CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Ontwerp bestemmingsplan Kaapdijk 3 en 3a Ruurlo - Bijlage 3 van 3 - geanonimiseerd

Raadsvergadering 30 augustus 2022, gemeente BerkellandBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan splitsing bedrijf en (dubbele) woning Kaapdijk 3, 3a in Ruurlo24.477 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Oud nest van de boerenzwaluw in één van de te slopen schuren.

Door het verwijderen van beplanting en het slopen van de bebouwing tijdens de voortplantingsperiode, wordt mogelijk een bezet vogelnest beschadigd en/of vernield. Als gevolg van het vernielen van een bezet vogelnest worden mogelijk eieren beschadigd of vernield of worden (jonge) vogels gedood. Omdat het areaal bebouwd oppervlak niet toe neemt, wordt de betekenis van het plangebied als foerageergebied niet aangetast. Te beoordelen activiteit in het kader van de Wnb: Verwijderen beplanting tijdens de voortplantingsperiode; Slopen bebouwing tijdens de voortplantingsperiode;

Grondgebonden zoogdieren Er zijn in het plangebied geen beschermde grondgebonden zoogdieren waargenomen en er zijn geen aanwijzingen gevonden dat grondgebonden zoogdieren een rust- en/of voortplantingslocatie bezetten in het plangebied, maar gelet op de inrichting en het gevoerde beheer, behoort het plangebied vermoedelijk tot functioneel leefgebied van verschillende beschermde grondgebonden zoogdiersoorten als huisspitsmuis, egel, vos, bosmuis en steenmarter. Voorgenoemde soorten benutten het plangebied hoofdzakelijk als foerageergebied, maar mogelijk bezetten soorten als bosmuis en huisspitsmuis er een vaste rust- en voortplantingsplaats. Deze soorten kunnen een rust- en voortplantingsplaats bezetten in holen en gaten in de grond, onder strooisel en in/onder opgeslagen goederen en rommel en mogelijk in/onder rommel en opgeslagen spullen in de te slopen schuren. Er is in het plangebied geen potentiële vaste rust- of voortplantingsplaats van de egel aangetroffen. Eén zolder van een te slopen schuur is gedeeltelijk in gebruik als hooizolder, maar alleen voor het vensterluik liggen enkele hooibalen. In deze balen ontbreekt een potentiële vaste rust- of voortplantingsplaats van de steenmarter. Ook ontbreken andere potentiële vaste rust- en voorplantingsplaatsen van de steenmarter in het plangebied.

15

Door het verwijderen van opgeslagen spullen, het slopen van bebouwing en het uitvoeren van grondverzet, wordt mogelijk een beschermd grondgebonden zoogdier gedood en wordt mogelijk een vaste rust- en voortplantingsplaats beschadigd en vernield. Omdat het areaal bebouwd oppervlak niet toe neemt, wordt de betekenis van het plangebied als foerageergebied niet aangetast. Te beoordelen activiteit in het kader van de Wnb: Verwijderen opgeslagen materialen; Uitvoeren grondverzet; Vleermuizen

Verblijfplaatsen Er zijn tijdens het veldbezoek geen vleermuizen waargenomen en er zijn geen aanwijzingen gevonden dat vleermuizen een verblijfplaats in het plangebied bezetten. Alleen de buitengevel van de woning beschikt over een gemetselde buitengevel met luchtspouw, maar in de buitengevels zijn geen potentiële invliegopeningen waargenomen, zoals open stootvoegen of ventilatieopeningen. Ook sluit de betimmering van de overstek nauw aan op de buitengevel en ontbreken kieren en spleten die vleermuizen de kans bieden de spouw te betreden. Andere potentiële verblijfplaatsen van vleermuizen, zoals een holle ruimte achter een boeiboord, windveer, loodslab, vensterluik, loodslab, zonnewering of gevelbetimmering ontbreken in het plangebied. De gebouwen zijn vrij toegankelijk voor vleermuizen, maar er zijn geen aanwijzingen gevonden dat vleermuizen een vaste rust- of voortplantingsplaats in de gebouwen bezetten. Een vaste verblijfplaats in de gebouwen is doorgaans duidelijk herkenbaar vanwege uitwerpselen op de grond onder de handplek. Door het slopen van de bebouwing wordt geen vleermuizen verstoord of gedood en wordt geen vaste rustof voortplantingsplaats verstoord, beschadigd of vernield. Te beoordelen activiteit in het kader van de Wnb: Geen;

Foerageergebied Het veldbezoek is uitgevoerd buiten de periode van de dag waarop vleermuizen foerageren, maar op basis van een beoordeling van de inrichting en het gevoerde beheer, wordt het plangebied als een geschikt foerageergebied voor vleermuizen beschouwd. Vermoedelijk foerageren soorten als gewone dwergvleermuis, laatvlieger, gewone grootoorvleermuis en ruige dwergvleermuis rond de bebouwing en de beplanting. Gelet op de inrichting, het gevoerde beheer en de kleine oppervlakte, wordt het plangebied niet als essentieel foerageergebied voor vleermuizen beschouwd. Door uitvoering van de voorgenomen activiteiten wordt de functie van het plangebied als foerageergebied niet aangetast. Te beoordelen activiteit in het kader van de Wnb: Geen;

Vliegroute Sommige vleermuissoorten benutten lijnvormige elementen ter geleiding tijdens het foerageren en om van verblijfplaats naar foerageergebied te vliegen (en van foerageergebied naar verblijfplaats). Lijnvormige elementen die benut worden als vliegroute kunnen bestaan uit houtopstanden en wateren, maar ook een rij gevels van woningen.

16

Het plangebied vormt geen verbindende schakel in een lijnvormig landschapselement en maakt daarom geen onderdeel uit van een vliegroute van vleermuizen. Uitvoering van de voorgenomen activiteiten heeft geen negatief effect op vliegroutes van vleermuizen. Te beoordelen activiteit in het kader van de Wnb: Geen; Amfibieën Er zijn tijdens het veldbezoek geen amfibieën waargenomen, maar gelet op de inrichting en het gevoerde beheer, wordt het plangebied als functioneel leefgebied voor sommige algemene en weinig kritische amfibieënsoorten beschouwd. Amfibieën als bastaardkikker, gewone pad, bruine kikker en kleine watersalamander, benutten de buitenruimte mogelijk als foerageergebied en mogelijk bezetten ze er een (winter)rustplaats. Amfibieën kunnen een (winter)rustplaats bezetten in holen en gaten in de grond en onder opgeslagen materialen, bladeren, strooisel, puin en (groen)afval. De gebouwen zijn niet geschikt als (winter)rustplaats voor amfibieën. Het plangebied wordt niet als functioneel leefgebied van zeldzame amfibieënsoorten als kamsalamander, poelkikker of boomkikker beschouwd.

" s " ?

" 43

rwl V

Amfibieën kruipen soms weg onder opgeslagen materialen en rommel om er een (winter)rustplaats te bezetten.

Door het verwijderen van opgeslagen materialen, bladeren, strooisel en (groen)afval het uitvoeren van grondverzet wordt mogelijk een amfibie gedood en wordt mogelijk een vaste (winter)rustplaats beschadigd en/of vernield. De functie van het plangebied als foerageergebied wordt, door uitvoering van de voorgenomen activiteiten, niet aangetast. Te beoordelen activiteit in het kader van de Wnb: Verwijderen opgeslagen materialen, (groen)afval, blad en strooisel; Uitvoeren grondverzet;

Overige soorten Er zijn geen andere beschermde soorten aangetroffen. Het gevoerde beheer en de inrichting maken het onderzoeksgebied tot een ongeschikt functioneel leefgebied voor deze soorten.

17

5.4 Toetsingskader Sinds 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming van kracht. Het is verboden om alle soorten die beschermd zijn volgens de Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn, evenals de in paragraaf 3.2 en 3.3 van de Wet natuurbescherming genoemde soorten te doden, evenals het beschadigen en vernielen van voortplantingsplaatsen of rustplaatsen. Verder is het verboden om plantensoorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Voor sommige in de Wet natuurbescherming genoemde soorten geldt een ontheffing voor het opzettelijk vangen en de vaste voortplantings- en rustplaatsen van deze soorten opzettelijk beschadigen of vernielen, als gevolg van werkzaamheden die uitgevoerd worden in het kader van een ruimtelijke ontwikkeling. In voorliggend geval is de vrijstellingsregeling van de Provincie Gelderland van kracht.ln afwijking met de meeste provincies in Nederland, mogen in Gelderland beschermde soorten niet gedood worden als gevolg van activiteiten die uitgevoerd worden in verband met een ruimtelijke ontwikkeling. Ook gelden er bepaalde vrijstellingen voor het verbod op doden mits er gewerkt wordt volgens een door de Minister goedgekeurde Gedragscode. Dit kan de Gedragscode Ruimtelijke Ontwikkeling en Inrichting zijn van Stadswerk (2016).

