CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

T_Bijlage 7 Plan MER inclusief bijlagen

Raadsvergadering 28 juni 2022, gemeente BerkellandBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan "Buitengebied Berkelland 2020"33.048 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

PlanMER bestemmingsplan Buitengebied Berkelland 2020 7 september 2021

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

Verantwoording Titel

PlanMER bestemmingsplan Buitengebied Berkelland 2020

Opdrachtgever

Pouderoyen Compagnons

Projectleider

Niels Bronsgeest

Auteur(s)

Lex Bekker, Niels Bronsgeest, Paulien Bloemenkamp

Projectnummer

1231397

Aantal pagina’s

164

Datum

7 september 2021

Handtekening

Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.

Colofon TAUW bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 57 06 99 91 1 E info.deventer@tauw.com

2/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

Inhoud Preambule: van concept-MER naar definitief MER .......................................................................... 8 Publieksvriendelijke samenvatting .................................................................................................. 18 1

Inleiding ................................................................................................................................... 26 1.1

Een nieuw bestemmingsplan buitengebied voor Berkelland............................................ 26

1.1.1 1.2

Doel van het bestemmingsplan ................................................................................. 27

Waarom dit milieueffectrapport (planMER)? .................................................................... 27

1.3 Advies Commissie voor de m.e.r. over reikwijdte en detailniveau en PlanMER Bestemmingsplan Buitengebied 2016 ........................................................................................ 29

2

1.4

Stappen in de m.e.r.-procedure ....................................................................................... 31

1.5

Initiatiefnemer en bevoegd gezag .................................................................................... 32

1.6

Opbouw dit milieueffectrapport ........................................................................................ 32

Kader van dit MER .................................................................................................................. 33 2.1

Kenmerken van het plangebied en omgeving .................................................................. 33

2.2

Plan- en studiegebied ...................................................................................................... 35

2.3

Kenschets veehouderij Berkelland in de huidige situatie ................................................. 36

2.4

Beleids- en wettelijke kaders............................................................................................ 37

2.4.1

Beleid rondom stikstofdepositie ................................................................................ 37

2.4.2

Andere bronnen van stikstof ..................................................................................... 38

2.4.3

Grondgebonden emissies ......................................................................................... 38

2.4.4

Overig verkeer........................................................................................................... 39

2.4.5

Stookinstallaties ........................................................................................................ 40

2.5

Beweiden in het planMER ................................................................................................ 40

2.6

Bemesten in het planMER ............................................................................................... 41

2.7

De verspreidingsberekeningen ........................................................................................ 41

2.8

Consequenties op beleidsmatig niveau ........................................................................... 42

2.8.1

Beleidskaders: paragraaf 2.4.1 ................................................................................. 42

2.8.2

Neveneffecten van de voorgestelde gebruiksbeperkingen: paragraaf 4.5.2 ............. 43

2.8.3

Mogelijkheden om af te wijken van de generieke gebruiksregel: paragraaf 4.5.3 .... 43

2.9 3

Overige relevante wet- en regelgeving en beleidskaders ................................................ 44

Onderzochte alternatieven en beoordelingsmethodiek ........................................................... 57 3.1

Alternatievenontwikkeling en -beoordeling....................................................................... 57

3/164

Kenmerk

3.2

4

Te onderzoeken alternatieven:......................................................................................... 58

3.2.1

Referentiesituatie ...................................................................................................... 58

3.2.2

Worstcase ................................................................................................................. 58

3.2.3

Het planalternatief ..................................................................................................... 58

3.3

Mogelijkheden van het bestemmingsplan ........................................................................ 58

3.4

Beoordelingsmethodiek.................................................................................................... 61

3.4.1

Beoordelingscriteria .................................................................................................. 61

3.4.2

Effectwaardering ....................................................................................................... 62

Onderzoeksaanpak stikstof ..................................................................................................... 63 4.1

Gebiedsgerichte benadering ............................................................................................ 63

4.1.1

Algemene toelichting op de methodiek ..................................................................... 63

4.1.2

Vaststellen van de referentie situatie ........................................................................ 64

4.1.3

Kenmerken van de bouwvlakken .............................................................................. 64

4.2

Referentiesituatie ............................................................................................................. 67

4.2.1

Referentie vanuit de wet natuurbescherming (Wnb) ................................................. 67

4.2.2

Referentie vanuit de Wet milieubeheer (Wm): de Autonome Ontwikkeling .............. 68

4.3

Worstcase alternatief: maximale ontwikkelmogelijkheden landbouwsector ..................... 69

4.4

Planalternatief .................................................................................................................. 70

4.4.1

Planologisch slot op de muur .................................................................................... 70

4.4.2

Fixeren van de harde muren ..................................................................................... 71

4.4.3

Fixeren van het aantal dierplaatsen, ook in de melkveehouderij .............................. 71

4.4.4

Fixeren van de emissie / depositie ............................................................................ 71

4.5

Mogelijkheden en effecten van het fixeren van de emissie/depositie .............................. 73

4.5.1

Mogelijke maatregelen die de effecten kunnen voorkomen ...................................... 73

4.5.2

De gebruiksregel geldt niet altijd ............................................................................... 73

4.6 5

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

De resultaten van de emissieberekeningen samengevat ................................................ 73

Effecten op de natuur .............................................................................................................. 75 5.1

Beoordelingskader ........................................................................................................... 75

5.2

Te verwachten effecten .................................................................................................... 76

5.3

Huidige natuurwaarden en autonome ontwikkeling ......................................................... 77

5.3.1

Algemeen .................................................................................................................. 77

5.3.2

Autonome ontwikkeling biodiversiteit ........................................................................ 77

4/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

5.3.3

Soortbescherming Natuurbescherming..................................................................... 78

5.3.4

Natura 2000-gebieden .............................................................................................. 84

5.3.5

Provinciale natuurbescherming Gelderland .............................................................. 88

5.3.6

Wet ammoniak en veehouderij (Wav) ....................................................................... 89

5.4

Ecologische effectbeoordeling ......................................................................................... 91

5.4.1

Effecten Natura 2000-gebieden (passende beoordeling) ......................................... 91

5.4.2

Effecten op de Gelders Natuurnetwerk (GNN) en Groene Ontwikkelingszone (GO) 93

5.4.3

Effecten beschermde soorten ................................................................................... 94

5.4.4

Effecten kleine windturbines ..................................................................................... 99

5.4.5

Effecten op de Wav-gebieden ................................................................................. 104

5.5

Resultaten van de gebiedsgerichte modelleringen (tweede deel passende beoordeling) 104

5.5.1 5.6 6

Mogelijke verzuring en eutrofiëring van Natura 2000-gebieden ............................. 104

Samenvatting ................................................................................................................. 105

Milieueffecten overige thema’s .............................................................................................. 107 6.1

Beoordelingsmethodiek effectenonderzoek ................................................................... 107

6.2

Landschap...................................................................................................................... 108

6.2.1

Huidige situatie en autonome ontwikkeling ............................................................. 108

6.2.2

Landschap in het bestemmingsplan........................................................................ 120

6.2.3

Effecten ................................................................................................................... 121

6.3

Cultuurhistorie, archeologie en aardkunde .................................................................... 125

6.3.1

Huidige situatie en autonome ontwikkeling Cultuurhistorie ..................................... 125

