld. Daarna heeft het plan ter inzage gelegen. Er is beroep ingesteld bij de Raad van State. Het plan ligt tot de behandeling van het beroep door de Raad van State stil.

4. Oude Torenweg (Nistelrode) Het project bestaat uit het realiseren van vijf sociale huurwoningen door Mooiland. De Raad heeft het bestemmingsplan op 23 mei 2024 vastgesteld. Het plan heeft daarna ter inzage gelegen. Er is beroep ingesteld bij de Raad van State. Op 21 januari is er een voorlopige voorziening aangevraagd. Op 12 maart heeft de Raad van State de voorlopige voorziening toegekend. Het plan ligt tot de behandeling van het beroep door de Raad van State stil. Een herstelbesluit is op dit moment in voorbereiding.

5. Weijen West fase 1 (Nistelrode) Het project bestaat uit het realiseren van ongeveer 27 woningen waarvan 9 sociale huurwoningen (30%) door Mooiland. De Raad heeft het bestemmingsplan 23 mei 2024 vastgesteld. Daarna heeft het plan ter inzage gelegen. Er is beroep ingesteld en een voorlopige voorziening aangevraagd bij de Raad van State. Op 19 maart heeft de Raad van State het beroep ongegrond verklaard. Momenteel worden voorbereidingen getroffen voor de uitgifte en het bouwrijp maken.

6. Heeswijkse Akkers (Heeswijk-Dinther) Het project bestaat uit het realiseren van 73 woningen waaronder 20 projectwoningen, 8 vrije kavels, 16 sociale huurwoningen en maximaal 8 kavels bestemd voor CPO bouw. De overige gronden zijn niet in eigendom van de gemeente.

pagina 6

De Raad heeft het bestemmingsplan is 6 oktober 2022 vastgesteld. Tijdens de beroepstermijn is er door twee partijen beroep ingesteld. Met de bezwaarmaker binnen het plangebied zijn afspraken gemaakt. Hierop is het beroep ingetrokken. Het andere bezwaar loopt nog. Het beroep is 21 februari bij de Raad van State behandelt. De raad van State heeft inmiddels een positieve uitspraak gedaan, waardoor dit bestemmingsplan nu onherroepelijk is. We gaan starten met de gronduitgifte.

7. Schaapsdijk wijziging Kavel K4/K5 (Loosbroek) Het bestemmingsplan Schaapsdijk is in 2022 vastgesteld. Het project bestond uit het realiseren van 25 woningen in CPO verband en 5 sociale huurwoningen. Deze kavels zijn in 2023 en 2024 verkocht. De woningen zijn nagenoeg allemaal gebouwd met uitzondering van twee vrijstaande woningen. Het college heeft besloten deze kavels te wijzigen zodat er sociale- en betaalbare koopwoningen gerealiseerd kunnen worden. Hierbij zal een ontwikkelaar worden betrokken. Begin 2025 is de omgevingsdialoog gevoerd. De verwachting is dat medio 2025 de ruimtelijke procedure en het uitgifteproces wordt opgestart. Start bouw wordt verwacht medio 2026.

8. Mozartlaan-Verdilaan (Heesch) Het project bestaat uit het realiseren van een appartementengebouw met 25 sociale huurwoningen door Brabant Wonen. Omgevingsdialoog is in 2023 gevoerd. De verwachting is dat medio 2025 de ruimtelijke procedure wordt opgestart.

9. De Bunders (Heesch) Het plan voorziet in circa 325 woningen. De omgevingsdialoog is inmiddels afgerond. Het benodigde TAM-Omgevingsplan is vastgesteld. Er zijn twee beroepen ontvangen. Er wordt gekeken om deze minnelijk af te wikkelen. Tevens wordt momenteel een wijziging Omgevingsplan (TAM-Omgevingsplan) gevolgd om de benodigde compensatiegronden voor diersoorten mogelijk te maken. De planning voorziet in bouwrijp maken vanaf de tweede helft 2026 en start woningbouw vanaf medio 2027.

pagina 7

10. Weijen-West fase 2 t/m 5 (Nistelrode) Het plan voorziet in circa 250 woningen. De omgevingsdialoog / participatie wordt momenteel opgestart. Een eerste stap zal zijn een informatiebijeenkomst voor de omgeving na de zomer van dit jaar. De benodigde planologische procedure is in de opstartfase. Het stedenbouwkundige plan is begin april van dit jaar definitief gemaakt. Dit vormt de basis voor de planologische procedure. De planning voorziet in het bouwrijp maken vanaf de tweede helft 2027 en start woningbouw vanaf circa begin 2028.

11. Oude Veghelsedijk (Vorstenbosch) Het plan voorziet in circa 30 woningen. De omgevingsdialoog/participatie is opgestart. Een eerste stap was een informatiebijeenkomst afgelopen december (2024). De benodigde planologische procedure is in gang gezet. De planning voorziet in bouwrijp maken vanaf de tweede helft 2026 en start woningbouw vanaf begin 2027.

12. Molenhoeven 3 (Loosbroek) Het plan voorziet in circa 60 woningen. De omgevingsdialoog/participatie is opgestart. Een eerste stap zal zijn een informatiebijeenkomst voor de omgeving na de zomer van dit jaar. De benodigde planologische procedure is in opstartfase. In kwartaal één en twee van dit jaar is helderheid is gekomen over de te voeren planologische procedure voor ons plangebied tezamen met het aangrenzende plangebied van de aangrenzende grondeigenaar. Het stedenbouwkundige plan is medio april van dit jaar definitief gemaakt. Dit vormt de basis voor de planologische procedure. De planning voorziet in bouwrijp maken vanaf eind 2026 en start woningbouw vanaf circa medio 2027.

13. Flexwoningen (Schoonstraat Heesch en Zwarte Molen Zuid Nistelrode) Het project voorziet in het realiseren van 29 flexwoningen aan de Schoonstraat in Heesch en 40 flexwoningen nabij Zwarte Molen Zuid in Nistelrode. De doelgroep is spoedzoekers die door de woningcorporatie zullen worden toegewezen. De omgevingsdialoog/participatie is in gang. Medio vorig jaar (2024) heeft voor de beide planlocaties een afzonderlijke informatiebijeenkomst plaatsgevonden..

pagina 8

De benodigde planologische procedure (voor de beide locaties ieder een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit ofwel BOPA) is afgerond. Voor de locatie Zwarte Molen Zuid is de omgevingsvergunning verleend en zullen de woningen na de zomervakantie van dit jaar zijn gerealiseerd. Op de locatie Schoonstraat zijn bij archeologisch onderzoek resten gevonden van een middeleeuws dorp. De geplande aanleg van de nutsvoorzieningen kon hierdoor niet doorgaan en moet opnieuw ingepland worden. Dit levert een vertraging om van circa 18 maanden. Voor wat betreft de locatie Schoonstraat in Heesch is bouwrijp maken voorzien voor de tweede helft van dit jaar en start woningbouw omstreeks eind 2026. Voor wat betreft de locatie Zwarte Molen Zuid is het bouwrijp maken afgerond en is de start en afronding van de woningbouw (het plaatsen van de wooneenheden) voorzien voor de eind tweede kwartaal van dit jaar (2025). Afronding voor de zomer is het doel.