Foerageergebied Foerageergebied voor beschermde soorten is niet expliciet beschermd in de Wet natuurbescherming, tenzij het expliciet onderdeel uitmaakt van jaarrond beschermde rust- en nestplaatsen en het essentieel foerageergebied betreft en het vernietigen/aantasten van het foerageergebied de gunstige staat van instandhouding van de soort negatief beïnvloed. Bij de beoordeling van het effect zal daarom aangegeven worden of het foerageergebied, essentieel foerageergebied betreft; van belang voor de gunstige instandhouding van de soort.

Zorgplicht Artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming voorziet in een algemene verplichting voor een ieder om voldoende zorg te dragen voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. De zorgplicht is als een open norm geformuleerd in het eerste lid van artikel 1.11. In het tweede lid wordt de zorgplicht iets geconcretiseerd door te bepalen dat de zorgplicht in elk geval inhoudt dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor in het wild levende dieren en planten: 1. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, 2. indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of 3. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt.

Wettelijk kader Voorgenomen activiteit wordt gezien als 'ruimtelijke ontwikkeling'. In afwijking van de verboden in artikel 3.10, eerste lid, van de Wet natuurbescherming is het toegestaan om sommige soorten opzettelijk te vangen en de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van deze soorten opzettelijk te beschadigen of te vernielen wanneer er geen andere bevredigende oplossing bestaat. In het kader moet zorgplicht is de initiatiefnemer verplicht om schadelijke gevolgen voor in het wild levende dieren en planten zo veel mogelijk te voorkomen. Dit betreft maatwerk. Indien het mogelijk is om zinvolle concrete maatregelen m.b.t. de zorgplicht te benoemen, zijn deze opgenomen in dit rapport.

18

5.5 Wettelijke consequenties van de beoogde ingreep Vogels Als gevolg van het slopen van bebouwing en het verwijderen van beplanting tijdens de voortplantingsperiode, wordt mogelijk een vogel gedood en een bezet vogelnest verstoord, beschadigd of vernield. Van de in het plangebied nestelende vogelsoorten is uitsluitend het bezette nest beschermd, niet het oude nest of de nestplaats. Voor het beschadigen/vernielen van een bezet nest (eieren) of het doden van een vogel kan geen ontheffing van de verbodsbepaling verkregen worden omdat de voorgenomen activiteit niet als een in de wet genoemd belang wordt beschouwd. Om te voorkomen dat vogels gedood worden en bezette nesten verstoord, beschadigd of vernield worden, dient de beplanting geveld en de bebouwing gesloopt te worden buiten de voortplantingsperiode. Indien deze werkzaamheden uitgevoerd worden tijdens de voortplantingsperiode, dan dient een broedvogelscan uitgevoerd te worden om de aanwezigheid van een bezet nest uit te kunnen sluiten. Indien rekening gehouden wordt met bezette vogelnesten, leiden de voorgenomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Wnb.

Wettelijke consequenties in het kader van de Wnb: Bebouwing slopen buiten de voortplantingsperiode; Beplanting verwijderen buiten de voortplantingsperiode; Opgeslagen spullen verwijderen buiten de voortplantingsperiode; Vleermuizen

• Verblijfplaatsen Door het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten wordt geen vleermuis verstoord of gedood en wordt geen vaste rust- of voortplantingsplaats beschadigd of vernield. Uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Wnb. Wettelijke consequenties in het kader van de Wnb: Geen;

• Essentieel foerageergebied Door het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten wordt geen essentieel foerageergebied van vleermuizen aangetast. Uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Wnb. Wettelijke consequenties in het kader van de Wnb: Geen;

• Vliegroute Door het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten wordt geen essentiële vliegroute van vleermuizen aangetast. Uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Wnb.

19

Wettelijke consequenties in het kader van de Wnb: Geen; Grondgebonden zoogdieren Door uitvoering van de voorgenomen activiteiten wordt mogelijk een beschermd grondgebonden zoogdier gedood en wordt mogelijk een vaste verblijf- en voortplantingsplaats beschadigd en vernield. De in het plangebied voorkomende grondgebonden zoogdiersoorten mogen niet gedood worden, maar voor het beschadigen/vernielen van de rust- en voortplantingsplaats geldt een vrijstelling van de verbodsbepalingen. Om te voorkomen dat deze dieren (opzettelijk) gedood worden, dienen ze weggejaagd of weggevangen te worden en elders weer losgelaten te worden (zie tabel onder voor toepasbare vangmiddelen). Vrijstelling vangen diersoorten

Toelichting Op grond van artikol 3 10 van do Wol natuurboschorming wizon Prowincilo Stlon in dn/o

bqlago, bohorond bij artikoi 3 6® van do

Omgoningsvorordoning, soorton aan dio bi handelingen

in do kadors, bodoqid in artikqi 3 10, twoodo bd, ondor a,o,fong van do Wol

natuurboschorming. mot bohulp van do aangogoven middolon opzottoljk mogon wordon gevangen

Gebied bknende gehele peovincie Perode geduende het hele jaar

Soort

Toegestane middelen vangen

Aardmuss

Vangkoo

Boumuls

Vangkoo

Bruine kikker

Schopnot

Dwergmuls Dwergsortsmuis

Vangkoo

Eeel

Vangkoo

Gewone bosspitsmuis

Vangkool

Vangkoo

Gewone pad

Schopnot

IU»

Vangkoo

Hulsspitsmuls

Vangkool

Kleine watersalamander

Schepnet

Konijn

Vangkoo

Meerkikker

Schopnet

Mddelste groene kkker

Schopnot

Ondergrondse woelmuk

Vangkoo

Ree Rose woelmuls

Vangkool

Tweekleurige bosspitsmuis Veldmuns

Vos Woelrat

Vangkoo Vangkoo

Vangkoo Vangkoo Vangkoo

Toepasbare vangmiddelen om beschermde grondgebonden zoogdieren weg te vangen uit het plangebied (bron: Omgevingsverordening Gelderland).

Mits geen grondgebonden zoogdieren (opzettelijk) gedood worden, leiden de voorgenomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties. Indien niet voorkomen kan worden dat beschermde dieren gedood worden, dient een ontheffing van de verbodsbepalingen (doden) aangevraagd te worden of dient gewerkt te worden volgens een Gedragscode. Indien gekozen wordt om te werken volgens een gedragscode, dient voldaan te worden aan de gestelde eisen en voorwaarden. Eén van de voorwaarden is, dat gewerkt moet worden buiten de kwetsbare periode. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Wnb. Wettelijke consequenties in het kader van de Wnb: Geen, mits er geen beschermde dieren gedood worden; Amfibieën Door uitvoering van de voorgenomen activiteiten wordt mogelijk een amfibie gedood en mogelijk een vaste (winter)rustplaats van een amfibie beschadigd en vernield.

De in het plangebied voorkomende amfibieën mogen niet gedood worden. Om te voorkomen dat deze dieren (opzettelijk) gedood worden, dienen ze weggejaagd of weggevangen te worden en elders weer losgelaten te

20

worden (zie tabel boven voor toepasbare vangmiddelen). Voor het beschadigen en vernielen van de vaste rust- en voortplantingsplaats van amfibieën, geldt een vrijstelling.

Mits geen amfibieën (opzettelijk) gedood worden, leiden de voorgenomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties. Indien niet voorkomen kan worden dat beschermde dieren gedood worden, dient een ontheffing van de verbodsbepalingen (doden) aangevraagd te worden of dient gewerkt te worden volgens een Gedragscode. Indien gekozen wordt om te werken volgens een gedragscode, dient voldaan te worden aan de gestelde eisen en voorwaarden. Eén van de voorwaarden is, dat gewerkt moet worden buiten de kwetsbare periode. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Wnb. Wettelijke consequenties in het kader van de Wnb: - Beschermde amfibieën wegvangen of verjagen voordat opgeslagen spullen afgevoerd worden; - Beschermde amfibieën wegvangen of verjagen voordat grondverzet uitgevoerd wordt; Overige soorten Het onderzoeksgebied behoort niet tot functioneel leefgebied van andere beschermde flora- of faunasoorten. Vanwege de lokale invloedsfeer heeft de voorgenomen activiteit geen negatief effect op andere beschermde soorten. Nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is niet noodzakelijk.