6.3.2

Archeologie ............................................................................................................. 126

6.3.3

Aardkundige waarden ............................................................................................. 127

6.3.4

Effecten op cultuurhistorie, archeologie en aardkunde ........................................... 127

6.4

Geomorfologie en bodem............................................................................................... 129

6.4.1

6.4.1 Huidige situatie en autonome ontwikkeling .................................................... 129

6.4.2

Effecten ................................................................................................................... 132

6.5

Hydrologie en water ....................................................................................................... 133

6.5.1 Waterkwantiteit en waterkwaliteit oppervlaktewater en grondwater (huidige situatie en autonome ontwikkeling) .................................................................................................... 133 6.5.2

Effecten ................................................................................................................... 134

5/164

Kenmerk

6.6

Verkeer........................................................................................................................... 135

6.6.1

Huidige situatie en autonome ontwikkeling ............................................................. 135

6.6.2

Effecten op verkeer buitengebied ........................................................................... 135

6.7

7

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

Woon- en leefmilieu ....................................................................................................... 137

6.7.1

Huidige situatie en autonome ontwikkeling ............................................................. 137

6.7.2

Effectbeoordeling .................................................................................................... 142

De effecten op een rij ............................................................................................................ 152 7.1

Natuur ............................................................................................................................ 152

7.1.1

Natura 2000-gebieden ............................................................................................ 152

7.1.2

Wet natuurbescherming (soorten) .......................................................................... 152

7.1.3

Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelzone ................................................. 152

7.2

Landschap, cultuurhistorie, archeologie en aardkunde.................................................. 152

7.2.1

Landschap............................................................................................................... 152

7.2.2

Cultuurhistorie ......................................................................................................... 153

7.2.3

Archeologie ............................................................................................................. 154

7.2.4

Aardkunde ............................................................................................................... 154

7.3

Bodem en water ............................................................................................................. 154

7.3.1

Bodem ..................................................................................................................... 154

7.3.2

Water....................................................................................................................... 155

7.4

Verkeer........................................................................................................................... 155

7.5

Woon- en leefmilieu ....................................................................................................... 155

7.5.1

Geluid ...................................................................................................................... 155

7.5.2

Luchtkwaliteit........................................................................................................... 156

7.5.3

Geur ........................................................................................................................ 156

7.5.4

Gezondheid ............................................................................................................. 157

7.5.5

Klimaat .................................................................................................................... 158

7.6

Uitvoerbaarheid bestemmingsplan................................................................................. 158

7.6.1

Algemene beoordeling van de uitvoerbaarheid ...................................................... 158

7.6.2

Beoordeling van de uitvoerbaarheid op basis van een generiek vulgraad van 50 % 159

7.6.3

Beoordeling van de uitvoerbaarheid op basis van een vulgraad van 50/20-procent 159

6/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

7.6.4 7.7 8

Omschakelen .......................................................................................................... 160

Conclusie ....................................................................................................................... 161

Leemten in kennis en evaluatie ............................................................................................. 163 8.1

Leemten in kennis en informatie .................................................................................... 163

8.2

Monitoring en evaluatie .................................................................................................. 163

Bijlage 1

Stappen in uitgebreider m.e.r.-procedure

Bijlage 2

Begrippen- en afkortingenlijst

Bijlage 3

Uitgangspunten stikstofberekeningen

Bijlage 4

Literatuurlijst

Bijlage 5

Gebruikelijke vulgraad van een bouwvlak

Bijlage 6

Uitgangspunten voor de referentiesituatie

Bijlage 7

Uitvoerbaarheidstoets per perceel

Bijlage 8

Advies van de commissie-m.e.r.

7/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

Preambule: van concept-MER naar definitief MER Voor U ligt het definitief PlanMER bestemmingsplan Buitengebied Berkelland 2020. Inhoudelijk is dit planMER in essentie gelijk aan de concept versie zoals die op 29 juli 2020 is uitgebracht. De concept versie van het planMER heeft samen met het voorontwerp bestemmingsplan ter visie gelegen zodat een ieder een zienswijze kon indienen. Het planMER van 29 juli 2020 is ook ter toetsing aangeboden aan de commissie-m.e.r.. Die hebben er op 12 januari 2021 advies over uitgebracht (zie bijlage 8). In deze preambule wordt met name ingegaan op de adviezen van de commissie. Op advies van de commissie is er ook separaat een publieksvriendelijke samenvatting opgesteld. Vanuit het advies van de commissie, noch vanuit de ingediende zienswijzen, was er een reden om het concept planMER op essentiële onderdelen aan te passen of aan te vullen. Los van een beperkt aantal redactionele correcties is er inhoudelijk geen essentieel verschil tussen deze versie van het planMER en die van 29 juli 2020 1. Deze definitieve versie van het planMER is dus ook niet opnieuw ter toetsing aan de commissie aangeboden. 0.1 Inleiding De Commissie heeft zich in het aan haar gevraagde advies uitgesproken over de juistheid en de volledigheid van het voor het bestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2020’ opgestelde milieueffectrapport (MER).

In een dergelijk toetsingsadvies maakt de Commissie doorgaans onderscheid tussen essentiële tekortkomingen en aandachtspunten. Essentiële tekortkomingen wegen zwaar en moeten worden hersteld. Aandachtspunten wegen minder zwaar en kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op de leesbaarheid, een nuancering van conclusies of bovenwettelijke inspanningen die bijdragen aan het behalen van bepaalde doelen. Die doelen hoeven niet per se hun vertaling te krijgen in het bestemmingsplan, maar kunnen ook via andere wegen worden opgepakt. Hieronder wordt het advies van de Commissie besproken op basis van dit onderscheid. Essentiële tekortkomingen De Commissie is van oordeel dat het MER de essentiële informatie bevat om een besluit te kunnen nemen waarin het milieubelang volwaardig wordt meegewogen. Dat betekent dat de Commissie geen essentiële tekortkomingen heeft geconstateerd. Daarmee is sprake van wat wel wordt aangeduid als een positief toetsingsadvies. Wel geeft de Commissie aandachtspunten mee. Aandachtspunten Hieronder wordt ingegaan op de aandachtspunten uit het toetsingsadvies. Per aandachtspunt is aangegeven hoe daarmee wordt omgegaan. 0.2 Leesbaarheid De Commissie geeft aan dat het MER veel technische en juridische termen bevat, zonder dat deze duidelijk worden uitgelegd. Dit geldt ook voor samenvatting, die juist bedoeld is om op een

Met name de effectbeoordeling voor het aspect geur is, in lijn met de opmerking die de commissie daar over maakte, aangepast van ‘neutraal’ naar ‘licht negatief’. De essentie van deze aanpassing staat beschreven en toegelicht in paragraaf 0.4 van deze preambule.