Kostenverhaal en financiële bijdragen De raad heeft op 18 april 2024 het programma kostenverhaal en financiële bijdragen vastgesteld. Daarin is bepaald dat bij de 2de tussentijdse rapportage 2024 een tussentijdse evaluatie zou plaatsvinden hoe het proces functioneert. Dit moment bleek in de praktijk te vroeg om goede evaluatie uit te voren, daarom dat deze bij de huidige tussentijdse evaluatie plaatsvindt. Tot op heden krijgt de gemeente geen signalen dat het systeem van PSU-brieven niet functioneert. Initiatiefnemer begrijpen over het algemeen hoe het systeem werkt en de gemeente heeft geen signalen ontvangen dat plannen hierdoor niet doorgaan of extra vertraging oplopen. Daarnaast kent de gemeente sinds eind 2024 ook een notitie “Uitleg toepassing kostenverhaal”. Deze deelt zij in een vroeg stadium van planbehandeling met initiatiefnemers, zodat die ook weten waar ze aan toe zijn. Het aantal PSU-brief trajecten dat volledig is doorlopen is wel beperkt. Daardoor kan er nog te weinig gezegd worden over of de gehanteerde voorschotten dekkend zijn. Wel is een duidelijke trend zichtbaar dat het aantal initiatieven die onder kostenverhaal vallen teruglopen. Dit betekent dat minder initiatieven kunnen worden toegerekend aan het grondbedrijf. De verwachting is dat dit resulteert in een structurele verlaging van ongeveer 2 fte die toerekenbaar is aan het grondbedrijf.

Het is nog te vroeg om de exacte financiële gevolgen correct te verwerken. De verwachting is dat de financiële gevolgen bekend zijn tijdens en verwerkt kunnen worden in de tweede tussentijdse rapportage 2025.

Gebiedsvisie Abdij en omgeving Gemeente Bernheze, Abdij van Berne, Laverhof en Actief Burgerschap hebben eind 2024 een intentieovereenkomst getekend voor het opstellen van de Gebiedsvisie Abdij en omgeving. pagina 9

De Gebiedsvisie dient richting te geven aan ruimtelijke, functionele en inhoudelijke ontwikkeling van het hele plangebied. De Gebiedsvisie zal een uitwerking worden van de Omgevingsvisie, die in 2024 is vastgesteld door de Gemeenteraad. Omgevingsdialoog/participatieproces wordt momenteel doorlopen. Op 18 februari heeft de eerste participatie-avond 'Toekomstfestival Abdij van Berne en omgeving' plaatsgevonden. De tweede participatie-avond op 19 mei. De gebiedsvisie zal na de zomer het besluitvormingsproces in gaan.

Wonen: pilot programma Volkshuisvesting (uitwerking Omgevingsvisie) De aangekondigde nieuwe woonvisie is inmiddels vervangen door het programma Volkshuisvesting. Deze wordt momenteel geschreven en na het zomerreces door uw raad vastgesteld. Hiermee komt de woonvisie zoals we deze kenden te vervallen. Echter kent het programma wel veel overlap en zal het gereserveerde budget daarvoor worden ingezet.

Mobiliteit In Nistelrode worden op dit moment verschillende onderzoeken uitgevoerd. Daarnaast worden mogelijke maatregelen om de verkeerssituatie te verbeteren geïnventariseerd. Dit gaat concreet om de volgende aspecten: - Opwaarderen fietspad Waardsestraat naar een 30 km/u weg (concrete maatregel). - Verkeerskundige uitgangspunten voor de herinrichting Weijen-Laar (vooruitlopend onderzoek op herinrichting). - Verkenning randwegen Nistelrode (vooruitlopend onderzoek op grote toekomstige infrastructurele maatregel rondom Nistelrode). De concrete maatregel opwaarderen Waardsestraat zal door middel van een participatietraject met inwoners van Nistelrode verder vormgegeven worden. Dit is een verzoek vanuit de inwoners in Nistelrode en wij verlenen daar medewerking aan. In de tweede helft van het jaar 2025 kunnen resultaten verwacht worden van de verschillende onderzoeken die op dit moment plaatsvinden. Deze onderzoeken zitten nu nog in verkenning- en onderzoeksfase.

Groen, natuur, landschap: pilot programma GGS Er zijn bijeenkomsten gehouden met raad, college en ambtenaren om voeding te verkrijgen voor het programma GGS. Uit de raad kwam de wens naar voren om goed betrokken te blijven bij de inhoud. En van het college kwam de wens om een extra themabijeenkomst te houden over strategische doelen. Aanvankelijk was beoogd voor het zomerreces een opiniërende bespreking met de raad te houden om de concept-versie van het programma te bespreken. Door de grote

pagina 10

hoeveelheid input die is geleverd en de wens van het college om een extra themabijeenkomst te beleggen, wordt dat streven niet gehaald. Na het zomerreces leggen we een conceptstuk ter opiniëring voor aan de raad, waarin nog een aantal inhoudelijke keuzes gemaakt moeten worden.

Toerisme & Recreatie: Natuurcentrum NME Maashorst Aan het bestuur van bezoekerscentrum de Maashorst is een sluitende meerjarenbegroting en beleidsplan gevraagd als onderbouwing voor subsidieverstrekking. De afspraak is dat deze stukken in mei zullen worden aangeleverd. Op basis daarvan worden vervolgafspraken gemaakt. Vorig jaar hebben zowel de gemeente Maashorst als Bernheze eenmalig extra geld beschikbaar gesteld met dit als randvoorwaarde.

Erfgoed, cultuurhistorie, monumenten: Bakhuis molen Nistelrode In het eerste kwartaal zijn samen met de molenaars en de heemkundekring voorbereidende werkzaamheden gestart voor de realisatie van het “nieuwe bakhuis”. Samen met hen is besloten om niet het bakhuis te verplaatsen, of af te breken en opnieuw op te bouwen (te kostbaar), maar om een schuurachtig bijgebouw te gaan realiseren. In dit bijgebouw kunnen de vereisten voor het nieuwe bakhuis worden gerealiseerd (veiligheid bij de molen, toegankelijkheid voor minder validen). Tevens kan door deze oplossing een duurzaam onderkomen (geïsoleerd) en een ensemble wat meer recht doet aan de authentieke historische context. In het tweede kwartaal zal samen met een lokale aannemer de uitwerking worden gemaakt en kunnen vervolgens de vergunningen worden aangevraagd.

Duurzaamheid Naar aanleiding van een rekenkameronderzoek is een Duurzaamheidsnotitie opgesteld waarin de duurzame doelen van de gemeente samengevat zijn. Het duurzaamheidsoverleg vindt inmiddels vier maal per jaar plaats vindt onder leiding van een coördinerend wethouder. De voortgang en monitoring vindt halfjaarlijks plaats en de Duurzaamheidsnotitie zal tweejaarlijks worden geactualiseerd en ter informatie aan de raad voorgelegd worden.

Behoud Moluks Cultureel erfgoed De Molukse gemeenschap heeft dit jaar de Stichting Molukse Raad Nistelrode (Stichting "Morani") opgericht. Het doel van deze stichting is om de Molukse culturele identiteit te behouden en uit te dragen. De Stichting gaat hiervoor activiteiten organiseren die niet alleen voor de Molukse gemeenschap zijn, maar waarbij ook alle inwoners van de gemeente betrokken worden.

pagina 11

Projectplan huisvesting maatschappelijke organisaties HeeswijkDinther Na een meervoudig onderhandse aanbesteding is in het laatste kwartaal van 2024 opdracht gegeven aan ICS Adviseurs om een QuickScan op het Maatschappelijk Vastgoed in Heeswijk-Dinther uit te voeren. De focus ligt hierbij op de verhouding tussen vraag- en aanbod in de betreffende kern.