In onderstaande tabel worden de wettelijke consequenties samengevat weergegeven. Soortgroep

Functie

Beschermde soorten planlocatie

Verbodsbepalingen (Wet natuurbescherming)

Aandachtspunt

Grondgebonden zoogdieren Grondgebonden zoogdieren Grondgebonden zoogdieren Vogels

Foerageergebied

Diverse soorten

Geen

Vaste rust- en voortplantingsplaats Doden van dieren

Diverse soorten

Niet van toepassing; vrijstelling i.v.m. ruimtelijke ontwikkeling Niet van toepassing; vrijstelling i.v.m. ruimtelijke ontwikkeling

Diverse soorten

Art. 3.10 lid la

Foerageergebied

Diverse soorten

Vogels

Bezette nesten (niet jaarrond beschermd)

Diverse soorten

Niet van toepassing; functie is niet beschermd Art. 3.1 lid 2

Geen dieren doden, of ontheffing aanvragen Geen

Vogels

Niet aanwezig

Niet van toepassing

Vogels

Jaarrond beschermde nest- en rustplaats Doden van dieren

Diverse soorten

Art. 3.1 lid 1

Vleermuizen

Verblijfplaats

Onbekend, mogelijk diverse soorten

Niet van toepassing; functie wordt niet aangetast

Vleermuizen

Foerageergebied

Diverse soorten

Geen

Vleermuizen Vleermuizen

Vliegroute Doden van dieren

Niet aanwezig Niet van toepassing

Niet van toepassing; functie wordt niet aangepast Niet van toepassing Niet van toepassing

Amfibieën

Foerageergebied

Diverse soorten

Geen

Amfibieën

Vaste verblijfplaats

Diverse soorten

Amfibieën Amfibieën

Voortplantingsplaats Doden van dieren

Art. 3.10 lid la

Overige soorten

Dieren en overige functies

Niet van toepassing; vrijstelling i.v.m. ruimtelijke ontwikkeling Niet van toepassing; vrijstelling i.v.m. ruimtelijke ontwikkeling Niet van toepassing Geen dieren doden, of ontheffing aanvragen Niet van toepassing

Niet aanwezig

Niet aanwezig

Geen

Werken buiten voorplantingsperiode of broedvogelscan uitvoeren Geen Werken buiten voorplantingsperiode of broedvogelscan uitvoeren Geen

Geen Geen

Geen Geen Geen dieren doden, of ontheffing aanvragen Geen

Samenvatting van de wettelijke consequenties. 21

Soortgroep

Voortplan­ Rust- en verblijfplaats tingsplaats

Vliegroute Essentieel (vleermuizen) foerageer­ gebied

Wettelijke consequenties

Nader onderzoek vereist

Ontheffing vereist

Grondgebonden zoogdieren Vogels

Ja

Ja

n.v.t.

nee

ja

nee

Nee, tenzij dieren gedood worden

nee

ja

n.v.t.

nee

ja

nee

Nee, tenzij vogel gedood wordt of bezet nest beschadigd/vernield wordt

Vleermuizen

nee

nee

nee

nee

nee

nee

Amfibieën

ja

nee

n.v.t.

nee

ja

nee

nee Nee, tenzij dieren gedood worden

Vereenvoudigde samenvatting van de wettelijke consequenties per diergroep.

5.6 Historische gegevens en overige bronnen Er zijn geen historische gegevens van het plangebied bekend. 5.7 Volledigheid van het onderzoek Het onderzoek is volledig uitgevoerd met geschikte weersomstandigheden.

22

Hoofstuk 6

Conclusies

De voorgenomen activiteiten worden gezien als 'ruimtelijke ontwikkeling'. Voor een aantal algemeen voorkomende en talrijke faunasoorten geldt in Gelderland een vrijstelling van de verbodsbepalingen 'vangen' en het 'opzettelijk beschadigen en vernielen van de rust- en voortplantingsplaats', als gevolg van werkzaamheden die in het kader van een ruimtelijke ontwikkeling worden uitgevoerd. Beschermde soorten mogen niet opzettelijk gedood worden. Voor beschermde soorten waarvoor die vrijstelling niet geldt, is een ontheffing vereist om ze te mogen doden en om opzettelijk rust- en voortplantingslocaties te beschadigen en te vernielen. In het kader van de zorgplicht moet rekening worden gehouden met alle in het plangebied aanwezige planten en dieren en moet er gekozen worden voor een werkmethode en/of planning in de tijd, waardoor planten en dieren zo min mogelijk schade ondervinden als gevolg van de voorgenomen activiteiten.

Het plangebied behoort niet tot het Gelders Natuurnetwerk, Groene ontwikkelingszone of Natura 2000gebied. Vanwege de ligging buiten het Gelders Natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone, leiden de voorgenomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties, omdat de bescherming van het Gelders Natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone geen externe werking kent. Vanwege de aard en omvang van de voorgenomen activiteiten en de afstand tussen het plangebied en natura 2000-gebied, kan een negatief effect op Natura 2000-gebied uitgesloten worden. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden om de wettelijke consequenties in beeld te brengen.

De inrichting en het gevoerde beheer maken het plangebied niet tot een geschikte groeiplaats voor beschermde planten, maar wel tot geschikt functioneel leefgebied voor verschillende beschermde dieren. Mogelijk benutten vleermuizen, amfibieën, vogels en grondgebonden zoogdieren het plangebied als foerageergebied, bezetten grondgebonden zoogdieren er een vaste rust en voortplantingsplaats, bezetten amfibieën er een vaste rustplaats en nestelen er vogels. Vleermuizen bezetten geen vaste rust- of voortplantingsplaats in het plangebied.

Van de in het plangebied nestelende vogelsoorten, is uitsluitend het bezette nest beschermd, niet het oude nest of de nestplaats. Bezette vogelnesten zijn beschermd en mogen niet beschadigd of vernield worden. Gelet op de aard van de werkzaamheden kan geen ontheffing verkregen worden voor het beschadigen of vernielen van bezette vogelnesten. Voor de beschermde grondbonden zoogdieren en amfibieën, die een vaste rust- en/of voortplantingsplaats in het plangebied bezetten, geldt een vrijstelling van de verbodsbepalingen 'vangen' en het 'beschadigen en vernielen van rust- en voortplantingslocaties. Deze vrijstelling is van toepassing omdat er sprake is van een ruimtelijke ontwikkeling. Beschermde grondgebonden zoogdieren en amfibieën mogen niet gedood worden als gevolg van het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten.

Door uitvoering van de voorgenomen activiteiten, wordt de functie van het plangebied als foerageergebied voor grondgebonden zoogdieren, vleermuizen, amfibieën en vogels niet aangetast.

23

Bijlagen Bijlage 1. De natuurkalender (indicatie voor het uitvoeren van werkzaamheden het kader van de zorgplicht) Bijlage 2. Toelichting Wet natuurbescherming Bijlage 3. Fotobijlage Bijlage 4. Geraadpleegde bronnen: Bijlage 1

Natuurkalender jan

feb

mrt apr

mei jun

juJ

aug sep okt

nov dec

houtopstanden afzetten / hakhoutbeheer dunnen verwijderen opslag / exoot, nazorg heg afzetten_________________ knotten opsnoeien / opkronen hoogstam wintersnoei hoogstam zomersnoei

bomen met winterslaapplaats vogels vleermuisbomen zomerverblijf_____ vleermuisbomen paarplaats_______ das

hazelmuis struweel en hakhoutbeheer

boomkikker struweel Grazige vegetaties maaien vochtig/nat grasland maaien droog schraalgrasland

Wateren poel opschonen boomkikker wateren geelbuikvuurpad kleinschalig geelbuikvuurpad grootschalig

Gebouwen m.b.t. vleermuizen zomerverblijf winterverblijf

Optimale periode voor werkzaamheden. Acceptabele periode voor werkzaamheden. De werkzaamheden verrichten onder voorwaarden zoals beschreven in protocol. Geen werkzaamheden in deze periode. Wanneer er wel gewerkt moet worden is een ontheffing verplicht.