1

8/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

publieksvriendelijke manier de belangrijkste conclusies en keuzemogelijkheden op een rij te zetten. Een MER is bij uitstek een technisch-juridisch document, waarbij gezien de complexiteit van de wet- en regelgeving en het geven van invulling daaraan, helaas niet valt te ontkomen aan het gebruik van dergelijke termen en jargon. Om het MER beter leesbaar te maken voor het publiek is daarom een publieksvriendelijke samenvatting toegevoegd, rekening houdend met de adviezen van de Commissie. Deze publieksvriendelijke samenvatting is in de plaats gekomen van de oorspronkelijke samenvatting. Er was vooral veel overlap tussen de oorspronkelijke samenvatting en de tekst van hoofdstuk 7. Door hoofdstuk 7 te handhaven en de samenvatting te vervangen door de nieuwe publieksvriendelijke samenvatting gaat er geen informatie verloren maar wordt het planMER wel beter toegankelijk en makkelijker leesbaar. 0.3 Stikstofdepositie en Natura 2000-gebieden De Commissie constateert dat het MER voldoende informatie geeft over de effecten van stikstof, maar dat kansen om de beschikbare informatie te gebruiken voor differentiatie van beleid (meer sturing per deelgebied) ontbreken. Het bestemmingsplan is geen beleidsvormend instrument, zodat de voorgestelde sturing per deelgebied hierin nu geen plek krijgt.

Het al dan niet werken met deelgebieden en de gemeentelijke keuzes rondom stikstof moeten eerst landen in beleid, voordat vertaling in een bestemmingsplan of omgevingsplan aan de orde is. Daarbij moet worden opgemerkt dat het beschermingsniveau voor stikstof met de voorgestelde regeling in het bestemmingsplan al hoog is: een toename van stikstofdepositie wordt uitgesloten in de planregels. De opmerking van de Commissie wordt wel ter harte genomen. Bij de ontwikkeling van nieuw beleid en de nog op te stellen omgevingsvisie is stikstofreductie op Natura 2000-gebieden nadrukkelijk in beeld. Daarbij wordt mede uitvoering gegeven aan de wettelijke verankering van de door het kabinet aangekondigde structurele aanpak van de stikstofproblematiek in de nieuwe Wet stikstofreductie en natuurverbetering die op 1 juli 2021 van kracht is geworden. De Commissie vindt de informatie over de huidige situatie in het MER moeilijk toegankelijk en weinig specifiek. Het MER zelf bevat weinig informatie over stoppende bedrijven en uitbreidingsplannen. In de bijlagen van het MER is wel informatie over individuele bedrijven opgenomen, maar deze informatie is nog niet gebruikt om in het MER op een voor het publiek goed toegankelijke manier een nauwkeuriger beeld van de huidige en toekomstige situatie te geven.

Zoals de Commissie al aangeeft is in de bijlagen van het MER informatie over individuele bedrijven te vinden. Het gaat hierbij om veehouderijbedrijven die hun bedrijf willen voortzetten of in ieder geval nog niet gestopt zijn en daarom een agrarische bestemming moeten krijgen in het bestemmingsplan. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de veehouderij in Berkelland te zien (op basis van CBS-cijfers). Duidelijk is dat het aantal veehouderijen sterk is afgenomen en nog steeds dalende is.

9/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

Onderwerp Graasdieren |Aantal bedrijven| Graasdieren, totaal Graasdieren |Aantal bedrijven| Rundvee, totaal Graasdieren |Aantal bedrijven| Schapen Graasdieren |Aantal bedrijven| Geiten| Geiten, totaal Graasdieren |Aantal bedrijven| Paarden en pony's |Paarden en pony's, totaal Hokdieren |Aantal bedrijven| Hokdieren, totaal Hokdieren |Aantal bedrijven| Varkens| Varkens, totaal Hokdieren |Aantal bedrijven| Kippen| Kippen, totaal Hokdieren |Aantal bedrijven| Kalkoenen Hokdieren |Aantal bedrijven| Slachteenden Hokdieren |Aantal bedrijven| Overig pluimvee Hokdieren |Aantal bedrijven| Konijnen Hokdieren|Aantal bedrijven| Edelpelsdieren

2005

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

832

681

661

655

635

622

598

544

534

517

506

689

566

551

531

523

514

502

478

470

452

435

112

84

84

85

83

79

74

62

66

62

64

59

37

38

47

40

44

41

35

33

32

32

242

155

152

157

151

144

135

111

117

107

95

340

225

197

183

169

154

139

136

127

118

110

316

207

181

164

155

137

124

119

111

106

98

29

20

15

18

14

15

14

15

14

10

10

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

1

0

1

1

0

0

1

0

0

0

0

2

1

1

1

1

1

0

0

0

0

0

0

0

0

1

0

2

1

2

2

2

2

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Uit het rapport ‘Barometer agrarische sector in de gemeente Berkelland’ (Wageningen Economic Research, september 2020, kenmerk 2020-075) blijkt dat in de periode 2005-2019 het totaal aantal agrarische bedrijven in Berkelland is afgenomen van 999 naar 663 bedrijven. De verdeling over bedrijfstypen is als volgt: 40 % melkveebedrijven, 25 % overige graasdierbedrijven, 10 % varkensbedrijven en 25 % overige bedrijven. Laatstgenoemde groep bestaat merendeels uit akkerbouwbedrijven en dan vooral die met voedergewassen. Dit zijn met name voormalige melkvee- en overige graasdierbedrijven zonder bedrijfsopvolging, die hun veestapel al hebben afgestoten en gras en snijmais telen voor derden. De ontwikkeling van de veestapel in Berkelland in de periode 2005-2019 verschilt sterk per diersoort. Het aantal melkkoeien is door de jaren heen vrij stabiel gebleven rond de 25.000 stuks, maar het aantal varkens is met 2 procent per jaar gedaald tot 207.500 stuks. Daarentegen is het aantal geiten sinds 2005 ruimschoots verdubbeld tot 8.500 stuks. De verwachting is dat de schaalvergroting en specialisatie in agrarisch Berkelland net als elders in het land de komende jaren zal doorzetten.

Opgemerkt wordt dat de daling van het aantal gespecialiseerde melkveebedrijven (als gevolg van een verhoging van de kritieke kostprijs in de afgelopen vier jaren met circa 10 % vanwege extra milieu-investeringen) naar verwachting beduidend groter zal zijn dan in voorgaande jaren. Uitbreidingsplannen van individuele bedrijven zijn bij de voorbereiding van het vorige bestemmingsplan uitvoerig doorgesproken. In het kader van voortschrijdend inzicht worden deze uitbreidingsplannen op aangeven van de desbetreffende ondernemers nu desgewenst in geactualiseerde vorm meegenomen bij de voorbereiding van het bestemmingsplan. Daarbij gaat het alleen om de eerstvolgende uitbreiding van een bedrijf en niet om grote uitbreidingsplannen voor de langere termijn. De beoogde agrarische bouwvlakken zijn daarom relatief beperkt qua uitbreidingsruimte. Uitbreidingsruimte is daarbij gerelateerd aan bestaande gebouwen. Ten

10/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

opzichte van de nu geldende bestemmingsplannen worden de bouwvlakken vaak zelfs aanzienlijk kleiner in oppervlak. De beoogde bouwvlakken zijn in het MER als uitgangspunt genomen bij de berekeningen voor stikstof, geur en fijn stof. Het voert in het kader van een bestemmingsplan buitengebied te ver om voor elk bouwvlak een individuele beschouwing te geven in het MER of de plantoelichting. Dat is ook geen gebruikelijke of noodzakelijk geachte werkwijze. Voor wat betreft de stoppersregeling zijn er 125 stoppers in Berkelland. Deze bedrijven zouden voor 1 januari 2020 moeten zijn gestopt met het houden van varkens (en pluimvee). Let wel: ze kunnen met andere takken binnen het bedrijf gewoon blijven doorboeren (bijvoorbeeld met rundvee, paarden, schapen en akkerbouw). Het is dus niet zo dat het aantal agrarische bouwvlakken met 125 is verminderd. De oorspronkelijke stopperslijst was ook een stuk langer, maar er zijn ongeveer evenveel bedrijven die ervoor hebben gekozen om zodanige emissiereducerende maatregelen te treffen dat ze alsnog voldoen aan het Besluit emissiearme huisvesting. Die bedrijven kunnen legaal worden voortgezet en krijgen daarom een agrarisch bouwvlak. Tot slot is er, om tegemoet te komen aan de ingebrachte zienswijzen, in de planregels een afwijkingsbevoegdheid opgenomen op basis waarvan omschakelen onder strikte voorwaarden mogelijk wordt.