Vernieuwbouw basisschool Op Weg te Vorstenbosch In april 2025 is basisschool Op Weg verhuisd naar de tijdelijke huisvesting aan de Tipweg 8a in Vorstenbosch. Het tijdelijke schoolgebouw voldoet aan alle vereisten voor een optimaal leerklimaat voor (jonge) kinderen. Gedurende een kalenderjaar krijgen de kinderen op deze tijdelijke locatie les, voordat zij terug verhuizen naar het vernieuwbouwde schoolgebouw aan de Eggerlaan. Hoewel er vanuit de Flora en Fauna onderzoeken en de landelijke netcongestie verschillende uitdagingen naar voren zijn gekomen, die allemaal impact (kunnen) hebben op de bestaande planning, is er nu geen reden om aan te nemen dat het definitieve schoolgebouw niet op tijd klaar is om per mei 2026 in gebruik genomen te kunnen worden.

Vervanging WKO-installatie CC de Pas Sinds enkele jaren is bekend dat de WKO-installatie in het gebouw niet functioneert. Na verschillende inspanningen is het nog niet gelukt om werkzaamheden ten aanzien van het vervangen van deze installatie uit te laten voeren. In afwachting van het project Huisvesting De Misse 2-4-6 is er medio 2024 opdracht gegeven om te onderzoeken welke technische mogelijkheden er zijn om in een tussentijdse oplossing te voorzien. Met het uitvoeren van deze werkzaamheden is het binnenklimaat van De Pas beter beheersbaar, in aanloop naar de definitieve oplossing voor het binnenklimaat in de grootschalige verbouwing na positieve besluitvorming over het project huisvesting De Misse 2-4-6.

Energie-agenda gemeentelijk vastgoed Gemeente Bernheze heeft zichzelf de ambitie gesteld om op 1 januari 2025 alle gemeentelijke gebouwen op een energielabel A te hebben. De toets op deze ambitie vindt plaats in de vorm van nieuwe inspecties voor alle gebouwen, waaruit nieuwe energielabels bekend worden. Na ontvangst van deze energielabels in het eerste kwartaal van 2025, wordt de gemeenteraad geïnformeerd of de ambitie is waargemaakt en/of welke aanvullende maatregelen er nodig of, dan wel wenselijk zijn om de doelstelling alsnog te behalen.

pagina 12

Gezonde zorgzame gemeente Sportpark Koffiestraat-Hommelsedijk (Heeswijk-Dinther) Het plan voorziet in een nieuwe gezamenlijke sportaccommodatie voor vijf lokale sportverenigingen, mogelijk aangevuld met nog andere verenigingen en organisaties. De Raad heeft op 12 december 2024 een voorkeurslocatie aangewezen. Momenteel wordt een uitgebreid haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Hierbij zullen alle mogelijke stakeholders / belanghebbenden worden betrokken waarmee eveneens de omgevingsdialoog/ participatie is opgestart. De uitkomsten van dit onderzoek moeten leiden tot een advies aan het college over de daadwerkelijke nadere ontwikkeling en realisatie van de plannen, zowel maatschappelijk, ruimtelijk als bedrijfseconomisch. De betrokken grondeigenaren binnen het plangebied oftewel het gebied waarop het Voorkeursrecht is gevestigd, zijn afzonderlijk benaderd. De benodigde planologische procedure zal op basis van de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek vanaf eind van dit jaar worden opgestart. Het doel is om in een termijn van circa vijf jaar het nieuwe sportpark te realiseren.

Huisvesting bijzondere doelgroepen Huisvesten van vergunninghouders De provincie heeft de rol van toezichthouder op het huisvesten van vergunninghouders. We hebben van hen het bericht gekregen dat we niet voldoen aan onze taakstelling. Deze constatering is terecht. Er zijn simpelweg te weinig woningen beschikbaar waar vergunninghouders kunnen wonen. Overigens hebben wij goed contact met de woningcoöperaties die in ons gebied actief zijn. Hiermee zijn prestatieafspraken gemaakt die elk kwartaal worden gemonitord. Duidelijk is dat de coöperaties doen wat ze kunnen. Tevens wordt aangegeven dat vraag en aanbod niet overeenkomen. Er worden veelal alleengaanden gekoppeld die wachten op gezinshereniging. Voor deze groep is vaak geen passende huisvesting te vinden. Gezien het vorenstaande verwacht gemeente dat de taakstelling op het volgende peilmoment niet is gerealiseerd.

Gemeentelijke opvanglocaties De realisatie van de benodigde capaciteit op de Meerstraat 45 in Heeswijk-Dinther heeft vertraging opgelopen. Dit komt door netcongestie en het ontbreken van een extra beveiligde vluchtwegen in het oorspronkelijke ontwerp. Om hoge kosten voor een batterij te omzeilen wordt er nu op gas gekookt. De extra beveiligde vluchtwegen zijn aangebracht conform advies van de brandweer. De

pagina 13

kosten voor deze aanpassingen én de kosten voor het buitenterrein kunnen we deels declareren bij het Ministerie. Voor de zomer van 2025 is er een capaciteit van 70 plekken op de Tramplein 3 in Nistelrode, 7 plekken in 2 woonhuizen die we in gebruik hebben voor ontheemden én 82 plekken op de Meerstraat 45 in Heeswijk-Dinther. Voor de ontbrekende capaciteit onderzoeken we of we zogenaamde Hugo de Jonge woningen in kunnen zetten, dit is een flexibel concept wat we snel kunnen realiseren. Voor de reguliere gemeentelijke opvanglocaties ontvangen we een normbedrag van € 44,- per beschikbaar bed per dag (tot 1 januari 2025 was dat € 61,-). Uit dit normbedrag moeten we de reguliere exploitatiekosten bekostigen van de opvang, zoals energielasten, huur, bewaking, schoonmaak. Daarnaast worden vanuit dit normbedrag ook de inrichtingskosten van de nieuwe locatie aan de Meerstraat bekostigd. Op basis van een globale berekening zou dit voor Bernheze een rijksbijdrage betekenen van € 2,4 miljoen voor 2025. Het is op dit moment nog niet in te schatten of de rijksbijdrage voldoende is om de reguliere exploitatiekosten en de inrichtingskosten van de Meerstraat te bekostigen. De bijdrage in het leefgeld voor Oekraïners die geen werk hebben worden volledig vergoed.

Sinds 1 januari 2025 innen we ook een eigen bijdrage bij bewoners in een gemeentelijke opvang die een inkomen hebben uit werk (€ 105,- per persoon en/of € 210,- per gezin). Deze eigen bijdragen moeten we terugbetalen aan het rijk.

Breed maatschappelijk beleid In november 2024 informeerden we u over het uitvoeringsprogramma 2025-2026. Dit programma is ontwikkeld samen met de netwerkorganisaties, waaronder huisartsenzorg HUMO, ouderenorganisaties (NOVO), de bibliotheek, Muzelinck, GGD, ONS welzijn en de gemeente. Deze groep is verantwoordelijk voor de samenstelling en uitvoering van het Breed Maatschappelijk Beleid (BMB). We werken themagericht en de thema’s voor de komende periode zijn: - Verbetering van de toegang tot zorg: Met een extern projectleider werken we aan een betere samenwerking binnen Wegwijzer. Hierin nemen we mee hoe we de samenwerking in lokale teams en het informele netwerk kunnen verstevigen. Het externe advies verwachten we voor de zomer. - We versterken ontmoeting(s-activiteiten) voor jeugdigen en ouderen. Onderwerpen die hier o.a. spelen zijn de vraag naar meer vrijwilligers en aanpak eenzaamheid. - We zetten in op preventie, zoals normaliseren. Samen met partners als onderwijs, ONS welzijn, huisartsen en GGD willen we hulp aan jongeren meer dichtbij inzetten, zonder medische oplossingen. Onderdeel van normaliseren is het ondersteunen van ouders. Hiervoor

pagina 14

-

zijn we in 2025 gestart met het versterken van het aanbod van het Centrum voor Jeugd en Gezin (trainingen, opvoedondersteuning en inlooppunt). Andere onderwerpen zijn werken aan de verbinding zorg en veiligheid, nieuw kunst en cultuurbeleid en vrijwilligersbeleid en de onderwerpen GALA. We werken aan een gezamenlijke uitvoeringsagenda voor de woonzorgvisie en BMB. Op 1 april was er een themabijeenkomst met de raad. Rond de zomer organiseren we een themabijeenkomst voor commissie- en raadsleden om de voortgang van het BMB te laten zien.