24

Bijlage 2 Toelichting Wet Natuurbescherming Drie beschermingsregimes De Wet natuurbescherming kent een apart beschermingsregime voor soorten van de Vogelrichtlijn, een apart beschermingsregime voor soorten van de Habitatrichtlijn (het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn) en een apart beschermingsregime voor andere soorten, die vanuit nationaal oogpunt beschermd worden. Elk van deze beschermingsregimes kent zijn eigen verbodsbepalingen en vereisten voor vrijstelling of ontheffing van de verboden. Alle vogels (ruim 700 soorten), zijn beschermd. Daarnaast worden ongeveer 230 overige Europese en nationale soorten beschermd.

Om af te mogen wijken van de verbodsbepalingen via een ontheffing of vrijstelling moet aan drie criteria zijn voldaan:

-

-

Ten eerste mag alleen van de verbodsbepaling afgeweken worden als er geen andere bevredigende oplossing voor de handeling mogelijk is. Ten tweede moet tegenover de afwijking van het verbod een in de wet genoemd belang staan. De wet geeft voor de verschillende beschermingsregimes aan wat die belangen zijn zoals volksgezondheid of openbare veiligheid. Tenslotte mag de ingreep geen afbreuk doen aan de staat van instandhouding van de soort.

Als aan deze drie vereisten voldaan is, kan een ontheffing worden verleend. Voor een aantal handelingen zijn bovendien vrijstellingen mogelijk, bijvoorbeeld in de vorm van een provinciale verordening of een gedragscode. Soortenbescherming en het 'nee, tenzij principe' De verbodsbepalingen voor vogels en Habitatrichtlijnsoorten in de Wet natuurbescherming sluiten vrijwel één op één aan bij de bepalingen uit de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. De verbodsbepalingen zijn gericht op de bescherming van individuen van soorten. Ook voor de andere soorten, die niet op grond van de Vogel- of Habitatrichtlijn maar vanuit nationaal oogpunt beschermd worden, geldt dat de verbodsbepalingen zien op het individu, maar of ontheffing verleend kan worden, wordt afgewogen tegen het effect van de ingreep op het populatieniveau van de soort.

Zorgplicht voor dieren en planten Of dier- en plantensoorten nu wettelijk beschermd zijn of niet, iedereen moet voldoende rekening houden met in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. De wet erkent daarmee de intrinsieke waarde van in het wild levende soorten. De Memorie van Toelichting zegt het zo: "De zorgplicht houdt in dat eenieder voldoende zorg in acht moet nemen voor de in het wild levende dieren en planten, alsmede voor hun directe leefomgeving. Overtreding van de zorgplicht is niet strafbaar gesteld; de zorgplicht kan wel door toepassing van bestuursdwang worden gehandhaafd". Vrijstelling regelgeving Onder de Wet natuurbescherming is niet altijd een ontheffing nodig bij handelingen met gevolgen voor beschermde plant- en diersoorten. In (veel) gevallen kunt u gebruik maken van een vrijstelling. Een vrijstelling is een uitzondering op een wettelijk verbod, die wordt vastgesteld voor een van te voren bepaalde categorie van gevallen. Er zijn verschillende vrijstellingen van de verboden voor beschermde soorten mogelijk. Een bekende en reeds in de praktijk toegepaste vorm van vrijstelling is die van de gedragscode. In de Wet natuurbescherming zijn voor beschermde soorten ook andere vormen van vrijstelling geïntroduceerd, zoals door middel van een Programmatische Aanpak of via een provinciale verordening.

Overigens is ook een vrijstelling in de vorm van een ministeriële regeling mogelijk. Provinciale staten kunnen vrijstelling van de verbodsbepalingen verlenen. Dit moet worden geregeld in een provinciale verordening. 25

Gedragscodes die zijn opgesteld onder de Flora- en faunawet kunnen worden uitgebreid ten aanzien van soorten die op grond van de Wet natuurbescherming beschermd worden maar dat op grond van de Flora- en faunawet nog niet waren. Goedkeuring van een gedragscode op grond van de Flora- en faunawet blijft ook onder de Wet natuurbescherming geldig, voor de duur van de goedkeuring. Daarna dient de gedragscode voor goedkeuring getoetst te worden aan de Wet natuurbescherming.

Welke soorten zijn beschermd? De Wet natuurbescherming kent drie categorieën beschermde soorten: 1. Ten eerste worden alle van nature in Nederland in het wild levende vogels beschermd volgens het beschermingsregime van de Vogelrichtlijn. 2. Ten tweede worden soorten beschermd op grond van de Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn. 3. Tenslotte is er een beschermingsregime voor 'andere soorten' waaronder soorten vallen die vanuit nationaal oogpunt bescherming behoeven.

Beschermingsregime soorten

Beschermingsregime soorten

Beschermingsregime andere

Vogelrichtlijn § 3.1 Wn

Habitatrichtlijn § 3.2 Wn

soorten 533 Wn

Art 3.1 lid 1

Art 3.5 lid 1

Art 3.10 lid 1a

Het is verboden in het wild levende

Het is verboden soorten in hun

Het is verboden soorten opzettelijk te

vogels opzettelijk te doden of te vangen.

natuurlijke verspreidingsgebied

doden of te vangen

opzettelijk te doden of te vangen Art 3.1 lid a

Art 3.5 lid 4

Art 3.10 lid ib

Het is verboden opzettelijk nesten,

Het is verboden de voortplantingsplaat-

Het is verboden de vaste voortplanting-

rustplaatsen en eieren van vogels te

sen of rustplaatsen van dieren te

splaatsen of rustplaatsen van dieren

vernielen of te beschadigen, of nesten

beschadigen of te vernielen

opzettelijk te beschadigen ofte

van vogels weg te nemen

vernielen

Art 3.1 lid 3

Art 3.5 lid 3

Het is verboden eieren te rapen en deze

Het is verboden eieren van dieren in de

onder zich te hebben

Niet van toepassing

natuur opzettelijk te vernielen of te rapen

Art 3.1 lid 4 en lid 5

Art 3.5 lid 2

Het is verboden vogels opzettelijk te

Het is verboden dieren opzettelijk te

storen, tenzij de storing niet van

verstoren

Niet van toepassing

wezenlijke invloed is op de staat van

instandhouding van de desbetreffende vogelsoort

Niet van toepassing

Art 3.5 lid 5

Art 3.10 lid k

Het is verboden plantensoorten in hun

Het is verboden plantensoorten in hun

natuurlijke verspreidingsgebied

natuurlijke verspreidingsgebied

opzettelijk te plukken en te verzamelen,

opzettelijk te plukken en te verzamelen,

af te snijden, te ontwortelen of te

af te snijden, te ontwortelen of te

vernielen

vernielen

Verbodsbepalingen Wet natuurbescherming

26

Vrijgestelde soorten In afwijking van de verboden in artikel 3.10, eerste lid, van de Wet is het toegestaan de onderstaande soorten opzettelijk te doden, en te vangen en de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van deze soorten opzettelijk te beschadigen of te vernielen wanneer er geen andere bevredigende oplossing bestaat. De vrijstelling is van kracht wanneer de handeling verband houdt met de volgende activiteiten: -

k

X

x

X

X

X

X

x

X

X

X

X

X

Apodemus sylvatKus

X

x

K

X

X

X

x

x

X

X

X

X

x

Bunzing

Mustelo putortus

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Dwergmuis

M^romys mmutus

k

X

X

i

X

k

X

X

X

X

X

X

X

Dwergspitsmuis

Sorex minutus

K

X

K

X

X

k

X

X

X

X

■

X

X

Egel

Ermoceus europoeut

x

X

K

4

X

x

X

X

X

X

X

X

X

Eekhoorn

Sciurus vulgarii

Gewone bosspitsmuis

Sore» araneus

x

X

K

X

X

X

X

X

x

X

X

X

X

Haas

Lepus europeus

k

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Hermelijn

Mustelo ermineo

x

X

K

X

x

X

X

X

X

Hulsspits muls*

Croctdura russula

x

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Konijn

Oryctologus cunKulus

x

X

X

X

x

x

X

x

X

X

x

X

X

E

uu

ë

c 9 5

E

1 z •

y $

ï 5

Ministerie EZ

apnn

Mtrotui ogrettn

Bosmuis*

U s □ l u

Zuid-Holland

N o o rd -B ra b a n t

p s s iu n o

Aardmuis

Wetenschappelijke Naam

Gelderland

z

Nederlandse Naam

puepsyag

Znqun

(AMvB RN art 3 31)

|

-

de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; het bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer.