In paragraaf 7.4.6 wordt hier rekenschap over afgegeven. De Commissie merkt op dat voor het bepalen van de uitbreidingsmogelijkheden van veehouderijen gebruik wordt gemaakt van vaste percentages voor emissiereductie per diercategorie en van een gemiddelde ‘vulgraad’ van 50 %. De uitgangspunten over de vulgraad zijn – net als in het MER 2017 - gebaseerd op een historische analyse. Voor de toekomstige bezetting van veehouderijen vindt de Commissie deze niet langer realistisch. Omdat de grootte van het bouwblok vaak de meest beperkende factor is voor uitbreiding van veehouderijen is de trend dat intensiever gebruik wordt gemaakt van de beschikbare ruimte. De opmerking van de commissie heeft betrekking op de analyse van de kenmerken van de bouwvlakken zoals die is gepresenteerd in paragraaf 4.1.3 van het planMER. In die paragraaf is onderscheid gemaakt tussen de vulgraad in bouwvlakken met grondgebonden (melkvee)houderij enerzijds en niet grondgebonden (intensieve) veehouderij anderzijds. Uit de in paragraaf 4.1.3 genoemde historische analyse van de vulgraad van melkveehouderijen is gebleken dat een redelijke aanname van de maximale vulgraad 20 % bedraagt: dierenverblijfplaatsen omvatten 20 % van het bouwvlak.

Om rekening te houden met de (ook door de commissie benoemde) behoefte aan intensiever gebruik van de beschikbare ruimte is voor grondgebonden veehouderij uitgegaan van een vulgraad van 50 %. Uit de beschikbare data voor Berkelland blijkt dat een dergelijke hoge vulgraad nog nergens is gerealiseerd. Het nog verder verhogen ten behoeve van het berekenen van een worst-case gebied emissie is niet realistisch. Uit de analyse van de bouwvlakken met niet grondgebonden veehouderij in Berkelland is gebleken dat, in de huidige situatie, de grootste bedrijven binnen de gemeente doorgaans een vulgraad hebben gerealiseerd van 30-40 %. In theorie zou het dan weliswaar mogelijk zijn om een vulgraad van meer dan 50 % te realiseren, maar dit wijkt wel heel veel af van de situatie in Berkelland. Daarom is er voor gekozen om voor de hele veehouderij sector in Berkelland uit te gaan van een vulgraad van 50 %, duidelijk meer dan de vulgraad die nu gangbaar is in deze

11/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

gemeente. Op die manier is op een zo realistisch mogelijke wijze invulling gegeven aan het bepalen van wat er maximaal mogelijk wordt gemaakt door het bestemmingsplan. De Commissie adviseert om voor de besluitvorming over het bestemmingsplan buitengebied het vergunningenbestand te actualiseren, om een gedetailleerder en gebied specifiek overzicht te krijgen in de huidige situatie en autonome ontwikkeling. Het vergunningenbestand zal gedurende het planproces verder worden geactualiseerd, zodat (nog) duidelijker wordt waar bedrijven gaan stoppen (of al gestopt zijn) en waar bedrijven actief blijven. De resultaten daarvan worden meegenomen bij de besluitvorming over het bestemmingsplan. Overigens was al sprake van een opgeschoond vergunningenbestand op basis van uitgevoerde enquêtes, gevoerde gesprekken, overzicht deelnemers aan de stoppersregeling en door de ODA uitgevoerde bedrijfscontroles. 0.4 Geurhinder en gezondheid De Commissie vindt de in het MER voor geurhinder opgenomen kaartjes lastig te interpreteren, aangezien een vergelijkbaar beeld van de referentiesituatie ontbreekt. Daardoor is bijvoorbeeld onduidelijk of de kaartjes de absolute geurhinder weergeven of het verschil ten opzichte van de referentiesituatie. In de figuren 6.24 en 6.25 van het planMER worden de rekenresultaten weergegeven van de door TAUW uitgevoerde berekeningen.

Het resultaat dat in de figuren is weergegeven is de berekende achtergrondwaarde in het gebied – een maat voor de absolute geurhinder. Uit de onderstaande tabel (tabel 6.10 uit het planMER) wordt duidelijk welk percentage geurgehinderden is te verwachten bij de berekende achtergrondbelastingen in de gemeente. Tabel 0.1 De relatie leefkwaliteit voor geur, de berekende achtergrondbelasting en het te verwachten hinderpercentage (bron: bijlage 6 en 7 van de Handreiking Wgv) Leefkwaliteit geur Zeer goed

Achtergrond belasting (ouE/m3) <3

Geurgehinderden (%) <5

Goed

3-7

5-10

Redelijk goed

7-13

10-15

Matig

13-20

15-20

Tamelijk slecht

20-28

20-25

Slecht

28-38

25-30

Zeer slecht

38-50

30-35

Extreem slecht

50-65

35-40

Hieronder worden de rekenresultaten opnieuw gepresenteerd voor de huidige situatie (2x), het worst case alternatief en een variant op het plan alternatief. Gebruik makend van de relatie tussen de berekende achtergrond belasting en de te verwachten geurhinder worden de rekenresultaten opnieuw geïnterpreteerd, om verwarring en onduidelijkheid te voorkomen en weg te nemen, gehoor gevend aan het advies van de commissie. Figuur 0.1 laat zien dat er in de huidige situatie direct rondom de meeste intensieve veehouderijen er weliswaar sprake is van een slechte leefomgeving, maar dat deze zone (van >28 OU/m3) zich eigenlijk niet tot over nabijgelegen woningen uitstrekt. In verreweg het grootste deel van de

12/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

gemeente is sprake van een (redelijk) goed leefklimaat (de lichtbruin gekleurde gebieden waar een achtergrondbelasting van 3-10 OU/m3 wordt berekend).

Figuur 0.1 Berekende achtergrondwaarde voor de huidige situatie met 5 geurklassen

Uit figuur 0.2 valt op te maken dat er met name in het centrale deel van de gemeente sprake is van licht verhoogde achtergrondconcentraties van 6-14 OU/m3, waar bij ongeveer 10-15 % van de bewoners geurhinder kan worden verwacht. Aan de randen van het buitengebied (in de gele zones) wordt een goed leefklimaat berekend.

13/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

Figuur 0.2 Berekende achtergrondwaarde voor de huidige situatie met 4 geurklassen

Figuur 0.3 laat zien dat, als gevolg van het worst case alternatief, het leefklimaat in verreweg het grootste deel van de gemeente zou verslechteren tot matig, met 15-20 % geurgehinderden. De (paars ingekleurde) zones met een slechte leefomgeving strekken zich in dit alternatief (in tegenstelling tot de huidige situatie) vaak wel uit tot over nabijgelegen woningen.