Participatie via Werk en inkomen Wet van ‘School naar duurzaam werk’: De beoogde inwerkingtreding (1 augustus 2025) is uitgesteld naar 1 januari 2026 (en mogelijk juli 2026). De voorbereidingen voor de invoering van de wet en de vernieuwde samenwerking in de regio zijn wel gestart. Deze voorbereidingen zijn regionaal opgepakt en worden uitgevoerd door Noordoost Brabant Werkt.

Participatiewet in balans De beoogde inwerkintreding (1 juli 2025) blijkt niet haalbaar. De wet gaat op zijn vroegst pas in op 1 januari 2026. De voorbereidingen voor de uitvoering van deze wet zijn inmiddels wel opgestart in samenwerking met gemeente Meierijstad.

Inkomensafhankelijke bijdrage Wmo De invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage (was verwacht 2026) is uitgesteld, invoering staat nu gepland voor 1 januari 2027. De financiële gevolgen die de invoering van deze wet heeft zijn, zoals eerder aan u gecommuniceerd, niet duidelijk.

Positieve gezondheid Valpreventie Vooruitlopend op het inrichten van de ketenaanpak valpreventie is in 2024 een werkgroep valpreventie ingericht met relevante beweeg- en gezondheidsprofessionals en is een projectplan Valpreventie Bernheze opgesteld. Begin 2025 heeft een meetweek plaatsgevonden waarbij in alle kernen gebruik is gemaakt van de Smartfloor om valrisico bij inwoners in te schatten. Voor het inrichten van een uitvoeringsorganisatie, de opvolging van de meetweek en het inrichten van de daadwerkelijke ketenaanpak hebben we dekking gevonden in de incidentele middelen.

Ontwikkelingen IZA (integraal zorgakkoord) We nemen deel aan samenwerking met gemeenten in het kader van IZA (akkoord tussen zorg en welzijnspartijen, gemeenten, overheid). IZA richt zich op toekomstbestendige, toegankelijke en betaalbare zorg. Volgens de afspraken in IZA is onze regio Noordoost-Brabant en Bommelerwaard

pagina 15

onderverdeeld in drie subregio’s, waarvan Samen in Gezondheid (Maashorst, Oss, Meierijstad, Bernheze, Boekel) er één is. In de subregio maken de gemeenten samen met zorg en welzijnspartijen een integraal transformatieplan. Dit plan bevat drie inhoudelijke lijnen: Samen Gezond, Vitaal Ouder en Mentaal Gezond. Voor de periode 2024-2027 vragen we als subregio IZA middelen aan om binnen deze lijnen te verbreden, innoveren of versnellen. Binnen de lijnen voeren we al interventies uit. Ingezet wordt op een cultuur van anders denken en doen, werken vanuit de vraag én kracht van inwoner en gemeenschap, ofwel de Samenwerkwijze als uitgangspunt. Ieder college dient in te stemmen met het plan, waarna het naar verwachting voor de zomer ingediend wordt bij de beoordelende zorgverzekeraars (VGZ en CZ in onze regio). Pas na die beoordeling kunnen we als subregio een aanvraag doen bij VWS voor een Specifieke uitkering transformatiemiddelen, dit betreffen incidentele middelen.

Klimaatbestendig, biodivers en circulair Energietransitie/warmtetransitie Als onderdeel van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP), zijn we bezig met het opzetten van een regionale isolatieaanpak. Dit als vervolg van de gemeentelijke isolatieaanpak, om ook de komende jaren eigenaar-bewoners te ondersteunen bij het nemen van isolatiemaatregelen. De regionale aanpak gaat aan het einde van 2025 van start en loopt minimaal vier jaar. Op 1 januari 2026 gaat de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (WGIW) in. Deze wet maakt het verplicht voor gemeenten om een warmteprogramma op te stellen als verplicht programma onder de Omgevingswet. Het eerste warmteprogramma moet uiterlijk 31 december 2026 vastgesteld zijn. Komend jaar wordt gewerkt aan het opstellen van het warmteprogramma. Dit warmteprogramma vervangt de Transitievisie Warmte. Het eerder aangekondigde actieplan voor de warmtetransitie wordt verwerkt in het programma als uitvoeringsagenda.

Afval, circulair en schone lucht Nieuwe partner afvalinzameling Doordat de Afvalstoffendienst heeft aangegeven de dienstverlening in 2026 te kunnen voortzetten is het selectieproces van een nieuwe afvalinzamelaar uitgesteld tot het voorjaar van 2026. Het jaar uitstel biedt de kans om de ontwikkelingen die de Afvalstoffendienst doormaakt mee te kunnen wegen in het selectieproces van de nieuwe samenwerkingspartner. Het jaar uitstel biedt ruimte om modernisering van het minicontainerpark (vernieuwing van de chips) door te voeren. Onderzocht wordt in hoeverre de investering de marktcondities positief kan beïnvloeden.

pagina 16

Grondstoffenplan De resultaten van een onder inwoners gehouden enquête, diende als input voor een workshop tijdens Bernheze Bespreekt. Het Grondstoffenplan wordt in de septembercyclus ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.

Schone Lucht Akkoord In september worden de meldingen in het systeem ‘Signalen met betrekking tot houtstook geanalyseerd om te bepalen of aanvullend beleid wenselijk is. In het kader van het amendement uit 2024 wordt een communicatiecampagne ontwikkeld met betrekking tot het verbeteren van de luchtkwaliteit in Bernheze in 2025. Een onderzoek naar de effecten van implementatie van de CO2-prestatieladder (zoals opgenomen in het bestuursprogramma) is gestart met het opstellen van een Plan Van Aanpak.

Water en klimaat De uitvoering projecten en werkzaamheden in het PWR zijn enerzijds reguliere werkzaamheden om riolering doelmatig te beheren en anderzijds jaarlijkse maatregelen/projecten die gepland zijn om het stelsel te verbeteren, wateroverlast te voorkomen, en de waterkwaliteit te verbeteren. De werkzaamheden voor 2025 worden momenteel opgepakt door de werkvoorbereider en binnenkort wordt de functie voor projectleider uitgezet om daarmee de resterende projecten voor 2025 uit te voeren. Eén belangrijke afwijking in de werkzaamheden is de inzet en tijdsbesteding aan het thema ‘Wateroverlast op de Maashorst’. Hier wordt door zowel gemeente, waterschap, als (vertegenwoordiging van) bewoners samen gekeken naar (mogelijke) knelpunten in het watersysteem en met informatieavonden onze inwoners geïnformeerd over de Peellandbreuk. Voor onze gemeente betekent dit in de praktijk dat er meer afstemming/werkzaamheden en communicatie rondom dit thema plaatsvindt. De toename van communicatie is zowel intern als extern. Dit speelt in zowel gemeente Maashorst, Oss en Bernheze. Financieel is er budget voor maatregelen in openbaar gebied/gemeentegronden. De ambtelijke capaciteit is maar beperkt beschikbaar vanwege reguliere taken en de uitvoeringsagenda van het PWR.