Zoogdieren

xl

Molmuis

Arvicolo scherman

Ondergrondse woelmuis

Prtymys subterroneus

k

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Ree

Capreolus copreolus

k

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Rosse woelmuis

Clethrtonomys gloreolus

X

X

X

X

X

X

M

X

X

X

X

X

X

Steenmarter

Martes foina

X

X

x2

X

Tweekleurige bosspitsmuis

Sorex coronotus

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Veldmuis*

Microtus arvalis

k

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Vos

Vulpes vulpes

K

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Wezel

Mustelo nivalts

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Wild zwijn

Sus scrofa

Woelrat

Arvicolo terrestris

X

X x

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

x

x

Amfibieën en reptielen

Bruine kikker

Rona tempororio

X

X

X

X

X.

X

X

X

X

*

X

X

X

Gewone pad

Bufo bufo

X

X

X

X

X

x

X

X

X

X

X

X

X

Hazelworm

Anguis fragilis

X

X

X

X

X

X

X

Kleine watersalamander

Triturus vuigaris

Levendbarende hagedis

Zootoco viviparo

Meerkikker

Pelophylax ndibundus (Rana

x3 X

X

X

X

X

X x4

X

X

X

X

X.

X

X

X

X

X.

X

X

X

X

x

X

X

X.

X

X

X

X

X

X

X

X

ridibunda)

Middelste groene kikker/

PeiophylaK kiepton esculentus (Rana

Bastaardkikker

escu lento)

27

•voor deze soorten daarnaast algemene vrijstelling in/op gebouwen en bijbehorende erven Wnb 3.10 3e lid

xl = vrijstelling geldt in de periode maart- april en juli tot en met november

*2 = vrijstelling geldt in de periode 15 augustus tot en met februari

x3 = vrijstelling geldt in de periode juli, augustus en september X4 = vrijstelling geldt in de periode 15 augustus tot en met 15 oktober

Opmerking bij Friesland: in de stukken wordt ook vrijstelling gegeven voor de mol, maar deze is niet beschermd onder de Wnb,

wette lijke belangen: 3.1O.2.a/Rnb 3 31.d

ikv RO en gebruik van gebieden

3.1O.2.d

voorkomen onnodig lijden ikv beheer of onderhoud landbouw of bosbouw

3.10.2. / Rnh 3Jl.h 3.10.2f/Rnb 3.31 a 3 102^

ikv beheer of onderhoud overig ikv beheer of onderhoud landsch kwali­ teiten bepaald gebied

3.10.2.1/Rnb 3.31.C

bestendig gebruik

(geldt alleen voor amfibieën) ikv bescherming wilde flora, fauna & habitats

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

x

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

x

X

X

X

X

X

X

Lijst met soorten waarvoor een vrijstelling van de verbodsbepalingen geldt als gevolg van handelingen die in het kader van een ruimtelijke ontwikkeling worden uitgevoerd.

28

Bijlage 3. Fotobijlage. Impressie van het plangebied en de directe omgeving.

--63 23

■ eje 22k

B .. < < Me d s ve

IS T at

?

'1

s

e

29

30

t J

■

/4,.0"9 ‘

Asca.

b-

T .

31

Bijlage 4. Geraadpleegde bronnen:

Internet:

https://www.verspreidingsatlas.nl

https://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/ https://www.regelink.net/kenniscentrum/beschermde-soorten-wet-natuurbescherming/

http://www.netwerkgroenebureaus.nl/werken-aan-kwaliteit/vleermuisprotocol (vleermuisprotocol) https://calculator.aerius.nl

http://www.ruimtelijkeplannen.nl https://pdokviewer.pdok.nl/

32

BIJLAGE 4

Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Kaapdijk 3, 3a en 3b te Ruurlo Gemeente Berkelland

KSP Archeologie

Colofon Versie Status KSP Rapport Auteur ISSN

Foto's en afbeeldingen Beheer en plaats documentatie Autorisatie Datum autorisatie

1.0

Niet beoordeeld door bevoegde overheid 20866 (senior KNA Prospector) 2542-7490 KSP Archeologie KSP Archeologie te Duiven (senior KNA Prospector) 17 december 2020

þÿ% KS A h ologi www.ksparcheologie.nl | info@ksparcheologie.nl

Disclaimer Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microtiim o f op welke andere w ze dan ook, zonder bronvermelding. KSP Archeologie aanvaardt geen aansprakeijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit onderhavig onderzoek o f de gegeven adviezen. KSP Archeologie beschikt over het ProcescertHicaat Archeologie dat is verleend op basis van de beoordelingsrichtl n SIKB 4000 voor protoco 4002 'bureauonderzoek Wanneer de certiticatie-eisen strjdig z n met de eisen van de bevoegde overheid, dan gaat KSP Archeologie uit van de eisen van de bevoegde overheid omdat die sanctioneerbaar z n.

KSP Archeologie

2

Inhoudsopgave Samenvatting 1 Inleiding 1.1 Onderzoekskader 1.2 Afbakening plan- en onderzoeksgebied 1.3 Overheidsbeleid 1.4 Toekomstige situatie 1.5 Onderzoeksdoel en vraagstellingen 2 Bureauonderzoek 2.1 Huidige situatie 2.2 Beschrijving van aardwetenschappelijke gegevens 2.3 Historische situatie en mogelijke verstoringen 2.4 Beschrijving van archeologische gegevens 2.5 Beschrijving van de ondergrondse bouwhistorische waarden 2.6 Gespecificeerde archeologische verwachting 2.7 Conclusie en advies 3 Inventariserend Veldonderzoek, verkennende/karterende fase 3.1 Werkwijze 3.2 Veldsituatie 3.3 Beschrijving en interpretatie van de boorgegevens 3.4 Archeologische indicatoren 3.5 Toetsing van de archeologische verwachting 4 Conclusie en advies 4.1 Conclusie 4.2 Beantwoording van de onderzoeksvragen 4.3 Selectieadvies Literatuur Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6

6 7 7 7 7 8 9 11 11 12 15 20 20 21 24 25 25 29 29 29 29 31 31 31 32 34

Geomorfologische kaart Bodemkaart Archeologische gegevens Boorpuntenkaart Boorbeschrijving Overzicht geologische en archeologische tijdvakken

Lijst van afbeeldingen Figuur 1: Het plangebied op de topografische kaart schaal 1:10.000 (bron: Kadaster). 5 Figuur 2: Toekomstige situatie binnen het plangebied. 8 Figuur 3: Het plangebied op een luchtfoto uit 2019 (PDOK). 11 Figuur 4: Het plangebied op het Actueel Hoogtebestand van Nederland (bron: www.ahn.nl). 13 Figuur 5: Het plangebied op de archeologische landschappenkaart (De Roode et al. 2009). 14 Figuur 6: Het plangebied (rode contour) op de Hottinger-kaart uit 1774-1794 (Versfelt 2003). 17 Figuur 7: Het plangebied op de kadastrale minuut uit het begin van de 19e eeuw (bron: beeldbank.cultureelerfgoed.nl). Blauwe contouren = uitbreiding, paarse contouren: huidige bebouwing. 17 Figuur 8: Het plangebied op de kaart uit 1893, Bonneblad (bron: www.topotijdreis.nl). 18 Figuur 9: Het plangebied op historische kaarten uit de 20e en 21e eeuw (bron: www.topotijdreis.nl). 19 Figuur 10: Het plangebied op de archeologische beleidskaart van de gemeente Berkelland (Willemse et al. 2014). 21 Figuur 11 Reeds aanwezige uitbouw in het noordwesten van het plangebied die zonder bodemingrepen gerealiseerd kon worden. 25 Figuur 12. Toekomstige uitbouw in het verlengde van de nieuwbouw uit 2011 (ter hoogte van de caravan). Op de voorgrond van de foto is een voormalige mestkelder te zien. 26 Figuur 13 Foto van het woonhuis vanuit het zuiden.