Figuur 0.3 Berekende achtergrondwaarde voor het worst case alternatief

14/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

Figuur 0.4 Berekende achtergrondwaarde bij de maximaal mogelijke geur reductie

Tot slot laat figuur 0.4 zien dat, als in het plan alternatief de beschikbare geur reducerende technologie uit de Regeling geurhinder en veehouderij maximaal zou worden ingezet, er ondanks de groei van de veehouderij sprake kan zijn van een afname van de geurhinder: bijna nergens wordt in deze variant op het plan alternatief nog een achtergrond belasting berekend van meer dan 10 OU/m3: het leefklimaat zou dan bijna overal ten minste redelijk goed kunnen worden. Opgemerkt wordt dat figuur 0.4 in het planMER wordt weergegeven als figuur 6.25. In de begeleidende tekst staat in het planMER per abuis vermeldt dat in figuur 6.25 de geurresultaten worden weergegeven die horen bij het planalternatief, gebruik makend van de inzet van de emissie-reducerende technieken die nodig zijn om de stikstof emissie per saldo niet toe te laten nemen. De Commissie vindt de conclusie dat stikstofbeperkende maatregelen ook leiden tot reductie van geurhinder niet aannemelijk en onvoldoende onderbouwd. De effecten van technische maatregelen op de uitstoot van ammoniak zijn groter dan die op geur. De ruimte die het bestemmingsplan biedt voor uitbreiding van veehouderijen zal dus normaal gesproken leiden tot enige toename van geurhinder. Het aspect geurhinder zou daarin als (licht) negatief moeten worden beoordeeld. In het bestemmingsplan wordt geen toename van stikstofdepositie toegestaan.

De relatie tussen reductie van stikstof/ammoniak en geurreductie is inderdaad niet één op één. Vooral voor stalsystemen die ammoniak zeer vergaand reduceren blijft de geurreductie achter. Hoe dan ook begrenst de stikstofregeling in het bestemmingsplan wel in bepaalde mate de toename van de geuremissie. Zonder stikstofregeling zou de geuremissie verder kunnen groeien omdat de maximale inzet van geur reducerende technieken uit de Regeling geurhinder en veehouderij in de planregels niet is geborgd. In lijn met het advies van de Commissie is de beoordeling van het

15/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

aspect geurhinder daarom in de definitieve versie van het planMER op licht negatief gezet, in afwijking van de oorspronkelijke beoordeling in de conceptversie van juli 2020. De insteek van de gemeente Berkelland is om de ontwikkeling van de geursituatie te blijven monitoren en waar nodig bij te sturen. Het bestemmingsplan biedt geen ruimte voor grootschalige uitbreidingen van veehouderijen. De omvang van het bouwvlak is hiervoor de beperkende factor. Daarom zal voor dergelijke uitbreidingen altijd een buitenplanse procedure moeten worden gevolgd, waarbij het aspect geur specifiek voor die ontwikkeling moet worden afgewogen. Daarbij is het zo dat voor uitbreidingen van meer dan 500 m2 het Plussenbeleid van toepassing is en er een bovenwettelijke verplichting gaat gelden om maatregelen te treffen. Daarover moet een omgevingsdialoog worden gevoerd waarbij inmiddels is gebleken dat voor het geuraspect vaak extra aandacht wordt gevraagd. Daarnaast is voor dit soort uitbreidingen vrijwel altijd een (project)m.e.r. of m.e.r.-beoordeling nodig. In dat kader vindt een uitgebreide omgevingstoets plaats. Verder vindt in het milieuspoor altijd nog de individuele beoordeling van geurhinder plaats (de zogenaamde voorgrondbelasting) via toetsing aan de geurnormen en minimumafstanden. Hierover mag het bestemmingsplan niets regelen.

De Commissie merkt op dat de gezondheidskundige effecten van geurhinder in het MER op een andere manier zijn beoordeeld dan in het onderzoek van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant. De waardering van de mate van geurhinder in de kernen is in dit onderzoek strenger getoetst dan in het MER. In het MER is de milieukwaliteit bij een bepaalde mate van geurhinder beoordeeld aan de hand van de Handreiking geurhinder en veehouderij van Infomil. In jurisprudentie is het gebruik van deze handreiking geaccepteerd. In het MER is daarom aangesloten bij de in deze handreiking opgenomen beoordelingssystematiek. Het MER moet op objectieve wijze vaststellen wat de milieueffecten zijn en wat de milieugebruiksruimte is voor veehouderijen in het bestemmingsplan. In het geuronderzoek van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant wordt anders dan in de handreiking een onderscheid gemaakt tussen geurgevoelige objecten binnen en buiten de bebouwde kom. Op die manier wordt beter aangesloten bij het verschil in hinderbeleving en ook bij het verschil in bevolkingsdichtheid tussen bewoners/gebruikers in de bebouwde kom en in het buitengebied. Het doel van dit geuronderzoek was om het gemeentebestuur inzicht te verschaffen over de geursituatie in Berkelland, zodat op basis daarvan kon worden bepaald of een herijking van geurbeleid nodig was.

Uiteindelijk besloot de gemeenteraad op 18 september 2018 om de geurnormen op dat moment niet aan te passen. Het doel van het geuronderzoek van de Omgevingsdienst was dus niet om de gebruiksruimte voor veehouderijen te bepalen in het kader van bestemmingsplanprocedure, maar om te bekijken of de geursituatie in Berkelland aanleiding gaf tot het bijstellen van de geurnormen. Daarbij is aangesloten bij de in Noord-Brabant gebruikelijke systematiek. 0.5 Energie en klimaat Het wordt de Commissie uit het voorontwerpbestemmingsplan niet duidelijk hoe de gemeente zich voorbereidt op de Omgevingswet, die moet leiden tot het opstellen van een integrale omgevingsvisie en omgevingsplan(nen) voor de gemeente. Het MER gaat niet dieper in op de

16/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

thema’s energie en duurzaamheid, terwijl voor deze thema’s wel gemeentelijke ambities zijn geformuleerd. Doordat deze thema’s in het MER ontbreken is er geen inzicht in de wijze waarop via het bestemmingsplan gemeentelijke ambities kunnen worden gerealiseerd en wat de bijbehorende gevolgen zijn voor landschap, natuur en woon- en leefklimaat. De Commissie beveelt aan om hier bij de besluitvorming over het bestemmingsplan alsnog op in te gaan. Het bestemmingsplan kent als vertaling van de beleidsnotitie 'Ruimtelijke Ordening en Duurzame Energieopwekking in Berkelland' een regeling voor het plaatsen van windturbines tot een hoogte van maximaal 25 m. Ook voorziet het in een regeling voor grondgebonden zonnepanelen tot een maximale oppervlakte van 250 m² binnen een agrarisch bouwvlak ten behoeve van de eigen energievoorziening. Via een afwijkingsregeling mogen aansluitend aan agrarische bouwvlakken en aan bestemmingsvlakken van overige functies (bv. wonen en bedrijf) zonnecollectoren worden opgericht tot maximaal 150 m². De gemeentelijke beleidskaders over het realiseren van zonne-akkers en zonneweides worden niet verwerkt in dit bestemmingsplan, omdat voor dat soort ontwikkelingen een specifieke afweging op locatieniveau nodig is.