Samen met gemeente Maashorst en het waterschap proberen we de daarom de communicatie centraal te organiseren via het waterschap (mogelijke omgevingsmanager) en maatregelen in de tijd weg te zetten, afhankelijk van omgevingsfactoren.

pagina 17

Duurzame landbouw en economie Bedrijventerreinen 1. Cereslaan-West/Vismeerstraat (Heesch) Het bestemmingsplan Cereslaan/Vismeerstraat is door de gemeenteraad vastgesteld. Tegen het vastgestelde bestemmingsplan is één beroep ingediend. Met deze indiener wordt overleg gevoerd. Indien het beroep wordt ingetrokken is er sprake van een onherroepelijk bestemmingsplan. Indien het beroep niet wordt ingetrokken dan zal de Raad van State het bestemmingsplan behandelen. Het is onzeker om een termijn te noemen waarbinnen de Raad van State het beroep in behandeling neemt. Ervaring leert dat dat minimaal één jaar kan duren.

2. Bedrijventerrein Retsel III (Heeswijk-Dinther) Het plan moet gaan voorzien in een nieuw bedrijventerrein van netto circa vijf hectare uitgeefbaar terrein, tot maximaal milieucategorie 3.2. Een behoefteonderzoek is uitgevoerd en de programmeringsafstemming met de Provincie heeft plaatsgevonden. Het project is in het eerste kwartaal van dit jaar opgestart met het opstarten van verschillende onderzoeken: interne en externe milieubelemmeringen, verkennend archeologisch onderzoek, onderzoek naar verkeersontsluiting/-afwikkeling en onderzoek naar de waterhuishouding in het gebied. Op basis van de uitkomsten zal een keuze gemaakt worden over de exacte ligging van het te ontwikkelen bedrijventerrein. De concrete planning inclusief de omgevingsdialoog/participatie, planologische procedure en het ontwikkel- en realisatie proces is nog niet bekend.

De Wildhorst (herontwikkeling) Op 27 maart 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de herijking van de toekomstvisie van de Wildhorst. Het gevolg hiervan is dat het park wordt herontwikkeld naar recreatie. Inmiddels is met Zeelenberg een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Eind dit jaar hebben we de businesscase in beeld. De overeenkomst met Zeelenberg voorziet in een go/no go moment op basis van de business case.

De herontwikkeling gaat gepaard met onzekerheid voor de huidige bewoners. We bieden hen actief de mogelijkheid om met ons het gesprek aan te gaan over hun zorgen. We informeren de bewoners actief over het vervolgtraject. We stimuleren hen om zelf regie te nemen over hun woon carrière, maar respecteren bestaande rechten.

pagina 18

Landbouw Het programmaplan transitie buitengebied en landbouw is in april 2024 vastgesteld. In dit herijkte programma wordt in de diverse programmalijnen gewerkt aan de concrete doelstellingen die er zijn voor de transitie buitengebied en landbouw. In juni worden het kansenbeleid en het kwaliteitsfonds aangeboden aan de gemeenteraad. De inspanningen binnen het programma worden gedekt vanuit de RVR-voorziening en de reserve reconstructie agrarische sector.

Dienstverlening en sterke organisatie Doorontwikkeling Planning en control cyclus (P&C cyclus) In 2022 zijn wij gestart met de doorontwikkeling van de planning en controlcyclus. Concrete resultaten die we inmiddels gerealiseerd hebben, zijn: - Een nieuwe indeling van de programmabegroting met ingang van 2023 langs de lijnen van de Staat van Bernheze, met daarin een meer opgave gerichte indeling van programma’s; - Een aanpassing van de tussentijdse rapportages en de jaarrekening op basis van deze nieuwe indeling. - En vanaf 2025 een kadernota die we meer op hoofdlijnen hebben ingericht. Parallel aan het doorvoeren van de hierboven genoemde aanpassingen, hebben we in 2024 bij verschillende stakeholders opgehaald wat zij vooral willen behouden in een verdere doorontwikkeling van de planning en controlcyclus, maar ook welke verbetering zij daarin graag zouden zien. De planning is om voor de zomervakantie 2025 te komen tot het formuleren en laten vaststellen van een definitieve opdracht voor de verdere doorontwikkeling van de planning en controlcyclus waarin we op basis van beschikbare formatie en capaciteit een planning laten zien over wat we gaan door-ontwikkelen en wanneer.

Gezien de aanbevelingen van de accountant rondom het voorspellend vermogen betrekken we deze ook in de opdracht (terwijl we tegelijkertijd al diverse acties hebben uitgezet om het voorspellend vermogen te verbeteren).

Project huisvesting De Misse 2-4-6 Na het besluit van uw gemeenteraad, december 2024, om scenario drie verder uit te werken en een financieel kader op te stellen, is de projectstructuur van dit project aangepast en heeft er een doorstart plaatsgevonden. Er wordt door de vier betrokken organisaties op een goede manier samengewerkt om de strakke planning te halen en in de eerste raadscyclus na het zomerreces van 2025 de besluitvorming te laten plaatsvinden over de definitiefase. Een inpassing van de ruimtelijk- functionele programma’s met hierbij een investeringsoverzicht op hoofdlijnen zijn eindproducten van deze fase.

pagina 19

Budgetten Mutaties Incidenteel

Structureel

Programma Leefbare kernen Ongeregistreerd grondgebruik (juridische kosten) Ongeregistreerd grondgebruik (opbrengst verkopen)

130.000 -50.000

Boekwinst grondverkopen en grondruil

-648.577

Actualisatie lasten bouwgrondexploitatie Actualisatie baten bouwgrondexploitatie Dotatie winstneming aan reserve nog nader te bestemmen Dotatie aan reserve landschappelijke kwaliteitsverbetering Dotatie nieuwe plannen aan reserve verbetering fysieke leefomgeving

7.585.593 -8.022.903 391.849 15.733 29.728

Bijstellen kosten kermissen Bernheze

25.768

Bijstellen budget vegen van wegen

39.848

Kosten omrijden Arriva i.v.m. herinrichting Traverse HD

45.000

Programma Gezonde zorgzame gemeente Herijking regionaal budgettair kader 2025 RIOZ Dekking uit reserve Transities

51.048 -51.048

Hogere kosten ontwikkeling WMO-voorzieningen Dekking uit de reserve Transities

387.032 -387.032

Beschermd wonen – gefaseerde uitbetaling regionale reserve Implementatie AVE Saldo toevoegen aan reserve Transities

-783.571 25.000 758.571

Ontvangst vanuit investeringsfonds Beschermd wonen Oormerking middelen investeringsfonds

-200.000 200.000

Onderwijsachterstandenbeleid

-170.000

Leerlingenvervoer

-100.000

Lasten Crisisnoodopvang Oekraïners, Zandkant Heeswijk-Dinther Verhalen kosten opvang bij het rijk

120.211 -120.211

Nagekomen uitvoeringskosten dienstverleningsovereenkomst Meierijstad

25.825

Programma Klimaatbestendig, bio-divers en circulair Leges omgevingsvergunningen Milieu

55.000

Saldo lasten en baten afvalstoffenheffing Dekking uit reserve egalisatie afvalstoffenheffing (inclusief btw)

48.675 -50.424

Kosten riolering Dekking uit voorziening Riolering (inclusief btw)