Tussen de haag en de woning is de geplande uitbreiding van het woonhuis gepland. 26 Figuur 14: Foto van de te slopen bebouwing, genomen vanuit het zuidoosten. 26 Figuur 15: Foto van de te slopen voormalige varkensschuur genomen vanuit het westen. 27

KSP Archeologie

3

Figuur 16: Foto vanuit het westen van de te slopen voormalige werktuigenberging en varkens/runderenschuur. De initiatiefnemer heeft de wens om historische delen van de voorgevel van dit pand te behouden. 27 Figuur 17: Foto van de gebinten van de voormalige varken/runderenschuur waarvan de initiatiefnemer een deel wil behouden als ornament. 28 Figuur 18: Fragment van het bouwdossier uit 1966 voor de aanvraag van de uitbreiding aan de linkerzijde van afbeelding. 28

Lijst van tabellen Tabel 1: Specifieke archeologische verwachting per periode voor het plangebied.

22

KSP Archeologie

4

Administratieve gegevens KSP Projectnummer Opdrachtgever Uitvoerder/projectleider Bevoegde overheid Deskundige namens bevoegde overheid Onderzoeksmelding Provincie Gemeente Toponiem Centrum-coördinaat Kadastrale gegevens Periode uitvoering onderzoek

20866 Locis adviseurs, contactpersoon: KSP Archeologie, (senior KNA Prospector) Gemeente Berkelland Regioarcheoloog van de Omgevingsdienst Achterhoek archeologie@odachterhoek.nl 4928651100 Gelderland Berkelland Ruurlo / Kaapdijk / Scheperij x: 230.008 y: 456.028 Delen van Ruurlo S362, S373 en S374 December 2020

15.7 15.6

anshoek

Leusinkbrink

16.2

16.5

KSP Archeolog

Figuur 1: Het piangebied op de tcpogralische kaart schaal 1:10.000 (bron: Kadaster).

KSP Archeologie

5

Samenvatting In opdracht van Locis Adviseurs heeft KSP Archeologie een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase (IVO-(O)verig); booronderzoek) uitgevoerd voor de locatie aan de Kaapdijk 3, 3a en 3b in Ruurlo (gemeente Berkelland). Het onderzoek is uitgevoerd voor de aanvraag van een bestemmingsplanwijziging en de daaropvolgende omgevingsvergunning voor de bouw en sloop van gebouwen. Het doel van het archeologische bureauonderzoek was het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Op basis van de landschappelijke ligging op een dekzandrug en de archeologische vondstlocaties uit de omgeving is aan het plangebied een hoge verwachting toegekend voor zowel vuursteenvindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum tot en met het Neolithicum als voor nederzettingsresten uit het Neolithicum tot en met de Volle Middeleeuwen (tot in de 13e eeuw). Voor de Late Middeleeuwen (vanaf de 13e eeuw) tot en met de Nieuwe tijd is een lage verwachting aan het plangebied toegekend. De westelijke helft van het plangebied is een historische boerderijlocatie geweest vanaf minimaal de 19e eeuw. Mogelijk is de boerderijlocatie ouder, maar de Hottingerkaart te onbetrouwbaar om dit met zekerheid vast te kunnen stellen. In 2011 is de kern van de huisplaats gesloopt, waarbij ook alle funderingen zijn verwijderd.

Bij de sloop is een zone van 1 a 2 m rondom de historische bebouwing ontgraven. Op deze plaats is toen een nieuwe schuur aangelegd waarbij de bouwput tot in het dekzand is uitgegraven. Ter hoogte van de te slopen gebouwen die het dichtst nabij de weg staan kunnen nog historische funderingsresten aanwezig zijn die meer kunnen zeggen over de ouderdom van de vindplaats. In die zone wordt aangeraden om de ingrepen dieper dan 30 cm -mv te beperken tot 100 m2 (zie Bijlage 4). Vervolgens is deze verwachting getoetst door middel van een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Tijdens het booronderzoek is niet de verwachte podzolbodem aangetroffen, maar was onder de bouwvoor een verploegde beekeerdgrond (een bouwvoor met daaronder roestvlekken in de top van het dekzand) aanwezig. Op basis hiervan zijn de hoge verwachting voor vuursteenvindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum tot en met het Neolithicum en de middelhoge verwachting voor nederzettingsresten uit het Neolithicum tot en met de Volle Middeleeuwen (tot in de 13e eeuw) naar beneden bijgesteld. De resultaten van het booronderzoek geven geen aanleiding om de verwachting voor resten uit de Late Middeleeuwen (vanaf de 13e eeuw) tot en met de Nieuwe tijd bij te stellen.

Op grond van de aangetroffen bodemopbouw en de bodemverstoringen in het plangebied en daarmee lage archeologische verwachting adviseert KSP Archeologie geen archeologisch vervolgonderzoek voor de geplande uitbouw van de schuur en de woning. KSP Archeologie ziet over het algemeen ook geen noodzaak tot het opnemen van een archeologische dubbelbestemming in het plangebied, met uitzondering van de zone waar nog ondergrondse bouwhistorische resten aanwezig kunnen zijn op basis van de kadastrale minuut. Daar adviseert KSP Archeologie om een archeologische dubbelbestemming op te nemen (Bijlage 4). Als eventuele ondergrondse sloopwerkzaamheden of andere bodemingrepen dieper reiken dan 30 cm over een oppervlak groter dan 100 m2 wordt een opgraving, protocol archeologisch begeleiding, van de graafwerkzaamheden geadviseerd om de eventueel nog aanwezige archeologische resten te documenteren en nader te analyseren. Bovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. KSP Archeologie wijst erop dat dit selectieadvies nog niet betekent dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Berkelland), die vervolgens een selectiebesluit neemt.

KSP Archeologie

6

1

Inleiding

1.1

Onderzoekskader

In opdracht van Locis Adviseurs heeft KSP Archeologie een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase (IVO-(O)verig); booronderzoek) uitgevoerd voor de locatie aan de Kaapdijk 3, 3a en 3b in Ruurlo (gemeente Berkelland). Het onderzoek is uitgevoerd voor de aanvraag van een bestemmingsplanwijziging en de daaropvolgende omgevingsvergunning voor de bouw en sloop van gebouwen. Het onderzoek is uitgevoerd conform de beoordelingsrichtlijn SIKB 4000 (versie 4.1) met bijbehorende protocollen (KNA 4.1) 4002 (bureauonderzoek bij landbodems) en 4003 (inventariserend veldonderzoek, overig) (www.sikb.nl) en de gemeentelijke eisen.

Voor de in dit rapport gebruikte geologische en archeologische tijdsaanduidingen wordt verwezen naar Bijlage 6. Geologische formaties, laagpakketten en lagen worden beschreven conform https://www.dinoloket.nl/stratigrafische-nomenclator.

1.2

Afbakening plan- en onderzoeksgebied

Het plangebied voor de bestemminsplanwijziging (rode contour) is gelijk aan het onderzoeksgebied waarvoor het archeologische bureauonderzoek onderzoek is uitgevoerd. Het plangebied is ca. 1 ha groot en ligt aan de Kaapdijk in Ruurlo (Figuur 1). Het terrein wordt in het noorden begrenst door de Kaapdijk en wordt omringd door landbouwgrond en bos. Het minimale plan/onderzoeksgebied voor de omgevingsvergunning/het booronderzoek is gelijk aan de zones waar nieuwbouw gepleegd wordt. Dit is op diverse figuren aangegeven met een blauwe contour.

1.3

Overheidsbeleid

In 1992 heeft Nederland het Europese 'Verdrag van Malta' ondertekend. In het verdrag is de omgang met het Europees archeologische erfgoed geregeld. Belangrijk daarin is dat voorafgaand aan de uitvoering van plannen onderzoek moet worden gedaan naar de aanwezigheid van archeologische waarden en daar in de ontwikkeling van plannen zoveel mogelijk rekening mee te houden. Het wettelijk kader voor de archeologische monumentenzorg is vastgelegd in de Erfgoedwet. Daarnaast hebben de verschillende overheden (het rijk, de provincie en de gemeentes) archeologiebeleid vastgelegd.