Nu die ontwikkelingen niet worden gefaciliteerd in het bestemmingsplan, is er ook geen aanleiding om hiernaar onderzoek te doen in het MER voor dit bestemmingsplan. Het bovenstaande wil niet zeggen dat de gemeente Berkelland de opgaven op het gebied van onder meer energie en duurzaamheid niet in het vizier heeft. De door de Commissie gevraagde aspecten komen aan de orde in de nog vast te stellen Omgevingsvisie Berkelland. In het daarop volgende omgevingsplan wordt vervolgens een juridische regeling opgenomen, waarbij het ook dan heel goed voorstelbaar is dat voor de grotere ontwikkelingen op het gebied van energie en duurzaamheden een afzonderlijke procedure moet worden gevolgd. Ontwikkelingen die tegen die tijd al een dergelijke procedure hebben doorlopen kunnen dan uiteraard een plek krijgen in het omgevingsplan.

17/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

Publieksvriendelijke samenvatting De gemeente Berkelland stelt een nieuw bestemmingsplan Buitengebied op. In een bestemmingsplan staat waar en wat gebouwd of aangelegd mag worden en welk gebruik is toegestaan. Zo staat vermeld hoeveel, hoe groot en hoe hoog u mag bouwen en is er in het plan aan iedere locatie een bestemming gegeven, bijvoorbeeld wonen, bedrijf of horeca. Iedereen is aan het plan gebonden: niet alleen inwoners, bedrijven en instellingen, maar ook de gemeente zelf. Waarom nu een nieuw bestemmingsplan? De gemeente Berkelland is op 1 januari 2005 ontstaan vanuit de herindeling tussen de voormalige gemeenten Borculo, Ruurlo, Eibergen en Neede (BREN-gemeenten). Hierdoor is er voor het buitengebied van de gemeente op dit moment een lappendeken van diverse, veelal (sterk) verouderde, bestemmingsplannen. Daarom werkt de gemeente Berkelland aan een nieuw bestemmingsplan voor het hele buitengebied. In 2013 lag er al een nieuw bestemmingsplan voor het buitengebied, maar de Raad van State heeft deze toen afgekeurd. Daarom zijn we in 2017 begonnen met het maken van een nieuw bestemmingsplan. Vanwege diverse ontwikkelingen hebben we uiteindelijk in 2020 een nieuwe start gemaakt met het voorontwerpbestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2020’.

Met het nieuwe bestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2020’ wil de gemeente: • Bestaande plannen gelijktrekken (opheffen bestaande onderlinge verschillen) • • •

Tegemoetkomen aan de wettelijke verplichting tot het digitaliseren van bestemmingsplannen Beter aansluiten bij de huidige stand van de wetgeving en beleid De actuele stand van zaken in het Berkellandse buitengebied weergeven

Daarbij richt het bestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2020’ zich op het behoud en waar mogelijk de ontwikkeling, van de kwaliteiten die het plangebied nu heeft. Stappen die we tot nu toe hebben gezet Om te komen tot een nieuw bestemmingsplan volgen we een lang en zorgvuldig proces. We schetsen kort wat we tot nu toe hebben gedaan: •

In het voorjaar van 2017 is het voorontwerpbestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2016’ ter inzage gelegd. Bij dit voorontwerpbestemmingsplan heeft ook een milieueffect rapport, het planMER ter inzage gelegen. Hierin staan wat de verwachte milieueffecten zijn van een plan, project of uitbreiding in het buitengebied van Berkelland. De onafhankelijke commissie m.e.r. toetste het planMER en beoordeelde of de gemeente alle informatie voor het milieubelang goed heeft meegewogen

•

Tijdens de ter inzage legging van het voorontwerpbestemmingsplan hebben zich verschillende ontwikkelingen voorgedaan die invloed hebben op het nieuwe bestemmingsplan. Om deze ontwikkelingen mee te kunnen nemen in het nieuwe bestemmingsplan voor het buitengebied was het nodig om weer een nieuw voorontwerpbestemmingsplan op te stellen: het bestemmingsplan ‘Buitengebied Berkelland 2020’

•

Met het eerdere toetsingsadvies van de commissie-m.e.r., is het planMER uit 2017 geactualiseerd en opnieuw aan de commissie m.e.r. voorgelegd voor advies

18/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

PlanMER Zoals we ook al kort in de stappen hebben beschreven, moeten we als gemeente voor het nieuwe bestemmingsplan “Buitengebied Berkelland 2020” een milieueffectrapport (planMER) opstellen. Dit is nodig, omdat er voor agrarische ondernemingen bepaalde uitbreidingsmogelijkheden zijn. Daarnaast kunnen we van tevoren niet uitsluiten dat het nieuwe bestemmingsplan een ongewenste impact heeft op nabijgelegen Natura 2000-gebieden. De commissie-m.e.r. heeft het daarom opgestelde planMER beoordeeld en hierover advies uitgebracht. Het planMER is onderdeel van de toelichting van het bestemmingsplan. In het planMER staat wat de verwachte milieueffecten zijn van een plan, project of uitbreiding in het buitengebied van Berkelland. De belangrijkste milieueffecten gaan over natuur, geurhinder, landschap en cultuurhistorie. We lichten de aandachtspunten uit het planMER toe en de effecten die wij verwachten op het milieu. Natuur - verzuring en vermesting Uit dierverblijfplaatsen komt stikstof vrij waardoor de kwaliteit van de omliggende natuur kan worden aangetast. Dit komt door het verzurende en vermestende effect van stikstof dat in de bodem terechtkomt. In het planMER is uitgerekend om hoeveel stikstof het gaat in de huidige situatie. Als er meer dieren bij komen kan de hoeveelheid stikstof die vrijkomt ook toenemen, tenzij er maatregelen worden genomen.

In het planMER is berekend wat er gebeurt als alle bouwvlakken met 40% groeien. Vastgesteld is dat bij een groei van 40 %, samen met stalmaatregelen die ervoor zorgen dat er minder stikstof vrijkomt, er per saldo niet meer stikstof uit het plangebied hoeft vrij te komen. Zonder maatregelen kan de groei van het aantal dieren een toename veroorzaken van de hoeveelheid stikstof die neerkomt op de beschermde natuurgebieden in de omgeving. Om dat te voorkomen, is er een regeling in het bestemmingsplan opgenomen die dit verbiedt: er mag niet meer stikstof vrijkomen dan nu het geval is. Als bij de vaststelling van het bestemmingsplan er al een natuurvergunning is 2 maar de vergunde activiteiten nog niet volledig zijn gerealiseerd, dan heeft dat hier geen invloed op. Dit geldt niet als er sprake is van een overtreding van de regels uit het bestemmingsplan. Dit betekent in juridische termen dat significant negatieve effecten op de kwalificerende habitats/soorten in Natura 2000-gebieden kunnen worden voorkomen door in het plan een gebruiksbeperking voor alle gebruiksfuncties op te nemen. Met deze gebruiksbeperking geldt een toename van de stikstofdepositie als strijdig gebruik. Dat betekent dat het nieuwe bestemmingsplan dat niet toestaat. Deze regeling laat overigens wel toe dat toegekende agrarische bouwvlakken 40 % mogen groeien tot een vastgelegd maximaal oppervlakte.