172.500 -202.425

Programma Duurzame landbouw en economie Juridische advieskosten De Wildhorst

76.930

pagina 20

Mutaties Verwachte pachtopbrengsten De Wildhorst

-221.000

Programma Weerbare en veilige samenleving Kosten kwartiermaker 1e halfjaar Weerbare samenleving Dekking subsidie/bijdrage RIEC 1e halfjaar Kosten kwartiermaker 2e halfjaar Weerbare samenleving

40.000 -40.000 35.000

Programma Dienstverlening en sterke organisatie Vertraging traject HR21

26.000

Uitbreiding ondersteuningscontract Functionaris Gegevensbescherming

22.200

Verlenging huurcontract De Misse 4 Toevoeging aan reserve huisvesting gemeentehuis De Misse

-41.295 41.295

Programma Financiën Renteopbrengsten schatkistbankieren

-335.000

Voorlopige aanslag Vennootschapsbelasting 2025

491.270

Uitkomsten september- en decembercirculaire 2024 gemeentefonds

-187.795

Actualisering afschrijvingslasten activastaat 2025

102.676

Correctie dotatie reserve weerstandsvermogen Correctie dekking uit reserve nog nader te bestemmen

-1.097.883 1.097.883

Kleinere mutaties

151.090

50.091

Subtotaal

-517.439

50.091

Totaal (+ = nadeel / - = voordeel)

-467.348

pagina 21

Voorstel Wij stellen u voor: 1. De eerste tussentijdse rapportage 2025 vast te stellen en; a. Het saldo van de eerste tussentijdse rapportage vast te stellen op € 467.348,- voordelig; b. Dit voordeel van € 467.348,- toe te voegen aan de reserve nog nader te bestemmen; c. Het structureel nadeel van € 50.091,- te verwerken in de begroting 2026; 2. De volgende budgettaire wijzigingen vast te stellen: a. De nieuwe omvang van de programmabudgetten vast te stellen ontstaan uit de wijzigingen van de eerste tussentijdse rapportage 2025; b. Het afsluiten van 23 kredieten en schrappen van één voorgenomen investering; 3. De volgende mutaties op reserves vast te stellen: a. Per saldo een bedrag van € 182.004,- toe te voegen aan reserves op basis van bijlage 1 Mutaties reserves; b. Per saldo een bedrag van € 717.159,- minder te beschikken over reserves op basis van bijlage 1 Mutaties reserves.

pagina 22

Bijlagen

pagina 23

Post onvoorzien Stand van de post onvoorziene uitgaven 2025 (2 april) Beschikbaar budget in de primitieve begroting 2025

94.472

Datum besluit raad/college

Omschrijving

Mutatie

Stand na wijziging

C 16-11-2024

Opdracht uitvoering tracéverkenning Oostelijke randweg HD

24.870,00

69.602,00

C 25-02-2025

Verdere uitrol microsoft copilot 365 - licentiekosten

25.000,00

44.602,00

Financiële verordening gemeente Bernheze 2020 – Artikel 5 lid 7 Autorisatie begroting en investeringskredieten Het college kan zonder voorafgaande toestemming van de raad beschikken over de post onvoorzien zoals die is opgenomen in de programmabegroting van het lopende jaar onder de volgende voorwaarden: a. De beschikking over de post onvoorzien mag uitsluitend betrekking hebben op uitgaven die onvoorzienbaar, onuitstelbaar of onvermijdbaar (de zogenaamde drie O’s) zijn. b. Mutaties van eenmalige of structurele lasten of baten, niet zijnde mutaties voortvloeiende uit investeringskredieten, tot en met € 25.000,-. c. Mutaties van geautoriseerde investeringskredieten tot 10% van het investeringsbedrag met een maximum tot € 100.000,-. d. Voordelen welke niet zijn geraamd worden toegevoegd aan de post onvoorzien. e. Het college doet zonder voorafgaande toestemming van de raad ten laste van de post onvoorzien geen uitgaven waarvan bekend is of verondersteld mag worden dat daaromtrent belangrijke politieke gevoeligheid bestaat. f. Indien aanwending van de post onvoorzien structurele financiële consequenties tot gevolg heeft worden deze consequenties in de eerst volgende kadernota en/of begroting opgenomen als een onomkeerbaar besluit.

pagina 24

Toelichting budgetten (financiële afwijkingen) Leefbare kernen Ongeregistreerd grondgebruik Het project ongeregistreerd grondgebruik is nagenoeg afgerond. In 2025 hebben we alle betrokken inwoners bezocht en een voorstel voor legalisatie gedaan. Een de afhandeling van een aantal complexe dossiers zullen waarschijnlijk nog doorlopen in 2026. Om rechtsongelijkheid tegen te gaan zullen we in deze dossiers indien noodzakelijk een advocaat inzetten. Uitgangspunt van het project was dat de kosten minimaal door de opbrengsten werden gedekt. De projectkosten bedragen tot en met januari 2025 circa € 500.000,- en de opbrengsten circa € 1.000.000,-. De complexe dossiers zullen dit jaar veelal opgepakt worden. Voor 2025 bedragen de projectkosten € 130.000,- en de opbrengsten verkoop reststroken € 50.000,-.

Consequentie Met betrekking tot het project ongeregistreerd grondgebruik de projectkosten bijstellen met € 130.000,- en de opbrengsten verkoop reststroken met € 50.000,-.

Grond aan- en verkoop In het eerste kwartaal hebben we een perceel grond verkocht aan de ontwikkelaar van Heeswijkse Akkers. Dit perceel stond nog voor agrarische waarde in onze boeken. We hebben op dit perceel een boekwinst gemaakt van € 306.452,-. Daarnaast heeft nog een ruiling plaatsgevonden van gronden zonder boekwaarde. We hebben op dit perceel een boekwinst gemaakt van € 342.125,-.

Consequentie Door ruiling en verkoop van gronden hebben wij een boekwinst van in totaal € 648.577,gerealiseerd.

Bouwgrondexploitatie Woningbouw eigen ontwikkeling De budgetten in de bouwgrond die de gemeente zelf ontwikkeld zijn bijgesteld op basis van de geactualiseerde exploitatieopzetten die zijn gebruikt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 (exploitatieopzetten januari 2025). Deze actualisatie zorgt een aanpassing van de lasten van € 7.585.593,- en de baten van € 8.022.903,-. Dit saldo van € 437.310,- resulteert in winstnemingen van € 391.849,- welke we toevoegen aan de reserve nog nader te bestemmen, hogere verkopen

pagina 25

welke we voor € 15.733,- toevoegen aan de reserve landschappelijke kwaliteitsverbetering en nieuw vastgestelde plannen welke we voor € 29.728,- toevoegen aan verbetering fysieke leefomgeving. Bij de jaarrekening 2025 zal het definitieve resultaat verantwoord worden. Consequentie Incidenteel hogere winstneming van € 391.849,- resulteert in een hogere dotatie aan de reserve nog nader te bestemmen. Hogere verkopen resulteren in een hogere dotatie aan reserve landschappelijke kwaliteitsverbetering € 15.733,-. Nieuwe vastgestelde plannen resulteren in een hogere dotatie aan de reserve verbetering fysieke leefomgeving van € 29.728,-.

De gemeente Bernheze organiseert kermissen in de vijf kernen. Het schoonmaken van de kermisterreinen wordt uitgevoerd door IBN, ook op zondagen. Voor de veiligheid wordt professionele beveiliging ingeschakeld en voor de attracties is extra elektriciteit nodig. Het budget voor 2025 is onvoldoende en moet worden verhoogd met € 25.768,-.

Consequentie Bijstellen van de kosten kermissen 2025 met € 25.768,-.