Gemeenten houden bij de vaststelling van een bestemmingsplan of het verlenen van een vergunning altijd rekening met in de grond aanwezige dan wel te verwachten archeologische waarden (Wet ruimtelijke ordening). Volgens het bestemmingsplan 'Buitengebied Berkelland 2020' (voorontwerp 2020-10-06) geldt voor het plangebied de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie 3' in het westen, 'Waarde - Archeologie 3' in het centrale deel en 'Waarde - Archeologie 5' langs de oostrand, . Dit betekent dat bij bodemingrepen respectievelijk groter dan 250 m2 en dieper dan 0,4 m, groter dan 250 m2 en dieper dan 0,3 m en groter dan 1000 m2 en dieper dan 0,3 m archeologisch onderzoek noodzakelijk is.1 Met het geplande sloop- en uitbreidingsplan worden deze ondergrenzen overschreden en is archeologisch onderzoek noodzakelijk.

1 In het voorontwerp z,jn nog geen archeologische dubbelbestemmingen opgenomen rondom de bekende archeologische vindplaatsen (Figuur 10). MogeLjk geldt in grote delen van hetplangebied dat er bi ingrepen dieper dan 0,3 m over een oppervlak groter dan 50 m2 al archeologisch onderzoek nodig is.

KSP Archeologie

7

In het kader van de bestemmingsplanwijziging/vergunningaanvraag is voor het plangebied gekozen voor een standaard archeologisch vooronderzoek dat bestaat uit een bureauonderzoek gecombineerd met een verkennend en mogelijk karterend booronderzoek. Uiteindelijk is afgezien van de karterende fase, omdat de bodemopbouw geen aanleiding daartoe gaf.

Toekomstige situatie

1.4

Het plangebied ligt aan de Kaapdijk 3/3a te Ruurlo (gemeente Berkelland) en betreft een hoveniersbedrijf en een woning. Het plan bestaat uit verschillende onderdelen (Figuur 2). De aanwezige dubbele woning in het oosten van het plangebied wordt formeel gesplitst en krijgt de bestemming ‘wonen’ De dubbele woning wordt aan de westzijde uitgebreid (exac e oppervlakte s nog niet bekend); De twee schuren die het dichtst bij de dubbele woning staan worden gesloopt (totaal 440 m2 De twee overblijvende schuren worden vergroot met in totaal 220 m Het deel waarop het bedrijf is gevestigd, krijgt de bestemming ' bedrijf

-

;

-

O Cl O

o X

Koapdik 3, Ruuro Hoveniersbedrijf D Groen tn.w. 1:200

Figuur 2: Toekomstige situatie binnen het plangebied.

De initiatiefnemer heeft de intentie om enkel bovengronds te slopen, maar wil de voorgevel en een deel van de gebinten van de meest historische schuur behouden. Tussen de historische schuur en de

KSP Archeologie

8

voormalige varkensschuur ligt een mestkelder van ca. 1,8 m diep. Deze blijft behouden als put voor de opvang van regenwater. De tuin van het woongedeelte wordt opnieuw ingericht met o.a. een boomgaard.

Het waterpeil c.q. bodempeil binnen het plangebied zal niet veranderen door de geplande bodemingrepen. Het plangebied zal in kader van de voorgenomen plannen niet van eigenaar veranderen.

1.5

Onderzoeksdoel en vraagstellingen

Bureauonderzoek Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde, archeologische verwachting, met behulp van informatie van bestaande bronnen over bekende of verwachte archeologische waarden binnen het omschreven onderzoeksgebied. Het resultaat is een standaardrapport bureauonderzoek met een gespecificeerde archeologische verwachting en een advies. Op basis hiervan wordt vastgesteld of vervolgonderzoek nodig is en zo ja, welke strategie hierbij het beste gevolgd kan worden.

Inventariserend Veldonderzoek Het doel van het inventariserend veldonderzoek (IVO) (landbodems) is het aanvullen en toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting, zoals geformuleerd in het bureauonderzoek. Het gaat om gebiedsgericht onderzoek door middel van waarnemingen in het veld, waarbij (extra) informatie wordt verkregen over bekende en of verwachte archeologische waarden in het onderzoeksgebied. Het resultaat van het IVO is een standaardrapport IVO-O met een waardering en een inhoudelijk (selectie)advies (buiten normen van tijd en geld). Aan de hand hiervan kan een beleidsbeslissing (meestal een selectiebesluit) worden genomen. Indien er onvoldoende gegevens voor waardering en selectie­ advies zijn, kunnen deze niet opgesteld worden. Er kan dan worden geadviseerd tot vervolgonderzoek of om af te zien van verder onderzoek. Om te komen tot het resultaat moeten de veldactiviteiten uitgevoerd worden tot het niveau waarop de beleidsbeslissing gefundeerd genomen kan worden, d.w.z. dat de archeologische waarden van het terrein/vindplaats in voldoende mate zijn vastgesteld.

Het inventariserend veldonderzoek kent drie fasen: een verkennende, een karterende en een waarderende fase. Voor goed uitgevoerd archeologisch onderzoek is het niet altijd nodig om al deze fasen te doorlopen dat hangt af van de situatie. Dit onderzoek betreft een verkennend en mogelijk karterend onderzoek. De verkennende fase heeft als doel om inzicht te krijgen in de vormeenheden van het landschap (bodemopbouw) die van invloed zijn op de locatiekeuze in het verleden. Hiermee worden kansarme zones uitgesloten en kansrijke zones geselecteerd voor mogelijk vervolgonderzoek. Tijdens de karterende fase wordt het terrein systematisch onderzocht op de aanwezigheid van archeologische indicatoren die wijzen op een vindplaats. Gezien de bodemopbouw is door KSP Archeologie geconcludeerd dat de karterende fase niet nodig was.

Om de bovenstaande doelstelling te realiseren, zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld. Vragen 2 t/m 4 waren enkel van toepassing in de karterende fase. 1. Wat is de opbouw van de ondergrond en is het bodemprofiel intact? 2. Zijn in het plangebied aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van een archeologische vindplaats? 3. Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van de archeologische resten? 4. Wat is de vermoedelijke aard en datering van de archeologische resten?

KSP Archeologie

9

5.

6.

Wat is de specifieke archeologische verwachting van het plangebied op basis van het bureauonderzoek en wordt deze door het veldonderzoek bevestigd? In hoeverre wordt het (potentiële) archeologische niveau bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied?

KSP Archeologie

10

2

Bureauonderzoek

2.1

Huidige situatie

Om de huidige situatie en mogelijke verstoringen van de bodem in kaart te brengen zijn de volgende bronnen geraadpleegd: • Huidige topografische kaart (Figuur 1); • Luchtfoto uit 2019 (via PDOK; Figuur 3 ); • Grondwatertrappen op de Bodemkaart schaal 1:50.000 versie 2006 (via geoplaza.vu.nl); • (Rijks)monumenten (via archis.cultureelerfgoed.nl) en gemeentelijke monumenten (via https://www.erfgoedberkelland.nl/): geen gemeentelijk of rijksmonument. • Informatie van de opdrachtgever over het plangebied in de vorm van bouwdossiers uit 1953 (bouw bijgebouwd centraal-zuid) 1965 (aanbouw westelijk deel bijgebouw centraal zuid), 1965 (verbouwing stal centraal-noord), 1966 (uitbreiding stal centraal-noord met hal voor landbouwwerktuigen) en 1974 (bouw woning) • Informatie over ondergrondse tanks (www.bodemloket.nl). Er is een bovengrondse dieseltank aanwezig sinds 1981; • Informatie over kabels en leidingen (KLIC-melding); • Informatie over de huidige bebouwing: Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) (bagviewer kadaster.nl): De meeste bebouwing is in 1974 ver/gebouwd, de twee schuren in het westen in 2011 (zuid) en 2014 (noord).

Het plangebied is momenteel in gebruik als erf met daarop een in 1974 gebouwd woonhuis in het oosten (Kaapdijk 3/3a, aangeduid als 1 Figuur 3 ). 229900

230100

230000

2b 2a

Eg KSP Archeologie 230000

230100

Figuur 3: Hetpiangebied op een luchtfoto uit 2019 (PDOK).

KSP Archeologie

11

In het centrale deel komt een voormalige varkens en runderenstal voor aan de noordzijde (aangeduid als 2a en 2b in Figuur 3 ) en een voormalige varkensstal aan de zuidzijde (aangeduid als 3 in Figuur 3). De noordzijde van de centraal-noordelijke schuur was grotendeels een hal voor landbouwwerktuigen en is aangebouwd in 1966 (2b). De bebouwing dateert volgens de BAG uit 1974, maar dit jaartal is niet betrouwbaar, gezien de informatie uit het bouwdossier. Ook de schuur die ten zuiden daarvan is gelegen zou uit 1974 dateren (3 in Figuur 3), maar ui de bouwtekeningen blijkt dat de westelijke helft van deze schuur is in 1953 gebouwd en de oostelijke helft in 1965. Uit de bouwtekeningen uit de jaren '60 blijkt dat de schuren in het centrale deel van het plangebied gebouwd zijn in op poeren tot maximaal 50 cm -peil.