Hierbij geldt dan ook de voorwaarde dat er voldoende maatregelen worden getroffen om de hoeveelheid stikstof die vrijkomt niet toe te laten nemen. Natura 2000-gebieden Rond het bestemmingsplangebied liggen verschillende Natura 2000-gebieden. Het uitbreiden van agrarische bouwvlakken is mogelijk zonder dat de natuur daar wordt aangetast, als er maar voor Die natuurvergunning moet dan wel voldoen aan de criteria beschreven in de uitspraak van 1 juni 2016 inzake het bestemmingsplan voor Weststellingwerf (zaak nummer 201201041/1/R4).

2

19/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

wordt gezorgd dat de hoeveelheid stikstof die vrij kan komen niet méér wordt dan nu. Omdat hiervoor een regeling is opgenomen in het bestemmingsplan is het effect van het bestemmingsplan op Natura 2000-gebieden in het planMER als ‘neutraal’ beoordeeld. Gelders Natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone In het plangebied liggen gebieden die de provincie heeft aangewezen als Gelders Natuurnetwerk (GNN) of Groene Ontwikkelingszone (GO). In het bestemmingsplan is de bescherming van de GNN en GO voldoende ingepast in de bestemmingen en de planregels. De ontwikkelingsmogelijkheden (zoals het uitbreiden van een agrarisch bouwvlak met maximaal 40%) leiden niet tot aantasting van de GNN en GO. Het effect van het bestemmingsplan is dus als ‘neutraal’ beoordeeld. Soortbescherming (Wnb) De Wet natuurbescherming (Wnb) regelt de bescherming van plant- en diersoorten en vogelnesten in Nederland. Het bestemmingsplan maakt geen ontwikkelingen mogelijk waarvan op voorhand een negatief effect op beschermde soorten wordt verwacht. De regels schrijven voor om, voordat ergens gebouwd wordt, onderzoek te doen naar de wat zwaarder beschermde diersoorten. Als blijkt dat dat nodig is, kunnen maatregelen worden voorgeschreven om deze dieren te beschermen. In sommige gevallen kan de provincie ook een ontheffing verlenen en daaraan voorschriften verbinden.

Hierdoor blijft het effect op de beschermde dieren in het plangebied beperkt. Daarom is het effect op dit onderdeel als ‘neutraal’ beoordeeld. Landschap Op de plankaart worden de bijzondere landschappelijke gebieden bestemd als ‘Agrarisch met Waarden - Landschapswaarden’, ‘Agrarisch met Waarden - Natuur- en Landschapswaarden’ en ‘Groen - Landschapselement’. Het behoud van aardkundig waardevolle gebieden en cultuurhistorisch waardevolle akkers is geborgd door de aanduidingen 'aardkundig waardevol' en 'cultuurhistorisch waardevolle akker'. Het behoud van al deze bijzondere landschapselementen en -waarden is in het bestemmingsplan geborgd doordat je daar alleen mag bouwen met een speciale omgevingsvergunning. Verder worden veel ontwikkelingen pas mogelijk gemaakt als wordt gezorgd voor een goede landschappelijke inpassing. Om aantasting van het landschap te voorkomen kunnen grondgebonden (veehouderij)bedrijven en niet-grondgebonden veehouderijen ook alleen onder strikte randvoorwaarden het bouwvlak uitbreiden tot maximaal 2 ha respectievelijk 1,5 ha. Dit wordt onder andere versterkt door de werking van het (provinciaal) Plussenbeleid. Dit beleid is door de gemeente overgenomen uit de provinciale Omgevingsverordening.

Het Plussenbeleid zorgt ervoor dat uitbreidingen van de stalvloeroppervlakte voor een niet-grondgebonden veehouderij(tak) met meer dan 500 m² alleen zijn toegestaan als er extra wordt geïnvesteerd in de kwaliteit van de omgeving. Het effect op het thema landschap wordt daarom als neutraal beoordeeld (0). Cultuurhistorie De in het plangebied voorkomende behoudenswaardige cultuurhistorische waarden worden beschermd door een bestemming of aanduiding waar specifieke regels voor gelden (onder meer voor cultuurhistorisch waardevolle gebouwen). Daarnaast zijn deze waarden ook in het

20/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

omgevingsvergunningstelsel opgenomen waarbij geen sprake mag zijn van onevenredige aantasting van cultuurhistorische waarden. De cultuurhistorische waarden binnen het beschermd dorpsgezicht van Gelselaar, Mallum en de historische buitenplaats Ruurlo worden apart beschermd via het omgevingsvergunningstelsel. Een belangrijke voorwaarde om een omgevingsvergunning te krijgen is dat de voorgenomen activiteit niet leidt tot een aantasting van de karakteristieke waarden van het beschermde dorpsgezicht. Op deze wijze, in combinatie met de bepalingen op het gebied van landschap, zijn historische en geografische waarden in het gebied geborgd. De bescherming van rijks- en gemeentelijke monumenten in het plangebied gebeurt via regelgeving in de Erfgoedwet 2016 en de gemeentelijke Erfgoedverordening 2012. Alles bij elkaar zorgen de planregels ervoor dat de cultuurhistorische waarden goed worden beschermd. Het effect op dit thema is neutraal (0). Archeologie Op de plankaart staat waar extra kans is dat er archeologische waarden in de bodem te vinden zijn. Deze weergave is gebaseerd op de archeologische verwachtingenkaart die in 2017 is vastgesteld. In die gebieden mag alleen worden gebouwd na aanvullend archeologisch onderzoek. Ook moet er een speciale omgevingsvergunning voor worden aangevraagd.

Aantasting van archeologische waarden is door deze maatregelen in het bestemmingsplan niet aannemelijk. Het effect is neutraal (0). Aardkunde Op de plankaart is aangegeven waar extra kans is dat er aardkundige waarden in de bodem te vinden zijn. Gronden met deze bestemming zijn mede bestemd voor het behoud van het aardkundig waardevol gebied. Ook zijn er regels voor het behoud, herstel en de ontwikkeling van aardkundige waarden. Hiermee wordt de aantasting van deze waarden zoveel mogelijk beperkt. Het effect is neutraal (0). Bodem Op de plankaart blijven alle functies gelijk ten opzichte van de huidige situatie. Bodemonderzoek is om deze reden in het kader van het bestemmingsplan niet nodig. In het bestemmingsplan worden ook geen ontwikkelingen mogelijk gemaakt die zorgen voor vervuiling van de bodem. Daarnaast geldt dat er buiten het bestemmingsplan om voldoende landelijke wet- en regelgeving is die het ontstaan van nieuwe bodemverontreiniging kan voorkomen. De ontwikkelingsmogelijkheden die worden geboden in het bestemmingsplan hebben dan ook geen gevolgen voor de bodemkwaliteit ter plaatse. Het effect is neutraal (0). Water De te beschermen waterwingebieden staan duidelijk op de plankaart aangegeven. Voor de natte natuurgebieden is in het bestemmingsplan geregeld dat de grondwaterstand op peil moet blijven. Ook blijven de bestaande watergangen in het plangebied behouden.