Vegen van de wegen IBN is verantwoordelijk voor het vegen van de wegen. Door de uitbreiding van het gebied, met onder meer ‘De nieuwe Erven’ in Heesch en de middenvlakken van wegen in het buitengebied, is het noodzakelijk om het budget voor deze werkzaamheden te verhogen. Hiermee voorkomen we dat veegvuil in de riolering terechtkomt, wat kan leiden tot verstoppingen en aquaplaning. De totale meerkosten bedragen in 2025 € 39.848,-.

Consequentie Ophogen budget Vegen van de wegen met incidenteel € 39.848,-.

Kosten omrijden Arriva i.v.m. herinrichting Traverse Heeswijk-Dinther Bij het project herinrichting Traverse Heeswijk-Dinther moet Arriva (busvervoer) voor langere tijd omrijden via de N279. Bij deze omleidingen moet Arriva extra kosten maken doordat er omgereden moet worden. De provincie vindt het niet terecht dat een vervoerder deze extra kosten, die vaak bij wegwerkzaamheden gemaakt worden, moet opvangen. Daarom is in het OV-bestek opgenomen dat de kosten van wegwerkzaamheden bij de wegbeheerder thuishoren en dat de wegbeheerder en vervoerder in overleg gaan om de kosten van de wegwerkzaamheden te beperken. Mocht dit niet

pagina 26

lukken dan is contractueel afgesproken dat de vervoerder de kosten draagt voor de eerste drie maanden van een omleiding. Daarna zijn de kosten voor de wegbeheerder, in dit geval de gemeente Bernheze. Dit is vastgelegd in de Handreiking SAMOV van april 2015. Voor 2025 zijn de te verwachten kosten € 90.000,- waarvan de provincie 50% op zich neemt. Voor de gemeente Bernheze betekent dit dus een extra kostenpost van € 45.000,-.

Consequentie Budget wegen bijstellen met € 45.000,- als gevolg omrijden Arriva door wegwerkzaamheden.

Gezonde zorgzame gemeente Herijking regionaal budgettair kader jeugdzorg Het regionaal budgettair kader jeugdzorg is herijkt. Dit betekent een verhoging van de bijdrage aan het RIOZ (Regionale Inkooporganisatie Zorg) van € 50.483,-. Dit is m.n. het gevolg van de volgende bijstellingen:

Jeugdzorgplus (JZ+) Het huidige contract met de JZ+-aanbieders liep tot eind 2024. De lokale colleges hebben in het vierde kwartaal 2024 besloten om deze met een jaar te verlengen tegen een hoger tarief. Dit biedt tijd voor het vormgeven van een nieuwe aanbesteding. Bij de verlenging is een addendum opgesteld om tot betere samenwerkingsafspraken te komen met de JZ+-aanbieders. Bij het verlengen van het contract is het tarief verhoogd omdat uit onderzoek is gebleken dat de tarieven ontoereikend zijn.

Beschikbaarheid crisishulp Tot 2025 werd alle crisishulp regionaal gefinancierd. Met ingang van 2025 wordt uitsluitend nog de beschikbaarheidsbijdrage regionaal gefinancierd. De effecten op de pxq-financiering (prijs x hoeveelheid) blijven we monitoren via de lokale P&C-cyclus.

Beschikbaarheidsbijdrage High & Intensive Care Reinier van Arkel (RvA) Reinier van Arkel heeft zeven High & Intensive Care (HIC) bedden op Herlaarhof. Een voorziening als de HIC kan niet zonder beschikbaarheidsbijdrage functioneren. Dat is ook in de lijn met andere crisis voorzieningen en voorzieningen als JZ+. Met deze bijdrage was nog geen rekening gehouden in het budgettair kader.

Opstartkosten Topaze Aan Topaze wordt een vergoeding verstrekt voor de opstartkosten van zeer kleinschalig verblijfsaanbod op boerderijen. Omdat het product goed aansluit bij wat we als regio willen, is

pagina 27

besloten deze opstartkosten te vergoeden. Hiermee was nog geen rekening gehouden in het budgettair kader.

Toezicht en handhaving In november 2024 is besloten om regionaal samen te werken op het gebied van toezicht en handhaving. Dit is belegd bij het RIOZ. Gemeenten dragen bij in de kosten. Hiermee was nog geen rekening gehouden in het budgettair kader.

Regionaal uitvoeringsprogramma 2024-2028 In 2024 hebben de lokale gemeenten het regionaal beleidsprogramma vastgesteld. Om uitvoering te geven aan dit beleidsprogramma is een uitvoeringsprogramma opgesteld. Met de kosten van het uitvoeringsprogramma was nog geen rekening gehouden in het budgettair kader.

Consequenties: De herijking van het regionaal budgettair kader 2025 leidt tot een incidentele verhoging van de bijdrage aan het RIOZ van € 51.048,-. Deze kostenverhoging brengen we ten laste van de reserve Transities.

Ontwikkelingen Wmo-voorzieningen Hulpmiddelen, huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding De kosten voor de verstrekking van hulpmiddelen, huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding kunnen we kenmerken als openeindregelingen. De kosten monitoren we voortdurend Op basis van het eerste kwartaal 2025 en de uitgaven 2024 verwachten we dat de kosten € 387.032,- hoger gaan uitvallen dan geraamd. De hulpmiddelen (woningaanpassingen en overige hulpmiddelen) laten een voordeel zien van € 150.866,-. De verwachting is o.b.v. de afgelopen jaren dat de kosten van de woningaanpassingen lager zullen zijn dan geraamd. Daarnaast zijn de huurkosten van de overige hulpmiddelen lager dan geraamd. De kosten voor huishoudelijke hulp zijn € 154.301,- hoger dan geraamd op basis van extrapolatie van de eerste drie maanden 2025. Daarnaast hebben we in 2024 op basis van een voorlopige berekening van Lumpsum+ een bedrag geraamd voor de verrekening van de zorgaanbieders. De terugontvangst is lager dan geraamd. We schatten in dat de kosten voor begeleiding en dagbesteding € 407.562,- hoger zullen zijn dan geraamd. Daarnaast schatten we in dat de opbrengsten eigen bijdrage Wmo € 23.965,- hoger zullen zijn dan geraamd. Consequenties De budgetten hulpmiddelen, huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding incidenteel verhogen met € 387.032,-.

De kosten brengen we ten laste van de reserve transities.

pagina 28

Ontwikkelingen Beschermd Wonen en vergroten weerbaarheid inwoners Beschermd wonen Uw raad heeft in juli 2023 ingestemd met de Centrumregeling Wmo Brabant Noordoost-oost 2024. Hierin is de regionale samenwerking op de uitvoering, expertise en toegang van het specialistisch vangnet Beschermd wonen en opvang beschreven. In het kader van de doordecentralisatie van Beschermd wonen zorgt elke gemeente voor o.a. een stevige lokale basis, een lokaal uitvoeringsprogramma, lokale brede vraagverheldering voor Beschermd wonen en opvang. Vanuit de centrumgemeente ontvangen we een uitvoeringsbudget, om lokaal in te zetten op het onderdeel Basis op orde, voor de periode 2024 tot en met 2028. Daarvoor ontvangen we in 2025 een budget van € 783.571,-. Dit budget heeft als doel de Basis op orde brengen (waaronder project AVE) en het opvangen van stijgende kosten Wmo doordecentralisatie naar de gemeente. Een deel van het budget (€ 25.000,-) zetten we in voor de implementatie van de AVE-methode (Aanpak Voorkomen Escalatie bij huishoudens met oplopende problematiek). Hiermee zijn we in 2024 gestart. De implementatie loopt nog door in 2025. Daarnaast hebben we een bedrag van € 200.000,- ontvangen vanuit het Investeringsfonds Beschermd Wonen. Deze middelen zetten we in om te onderzoeken hoe we tot een tussenvoorziening plus voor jeugdigen kunnen komen.