De woning met garage uit 1974 is gebouwd op sleuven of poeren die reiken tot 80 cm -peil. Onder het woonhuis is een kruipruimte tot 80 cm-peil aanwezig op basis van de bouwtekeningen. De grote schuur in het westen van het plangebied is gebouwd in 2011 (4 in Figuur 3). Dit gebouw heeft adres Kaapdijk 3b. In het noordwesten van het plangebied komt een werktuigenberging voor die in 2014 is gebouwd (5 in Figuur 3). Voorafgaand aan de bouw van de grote schuur is de oorspronkelijke historische boerderij gesloopt, waarbij ook alle funderingen zijn verwijderd. Er is een zone ontgraven van ca. 1 a 2 m rondom de historische boerderijlocatie. De aanwezige bebouwing is noch door de gemeente (https://www.erfgoedberkelland.nl/) noch door het rijk (archis.cultureelerfgoed.nl) aangemerkt als historisch waardevol. Binnen het plangebied zijn twee mestkelders aanwezig. Er waren ooit drie mestkelders aanwezig, maar de meest westelijke is verwijderd bij de bouw van schuur in 2011. Ze staan aangeduid op Figuur 3 (kruisarceringen) en Bijlage 4. Rondom de bebouwing is verharding aanwezig in de vorm van klinkers. Er zijn geen ondergrondse tanks aanwezig (www.bodemloket.nl). Rondom de bebouwing liggen enkele kabels en leidingen (KLICmelding, zie Bijlage 4).

Aan de kaarteenheden op de bodemkaart waren tot 2006 gemiddelde grondwaterstanden gekoppeld door middel van zogenaamde grondwatertrappen (I t/m VII). Het plangebied wordt er hoogte van de veldpodzolgronden naar verwachting gekenmerkt door een sterk wisselende grondwaterstand (grondwatertrap Vb) Dit betekent dat de gemiddeld hoogste grondwaterstand (ghg) tussen 25 en 40 cm en de gemiddeld laagste grondwaterstand (glg) dieper dan 120 cm beneden maaiveld wordt aangetroffen. Ter hoogte van de poldervaaggronden wordt een ondiepere grondwaterstand verwacht (grondwatertrap III). De ghg wordt binnen 0 tot 40 cm en de glg tussen 80 en 120 cm beneden maaiveld verwacht. 2.2

Beschrijving van aardwetenschappelijke gegevens

Om het landschap ter plaatse en rondom het plangebied in kaart te brengen, zijn de volgende bronnen geraadpleegd: • Geologische overzichtskaart van Nederland schaal 1:600.000 (https://www.grondwatertools.nl/ geologische-overzichtskaart); • Geomorfologische kaart van Nederland, schaal 1:50.000 versie 2019 (BRO 2020, Maas e.a. 2017); • Bodemkaart van Nederland, schaal 1:50.000 versie 2018 (BRO 2019); • Actueel Hoogtebestand van Nederland (AHN) (www.ahn.nl, AHN3 grid 0,5 x 0,5 m);

Het plangebied ligt in het oostelijke zandgebied (Berendsen 2005). Het landschap in dit gebied heeft zijn huidige vorm vooral tijdens de laatste twee ijstijden, het Saalien (ca. 150 duizend jaar geleden) en het Weichselien (ca. 115 - 11,7 duizend jaar geleden), gekregen. Door opstuwing door het landijs dat in het Saalien vanuit het noorden Nederland binnendrong (Stouthamer e.a. 2015) zijn oudere afzettingen in de omgeving gestuwd.

KSP Archeologie

12

In het Weichselien is tijdens het Pleniglaciaal (ca. 75- 14,7 duizend jaar geleden) de bodem permanent bevroren geweest. Hierdoor is het sneeuwsmelt- en regenwater gedwongen over het oppervlak af te stromen waarbij zogenaamde fluvioperiglaciale afzettingen (ook wel sneeuwsmeltwaterafzettingen ge­ noemd) zijn afgezet en dalen zijn uitgesleten. Mogelijk zijn de huidige beken toen al ontstaan. De fluvioperiglaciale afzettingen bestaan hoofdzakelijk uit fijn en grof zand, soms met grind, leemlagen en plantenresten en worden tot de Formatie van Boxtel gerekend (De Mulder e.a. 2003). In de beekdalen en in de laaggelegen dekzandvlaktes liggen de fluvioperiglaciale afzettingen (dicht) aan het oppervlak. In de koudste en droogste perioden van het Weichselien, met name in het Laat-Pleniglaciaal (ca. 26 14,7 duizend jaar geleden) en Laat-Glaciaal (ca. 14,7 - 11,7 duizend jaar geleden), is de vegetatie vrijwel verdwenen, waardoor op grote schaal verstuiving is opgetreden (Stouthamer e.a. 2015). Hierbij is dekzand over de fluvioperiglaciale afzettingen afgezet. Dit (vaak lemige) zand is kalkloos, fijnkorrelig (150 - 210 pm), goed afgerond, goed gesorteerd en arm aan grind en wordt tot het Laagpakket van Wierden van de Formatie van Boxtel gerekend (Berendsen 2005).

Het reliëf van de dekzanden wordt gekenmerkt door vlaktes, depressies en dekzandkopjes, afgewisseld met langgerekte ruggen. Op de geomorfologische kaart (Bijlage 1) ligt het plangebied op een smalle uitloper van een dekzandrug (B53) met aan de zuidzijde een beek(dal)overstromingsvlakte (M44) en aan de noordzijde een zone met dekzandwelvingen. Op het AHN (Figuur 4) zijn de hoger gelegen dekzandrug (oranje) en de iets lager gelegen dekzandwelvingen (geel) zichtbaar. De lichtgroene vlakken zijn de laagtes. Ca. 300 m ten oosten van het plangebied staat een beekdal gekarteerd. Dit is het beekdal van de Lebben beek (kadastrale minuut) of Meibeek (Bonneblad en jonger).

Plangebied 2| Contouren Geomorfologie Bijlage 1 AHN3 (m+NAP)

■ 15

15.5

16.5

y

e - g

/ keM

+ 6 KSP Archeologie

j___________ v____ Figuur 4: Hetpiangebied op het A ctueel Hoogtebestand van Nederland (bron: www.ahn.n ).

KSP Archeologie

13

Op de gemeentelijke archeologische landschappenkaart (De Roode et al. 2009, Figuur 5) staat het plangebied hoofdzakelijk gekarteerd als dekzandruggen en -koppen. Op de kaart uit 2009 is de historische bebouwing nog zichtbaar met daarachter een overkapping voor schapen. 229569

230000

239596

km a n sh oT===-™

5 3

100

200

ie 230068

dekzardruggenen-koppen metdik plaggendek

239506

I

plateau-achtögeterrasrestenmet(dekjeardruggen

]

plateau-achtögeterrasrestenmetnatebodemsen of gro nd more neafzetingen

dekcarcruggenen-koppen

]

dekzardwebingen

dekzardvaktenof-agten historische structuren

Hstorkzche dorpzkernen

]

datvormige Laagtanbinnen hetdekzandlardachap

Figuur 5: Hetpiangebied op de archeologische landschappenkaart (De Roode et al. 2009).

Op de bodemkaart (Bijlage 2) is de noordelijke helft van het plangebied gekarteerd als een veldpodzolgrond met zwak lemig tot leemarm zand (code Hn21), de zuidelijke helft is gekarteerd als een kalkloze poldervaaggrond met zavel en lichte klei in de bovengrond en een profielverloop 2 (dekzand binnen 1,2 m-mv). Op de hogere zandgronden vindt van nature het bodemvormende proces podzolering plaats. Bij podzolering worden kleine deeltjes, zoals ijzer, aluminium en humus uitgespoeld door infiltrerend regenwater. Dit proces wordt ook wel uitloging genoemd (De Bakker& Schelling 1989). Deze deeltjes

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=d7863e8f-68a4-4852-af10-fc910c803dd8