Het is de verwachting dat de waterkwaliteit niet zal verslechteren. Mogelijk neemt het verhard oppervlak toe bij uitbreidingen, hiervoor zijn middels wetgeving voldoende compenserende en mitigerende maatregelen op te leggen (onder meer door het uitvoeren van de verplichte watertoets). Het effect op water is als neutraal (0) beoordeeld.

21/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

Verkeer Het aantal verkeersbewegingen neemt maar zeer beperkt toe door de uitbreidingsmogelijkheden die het bestemmingsplan biedt. Deze kleine groei van het verkeer zal voor de capaciteit van de lokale wegen niet tot problemen leiden. Nieuwe grootschalige functies, zoals publiekstrekkende horeca en grootschalige recreatieve voorzieningen worden immers niet toegestaan in het plangebied. De ontwikkelingsruimte die wordt geboden aan kleinschalige recreatieve voorzieningen kan wel tot enig extra verkeer leiden. Omdat het alleen maar om kleinschalige ontwikkelingen gaat, leidt dit echter niet tot negatieve effecten op het verkeerssysteem: de wegen blijven veilig en opstoppingen worden niet verwacht. Wel kan het voor fietsers gevaarlijk zijn op de smalle wegen in het buitengebied. Op sommige plekken kan op smalle wegen het aantal vrachtverkeersbewegingen toenemen. Als daar dan geen vrijliggende fietspaden zijn kunnen onveilige situaties ontstaan. Maar dit conserverend bestemmingsplan is niet bedoeld voor het oplossen van eventuele nieuwe onveilige verkeerssituaties. Vanuit haar taak als wegbeheerder ziet de gemeente hier wel voortdurend op toe. Geluid De regels voor het beheersen van geluid zijn vastgelegd in de Wet milieubeheer en de Wet geluidhinder.

Hierin staat bijvoorbeeld hoe hoog de maximaal toelaatbare geluidsbelasting is van huizen in de omgeving van een (agrarisch) bedrijf. Een zekere (vergunbare) toename van de geluidsbelasting kan niet altijd worden uitgesloten op bedrijven die groeien. Maar daar staat tegenover dat het aantal actieve bedrijven af zal nemen. De toename van het aantal verkeersbewegingen door toedoen van het nieuwe bestemmingsplan is maar klein. Het wegverkeerslawaai zal dus niet of nauwelijks toenemen. Niettemin kent het nieuwe bestemmingsplan een regeling voor geluidszones en een regeling die woninguitbreidingen alleen toelaat als wordt voldaan aan de Wet geluidhinder. Het effect voor geluid is mede daarom per saldo neutraal (0). Luchtkwaliteit Op perceelniveau kan via landelijke milieuregelgeving worden uitgesloten dat er in de directe omgeving sprake is van een toename van de luchtverontreiniging tot boven de wettelijke grenswaarden. Maar, parallel aan deze lokale ontwikkelingen geldt dat het aantal stofbronnen in het buitengebied elk jaar minder wordt door de ontwikkelingen in de sector.

Op basis van de aan de planregels toegevoegde voorwaardelijke afwijkingsbevoegdheid (omschakelen mag onder voorwaarde dat de initiatiefnemer aantoont dat een omschakeling niet leidt tot nadeliger milieueffecten dan het huidige gebruik) zijn ongewenste effecten op luchtkwaliteit door omschakeling uit te sluiten. Dat betekent dat per saldo het effect op luchtkwaliteit als neutraal wordt beoordeeld (0). Geur De afstemming met de geurwetgeving heeft in dit bestemmingsplan plaatsgevonden bij het toekennen van de agrarische bouwvlakken: hierbij is ook rekening gehouden met de afstand tot omringende woonbebouwing. In 2018 is er een uitgebreide geur-studie uitgevoerd waar de huidige geursituatie in het buitengebied van Berkelland zeer gedetailleerd in beeld is gebracht. Daarbij is rekening gehouden

22/164

Kenmerk

R003-1231397LBE-V03-kzo-NL

met de aangepaste (naar beneden bijgestelde) geuremissiefactor voor combi-luchtwassers. Vastgesteld is dat: • 95 % van de woningen in het buitengebied zich bevindt in een zeer goed tot redelijk goed leefklimaat • • •

Ongeveer 1 % van de woningen in het buitengebied zich bevindt in een matig tot slecht leefklimaat Beltrum de kern is met de hoogste achtergrond geurbelasting; 83 % van de woningen in Beltrum bevindt zich in een matig leefklimaat 3 In de andere kernen bevindt zich meer dan 95 % van de woningen in een zeer goed tot redelijk goed leefklimaat

In het kader van dit planMER is het effect onderzocht dat op zou kunnen treden als alle (intensieve) veehouderijen in het plangebied maximaal gebruik zouden maken van de geboden uitbreidingsmogelijkheden, zonder geur reducerende maatregelen in te zetten. Een dergelijk worst case scenario zou tot gevolg hebben dat er in substantiële delen van het buitengebied sprake zou zijn van een slecht leefklimaat. In (meer dan) 25 % van de woningen zou de geur dan als hinderlijk worden ervaren. Verder zou er in dit scenario sprake zijn van een (zeer) matig leefklimaat in alle woonkernen. Daarom is onderzocht wat het effect zou kunnen zijn van de inzet van de meest vergaande technische maatregelen uit de Regeling geurhinder en veehouderij. Een volledig benutten van de in het plan geboden uitbreidingsmogelijkheden, in combinatie met de inzet van deze technieken zou de berekende geurachtergrondconcentratie ver terug kunnen brengen. Vrijwel nergens is er dan nog sprake van een slecht leefklimaat, en in vrijwel alle woonkernen (met uitzondering van Beltrum en Haarlo) is er in dit scenario sprake van een goed leefklimaat. Overigens geldt dat rondom de veehouderijen de geurbelasting gedurende de planperiode zal afnemen vanwege de verdergaande herstructurering van de sector.

Op basis van de aan de planregels toegevoegde voorwaardelijke afwijkingsbevoegdheid (omschakelen mag onder voorwaarde dat de initiatiefnemer aantoont dat een omschakeling niet leidt tot nadeliger milieueffecten dan het huidige gebruik) zijn ongewenste effecten door omschakeling op geur uit te sluiten. Maar omdat de maximale inzet van geur reducerende technieken in de planregels niet is geborgd wordt het effect op geur als licht negatief beoordeeld (-). Gezondheid De komende jaren verandert er veel in de agrarische sector. Veel van de kleinere bedrijven stoppen. Dat betekent dat veel van de mogelijke bronnen van zoönosen (dat zijn ziektes die van dier op mens over kunnen gaan) zullen verdwijnen en de afstand tussen de bedrijven toe zal nemen. Op de bedrijven die overblijven zullen steeds meer dieren dicht bij elkaar zijn. Dit zorgt voor een groter risico op een uitbraak van dierziekten. Bij het bouwen van nieuwe stallen is er echter ruimte voor maatregelen die de kans op verspreiding van ziektes kunnen verkleinen. De moderne bedrijfsvoering is er zoveel mogelijk op gericht om het risico van uitbraken te voorkomen.

Opgemerkt wordt dat de meest dominante geurbron die nu nog operationeel is in de omgeving van Beltrum al wel is aangemeld bij de saneringsregeling varkenshouderij. Het bedrijf is inmiddels beëindigd en de stallen zijn gesloopt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=e85f2577-05eb-4ada-b5d3-96e6c971fba9