Consequentie De bijdrage van de centrumgemeente Oss van € 758.571,- voor beschermd wonen bestemmen voor het doel waarvoor de middelen beschikbaar zijn gesteld. Deze middelen voegen we toe aan de reserve transities. De middelen van € 200.000,- vanuit het investeringsfonds Beschermd wonen reserveren we voor het doel waarvoor ze beschikbaar zijn gesteld.

Gelijke kansen op onderwijs Evaluatie onderwijskansbeleid De evaluatie van het onderwijskansenbeleid ronden we af in het tweede kwartaal 2025, in plaats van het vierde kwartaal 2024. Het herijkte beleid voor 2026-2030 wordt in het vierde kwartaal 2025 aan de raad voorgelegd en integreert kinderopvang, huisvesting en onderwijskansen. De Landelijke Hervormingsagenda Jeugd en de Werkagenda Inclusief Onderwijs beïnvloeden dit beleid. Het doel is dat in 2035: kinderen met en zonder ondersteuningsvraag samen naar school gaan, wat van gemeenten vraagt om passende huisvesting en (zorgstructuur op scholen. De komende

pagina 29

periode worden landelijk de contouren van inclusief onderwijs duidelijk. Omdat het herijkte beleid dit najaar klaar is, verwachten we dit jaar budget over te houden op onderwijs. Consequenties Het budget onderwijsachterstandenbeleid incidenteel aframen met € 170.000,-.

Leerlingenvervoer Het leerlingenvervoer betreft een openeindregeling. De kosten in de begroting ramen we op basis van gemiddelde historische uitgaven en actuele vervoersontwikkelingen. Op basis van de eerste drie maanden 2025 verwachten we voor 2025 een overschot van € 100.000,-. Hiermee ramen we het budget 2025 incidenteel af.

Consequenties Het budget leerlingenvervoer met € 100.000,- incidenteel aframen.

Crisisnoodopvang Heeswijk-Dinther De opvang aan de Zandkant in Heeswijk-Dinther is half december gesloten. Alle bewoners zijn elders geplaatst. Daarna is gestart met de ontmanteling van de noodopvang. Een deel van de kosten van de ontmanteling zijn betaald in 2025 (€ 120.211,-). Deze kosten kunnen we volledig verhalen bij het rijk.

Consequenties Zowel de lasten als baten crisisnoodopvang met per saldo € 120.211,- incidenteel bijstellen.

Nagekomen uitvoeringskosten dienstverleningsovereenkomst Meierijstad Gemeente Meierijstad voert in het kader van de dienstverleningsovereenkomst de regeling gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek uit. De uitvoeringskosten 2024 zijn door Meierijstad na sluiting van het boekjaar 2024 nog gefactureerd. Dit leidt tot incidentele extra kosten in het boekjaar 2025.

Consequenties De lasten uitvoeringskosten dienstverleningsovereenkomst sociale zaken incidenteel bijstellen met € 25.825,-.

pagina 30

Klimaatbestendig, biodivers en circulair Leges omgevingsvergunningen milieu Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Gemeenten mogen nu leges rekenen voor het behandelen van omgevingsvergunningen voor milieuactiviteiten. Bernheze verwachte hiermee € 65.000,- te realiseren. Tot en met maart 2025 is er geen vergunning voor milieuactiviteiten verleend. Hierdoor zijn er nog geen inkomsten door milieuleges. Er zijn wel 10 aanvragen ingediend. Door de steeds veranderende stikstofregels ligt de behandeling van veel milieu-aanvragen stil. Dit heeft invloed op het uitvoeringsprogramma van de ODBN. Net als in 2024 wordt verwacht dat er voor het einde van 2025 geen of hooguit enkele aanvragen worden goedgekeurd. Daarom worden de inkomsten incidenteel verlaagd met € 55.000,-.

Consequentie Het incidenteel naar beneden bijstellen van het budget opbrengsten uit milieuvergunningen met € 55.000,-.

Afval PMD Om het oneigenlijk gebruik van PMD-zakken terug te dringen is vorig jaar het aantal PMD-zakken gelimiteerd. De reductie van het aantal uit te geven rollen (67.500) is niet realistisch. Het aantal rollen PMD-zakken is bijgesteld naar 95.000 (7 rollen per huishouden per jaar). De verwachte kosten stellen we bij met € 23.829,-.

Milieustraat De opbrengsten van de milieustraat zijn te laag ingeschat bij de begroting. Op basis van de resultaten van 2023/2024 stellen wij deze inkomsten bij met € 38.619,-.

Grof vuil en snoeiafval Uit een analyse van de facturen die zijn geboekt op de post 'Snoeihout-inzamelroute buitengebied' is het noodzakelijk de kosten met € 50.000,- bij te stellen.

Oud papier Bij het opstellen van de begroting was de tariefsverhoging van papierinzamelaar Van Munster nog niet bekend. Door de gekozen systematiek heeft dit ook gevolgen voor de toekenning aan verenigingen. De hoeveelheid in 2024 ingezameld papier geeft aanleiding de kosten van de papierinzameling in 2025 met € 40.000,- en de opbrengsten € 30.000,- bij te stellen.

pagina 31

In totaal (inclusief kleinere bijstellingen en btw aandeel) wordt per saldo € 50.424,- minder aan de reserve egalisatie afvalstoffenheffing gedoteerd.

Consequentie Per saldo bijstellen van de lasten en baten met € 48.675,- en deze te dekken voor € 50.424,(inclusief btw) uit de reserve egalisatie afvalstoffenheffing.

Kosten vanuit PWR (Programma water en riolering) In 2024 is het PWR aangenomen in de raad. In het vastgestelde PWR is in de exploitatie voor 2025 twee posten opgenomen welke niet zijn overgenomen in de programmabegroting 2025. Deze twee posten dienen toegevoegd te worden aan de begroting 2025: - Eenmalige onderzoeken: € 142.500,- Subsidieregeling klimaatadaptatie: € 30.000,-

Consequentie Bijstellen van de kosten riolering met € 172.500,- en deze kosten voor € 202.425,- (inclusief btw) te dekken uit de voorziening riolering.

Duurzame landbouw en economie De Wildhorst (juridische procedures) Per 1 juli 2023 heeft de gemeente de erfpacht van Tedeca opgezegd omdat er twee jaar niet aan de betalingsverplichting was voldaan. Het gerechtshof heeft de gemeente in het gelijk gesteld wat betreft de verschuldigdheid van deze canon. De opzegging van de erfpacht moet nog door de rechter bekrachtigd worden. Recent hebben we de dagvaarding hiervoor de deur uit gedaan. Als uitkomst van deze procedure zal de waarde van het resterend recht van erfpacht aan Tedeca moeten worden vergoed. Daarnaast zal Tedeca een gebruiksvergoeding moeten betalen vanaf 1 juli 2023. In 2025 verwachten we € 76.930,- aan (juridische) advieskosten. De huur- pachtopbrengsten bedragen € 221.000,-. Dit is inclusief de verrekening van de erfpachtcanons over 2024 op basis van de laatste taxatie. Zowel deze kosten als opbrengsten waren niet geraamd.

Consequentie Bijstellen van de juridische advieskosten de Wildhorst met € 76.930,- en pachtopbrengsten met € 221.000,-.